Siyosat
Geosiyosiy muvozanat san’ati va yangi mintaqaviy voqelik
Xitoylarga nisbat beriladigan mashhur naql bor: «O‘tish davrida yashashdan Xudo saqlasin». Bu iboraning aniq manbasi bahsli bo‘lsa-da, uning mazmuni bugungi dunyo voqeligini juda aniq ifodalaydi. XXI asr xalqaro munosabatlari shunchalik murakkablashdiki, ertaga nima sodir bo‘lishini bashorat qilish tobora qiyinlashmoqda. Bir tomonda yirik davlatlar raqobati kuchaymoqda, boshqa tomonda yangi iqtisodiy va texnologik markazlar shakllanmoqda. Urushlar, sanksiyalar, savdo mojarolari va xavfsizlikka oid yangi tahdidlar xalqaro tizimni o‘zgartirib yubormoqda.
O‘zbekiston mustaqillikka erishganiga 35 yil bo‘ldi. Mamlakatning iqtisodiy yuksalish va tashqi ochiqlik yo‘li murakkab va ziddiyatli davrga to‘g‘ri kelmoqda. Bir qarashda atrofda xavf-xatarlar kam emas: shimolda geosiyosiy raqobat, janubda Afg‘oniston omili, sharq va g‘arbda esa turli iqtisodiy va siyosiy manfaatlar to‘qnashuvi mavjud. O‘zbekiston mana shunday murakkab muhitda muvozanatni saqlab qola olmoqda. Xo‘sh, bunga qanday erishmoqdamiz?
O‘zbekistonning geosiyosiy ahamiyati
Bugungi kunda Markaziy Osiyo muhim geosiyosiy hududlardan biri sifatida qaralmoqda. Mintaqa Sharq va G‘arbni, Shimol va Janubni bog‘lovchi strategik makonda joylashgan bo‘lib, tabiiyki, yirik davlatlar va iqtisodiy markazlarning diqqat markazida turibdi. O‘zbekiston mana shunday makonning markazida joylashgan davlatdir.
O‘zbekiston Markaziy Osiyoda barcha qo‘shni davlatlar bilan chegaradosh bo‘lgan yagona mamlakat bo‘lib, bu holat unga mintaqaviy integratsiya jarayonlarida muhim o‘rin tutish imkonini beradi. Shu bilan birga, aholi soni, iqtisodiy salohiyat va transport kommunikatsiyalari nuqtai nazaridan ham mamlakat mintaqaning asosiy davlatlaridan biri hisoblanadi.
O‘zbekistonning geografik joylashuvi uni Rossiya, Xitoy, Yevropa Ittifoqi, Turkiya, AQSh va Yaqin Sharq davlatlari manfaatlari kesishgan nuqtaga aylantirgan. Shu sababli mamlakat tashqi siyosatda biror kuch markaziga ortiqcha bog‘lanib qolmasdan, barcha hamkorlar bilan o‘zaro manfaatli munosabatlarni rivojlantirishga intilmoqda.
Geosiyosiy muvozanat siyosati
So‘nggi yillarda O‘zbekiston tashqi siyosatida ochiqlik va amaliy hamkorlik tamoyillari ustuvor ahamiyat kasb etdi. Mamlakat Rossiya bilan an’anaviy iqtisodiy va xavfsizlik sohalaridagi aloqalarni saqlab qolgan holda, Xitoy bilan investitsiya va infratuzilma loyihalarini kengaytirmoqda. Shu bilan birga, Yevropa davlatlari, Turkiya, Janubiy Koreya, Yaponiya hamda AQSh bilan ham munosabatlarni mustahkamlashga intilayotgani ko‘rinadi.
Bu yondashuvning asosiy maqsadi tashqi siyosiy manyovr imkoniyatlarini kengaytirish va milliy manfaatlarni himoya qilishdan iborat. Geosiyosiy muvozanat siyosati O‘zbekistonga xalqaro maydonda mustaqil qarorlar qabul qilish imkonini bermoqda.
Yangi mintaqaviy voqelik
Markaziy Osiyoda keyingi yillarda kuzatilayotgan muhim o‘zgarishlardan biri – mintaqa davlatlari o‘rtasidagi hamkorlikning kuchayishidir. Ilgari mavjud bo‘lgan ayrim siyosiy va iqtisodiy kelishmovchiliklar o‘rnini muloqot va o‘zaro ishonch egallamoqda.
O‘zbekiston ushbu jarayonning asosiy tashabbuskorlaridan biri sifatida namoyon bo‘ldi. Qo‘shni davlatlar bilan chegara masalalarining hal etilishi, savdo hajmining o‘sishi, transport yo‘laklarining rivojlanishi va suv-energetika sohasidagi hamkorlik mintaqada yangi voqelikni shakllantirmoqda.
Shu bilan birga, Afg‘onistondagi vaziyat, global iqtisodiy beqarorlik, oziq-ovqat va energetika xavfsizligi kabi muammolar Markaziy Osiyo davlatlaridan yanada yaqin hamkorlikni talab qilmoqda. Bu jarayonda O‘zbekiston mintaqaviy barqarorlik va iqtisodiy integratsiyani qo‘llab-quvvatlovchi muhim aktor sifatida ishtirok etmoqda.
Iqtisodiy diplomatiyaning ahamiyati
Hozirgi davrda geosiyosiy raqobat nafaqat harbiy va siyosiy sohada, balki iqtisodiy maydonda ham kechmoqda. Shu nuqtai nazardan, O‘zbekiston tashqi siyosatining muhim yo‘nalishlaridan biri iqtisodiy diplomatiya hisoblanadi.
Mamlakat xalqaro transport koridorlarini rivojlantirish, xorijiy investitsiyalarni jalb qilish va tashqi savdoni diversifikatsiya qilishga katta e’tibor qaratmoqda. Trans-Afg‘on temir yo‘li, «Sharq-G‘arb» va «Shimol-Janub» transport yo‘laklari kabi loyihalar O‘zbekistonning tranzit salohiyatini oshirishga xizmat qilishi kutilmoqda. Garchi mazkur tashabbuslar turli geosiyosiy, moliyaviy va boshqa omillar tufayli kutilgan sur’atlarda rivojlanmayotgan bo‘lsa-da, ularning strategik ahamiyati kamaygani yo‘q. Aksincha, global iqtisodiy aloqalar qayta shakllanayotgan bir paytda ushbu transport yo‘laklari nafaqat O‘zbekiston, balki butun Markaziy Osiyoning jahon bozorlari bilan bog‘lanishida muhim o‘rin tutishi mumkin.
Mazkur loyihalarning to‘liq amalga oshirilishi nafaqat iqtisodiy, balki geosiyosiy nuqtai nazardan ham muhim ahamiyat kasb etadi. Demak, ularning ro‘yobga chiqishi faqat vaqt masalasi bilan bog‘liq, deb ayta olamiz.
Xulosa
Tarix shuni ko‘rsatadiki, o‘tish davrlari davlatlar uchun ham sinov, ham imkoniyat hisoblanadi. Kimdir o‘zgarishlar qurboniga aylansa, kimdir aynan shu o‘zgarishlar orqali yangi taraqqiyot bosqichiga ko‘tariladi.
Bugun O‘zbekiston ana shunday tarixiy chorrahada turibdi. Mamlakatning ko‘p vektorli diplomatiyasi, qo‘shnichilik munosabatlariga tayangan mintaqaviy siyosati va iqtisodiy ochiqlik strategiyasi unga turli geosiyosiy kuchlar o‘rtasida muvozanat saqlash imkonini bermoqda. O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan islohotlar samarasi ayniqsa tashqi siyosatda yaqqol ko‘rinyapti.
Yangi mintaqaviy voqelik sharoitida O‘zbekiston nafaqat Markaziy Osiyoning muhim davlatlaridan biri, balki Yevroosiyo makonida turli manfaatlarni uyg‘unlashtirishga qodir strategik ko‘prik sifatida ham shakllanmoqda. Demak, mamlakatning kelajakdagi muvaffaqiyati aynan shu nozik geosiyosiy muvozanatni qay darajada saqlab qola olishiga ham bog‘liq bo‘ladi.
Zafar QOSIMOV
Xorazmda “Xalq bilan birga” umummilliy dasturi doirasida “Ishbilarmon ayol” tanlovining hududiy respublika bosqichi o‘tkazildi. O‘zbekiston Liberal-demokratik partiyasi tashabbusi bilan tashkil etilgan tanlovda viloyatning 500 dan ortiq mahallasi va tadbirkorlik subyekti qamrab olindi.
Saralash bosqichlarida 3054 nafardan ziyod tadbirkor xotin-qiz ishtirok etdi. Ular orasidan 13 nafar eng istiqbolli ishbilarmon ayol viloyat bosqichida o‘z biznes loyihalari va faoliyatini namoyish qildi.
Tanlovning o‘ziga xos jihati – tadbirkorlarni faqat yirik shaharlardan emas, mahallalardan izlashga urg‘u berilgani. Yangi ish o‘rinlari yaratayotgan, mahalliy mahsulot ishlab chiqarayotgan, eksport qilayotgan yoki qishloq xo‘jaligida yangi yondashuvlarni qo‘llayotgan ayollar saralash jarayonida aniqlandi.
Viloyat bosqichida Xiva shahridagi “Khiva Plaza” MChJ rahbari Lola Mirzayeva birinchi o‘rinni egalladi. Korxonada 150 nafar xodim ishlaydi. Ikkinchi o‘rin “Shovot-Qumtepa” fermer xo‘jaligi rahbari Oychehra Tohirovaga nasib etdi. Xo‘jalikda shifobaxsh giyohlar yetishtirilmoqda.
Uchinchi o‘rinni “Marjona tekstil” MChJ rahbari Dilafro‘z Bekjanova oldi. Korxonada 70 nafar xotin-qiz doimiy ish bilan ta’minlangan. 2025 yilda korxona Rossiyaga 200 ming dollarlik bolalar kiyimlari eksport qilgan.
Tashkilotchilarning ta’kidlashicha, tanlovdan maqsad – mahallalarda o‘z ishini yo‘lga qo‘ygan xotin-qizlarni aniqlash, ularning tajribasini ommalashtirish va tadbirkorlik tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlash.
Xorazmdagi 3054 nafar ishtirokchi esa mahallalarda tadbirkorlik salohiyati qanchalik keng ekanini ko‘rsatmoqda.
Prezident Shavkat Mirziyoyev tashrif bilan Qoraqalpog‘iston Respublikasida bo‘ladi.
Ikki kunlik safar davomida davlatimiz rahbari sanoat, qishloq xo‘jaligi, ta’lim, tibbiyot, transport, turizm va sport sohalaridagi loyihalar, aholi bandligini ta’minlash va mahallalarni obodonlashtirish borasidagi ishlar bilan tanishadi.
Shuningdek, bir qator yangi loyihalarni ishga tushirish va qurilishiga start berish rejalashtirilgan.
Tashrif doirasida Qoraqalpog‘istonni kompleks rivojlantirish bo‘yicha navbatdagi ustuvor vazifalar yuzasidan yig‘ilish o‘tkaziladi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev Qoraqalpog‘iston Respublikasiga keldi.
Safarni boshlashdan avval mamlakatimiz yetakchisi atoqli davlat va jamoat arbobi Kallibek Kamalovning xonadoniga tashrif buyurdi. Qur’on tilovat qilinib, marhumning haqqiga duoi fotiha qilindi.
Prezidentimiz marhumning ibratli hayot yo‘li, ezgu ishlari va el-yurt ravnaqi yo‘lidagi xizmatlarini yodga oldi. O‘tganlar xotirasiga ehtirom ko‘rsatish, kattalarni e’zozlash yosh avlod uchun ibrat ekanini ta’kidladi.
Joriy yil fevral oyida vafot etgan Kallibek Kamalov ko‘p yillar Qoraqalpog‘istonda rahbarlik lavozimlarida ishlab, hududni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish, sanoat va qishloq xo‘jaligini ravnaq toptirish, aholi turmushini yaxshilashga katta hissa qo‘shdi.
Keyingi yillarda nuroniylar jamoatchilik kengashi raisi sifatida keksalarni qo‘llab-quvvatlash, hamjihatlikni mustahkamlash va yoshlar tarbiyasida faol ishtirok etdi. Xizmatlari “Shuhrat” medali va “El-yurt hurmati” ordeni bilan taqdirlangan.
Prezident Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva “O‘zbekfilm” kinostudiyasiga borib, uning joriy holati va faoliyati bilan tanishdi.
“O‘zbekfilm” shunchaki kinostudiya emas, balki qariyb bir asr davomida xalqimizning tarixi, taqdiri, orzu-armonlari va kechinmalarini ekranda aks ettirgan milliy kino maskanidir.
“Endigi vazifa — uni zamonaviy O‘zbekiston kino industriyasining milliy brendi va tayanch markaziga aylantirish. Buning uchun kino sohasida boshqaruv tizimi o‘zgarishi kerak. Bundan buyon davlat filmning ijodiy jarayoniga aralashadigan buyurtmachi emas, sohani rivojlantiradigan va moliyaviy qo‘llab-quvvatlaydigan strategik hamkor bo‘ladi. Xususiy kinostudiyalar, mustaqil prodyuserlar va ijodkorlar esa industriyaning asosiy harakatlantiruvchi kuchiga aylanadi”, dedi Saida Mirziyoyeva.
Kinoni ishlab chiqarishdan tomoshabingacha bo‘lgan butun zanjir — moliyalashtirish, distributsiya, prokat, festivallar va eksport — zamonaviy talablar asosida yangilanadi. Milliy kino merosini saqlash, restavratsiya va raqamlashtirish tizimi kuchaytiriladi, yangi avlod ijodkorlarini tayyorlash va xalqaro tajriba almashinuviga keng yo‘l ochiladi.
Eng muhimi, sohada professional muhit va o‘zini o‘zi boshqarish madaniyati shakllanib, kinoijodkorning fikri, tajribasi va kasbiy obro‘si munosib qadrlanadi.
“Tashrif yakunida Abu Ali ibn Sinoning bolaligi haqidagi tarixiy film suratga olinayotgan maydonda bo‘ldim. Ulkan dekoratsiyalar va ijodiy jamoaning mehnati menda katta taassurot qoldirdi. Ijodiy jamoaga omad tilayman. Premerada ko‘rishguncha!”, deya fikrini yakunlagan Mirziyoyeva.
Siyosat
O‘zbekiston prezidentining Tonggi tarovat yurtiga tashrifi samimiy uchrashuv va suhbatlarga boy bo‘ldi (foto)
Prezident Shavkat Mirziyoyevning Tonggi tarovat yurtiga tashrifi samimiy uchrashuv va suhbatlarga boy bo‘ldi. Birinchi “Markaziy Osiyo – Koreya Respublikasi” sammiti doirasida davlatimiz rahbari mintaqa davlatlari rahbarlari bilan muloqot qilib, ikki tomonlama munosabatlar va hamkorlikning yangi rejalarini muhokama qildi. Samimiy tabassumlar va bemalol suhbatlar mamlakatlarimiz hamda ularning yetakchilari o‘rtasidagi o‘zaro ishonchni yaqqol namoyon etadi.
Koreya Respublikasining O‘zbekistondagi sobiq elchisi Li Uk Xyon bilan suhbat, ayniqsa, samimiy kechdi. Bu uchrashuv o‘tgan yillarni, O‘zbekiston–Koreya do‘stligini mustahkamlash yo‘lida birgalikda amalga oshirilgan ishlarni yodga olish imkonini berdi.
Sammit arafasida davlatimiz rahbari Milliy Assambleya Spikeri uchun koreys tiliga tarjima qilingan “Mirziyoyev doktrinasi” kitobiga mamnuniyat bilan dastxat yozib berdi. Bu Yangi O‘zbekiston g‘oyalari va islohotlariga bo‘lgan samimiy qiziqishning yana bir ifodasidir.
Koreyalik do‘stlarimiz davlat tashrifiga alohida e’tibor va ehtirom ko‘rsatdi. Janubiy Koreyadagi eng baland bino — Lotte World Tower hamda Seul teleminorasida O‘zbekiston bayrog‘ining yorqin tasvirlari namoyon bo‘ldi. Prezidentimiz tashrifi sharafiga bayrog‘imiz ranglaridagi dirijabl parvoz qildi, qarorgoh oldidagi favvorada esa davlatimiz gerbi va bayrog‘i tasvirlari aks ettirildi.
Bularning barchasida mezbonlarning samimiy mehmondo‘stligi va yuksak hurmati sezilib turardi. Seuldan iliq taassurotlar va do‘stligimizning istiqboli porloq ekaniga ishonch bilan qaytdik, deb yozdi Prezident matbuot kotibi Sherzod Asadov.
Dala atrofidagi yo‘llar bo‘yiga «basketbol» uslubidagi chiqindi qutilari o‘rnatilmoqda
Savdo-sanoat palatasi mansabdori porani qaytarib berayotganda ushlandi
O‘zi uchar gilamlardan ekranlar qa’rigacha….
-
Jamiyat4 days ago
Sud hokimiyatiga oid muhim qonun qabul qilindi
-
Jamiyat4 days ago
Murojaatlar bilan ishlashdagi kamchilik sabab 150 dan oshiq mansabdor ishdan olindi
-
Siyosat4 days ago
Shavkat Mirziyoyev Koreya Respublikasidagi o‘zbekistonliklar bilan uchrashdi
-
Siyosat5 days ago
Shavkat Mirziyoyev Koreya Respublikasi Milliy Assambleyasi spikeri bilan uchrashdi
-
Siyosat4 days ago
O‘zbek mutaxassislarining Koreya laboratoriyalari hamda ilg‘or korxonalarida stajirovka o‘tashi bo‘yicha yagona dastur yo‘lga qo‘yiladi
-
Siyosat4 days agoOliy tibbiy hamrohlik ishi ta’lim yo‘nalishi joriy etiladi
-
Jamiyat4 days ago
Kichik hikoyalar: Ko‘cha, yomg‘irda qolgan kelin-kuyov
-
Jamiyat4 days ago
Ehtiyojmand oilalarni baholash, ishlaydigan onalarga nafaqa va vaucher tizimi — ijtimoiy himoyada qanday o‘zgarishlar kutilmoqda?