Jamiyat
“Hamma biladi, lekin hech kim indamaydi”
26 iyul kuni Janubiy Farg‘ona kanalining Buloqboshi tumani Shirmonbuloq qishlog‘idan o‘tuvchi qismida quyuq oq ko‘pik oqdi. Bu ko‘pik nimaligi, uni kim oqizgani va ekologiyaga qancha zarar yetgani ma’lum emas. Kun.uz muxbiri aholi vakillari va rasmiylardan munosabat so‘radi.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
Shirmonbuloqda yashovchi suvchi – mirob Ilhom Buvayev shunday deydi:
— 2022 yildan beri kanalda nazoratchi bo‘lib ishlayman. Janubiy Farg‘ona kanalida tundan to sahargacha nima oqsa oqadi. Nazorat qiladigan tashkilotning o‘zi yo‘q. Xo‘jabod tumanidagi SAMO trikotaj fabrikasidan chiqqan chiqindi suvlar kanal suviga qo‘shilib, doimiy ravishda ifloslantiradi.
Ilhom Buvayev
Tsellofan, ko‘mirga o‘xshagan qora rangdagi ximikat, ko‘pik oqadi. Kuzga borganda kanalda hech bir tirik zot qolmaydi. Baliqlargacha qirilib ketadi ximikat zahridan. Mana, yaqinda oq ko‘pik oqdi. Bu internetga chiqib ketganidan keyin shov-shuv bo‘ldi. Uni ham bo‘lsa Shirmonbuloqqa kelgan mehmonlar telefonlariga video olishib, internetga chiqarvorishgan ekan. Oq ko‘pik oqishi tabiiy hol o‘zi bizda. Bu holatga hech kim taajjublanmaydi ham.
Bu holatni Buloqboshi, Xo‘jaobod, Qo‘rg‘ontepa aholisi biladi. Hech kim chora ko‘rmaydi-da. 3-4 yildan beri ko‘pik oqishi yangilik emas biz uchun. Tuman, viloyat ekologiyasi, hammasi biladi ximikatlar qayerdan chiqayotganini.
Kanalda doimiy zahar oqaverib, faqat ilon baliqlar qolgan. SAMO’dan buyog‘ida, aynan fabrikaning chiqindi suvi oqiziladigan qismidan boshlab qurbaqalar ham o‘lib ketgan. Tabiat jonzotlari qirilib bitdi xullas.
Kanaldagi baliqni ushlasangiz, tepa qismi erib ketganini ko‘rasiz. Avvallari bu suvdan ichar edik. Chorvalar ichardi, hozir endi hatto tovuqlarga ham bermay qo‘ydik kanal suvini. O‘zimiz ichayotgan toza suvdan beryapmiz.
Abduvali Sharipov
Shirmonbuloqlik yana bir fuqaro Abduvali Sharipov shunday hikoya qiladi:
— Ekologiyaning rasvosi chiqib ketdi. Bu kanal ilgari qanday edi-ya?! Yoshligimizda cho‘milar edik. Baliq tutib yer edik. Endi-chi? Avvalgi kanaldan asar ham qolmadi.
Xullas, endi birov cho‘milmaydi ham. Hozirgi yoshlar ham cho‘milmayapti. Nimaga deganda, kanal ichi ximikatga to‘ldi. Kuni kecha kanalda oq ko‘pik oqdi. Qachonlardir bu kanalni to‘ldirib baliqlar oqqan edi. Shunaqa yaxshi paytlar ham bo‘lgan.
Bu ekologiya xodimlari qayoqqa qarayapti? Bilmadik endi, tushuna olmadik. Suvda chiqindi oqaversa, oxiri nima bo‘lishini faqat Xudo biladi endi.
SES va Ekologiya nima deydi?
Andijon viloyat Sanitariya-epidemiologiya boshqarmasi mutaxassisi Firdavs Madrahimovning aytishicha, boshqarma xodimlari zaruriy barcha joylardan suv namunalarini olib, laboratoriya tekshiruviga yuborganini.
Firdavs Madrahimov
“Ijtimoiy tarmoqqa tarqalgan holat yuzasidan “Nil Granit” MChJga kelib o‘rganishni boshladik. Tekshirish ishlari davom etyapti. Oqova hosil bo‘layotgan suvlaridan namuna oldik. Va barcha texnologik jarayonlar birma-bir o‘rganib chiqilyapti. Laboratoriya natijalari chiqqandan keyin sizlarga qo‘shimcha ma’lumot beramiz. Sanitariya gigiyena laboratoriyamizga, bakteriologik laboratoriyalarga suvlardan ana shu birinchi joydan hosil bo‘ladigan chiqindi joyidan va oxirgi oqib chiqib ketadigan joylaridan namunalar oldik”, deydi Firdavs Madrahimov.
Buloqboshi tumani ekologiya bo‘limi bosh mutaxassisi Jasurbek Xudoyberdiyev bu voqea SAMO fabrikasi bilan bog‘liq ekanini aytdi.
Jasurbek Xudoyberdiyev
“26 iyul kungi Janubiy Farg‘ona kanalida ko‘pik oqqani holati bo‘yicha tezkor ishchi guruh tuzilib, vaziyat o‘rganila boshlandi. O‘rganishlar davomida ko‘pik tarqalgan hududlardan, Janubiy Farg‘ona kanalining Buloqboshi tumanidan oqib o‘tuvchi qismidan suv namunalari olindi va laboratoriya bo‘limiga tahlil o‘tkazish uchun yuborildi.
O‘rganishlar natijasida Janubiy Farg‘ona kanaliga Xo‘jabod tumanida faoliyat olib boradigan “Nil Granit” MChJ tomonidan oqova suvini tashlash holati sodir etilgani aniqlandi.
Yer osti quvuri orqali Farg‘ona kanaliga ishlab chiqarishdan chiqqan suv to‘liq tozalanmasdan Farg‘ona kanaliga tashlangani ma’lum bo‘ldi. Quvur yer ostidan 3 kilometr uzoqlikdan tortib kelingan.
Kanalni ifloslantirayotgan quvur
Ushbu holat bo‘yicha o‘rganishlar olib borilib, to‘plangan barcha hujjatlar sudga taqdim etiladi. Ushbu qoidabuzarlikni keltirib chiqarganlarga qonunda belgilangan tartibda chora ko‘riladi”, deydi ekologiya bo‘limi bosh mutaxassisi.
Ushbu ko‘rsatuv 31 iyul kuni tasvirga olindi. Kun.uz 2 avgust kuni tegishli mutaxassislarga qayta bog‘lanib, laboratoriya tekshiruvi natijalari bilan qiziqdi. Ammo hali javob chiqmagani aytildi.
Sarvar Ziyoyev,
Sardor Mamirov,
Kun.uz
Jamiyat
Hokim yordamchilariga oid yana bir korrupsiyaviy holat fosh etildi
Andijon va Sirdaryo viloyatlarida hokim yordamchilari ishtirokida imtiyozli mablag‘larni firibgarlik yo‘li bilan o‘zlashtirish holatlari aniqlandi. Holatlar yuzasidan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
Bosh prokuratura huzuridagi departament tomonidan o‘tkazilgan tergovga qadar tekshiruvlar davomida bir nechta hududda imtiyozli mablag‘larni talon-toroj qilish bilan bog‘liq holatlar fosh etildi.
Jumladan, departamentning Oltinko‘l tumani bo‘limi aniqlagan holatga ko‘ra, «U.T.» va «Q.A.» MChJning mas’ul shaxslari, Qayirma mahallasi hokim yordamchisi hamda boshqa shaxslar o‘zaro til biriktirib, fuqarolarga issiqxona faoliyatini kengaytirish uchun ajratilgan 442,3 million so‘m imtiyozli kredit mablag‘larini firibgarlik yo‘li bilan qo‘lga kiritgan. Tergov ma’lumotlariga ko‘ra, xizmat ko‘rsatuvchi korxonalar amalda bajarmagan ishlar hujjatlarda bajarilgan deb rasmiylashtirilgan.
Yana bir holat Sirdaryo viloyatining Mirzaobod tumanida aniqlangan. Unda Toshkent mahallasi sobiq hokim yordamchisi va boshqa shaxslar ushbu mahallada yashovchi sakkiz nafar fuqaroga ajratilgan 248 million so‘m imtiyozli kredit mablag‘larini ta’minotchi korxonalar orqali talon-toroj qilganlikda gumon qilinmoqda.
Shuningdek, Departamentning Andijon shahri bo‘limi tomonidan o‘tkazilgan tekshiruvda «L.A.» MChJ rahbari va Farobiy mahallasi sobiq hokim yordamchisi fuqarolarga ajratilgan 163 million so‘m imtiyozli kredit mablag‘larini firibgarlik yo‘li bilan o‘zlashtirganlikda gumon qilinmoqda.
Mazkur holatlar yuzasidan Jinoyat kodeksining tegishli moddalari bilan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilgan. Ayni paytda huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan tergov harakatlari davom ettirilmoqda.
Jamiyat
Qurilishi tugallanmagan uylarga ko‘chirish holatlariga chek qo‘yiladi
O‘zbekistonda qurilishi tugallanmagan va belgilangan tartibda foydalanishga qabul qilinmagan ko‘p kvartirali uylarga fuqarolarni ko‘chirish holatlarining oldini olish maqsadida qonunchilik kuchaytirilmoqda. Buning uchun mas’ul shaxslarga jinoiy javobgarlik belgilash taklif etilmoqda.
Foto: Oliy Majlis Qonunchilik palatasi
Qonunchilik palatasi majlisida mazkur masalaga oid qonun loyihasi ko‘rib chiqilib, deputatlar tomonidan qabul qilindi va Senatga yuborildi.
Qayd etilishicha, so‘nggi yillarda mamlakatda shaharsozlik sohasini takomillashtirish bo‘yicha izchil islohotlar amalga oshirilayotgan bo‘lsa-da, ayrim hollarda qurilishi tugallanmagan hamda rasman foydalanishga topshirilmagan ko‘p kvartirali uylarga fuqarolarning noqonuniy ko‘chib kirishiga yo‘l qo‘yilmoqda.
Mutasaddilarning ta’kidlashicha, bunday holatlar aholi xavfsizligiga jiddiy tahdid tug‘dirishi mumkin. Shu bois sohada faoliyat yuritayotgan sub’yektlar mas’uliyatini oshirish va huquqbuzarliklarning oldini olishga qaratilgan huquqiy mexanizmlarni kuchaytirish zarur.
Qonun loyihasiga muvofiq, Jinoyat kodeksiga ko‘p kvartirali uylar qurilishi uchun mas’ul shaxslar yoki mansabdor shaxslar tomonidan foydalanishga qabul qilinmagan uylarga fuqarolarning ko‘chib kirishiga yo‘l qo‘yganlik uchun to‘g‘ridan to‘g‘ri jinoiy javobgarlik belgilash taklif etilmoqda.
Shuningdek, Shaharsozlik kodeksiga buyurtmachilar va pudratchilar zimmasiga belgilangan tartibda foydalanishga qabul qilinmagan ko‘p kvartirali uylarga fuqarolarning ko‘chib kirishiga yo‘l qo‘ymaslik choralarini ko‘rish majburiyatini yuklovchi normalar kiritilishi nazarda tutilgan.
Muhokamalar davomida deputatlar qonun loyihasining dolzarbligi va ahamiyatini ta’kidlab, uni yanada takomillashtirish yuzasidan qator taklif va tavsiyalar bildirdi. Yakunda qonun loyihasi Qonunchilik palatasi deputatlari tomonidan qabul qilinib, Senatga yuborildi.
Jamiyat
Toshkentda 3,2 kgga yaqin narkotiklar qo‘lga olindi
Toshkent shahrida o‘tkazilgan tezkor tadbirlar davomida noqonuniy muomalada bo‘lgan qariyb 3,2 kilogramm giyohvandlik vositalari musodara qilindi. Holatlar yuzasidan bir necha nafar gumonlanuvchi qo‘lga olinib, ularga nisbatan jinoyat ishlari qo‘zg‘atildi.
«Xavfsiz va sog‘lom yurt» keng qamrovli tezkor-profilaktik tadbirlari doirasida Davlat xavfsizlik xizmati Toshkent shahar boshqarmasi hamda poytaxt IIBB xodimlari hamkorligida giyohvandlik vositalarining noqonuniy aylanmasiga qarshi qator tezkor tadbirlar o‘tkazildi.
Dastlabki holatda Bektemir tumani hududida harakatlanayotgan Gentra rusumli avtomashina to‘xtatilib tekshirildi. Avtomashinada Yashnobod tumanida yashovchi, 1998 yilda tug‘ilgan ikki nafar fuqaro bo‘lgan. Tekshiruv chog‘ida transport vositasi salonidan bir nechta zip-paketlarga qadoqlangan och sariq rangli kukunsimon moddalar topildi.
Tezkor tadbir davomida gumonlanuvchilar avvaldan yashirib qo‘ygan xufiya joy hamda ijaraga olgan xonadon ko‘zdan kechirildi. U yerdan ham kukunsimon moddalar, elektron tarozilar va giyohvandlik vositalarini qadoqlashda foydalaniladigan anjomlar aniqlandi.
Ekspertiza xulosasiga ko‘ra, musodara qilingan moddalar 1,2 kilogramm geroin va 100 gramm mefedron ekani tasdiqlangan. Ma’lum qilinishicha, mazkur ikki shaxs ham muqaddam giyohvandlik vositalari bilan bog‘liq jinoyatlari uchun sudlangan.
Yana bir tezkor tadbirda Shayxontohur tumanida yashovchi, 1982 yilda tug‘ilgan, muqaddam sudlangan fuqaroning yashash xonadonidan 47 gramm gashish va 34 gramm opiy musodara qilindi.
Tergov harakatlari davomida uni narkotik moddalar bilan ta’minlab kelgani gumon qilinayotgan Olmazor tumanida yashovchi 1980 va 1985 yillarda tug‘ilgan ikki nafar fuqaro ham ushlandi. Ularning avtomashinalari va yashash xonalari tekshirilganda, 1,8 kilogramm gashish hamda 12 gramm opiy aniqlanib, protsessual tartibda rasmiylashtirib olindi.
Har ikki holat yuzasidan gumonlanuvchilarga nisbatan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilgan. Ayni paytda tergov harakatlari davom etmoqda.
Jamiyat
Reklama qo‘ng‘iroqlari va xabarnomalariga oid huquqlar himoyasi kuchaytiriladi
Reklama qo‘ng‘iroqlari va xabarnomalariga oid huquqlar himoyasi kuchaytiriladi.
«Aholiga ko‘rsatilayotgan davlat xizmatlarini takomillashtirish hamda fuqarolar uchun qo‘shimcha qulayliklar yaratish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Prezident qarori (PQ-265-son, 15.07.2026-y.) qabul qilindi.
Qarorga ko‘ra, voyaga yetmagan shaxslar o‘z huquqlarini mustaqil ravishda amalga oshirish yuzasidan sudlarga murojaat qilishda davlat bojidan ozod qilinishi belgilandi.
2026-yil 1-oktyabrdan jismoniy shaxsning familiyasi, ismi va otasining ismi, tug‘ilgan sanasi kabi birlamchi ma’lumotlari o‘zgarganda o‘zida ushbu ma’lumotlarni aks ettiruvchi davlat organlariga tegishli axborot tizimlaridagi ma’lumotlarga avtomatik tarzda idoralararo elektron hamkorlik yo‘li bilan o‘zgartirishlar kiritish amaliyoti yo‘lga qo‘yiladi.
2026-yil 1-noyabrdan boshlab:
– mobil aloqa vositalari orqali SMS-xabarnomalar yo‘li bilan tovar (ish, xizmat)larni taklif (reklama) qiluvchi har qanday yuridik va jismoniy shaxslar faqat shaxsning yozma yoki elektron roziligini olgandan so‘ng ushbu harakatlarni (reklamani) amalga oshiradi;
– mobil aloqa vositalariga reklama qo‘ng‘iroqlari va SMS-xabarnomalarni jo‘natish xizmatini ko‘rsatuvchi yuridik shaxslar o‘zlarining axborot tizimlarini Shaxsga doir ma’lumotlar bazalarining davlat reyestrida ro‘yxatdan o‘tkazgandan keyin tegishli xizmatlarni ko‘rsatishiga yo‘l qo‘yiladi;
– reklama qo‘ng‘iroqlari va xabarnomalarini telekommunikatsiya tarmoqlari (mobil aloqa) orqali soat 18.00 dan 09.00 gacha tarqatish taqiqlanadi;
– mobil aloqa operatorlariga o‘zlari tomonidan tarqatiladigan reklama qo‘ng‘iroqlari va xabarnomalarini abonent so‘roviga ko‘ra to‘liq yoki qisman bloklash majburiyati yuklatiladi;
– mazkur belgilangan talablarga rioya etmaslik reklama hamda shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risidagi qonunchilikni buzish hisoblanadi va tegishli choralar ko‘rish uchun asos bo‘ladi.
Jamiyat
teatr, kino va konsertlarga borish umrni uzaytirishi mumkin
Kino, teatr, muzey va konsertlarga muntazam tashrif buyurish fiziologik qarishning sekinlashishi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin.
Bu ikki mingga yaqin keksa odamlarning ma’lumotlarini tahlil qilgan yapon olimlari tomonidan chiqarilgan xulosadir. Tadqiqot natijalari Epidemiologiya va Jamiyat Salomatligi jurnalida (JECH) chop etildi.
Tadqiqotchilar qarish bo‘yicha uzoq muddatli tadqiqotda ishtirok etgan 50 yoshdan oshgan 1899 nafar ingliz fuqarosining ma’lumotlarini o‘rganib chiqdilar.
Ishtirokchilar kinoteatrlar, muzeylar, san’at galereyalari, teatrlar, konsertlar va operalarga qanchalik tez-tez tashrif buyurganliklarini xabar qilishdi. Keyin bu ma’lumot ularning fiziologik yoshi bilan taqqoslandi – bu qon bosimi, o‘pka funksiyasi, gemoglobin va xolesterin darajasi, tana massasi indeksi, ushlash kuchi va yurish tezligi kabi o‘nta parametr asosida tananing haqiqiy sog‘lig‘ini aks ettiruvchi ko‘rsatkich.
Ma’lum bo‘lishicha, madaniy tadbirlarga kamida bir necha oyda bir marta tashrif buyurgan odamlarning o‘rtacha fiziologik yoshi 66,9 yoshni tashkil etgan. Deyarli faqat madaniy hayotda ishtirok etganlar orasida bu ko‘rsatkich 69,9 yoshga yetdi – bu taxminan uch yillik farq.
Daromad, bandlik, surunkali kasalliklar va boshqa omillarni hisobga olgan holda ham, madaniy faoliyat shkalasidagi har bir qo‘shimcha birlik fiziologik yoshni taxminan 31 kunga qisqartirish bilan bog‘liq edi.
Mualliflarning fikriga ko‘ra, bu ta’sir madaniy dam olish ijtimoiy muloqotni rivojlantirishi, aqliy farovonlikni yaxshilashi va sog‘lom turmush tarzini rag‘batlantirishi bilan izohlanishi mumkin.
Olimlar madaniy faoliyatning fiziologik qarishga ta’siri muntazam jismoniy faollikning ta’siriga o‘xshashligini va qo‘shimcha tadqiqotlarga loyiqligini ta’kidlamoqdalar.
-
Sport5 days agoIspaniya Belgiyani yengib, yarimfinalga chiqdi
-
Jamiyat4 days agoBektemir tumanida «zakladchik»lar qo‘lga olindi
-
Sport5 days agoAngliya-Norvegiya bahsi boshlanish vaqti kechiktirilishi mumkin
-
Dunyodan4 days ago
Frantsiyada ko’pchilik qo’rqqan narsa yuz berdi.
-
Sport4 days agoInfantino yana JCh ishtirokchilari sonini oshirish g‘oyasi haqida gapirdi
-
Jamiyat5 days agoDori narxini sun’iy oshirgan yuzlab dorixonalar aniqlandi
-
Jamiyat3 days agoToshkent metrosiga yana 3 ta zamonaviy poyezd qo‘shildi
-
Jamiyat4 days ago
Bugun ayrim hududlarda chang-to‘zon kuzatiladi, havo 43 darajagacha isiydi
