Jamiyat
Hayitlik
Ufq uzra sizib chiqqan nimjon tong nurlari tun zulmatiga bas kelolmay, mahzun va tund qiyofada qotib qolgandi. Uy ichidagi sukunat va zulmat esa Hoshimjonning yuragiga ko‘chgan, butun borlig‘ini chorasizlik va iztirob iskanjasiga solgandi.
Bugun — arafa. Ertaga esa Muqaddas Hayit ayyomi…
Hoshimjon yolg‘iz o‘g‘li Sobirjonga bayram quvonchini tuhfa qilishni, hech bo‘lmasa arzigulik bir hayitlik olib berishni niyat qilgandi. Ammo hayitlik uchun asrab qo‘yilgan bor-budi ayolining kutilmagan xastaligi sabab dori-darmonga sarf bo‘lib ketdi. Umidsizlik uning yuragini kemirar, ichidagi og‘riqli xo‘rsiniqlar tomog‘iga tiqilardi.Mana uch kundirki, uning yagona tirikchilik manbai bo‘lgan mardikor bozorida tayinli ish chiqmasdi. Osmon ham go‘yo odamlar dardiga sherik bo‘lganday, tinimsiz yig‘lar, sovuq yomg‘ir yerni savalardi. Har tong hamqishloqlari bilan umid ilinjida bozorga chiqishar, ammo kun bo‘yi yomg‘irda ivib-shallabo bo‘lib, kechga yaqin quruq yo‘lkiraga arang yetadigan chaqalar bilan mahzun qaytishardi.
Bu o‘ylar Hoshimjonning ko‘ksiga toshdek botardi. Biroq u yaxshi bilardi: chorasizlikka taslim bo‘lish — ota degan muqaddas nomga isnod.Shu payt qalbiga go‘yo bir nur sizib kirgandek bo‘ldi. Ichida kimdir uni turishga, sinmaslikka undayotgandek edi. U og‘ir nafas olib, qaddini rostladi.
— Nima bo‘lsa bo‘ldi… Tavakkal qildim. Yaratgan Egam, O‘zing yo‘limni och… — deya pichirladi u.
Shu bir og‘iz kalom uning qalbidagi qo‘rquv va shubha tumanlarini tarqatib yubordi. Umidning so‘nggi uchqunini ham so‘ndirmaslik uchun u ostona hatlab, sovuq va nam ko‘chaga chiqdi. Ko‘ngliga tukkani bitta edi: u bugun uyiga quruq qo‘l bilan qaytmaydi. Nima bo‘lganda ham farzandi uchun hayitlik olib keladi.
Mardikor bozori bugun ham fayzsiz edi. Kun nogahon aynib, odamlar siyraklashib qolgan, osmon bag‘rini yorgan chaqmoqlar ortidan yomg‘ir yanada avj bilan quyilardi. Sovuq yomg‘ir tomchilari Hoshimjonning yuz-ko‘zini yuvib, kiyimlarini shalabbo qilgan bo‘lsa-da, u joyidan qimirlamasdi. Chunki uning qalbida bitta ilinj bor edi — bugun o‘g‘li oldiga quruq qo‘l bilan qaytmaslik.
Nihoyat, yomg‘ir pardasini yorib, uzoqdan hashamatli qimmatbaho mashina ko‘rindi. Mashina yo‘l chetida siltanib to‘xtashi bilan bozordagi sanoqli mardikorlar birdan jonlanib ketishdi. Hamma xuddi so‘nggi umid qayig‘iga yopishgandek mashina tomon otildi.
Hoshimjon esa bir chetda turardi. G‘ururi yo‘l qo‘ymadimi, andisha qildimi — har qalay, u o‘zini boshqalardek arzonga solgisi kelmasdi. Ammo ko‘p o‘tmay g‘alati holat yuz berdi. Mashina atrofini o‘rab olgan yigitlar birin-ketin orqaga chekina boshlashdi. Ularning yuzida hazar va hafsalasizlik aralash ifoda bor edi.
«Ish juda og‘irmikan?.. Yo haqi arzimasmikan?..» degan o‘y o‘tdi Hoshimjonning xayolidan. U ikkilanishini yengib, sekin mashinaga yaqinlashdi.
— Assalomu alaykum, aka, — dedi u ovoziga qat’iyat berishga urinib. — Men ishga tayyorman. Qanday yumush bo‘lsa ham qilaman.
Mashina ichida o‘tirgan kishi ziyoli, ammo ayni paytda o‘ta noqulay ahvolga tushgan odamga o‘xshardi. U Hoshimjonga xijolat bilan qarab, past ovozda dedi:
— Ishning o‘zi mayli-ya, ukam… Lekin aytishga tilim bormayapti… Hojatxonaning chuquriga qimmatbaho telefonim tushib ketdi. Menga telefonning o‘zi emas, ichidagi juda muhim hujjatlar kerak. Shuni olib beradigan odam qidiryapman. Shuning uchun haligi yigitlar hazar qilib ketishdi. Siz aniq tusha olasizmi?..
Bu savol Hoshimjonning qalbiga xanjardek botdi. Bir tarafda — yillar davomida asrab kelgan oriyati, g‘ururi, nafsoniyati… Ikkinchi tarafda esa ertaga: — Dada, menga hayitlik olib keldingizmi?.. — deb umid bilan ko‘ziga tikiladigan Sobirjoni… Uy to‘rida kasallik bilan olishib yotgan ayoli… Qozoni sovub qolgan xonadoni…
Ertaga hammaning uyidan hayit hidi taralganda, uning uyi huvillab turishi…Insoniy g‘urur va otalik burchi uning qalbini ayovsiz tilka-pora qilardi. Ko‘z oldiga o‘g‘lining mahzun nigohlari kelishi bilan u ichidagi barcha kibrni bo‘g‘ib tashladi.
Farzandining birgina tabassumi uchun inson hatto o‘z oriyatini ham qurbon qila olarkan…
Hoshimjonning ko‘zlaridan oqqan yosh yomg‘ir tomchilariga qorishib ketdi. U og‘ir tin oldi. So‘ng boshini tik ko‘tardi.
— Men roziman, aka. Ketdik, — dedi qat’iy ovozda. — Faqat ishga kirishishdan oldin ba’zi kerakli anjomlarni olishimiz kerak…
Mashina sohibi Hoshimjonning tog‘dek bardoshiga, sinmas irodasi va otalik muhabbatiga ich-ichidan tahsin aytdi.Ko‘p o‘tmay, ular muhtasham bir hovli qarshisida to‘xtashdi. Taqdir yo‘llari tutashgan ana shu lahzada haligi kishi kutilmaganda Hoshimjonga o‘girildi. Uning nigohlarida yosh, ovozida esa titroq bor edi.
— Meni kechiring, birodar… Aslida telefon ham, uning yo‘qolishi ham shunchaki bahona edi. Hech qanday telefon tushmagan…
Hoshimjon nima gapligini anglolmay, hayrat va shubha bilan unga tikilib qoldi.
Saxovatpesha inson esa so‘zida davom etdi:
— Men ushbu muborak kunda, Muqaddas Hayit arafasida Yaratganning rizoligi uchun ehson qilmoqchi edim. Ammo bu ko‘makni shunchaki tilanchilik qilib yurganlarga emas, balki oilasi uchun har qanday mashaqqatni bo‘yniga oladigan, halol mehnatdan qochmaydigan, haqiqiy muxtoj insonga ilinmoqchi edim…
U bir nafas to‘xtab, hayajon bilan,
— Bilasizmi, bugun saharda ajib bir tush ko‘rdim. Tushimda go‘yo samoviy bir sado: “Bugun arafa… Muqaddas kun… G‘aflatda qolma. Ehson qil. Ammo uning qadrini biladigan, munosib bandaga ber…” — deb nido qildi.
Uning ovozi titrab ketdi.
— Bozordagilarni kuzatdim. Hamma yengil ish izladi. Shartni eshitgach, hazar qildi. Ammo siz… Siz oilangiz uchun o‘zingizni olovga ham, suvga ham tashlashga tayyor ekansiz. Siz bu sinovdan o‘tdingiz, birodar. Bugungi hayitlikka ham, ehsonga ham aynan siz munosibsiz…
Hayitlik esa juda katta edi. Bir velosiped va ro‘zg‘orga ancha vaqtgacha yetadigan mablag‘…
Bu so‘zlar Hoshimjonning qulog‘iga go‘yo osmondan tushgan mujdaday eshitildi. U shu onda buyuk bir haqiqatni angladi: sahar payti uni to‘shakdan turishga undagan o‘sha sirli kuch, qalbiga umid solgan o‘sha ilkis dalda behuda emas ekan. Qalblarni So‘rovchi Zot Anvar akaning tushiga kirgan ilohiy nido bilan Hoshimjonning yuragidagi unsiz duolarni bir-biriga bog‘lab, ularni mana shu sovuq shahar ko‘chasida ro‘baro‘ qilgan ekan.
Bu pullar insonning insonga bergan sadaqasi emas, balki sabr, tavakkal va halollik evaziga yuborilgan Muqaddas Hayit tuhfasi edi…
Hoshimjon ko‘z yoshlarini to‘xtata olmas, titroq lablari bilan qayta-qayta:
— Xudoyim… O‘zingga shukr… Bandangni unutmaganing uchun shukr… — deya pichirlardi.
Tashqarida esa hali-hamon yomg‘ir yog‘ardi. Ammo Hoshimjonning qalbida allaqachon Quyosh chiqib bo‘lgan edi.
O‘zbekistonning Vladivostok shahridagi Bosh konsulxonasi diplomatlari xizmat safari bilan Rossiyaning Saxalin viloyatiga tashrif buyurib, u yerda joylashgan 1-sonli jazoni ijro etish muassasasida saqlanayotgan vatandoshlar bilan uchrashdi, deb xabar bermoqda «Dunyo» AA.
Ayni vaqtda mazkur jazoni ijro etish muassasasi (JIEM)da 11 nafar O‘zbekiston fuqarosi Rossiya Jinoyat kodeksining tegishli moddalari bo‘yicha aybdor deb topilib, jazo muddatini o‘tab kelmoqda.
Tashrif davomida diplomatlar mahbuslar uchun yaratilgan sharoitlar bilan tanishdi. Jumladan, turar joylar, umumiy ovqatlanish binolari hamda madaniy hordiq chiqarish xonalari ko‘zdan kechirildi. O‘zbekistonlik mahbuslar bilan umumiy muloqot tashkil etildi.
Suhbat chog‘ida mahbuslarning holidan xabar olinib, jazo muddatini o‘tash jarayonida majburiy mehnat, qiynoq yoki bosim holatlari haqida so‘raldi. Shu bilan birga, ularning Rossiya Mudofaa vazirligi tarkibida Ukraina hududida davom etayotgan harbiy harakatlarda ishtirok etishga majburlanayotgani yoki yo‘qligi ham muhokama qilindi. Vatandoshlar bunday holatlar kuzatilmaganini bildirishdi, deyiladi xabarda.
Mahbuslarning ma’lum qilishicha, Rossiya Mudofaa vazirligi vakillari muassasaga vaqt-vaqti bilan tashrif buyurib, jazo o‘tayotgan shaxslar bilan harbiy shirkatlarga jalb etish bo‘yicha suhbatlar olib boradi. Ta’kidlanishicha, bunday takliflarda Ukraina hududidagi «maxsus harbiy operatsiya»da olti oy ishtirok etgan mahbuslarning sudlanganlik holati bekor qilinishi va yuqori miqdorda oylik maosh to‘lanishi haqida ma’lumot beriladi.
Shu munosabat bilan Bosh konsulxona xodimlari O‘zbekiston fuqarolarini chet el davlatlari harbiy tuzilmalari yoki qurolli to‘qnashuvlarida ishtirok etish qonunchilikka zid ekani haqida ogohlantirdi. Ularga O‘zbekiston Jinoyat kodeksining 154-moddasiga (Yollanish) muvofiq, bunday harakatlar jinoiy javobgarlikka sabab bo‘lishi mumkinligi tushuntirildi.
Uchrashuv davomida mahbuslar muassasadagi sharoitlardan qoniqayotganini, ammo yaqinlarini sog‘ingani sababli jazoning qolgan qismini O‘zbekistonda o‘tash istagini bildirishdi. Ular sud belgilagan muddatning qolgan qismini mamlakatdagi jazoni ijro etish muassasalarida o‘tash uchun amaliy yordam so‘radi.
Bosh konsulxona xodimlari Rossiya va O‘zbekiston o‘rtasida mahkumlarni jazoni o‘tash uchun o‘zaro topshirish bo‘yicha ikki tomonlama shartnoma mavjud emasligi sababli, hozircha bunday imkoniyat yo‘qligini ma’lum qildi.
Uchrashuv yakunida O‘zbekiston fuqarolariga Bosh konsulxonaning manzili va telefon raqamlari taqdim etildi hamda zarurat tug‘ilganda murojaat qilishi mumkinligi tushuntirildi.
Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi tomonidan nobud bo‘lgan hayvonlar jasadini krematsiya qilish tartibini belgilashga qaratilgan idoraviy buyruq loyihasi ishlab chiqildi.
Loyihaga ko‘ra, kasallik, baxtsiz hodisa yoki boshqa sabablar oqibatida o‘lgan hayvonlar jasadini sanitariya, veterinariya va ekologik xavfsizlik talablariga rioya qilgan holda maxsus krematoriylarda yoqish tartibi joriy etiladi.
Hujjatda hayvon jasadlarini maishiy chiqindilar konteynerlariga, suv havzalariga yoki boshqa belgilanmagan joylarga tashlash va ko‘mish taqiqlanishi belgilangan.
Shuningdek, nobud bo‘lgan hayvon jasadlari maxsus yopiq konteynerlarda tashilishi, vaqtincha saqlash joylarida esa sanitariya talablariga qat’iy amal qilinishi ko‘zda tutilmoqda.
Loyihaga muvofiq, yuqumli kasalliklar bilan kasallangan yoki o‘lim sababi aniqlanmagan hayvonlar jasadi faqat maxsus krematoriylarda 800–1200 daraja haroratda yoqilishi shart bo‘ladi.
Bundan tashqari, hayvon jasadlari bilan ishlovchi xodimlarni maxsus himoya vositalari bilan ta’minlash, krematsiyadan keyin dezinfeksiya ishlarini amalga oshirish hamda jarayon ustidan veterinariya va ekologiya organlari nazoratini kuchaytirish rejalashtirilgan.
Hujjat loyihasi hozircha muhokama bosqichida.
«So‘g‘ment» chegara posti Qirg‘iziston va O‘zbekiston o‘rtasidagi chegara xavfsizligini ta’minlash hamda ikki davlat munosabatlarining yangi bosqichga ko‘tarilishi nuqtai nazaridan juda muhim ahamiyatga ega hisoblanadi.
Qirg‘izistonning Botken shahrida O‘zbekiston bilan chegaradosh hududda yangi post ochildi, deya xabar berdi 24.kg nashri.
Ta’kidlanishicha, «So‘g‘ment» chegara postining ochilishi davlat xavfsizligini mustahkamlash va chegaraoldi hududlarda barqarorlikni ta’minlashda muhim voqea hisoblanadi.
«Yangi «So‘g‘ment» chegara postida xizmatni sifatli olib borish uchun barcha sharoitlar yaratilgan. Zamonaviy talablarga javob beradigan kazarma qurilib, xizmat o‘tash uchun zarur shart-sharoitlar yaratilgan. Ta’kidlash joizki, ushbu hududda chegarachilar qirg‘iz-o‘zbek davlat chegarasining 12 kilometrdan ortiq qismini qo‘riqlaydi», deyiladi xabarda.
Avvalroq, 18 iyundan «Farg‘ona» chegara bojxona posti hamda Shohimardon qishlog‘iga o‘tishdagi «Oq qiya» bojxona punkti va «So‘x» chegara bojxona postining «Chashma» bojxona punkti 24 soatlik ish rejimiga o‘tayotgani xabar qilingandi.
O‘zbekiston Milliy kutubxonasida sun’iy intellekt asosida kitobxonlarga xizmat ko‘rsatish, axborot resurslarini raqamlashtirish va avtomatik tahlil qilish tizimlarini joriy etish rejalashtirilmoqda.
Sun’iy intellekt yaratgan surat
Hukumat qarori loyihasiga ko‘ra, Alisher Navoiy nomidagi O‘zbekiston Milliy kutubxonasiga axborot-kutubxona sohasida qator qo‘shimcha vazifalar yuklanadi.
Jumladan, sun’iy intellekt yordamida kitobxonlar ehtiyojlarini tahlil qilish, tavsiyalar berish hamda axborot izlash jarayonlarini optimallashtiruvchi dasturlar ishlab chiqish ko‘zda tutilgan.
Shuningdek, 2027 yil 1 avgustga qadar axborot resurslarini raqamlashtirish, avtomatik tanib olish tizimlarini joriy etish, nashrlarni kataloglashtirish va tasniflash ishlarini amalga oshirish rejalashtirilmoqda.
Loyihada foydalanuvchilar uchun interaktiv xizmatlar sonini oshirish, xalqaro axborot resurslaridan kengroq foydalanish imkoniyatlarini yaratish ham nazarda tutilgan.
Bundan tashqari, “Ma’rifat markazi” binosining bir qismi kitobxonlarga xizmat ko‘rsatish uchun Milliy kutubxonaga ajratilishi, shuningdek “Ochiq osmon ostidagi kutubxona” shaklida “Kitobxonlar xiyoboni” tashkil etilishi mumkin.
Qurbon hayiti – Iyd al-Adho munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev nomiga xorijiy davlatlar va hukumatlar, nufuzli xalqaro va mintaqaviy tashkilotlar rahbarlari, taniqli siyosiy, jamoat va din arboblaridan tabrik maktublari kelmoqda.
Xorijiy hamkorlar o‘z qutlovlarida O‘zbekistonning ko‘p millatli xalqiga samimiy hurmat-ehtirom izhor etib, yurtimizga tinchlik, farovonlik va ravnaq tilamoqda, vijdon va e’tiqod erkinligini ta’minlash, barqaror taraqqiyotga erishish, inson qadrini ulug‘lash borasida amalga oshirilayotgan islohotlarni yuksak baholab, do‘stlik va ko‘p qirrali hamkorlik munosabatlarini bundan buyon ham mustahkamlashga qat’iy intilishlarini ta’kidlamoqda.
Jumladan, quyidagilar o‘z tabriklarini yo‘llagan:
Qozog‘iston Respublikasi Prezidenti Qosim-Jo‘mart To‘qayev;
Qirg‘iz Respublikasi Prezidenti Sadir Japarov;
Tojikiston Respublikasi Prezidenti Emomali Rahmon;
Turkmaniston Prezidenti Serdar Berdimuhamedov;
Turkman xalqining milliy yetakchisi, Turkmaniston Xalq Maslahati Raisi Gurbanguli Berdimuhamedov;
Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti Ilhom Aliyev;
Qozog‘iston Respublikasining birinchi Prezidenti Nursulton Nazarboyev;
Turkiya Respublikasi Prezidenti Rejep Tayyip Erdog‘an;
Misr Arab Respublikasi Prezidenti Abdulfattoh as-Sisi;
Birlashgan Arab Amirliklari Prezidenti Shayx Muhammad bin Zoid Ol Nahayon;
Birlashgan Arab Amirliklari Vitse-prezidenti, Bosh vaziri, Dubay amirligi hokimi Shayx Muhammad bin Roshid Ol Maktum;
Birlashgan Arab Amirliklari Vitse-prezidenti, Bosh vaziri o‘rinbosari, Prezident ishlari bo‘yicha vaziri Shayx Mansur bin Zoid Ol Nahayon;
Birlashgan Arab Amirliklari Bosh vaziri o‘rinbosari, ichki ishlar vaziri Shayx Sayf bin Zoid Ol Nahayon;
Kuvayt Davlati Amiri Shayx Mish’al al-Ahmad al-Jobir as-Saboh;
Kuvayt Davlati Valiahdi Shayx Saboh al-Holid al-Hamad as-Saboh;
Iordaniya Hoshimiylar Podshohligi Podshohi Abdulla II;
O‘mon Sultoni Haysam bin Toriq;
Bahrayn Podshohi Hamad bin Iso Ol Xalifa;
Jazoir Xalq Demokratik Respublikasi Prezidenti Abdulmajid Tabbun;
Falastin Davlati Prezidenti Mahmud Abbos;
Saudiya Arabistoni Podshohligi davlat vaziri, Vazirlar Kengashi a’zosi Turki bin Muhammad bin Fahd bin Abdulaziz Ol Saud;
Islom hamkorlik tashkiloti bosh kotibi Husayn Ibrohim Toha;
Turkiy davlatlar tashkiloti bosh kotibi Kubanichbek Omuraliyev;
Kavkaz musulmonlari idorasi raisi Shayxulislom Ollohshukur Poshozoda.
Qutlovlar kelishi davom etmoqda.
AQSh va Eron muhim kelishuvga erishdi
Hayitlik
Shavkat Mirziyoyev amaliy tashrif bilan Qozog‘istonga boradi
-
Dunyodan5 days agoO’tirish – bu asrning yangi “sigareti”.
-
Mahalliy4 days agoSizni maktabda aldashgan! So‘nggi qo‘ng‘iroq haqida siz bilmagan haqiqat
-
Jamiyat5 days agoToshkentda Tesla’ni yuqori tezlikda boshqargan haydovchiga chora ko‘rildi
-
Jamiyat5 days agoBugun O‘zbekistonning aksariyat qismida yana yomg‘ir yog‘ishi kutilmoqda
-
Dunyodan4 days agoFarzandingizga to’g’ri javobni aytmang…
-
Dunyodan4 days agoAQSh va Eron Hormuz boʻgʻozini ochish boʻyicha shartli kelishuvga yaqinlashmoqda
-
Mahalliy4 days agoErtaga ishga xizmat mashinasida bora ko‘rmang!
-
Sport4 days agoO‘zbekiston milliy terma jamoasining jahon chempionatida ishtirok etuvchi tarkibi e’lon qilindi