Jamiyat
Hayitlik
Ufq uzra sizib chiqqan nimjon tong nurlari tun zulmatiga bas kelolmay, mahzun va tund qiyofada qotib qolgandi. Uy ichidagi sukunat va zulmat esa Hoshimjonning yuragiga ko‘chgan, butun borlig‘ini chorasizlik va iztirob iskanjasiga solgandi.
Bugun — arafa. Ertaga esa Muqaddas Hayit ayyomi…
Hoshimjon yolg‘iz o‘g‘li Sobirjonga bayram quvonchini tuhfa qilishni, hech bo‘lmasa arzigulik bir hayitlik olib berishni niyat qilgandi. Ammo hayitlik uchun asrab qo‘yilgan bor-budi ayolining kutilmagan xastaligi sabab dori-darmonga sarf bo‘lib ketdi. Umidsizlik uning yuragini kemirar, ichidagi og‘riqli xo‘rsiniqlar tomog‘iga tiqilardi.Mana uch kundirki, uning yagona tirikchilik manbai bo‘lgan mardikor bozorida tayinli ish chiqmasdi. Osmon ham go‘yo odamlar dardiga sherik bo‘lganday, tinimsiz yig‘lar, sovuq yomg‘ir yerni savalardi. Har tong hamqishloqlari bilan umid ilinjida bozorga chiqishar, ammo kun bo‘yi yomg‘irda ivib-shallabo bo‘lib, kechga yaqin quruq yo‘lkiraga arang yetadigan chaqalar bilan mahzun qaytishardi.
Bu o‘ylar Hoshimjonning ko‘ksiga toshdek botardi. Biroq u yaxshi bilardi: chorasizlikka taslim bo‘lish — ota degan muqaddas nomga isnod.Shu payt qalbiga go‘yo bir nur sizib kirgandek bo‘ldi. Ichida kimdir uni turishga, sinmaslikka undayotgandek edi. U og‘ir nafas olib, qaddini rostladi.
— Nima bo‘lsa bo‘ldi… Tavakkal qildim. Yaratgan Egam, O‘zing yo‘limni och… — deya pichirladi u.
Shu bir og‘iz kalom uning qalbidagi qo‘rquv va shubha tumanlarini tarqatib yubordi. Umidning so‘nggi uchqunini ham so‘ndirmaslik uchun u ostona hatlab, sovuq va nam ko‘chaga chiqdi. Ko‘ngliga tukkani bitta edi: u bugun uyiga quruq qo‘l bilan qaytmaydi. Nima bo‘lganda ham farzandi uchun hayitlik olib keladi.
Mardikor bozori bugun ham fayzsiz edi. Kun nogahon aynib, odamlar siyraklashib qolgan, osmon bag‘rini yorgan chaqmoqlar ortidan yomg‘ir yanada avj bilan quyilardi. Sovuq yomg‘ir tomchilari Hoshimjonning yuz-ko‘zini yuvib, kiyimlarini shalabbo qilgan bo‘lsa-da, u joyidan qimirlamasdi. Chunki uning qalbida bitta ilinj bor edi — bugun o‘g‘li oldiga quruq qo‘l bilan qaytmaslik.
Nihoyat, yomg‘ir pardasini yorib, uzoqdan hashamatli qimmatbaho mashina ko‘rindi. Mashina yo‘l chetida siltanib to‘xtashi bilan bozordagi sanoqli mardikorlar birdan jonlanib ketishdi. Hamma xuddi so‘nggi umid qayig‘iga yopishgandek mashina tomon otildi.
Hoshimjon esa bir chetda turardi. G‘ururi yo‘l qo‘ymadimi, andisha qildimi — har qalay, u o‘zini boshqalardek arzonga solgisi kelmasdi. Ammo ko‘p o‘tmay g‘alati holat yuz berdi. Mashina atrofini o‘rab olgan yigitlar birin-ketin orqaga chekina boshlashdi. Ularning yuzida hazar va hafsalasizlik aralash ifoda bor edi.
«Ish juda og‘irmikan?.. Yo haqi arzimasmikan?..» degan o‘y o‘tdi Hoshimjonning xayolidan. U ikkilanishini yengib, sekin mashinaga yaqinlashdi.
— Assalomu alaykum, aka, — dedi u ovoziga qat’iyat berishga urinib. — Men ishga tayyorman. Qanday yumush bo‘lsa ham qilaman.
Mashina ichida o‘tirgan kishi ziyoli, ammo ayni paytda o‘ta noqulay ahvolga tushgan odamga o‘xshardi. U Hoshimjonga xijolat bilan qarab, past ovozda dedi:
— Ishning o‘zi mayli-ya, ukam… Lekin aytishga tilim bormayapti… Hojatxonaning chuquriga qimmatbaho telefonim tushib ketdi. Menga telefonning o‘zi emas, ichidagi juda muhim hujjatlar kerak. Shuni olib beradigan odam qidiryapman. Shuning uchun haligi yigitlar hazar qilib ketishdi. Siz aniq tusha olasizmi?..
Bu savol Hoshimjonning qalbiga xanjardek botdi. Bir tarafda — yillar davomida asrab kelgan oriyati, g‘ururi, nafsoniyati… Ikkinchi tarafda esa ertaga: — Dada, menga hayitlik olib keldingizmi?.. — deb umid bilan ko‘ziga tikiladigan Sobirjoni… Uy to‘rida kasallik bilan olishib yotgan ayoli… Qozoni sovub qolgan xonadoni…
Ertaga hammaning uyidan hayit hidi taralganda, uning uyi huvillab turishi…Insoniy g‘urur va otalik burchi uning qalbini ayovsiz tilka-pora qilardi. Ko‘z oldiga o‘g‘lining mahzun nigohlari kelishi bilan u ichidagi barcha kibrni bo‘g‘ib tashladi.
Farzandining birgina tabassumi uchun inson hatto o‘z oriyatini ham qurbon qila olarkan…
Hoshimjonning ko‘zlaridan oqqan yosh yomg‘ir tomchilariga qorishib ketdi. U og‘ir tin oldi. So‘ng boshini tik ko‘tardi.
— Men roziman, aka. Ketdik, — dedi qat’iy ovozda. — Faqat ishga kirishishdan oldin ba’zi kerakli anjomlarni olishimiz kerak…
Mashina sohibi Hoshimjonning tog‘dek bardoshiga, sinmas irodasi va otalik muhabbatiga ich-ichidan tahsin aytdi.Ko‘p o‘tmay, ular muhtasham bir hovli qarshisida to‘xtashdi. Taqdir yo‘llari tutashgan ana shu lahzada haligi kishi kutilmaganda Hoshimjonga o‘girildi. Uning nigohlarida yosh, ovozida esa titroq bor edi.
— Meni kechiring, birodar… Aslida telefon ham, uning yo‘qolishi ham shunchaki bahona edi. Hech qanday telefon tushmagan…
Hoshimjon nima gapligini anglolmay, hayrat va shubha bilan unga tikilib qoldi.
Saxovatpesha inson esa so‘zida davom etdi:
— Men ushbu muborak kunda, Muqaddas Hayit arafasida Yaratganning rizoligi uchun ehson qilmoqchi edim. Ammo bu ko‘makni shunchaki tilanchilik qilib yurganlarga emas, balki oilasi uchun har qanday mashaqqatni bo‘yniga oladigan, halol mehnatdan qochmaydigan, haqiqiy muxtoj insonga ilinmoqchi edim…
U bir nafas to‘xtab, hayajon bilan,
— Bilasizmi, bugun saharda ajib bir tush ko‘rdim. Tushimda go‘yo samoviy bir sado: “Bugun arafa… Muqaddas kun… G‘aflatda qolma. Ehson qil. Ammo uning qadrini biladigan, munosib bandaga ber…” — deb nido qildi.
Uning ovozi titrab ketdi.
— Bozordagilarni kuzatdim. Hamma yengil ish izladi. Shartni eshitgach, hazar qildi. Ammo siz… Siz oilangiz uchun o‘zingizni olovga ham, suvga ham tashlashga tayyor ekansiz. Siz bu sinovdan o‘tdingiz, birodar. Bugungi hayitlikka ham, ehsonga ham aynan siz munosibsiz…
Hayitlik esa juda katta edi. Bir velosiped va ro‘zg‘orga ancha vaqtgacha yetadigan mablag‘…
Bu so‘zlar Hoshimjonning qulog‘iga go‘yo osmondan tushgan mujdaday eshitildi. U shu onda buyuk bir haqiqatni angladi: sahar payti uni to‘shakdan turishga undagan o‘sha sirli kuch, qalbiga umid solgan o‘sha ilkis dalda behuda emas ekan. Qalblarni So‘rovchi Zot Anvar akaning tushiga kirgan ilohiy nido bilan Hoshimjonning yuragidagi unsiz duolarni bir-biriga bog‘lab, ularni mana shu sovuq shahar ko‘chasida ro‘baro‘ qilgan ekan.
Bu pullar insonning insonga bergan sadaqasi emas, balki sabr, tavakkal va halollik evaziga yuborilgan Muqaddas Hayit tuhfasi edi…
Hoshimjon ko‘z yoshlarini to‘xtata olmas, titroq lablari bilan qayta-qayta:
— Xudoyim… O‘zingga shukr… Bandangni unutmaganing uchun shukr… — deya pichirlardi.
Tashqarida esa hali-hamon yomg‘ir yog‘ardi. Ammo Hoshimjonning qalbida allaqachon Quyosh chiqib bo‘lgan edi.
Raqobat qo‘mitasi tomonidan 2026 yilning dastlabki sakkiz oyida o‘tkazilgan tekshiruvlar davomida 73 nomdagi mahsulot sifat va xavfsizlik talablariga javob bermasligi aniqlandi. Bu haqda qo‘mita matbuot xizmati xabar berdi.
Ma’lum qilinishicha, qo‘mita hamkor tashkilotlar bilan birgalikda chakana savdo nuqtalarida sotilayotgan xalq iste’moli tovarlarining sifat va xavfsizlik talablariga muvofiqligini tekshirish uchun muntazam ravishda nazorat xaridlarini o‘tkazib kelmoqda. Xarid qilingan mahsulotlar akkreditatsiyadan o‘tgan laboratoriyalarda tekshirilib, ularning davlat standartlari hamda normativ-texnik hujjatlar talablariga mosligi baholanadi.
Xususan, 2026 yilning sakkiz oyida 60 turdagi jami 558 nomdagi mahsulot laboratoriya ekspertizasidan o‘tkazilgan. Natijada ulardan 73 nomdagisi belgilangan normativ-texnik talablarga javob bermasligi ma’lum bo‘lgan.
Ushbu mahsulotlarni savdo rastalaridan qaytarib olish va qonunchilikka muvofiq choralar ko‘rish uchun tegishli materiallar O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi hamda Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qo‘mitasiga yuborilgan.
Qonunchilik palatasi deputatlari bugungi majlisida moliyaviy jarimalarni qo‘llash tartibini yengillashtirishga qaratilgan qonun loyihasini uchinchi o‘qishda qabul qilib, Senatga yubordi.
Hujjatga ko‘ra, tadbirkorlar jarima solish to‘g‘risidagi qaror topshirilgan kundan boshlab bir oy ichida jarimaning 50 foizini ixtiyoriy to‘lasa, qolgan qismini to‘lashdan ozod etilishi mumkin.
Shuningdek, jarimani 6 oy davomida bo‘lib-bo‘lib to‘lash imkoniyati nazarda tutilmoqda.
Agar jarima to‘g‘risidagi qaror bekor qilinsa yoki haqiqiy emas deb topilsa, noqonuniy undirilgan mablag‘ qaytariladi. Qaytarish kechiktirilgan taqdirda, Markaziy bank asosiy stavkasining uch yuzdan biri miqdorida foiz to‘lash tartibi joriy etiladi.
Hozircha bu qoidalar qonun loyihasida nazarda tutilgan, kuchga kirmagan.
O‘zbekistonda moda va dizayn sohasi uchun malakali mutaxassislar tayyorlashga ixtisoslashgan yangi davlat oliy ta’lim muassasasi tashkil etiladi.
Prezidentning 2026-yil 16-oktyabrdagi PQ–378-son qaroriga muvofiq, Toshkent xalqaro moda akademiyasi tashkil etiladi. Akademiya Yengil sanoatni rivojlantirish agentligi tizimida faoliyat yuritadi.
Yangi oliygoh Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti hamda Parij xalqaro moda akademiyasining qo‘shma ta’lim dasturi negizida tashkil etiladi.
Mazkur dasturda tahsil olayotgan barcha talabalar o‘qishini yangi akademiyada davom ettiradi. Bitiruvchilarga Toshkent xalqaro moda akademiyasining diplomi beriladi.
O‘quv jarayoni 2026/2027 o‘quv yilidan boshlanadi. Akademiyada xalqaro qo‘shma dasturlar bilan bir qatorda, mustaqil ta’lim dasturlari asosida bakalavr va magistrlar tayyorlashga ham ruxsat etiladi.
2027/2028 o‘quv yilidan boshlab to‘qimachilik, tikuvchilik, trikotaj va charm-poyabzal sohalarida korxonalar buyurtmasi asosida dual ta’lim joriy qilinadi. Bunda talabalar nazariy bilim olish bilan birga ishlab chiqarish jarayonlarida ham ishtirok etadi.
Shuningdek, yengil sanoat yo‘nalishidagi texnikumlarni muvaffaqiyatli tamomlagan, o‘rtacha bahosi akademiya belgilagan talabga javob beradigan bitiruvchilarga bakalavriatning uchinchi bosqichidan to‘lov-kontrakt asosida o‘qishni davom ettirish imkoniyati yaratiladi.
Akademiya bazasida davlat buyurtmasi asosida turli tashkilotlar uchun kiyim-bosh dizaynini ishlab chiqish va milliy brendlarni shakllantirish ham yo‘lga qo‘yiladi.
Qarorda xorijiy mutaxassislar va talabalarni jalb qilish uchun ko‘p martalik vizalar rasmiylashtirish tartibi ham nazarda tutilgan.
Bundan tashqari, 2028-yil yakuniga qadar davlat-xususiy sheriklik asosida 400 o‘rinli talabalar turar joyi quriladi. Ungacha akademiyaga o‘tkazilgan talabalar Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti yotoqxonasidan belgilangan tartibda foydalanishi mumkin.
Xorijda o‘zbek milliy taomlariga ixtisoslashgan restoran yoki oshxona tashkil etgan mahalliy tadbirkorlar ayrim xarajatlarining 50 foizigacha bo‘lgan qismini subsidiya sifatida qaytarib olishi mumkin.
Ushbu xizmat Turizm qo‘mitasi tomonidan my.gov.uz Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali bepul ko‘rsatiladi.
Subsidiya O‘zbekistonda davlat ro‘yxatidan o‘tgan va xorijda milliy restoran tashkil etgan tadbirkorlik subyektlariga ajratiladi.
Ariza topshirishda restoranning xorijiy davlatda ro‘yxatdan o‘tganini va binodan foydalanish huquqini tasdiqlovchi hujjatlar, sanitariya va yong‘in xavfsizligi talablariga muvofiqlik bo‘yicha ma’lumotlar taqdim etilishi kerak.
Shuningdek, restoranni tashkil etish bilan bog‘liq amalga oshirilgan xarajatlarni tasdiqlovchi hujjatlar, zaruratga qarab O‘zbekistondan mahsulot yetkazib berilganini tasdiqlovchi ma’lumotlar va ularning rasmiy tarjimasi so‘ralishi mumkin.
Restoranning ichki va tashqi ko‘rinishini aks ettiruvchi fotosuratlar ham arizaga ilova qilinadi.
Ariza my.gov.uz portali orqali elektron shaklda yuboriladi va 18 ish kuni ichida ko‘rib chiqiladi. Ijobiy qaror qabul qilinsa, subsidiya mablag‘lari 7 ish kuni ichida tadbirkorning bank hisobvarag‘iga o‘tkaziladi.
Arizada kamchiliklar aniqlangan taqdirda, tadbirkorga ularni bartaraf etib, hujjatlarni qayta taqdim qilish imkoniyati beriladi.
Qoraqalpog‘iston Respublikasidagi Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi huzuridagi «Sayg‘ochiy» kompleks landshaft buyurtma qo‘riqxonasida yovvoyi hayvonlarni suv bilan ta’minlash maqsadida beshta avtonom suv ichish tizimi o‘rnatildi.
Tashabbus Ekologiya qo‘mitasi tomonidan BMT Taraqqiyot dasturi (BMTTD) va Global ekologik jamg‘arma (GEF) bilan hamkorlikda «Aral Sea Wetlands» loyihasi doirasida amalga oshirildi.
Suv resurslari cheklangan Ustyurt cho‘li sharoitida qo‘shimcha suv manbalarining mavjudligi sayg‘oqlar va mahalliy faunaning boshqa vakillarini saqlab qolishda muhim ahamiyatga ega.
Avtonom tizimlar quyosh energiyasida ishlaydi va to‘liq avtomatlashtirilgan. Ularning har biri 3 kub metr sig‘imga ega suv havzalari, nasoslar, datchiklar va hisoblagichlar bilan jihozlangan. Bu markazlashgan elektr energiyasi va suv ta’minoti manbalariga doimiy ulanish zaruratisiz suvni barqaror yetkazib berish imkonini beradi.
Suv ichish tizimlari bilan bir qatorda hududga 10 ta kamera va 10 ta fototuzoq ham o‘rnatildi. Ular hayvonlarni sutka davomida kuzatish, harakatlanishi va suv ichish joylaridan foydalanishini qayd etish, shuningdek, populyasiyalar holatini keyingi monitoring qilish uchun ma’lumot to‘plash imkonini beradi.
Ustyurtning og‘ir tabiiy sharoitida yashaydigan sayg‘oqlar uchun qo‘shimcha suv manbalarining yaratilishi yovvoyi hayvonlar populyasiyalarini saqlash va tiklashda muhim ahamiyat kasb etadi.
Avtonom suv ichish tizimlarining o‘rnatilishi Ustyurtda bioxilma-xillikni asrash bo‘yicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlardan biri bo‘lib, zamonaviy kuzatuv vositalari orqali hayvonlar holatini monitoring qilish va zarur ma’lumotlarni to‘plash imkonini ham beradi.
Shavkat Mirziyoyev Shinjon usulida yetishtirilgan paxta dalasini ko‘zdan kechirdi
O‘zbekiston do‘konlarida 73 turdagi mahsulot sifatsiz deb topildi
Tadbirkorlar jarimaning 50 foizini to‘lab, qolgan qismidan ozod etilishi mumkin
-
Jamiyat4 days ago
Toshkentda xalqaro moda akademiyasi tashkil etiladi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Saida Mirziyoyeva Gonkongning Henderson Land Group xoldingi boshqaruvi raisi bilan uchrashdi
-
Iqtisodiyot2 days ago
O‘zbekiston «Wabtec» kompaniyasi bilan lokomotivlar parkini yangilashni muhokama qildi
-
Jamiyat2 days ago
Tadbirkorlar jarimaning 50 foizini to‘lab, qolgan qismidan ozod etilishi mumkin
-
Jamiyat2 days ago
O‘zbekiston do‘konlarida 73 turdagi mahsulot sifatsiz deb topildi
-
Iqtisodiyot3 hours ago
Shavkat Mirziyoyev Shinjon usulida yetishtirilgan paxta dalasini ko‘zdan kechirdi