Jamiyat
«Bugun tunda kelarmish bahor» she’ri muallifi Zulfiyami yoki Mas’ud? (Bir bahs bahonasidagi suhbat)
Samarqand viloyati jurnalistlari telegram guruhida 28 fevralda boshlangan bahs uch-to‘rt kunda ham yakun topavermadi. Hammasi bir hamkasbimizning guruhda «Bugun tunda kelarmish bahor» deb atalgan chiroyli she’rni havola qilishi bilan boshlandi:
Derazangdan mo‘ralab asta,
Gul yuzingdan bo‘lib shikasta,
Uzun qishga siltab qo‘lini,
Ham qalbingdan boshlab yo‘lini,
To‘qqiz oyki, yelarmish bahor,
Bugun tunda kelarmish bahor…
She’r ostida Zulfiya deb ko‘rsatilgan. Havola berilgan kanalning nomi «Zulfiyaxonim» ekan. Kanalning 3 mingga yaqin obunachisi bor.
Boshqa jurnalist ukamiz «Bu she’rning Zulfiyaga aloqasi yo‘q» dedi. U boshqa havola tashladi. Bunda she’rning muallifi Mas’ud Maxsudov deb yozilgan. Ikki muallifga nisbat berilgan bir she’r havolasini ko‘rsatish shu bilan tugamadi, jarayon davom etaverdi. Kimdir Zulfiyaning birorta kitobida bu she’r yo‘qligini ta’kidladi, uslubi farq qilishini uqtirdi. Yozuvchilar uyushmasi aniq bir xulosa aytishi kerakligini aytgan ham bo‘ldi. Sun’iy intellekt esa «Internetda ushbu she’r turli ijodkorlarga nisbat berilgan, ammo ishonchli manbalarda mualliflik haqida aniq ma’lumot mavjud emas» dedi. Oxiri, Mas’udjon munozara bo‘layotgan guruhga taklif qilindi…
Mas’ud Maxsudov, 1981 yil Farg‘ona viloyatining Bag‘dod tumanida tug‘ilgan. Asl kasbi iqtisodchi. Bir necha yil bank sohasida ishlagan. Tillarga qiziqishi sabab, oxirgi 15 yilda og‘zaki va yozma tarjima bilan shug‘ullanib kelmoqda. Oilali, ikki nafar farzandi bor.
– «Bugun tunda kelarmish bahor» she’ri muallifini buzib ko‘rsatish, adashamasam, 5-6 yillar oldin boshlangan edi. Ilk bor qaysidir Youtube kanalida ko‘rgandim. Dastlab bu ko‘zimga katta nohaqlikdek tuyulib, o‘sha kanal rahbariga yozdim. U esa avvaliga boshqa kanallarga havola qilib, o‘zining haq ekanligini isbotlamoqchi bo‘ldi. Keyin baribir, xatosini tan oldi. Lekin, ko‘p o‘tmay bunday kanallar ko‘p ekanini, har biri bilan «kurashish» foydasiz ekanini his qildim. Shuning barobarida, she’rning muallifi menligimni bilgan bir qancha do‘stlarim ham Facebook ijtimoiy tarmog‘ida ana shunday ko‘plab kanallarga ham yozishdi; foydasi bo‘lmadi. Shundan keyin, har yili 28 yoki 29 fevral kuni bunday «sug‘ur kuni» takrorlanaverdi, men esa, buni bosiqlik bilan qabul qilishga o‘tdim.Ayrimlarida muallif Zulfiyaxonim deb ko‘rsatiladi, ayrimlarida muallif umuman ko‘rsatilmaydi. Qanday holatda e’lon qilinmasin, har yili qishning so‘nggi kunida ayolim xursand – she’r unga atalgan-da…
– Juda qiziq! Qani, unda she’r yozilgan kunlarni bir eslamaymizmi?
– Bu she’r 2012 yil 29 fevral kuni yozilgan. O‘shanda unashtirilgan bo‘lganmiz. To‘yimiz belgilangan yozgacha hali ancha bor. O‘sha kuni men Toshkentdan Farg‘onaga borgandim. Yo‘lda ketayotib yozilgan SMS shaklidagi she’r edi. Hissiyotlar satrlardan ayon:
Jamolingga bo‘lib mahliyo,
Istarangdan olgancha ziyo-
Bizga iqbol tilarmish bahor,
Bugun tunda kelarmish bahor.
Opa, shu she’rda «Gul yuzingdan bo‘lib shikasta», «Tabassuming yuzingga bezak» «Eshitgandek mening nolamni» kabi satrlar ham bor. Erkak ayolga aytishi mumkin bo‘lgan misralar. Buni she’riyatni sal tushungan odam ham osongina payqashi mumkin. Aftidan, muallifni adashtirayotganlar shu jihatlarni xayollariga ham keltirishmagan.
– Bu she’r siz go‘zal bir qizga (hozirda ayolingiz) jo‘natgan SMS shaklida tarqalmagan bo‘lsa kerak, hoynahoy. Biror joyda chop ettirildimi?
– O‘sha davrda onlayn forumlarda fikr almashish keng tus olgan edi. Men ham ba’zi forumlarda ijod namunalarimni qo‘yib borardim. Tabiiyki, 1 mart kuni bu she’r o‘zining dolzarbligini yo‘qotadi. Shu sabab uni kelasi, ya’ni 2013 yilning 28 fevralida Uforumdegan forumdagi «She’r aziz olam aro… » sahifasiga joyladim.
– Bir necha kun avval Sirdaryo viloyati bojxonasi qizlari adras liboslarda shu she’rni chellenj qilgan videoni ko‘rdim. Qizig‘i, qizlardan birining qo‘lida Zulfiyaxonimning kitobi, qizgina uni varaqlab turib «Bugun tunda kelarmish bahor» deb she’r o‘qiyapti. (link). Keyin izlashtirsam, mana shu yilning o‘zida tarqatilgan o‘nlab video, audo lavhalarda bu she’r Zulfiyaga nisbat berilgan. O‘zingiz oxirgi marta qaysi manbada she’ringiz muallifi xato ko‘rsatilganiga guvoh bo‘ldingiz?
– Turli mayda kanallar yoki ijtimoiy tarmoqlardagi guruhlarda bu xatolikka e’tibor bermay qo‘yganman. Ammo, yoshligimdan sevib o‘qigan «Tong yulduzi» gazetasi shu yili, 24 fevral kungi soni bosh sahifasida she’rni e’lon qilib, muallifni Zulfiya deb ko‘rsatgani, kamiga, she’rga ilova qilib shoiraning surati ham chop qilinganini ko‘rib, tahririyatga qo‘ng‘iroq qildim. Bosh muharrir o‘rinbosarining aytishicha, bu holat texnik xodimlarining aybi bilan yuz bergan emish. Gazetaning kelgusi sonida tuzatish e’lon qilinishini aytib, uzr so‘rashdi.
– Gazetadagi ijodiy ishlar texnik xodimlarga qolgani achinarli holat aslida. Lekin, boshqa tarafdan, o‘zbekning dong‘ini dunyoga taratgan zabardast shoira ijodiga sizning she’ringiz aloqador deyilishi faxr ham bo‘lishi mumkinmi?
– Zulfiya – zebo shoira, bahor kuychisi, yoshligimizdan ularning juda ko‘p she’rlarini yod olganmiz, «Salqin saharlarda, bodom gulida… » deb boshlanuvchi she’ri adabiyotdan yiroq bo‘lmagan har qanday insonga yod bo‘lib ketgan bo‘lsa, ajab emas. Balki, she’r, aynan, bahor bo‘sag‘asida yozilganligi uchun uni Zulfiya yozgan deb hisoblashgan bo‘lsalar ajab emas.
Men o‘z nomim shunday iste’dod bilan yonma-yon qo‘yilishidan xijolat ham bo‘laman. Lekin, har bir narsa o‘z nomi bilan atalishi kerak-da.
Yana bir tomoni, men uchun, umuman, ijodkor odam uchun, eng asosiysi, uning ijod namunasi sevilishi, xush ko‘rib o‘qilishi, ommalashishi. Mayli, yilda bir marta bo‘lsin, qishning so‘nggi kunida siz umuman tanimagan odamlar siz yozgan she’rni bir-biriga yuborsa, undan zavq olsa, yoqtirib o‘qisa – bu qandaydir ma’noda yutuq, muvaffaqiyat. Zero ijodkorning asariga xalq bergan baho ming xil «…shunoslar»ning bahosidan yuqoriroq, zalvorliroqdir.
– Agar barcha she’rlaringiz kitobdan joy olganida bunchalar chalkashlik ro‘y bermasmidi?
– Havaskor sifatida yozgan she’rlarimni 2010 yil Londonda yashagan paytlarim «Ko‘ngil chashmasi» nomli to‘plamda chiqarganman, u kitobning adadi kam bo‘lgani sabab, asosan, yaqinlar, do‘stlarga sovg‘a qilganman. Yuqorida aytganimdek, «Bugun tunda kelarmish bahor… » kechroq yozilgan. To‘g‘ri, shu o‘tgan yillar davomida kitob chop qilganimda bunchalik chalkashlik bo‘lmasligi turgan gap edi. Aslida men shoirlikka da’vo ham qilmayman, men tarjimonman.
– Xabarimiz bor, siz «Yusuf alayhis-salom»serialini fors tilidan o‘zbekchaga o‘girgansiz. «Juda yaxshi suratga olingan, yig‘lab tarjima qilingan» deb izoh bergansiz bu film haqida…
– Ha, shogirdlarim bilan xususiy telekanal buyurtmasini, 45 seriyali filmni tezkor tarjima qilib, ekranga chiqarishga hissa qo‘shganmiz. Payg‘ambarlar tarixiga qiziqqanlar, xususan Yusuf payg‘ambarning go‘zal siyratlarini yaqindan o‘rganmoqchi bo‘lganlar bu filmni albatta ko‘rishlari kerak. To‘g‘ri, odamni yig‘latadigan sahnalari ko‘p. Zero, tarjimon har bir epizodni, qahramonlar ichki dunyosini, voqealarni o‘zi orqali o‘girmasa, onlayn tarjimondan farqi qolmaydi, hisssiyotni yetkazolmaydi. E’tiqod bilan bog‘liq og‘riqli sahnalarni tarjimon kulib tarjima qilolmaydi.
– Siz yana qaysi tillardan tarjima qilasiz?
– Men yozma tarjima bilan shug‘ullanaman, O‘zbekistonda faoliyat yuritayotgan xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik qilaman. Asosan o‘sha tashkilotlarga oid hujjatlar, qo‘llanmalar yoki hisobotlarni o‘zbekchaga yoki o‘zbekchadan boshqa tillarga tarjima qilaman. Ishchi tillarim, asosan, rus va ingliz tillari, ba’zan turkchadan ham tarjima qilib turaman.
– Sir bo‘lmasa, hozirda qaysi asarlar tarjimasi bilan bandsiz?
– Qaniydi, ishlarimdan ortib, badiiy tarjimaga ham vaqt topolsam. Afsuski, badiiy asarlar tarjimasi ko‘p vaqt talab qiladigan, lekin daromadi uncha yuqori bo‘lmagan faoliyat, deb hisoblayman. Hozirda turk olimi Murat Yulekning «Mamlakatlar muvaffaqiyatga qanday erishdilar» kitobini inglizchadan o‘zbekchaga tarjima qilayapman, bu menga tijoriy taklif bo‘lgan.
Murat Yulek Amerikada yashaydi, ishlaydi. Bu kitobni ham aynan ingliz tilida yozgan. Aytmoqchimanki, asar aslidan tarjima qilinmoqda. Yil o‘rtalariga nashrdan chiqib qolsa, ajab emas. Badiiy tarjima borasida esa, albatta, yaxshi asarlarni tarjima qilib, xalqqa taqdim qilish rejamda bor.
– She’riyat yo‘nalishida ijodingiz kelajagini qanday ko‘rasiz?
–Fikrimcha, har bir insonga ozmi-ko‘pmi, ijodiy qobiliyat berilgan bo‘ladi; kimdir uni yuzaga chiqaradi, kimdir istihola, atrofdagilardan uyat yoki boshqa ming xil sabablar bilan bunday iste’dodni qalbiga ko‘madi. Ba’zi istisnolarni hisobga olmasak, menimcha, ijod qalb ishi, uni hissiyotlar, ichki kechinmalarni ifoda qilish uchungina qo‘llanilsa, asar ham chiroyli chiqadi. Kasb esa, bu tirikchilik manbai, ikkalasini qorishtirish kishiga doim ham muvaffaqiyat olib kelavermaydi. Qaysidir faylasuf «Ijodga daromad manbai deb qaralgan nuqtadan u ijod deb hisoblanmaydi», degan ekan.
Oxirgi yillar turli turmush tashvishlari bilan bo‘lib, she’r yozishga deyarli vaqt topa olganim yo‘q. Lekin, faoliyati to‘xtab qolgan @kongilchashmasi telegram kanalimni olib borish uchun hamkor topganim yaxshi bo‘ldi.
– Men sizni tushundim, vaqtingiz kam, she’riyat daromad manbaingiz ham emas. Lekin, siz Bahorni kuyladingiz. Maromiga keltirib kuyladingiz. O‘sha hissiyotlar yangilangan paytlarda yana bahor haqida yozganingiz bo‘ldimi?
– Mana, eshiting:
Bahor senikidir – qarshi ol, gulim,
Rutubat kunlarning intihosi deb,
Tuganmas iqbolning ibtidosi deb,
Dard, alam, g‘amlarning istilosi deb,
Qarshi ol ko‘klamni, qarshi ol, gulim,
Ko‘ngling shod bo‘lsa gar, yayraydi dilim…
Qara, quyosh yuzing yoritmoqdadir,
Ayozning zahrini aritmoqdadir.
Mangudek cho‘zilgan qahraton yoshin,
Iliq tashrifi-la qaritmoqdadir…
O, uning nafasi qanchalar so‘lim,
Oftobdek yashnasang, yayraydi dilim…
Qayg‘uni qor ila qish olib ketdi,
U bilan qayg‘ular yo‘qolib ketdi.
Orziqib, entikib, o‘rtanib
Qancha ko‘z tikkan yuraklar orzuga yetdi…
Shukr – orzularing yoritar yo‘lim,
Ko‘zlaring quvnasa, yayraydi dilim… …
Kipriging namlanmish… Sog‘inch yoshimi?
Qayg‘uning tugashi – quvonch boshimi?
Yo balki zulmatga nur olib kirgan
Intiq qalb bahrining tog‘ bardoshimi?
Dard, g‘aming… orzuing – bari meniki –
Bahor senikidir, Bahor seniki… (c)
O‘zbekistonda tuman va shahar hokimlarini saylash tizimini joriy etish masalasi kun tartibiga chiqdi.
Bu haqda Prezident farmoni loyihasi bilan tasdiqlanishi rejalashtirilayotgan «Davlat boshqaruvini 2030 yilgacha nomarkazlashtirish strategiyasi»da so‘z boradi.
Hujjat loyihasiga ko‘ra, kelgusi yillarda davlat boshqaruvidagi vakolatlarni markazdan hududlarga o‘tkazish, mahalliy rahbarlarning mas’uliyati va mustaqilligini oshirishga qaratilgan keng qamrovli islohotlar amalga oshiriladi. Shu doirada tuman va shahar hokimlarini saylash mexanizmini to‘liq ishlab chiqish vazifasi ham belgilangan.
Hozirda O‘zbekistonda tuman va shahar hokimlari yuqori turuvchi hokimlar tavsiyasi asosida Prezident tomonidan tayinlanadi. Yangi strategiya esa mahalliy boshqaruv tizimida aholi ishtirokini kuchaytirish va hudud rahbarlarining xalq oldidagi hisobdorligini oshirishga qaratilgan navbatdagi qadam sifatida baholanmoqda.
Loyihada, shuningdek, respublika darajasidagi 250 ta funksiya va vakolatni hududlarga o‘tkazish, mahalliy budjetlar mustaqilligini kengaytirish hamda davlat boshqaruvida jamoatchilik ishtirokini oshirish vazifalari ham nazarda tutilgan.
Hujjat hozircha jamoatchilik muhokamasi uchun e’lon qilingan bo‘lib, taklif va mulohazalar asosida takomillashtirilishi mumkin.
Prezident investorlar uchun yangi huquqiy kafolatlarni e’lon qildi. Toshkent dunyoning eng tez o‘zgarayotgan shaharlari qatoriga kirdi. 10 yoshdan katta aholining qariyb barchasi mobil telefon ishlatishi ma’lum bo‘ldi. Andijonda 160 ming dollarlik yer savdosi bilan bog‘liq firibgarlik fosh etildi. Muddati o‘tgan mahsulotlarni sotganlik uchun jarimalar oshirilishi mumkin. Kunning muhim yangiliklari bilan tanishtiramiz.
Prezident investorlar uchun yangi huquqiy kafolatlarni e’lon qildi
O‘zbekistonda investorlar huquqlarini himoya qilish va xalqaro moliyaviy xizmatlar bozorini rivojlantirish maqsadida Toshkent xalqaro moliya markazi tashkil etiladi. Uning ishtirokchilari uchun maxsus huquqiy rejim hamda 50 yillik soliq imtiyozlari joriy qilinishi rejalashtirilmoqda. Bu haqda prezident Shavkat Mirziyoyev beshinchi Toshkent xalqaro investitsiya forumining yalpi majlisida ma’lum qildi.
Ta’kidlanishicha, markaz ishtirokchilari uchun jozibador soliq tizimi yaratiladi. Xususan, foyda solig‘i, qo‘shilgan qiymat solig‘i, mol-mulk solig‘i hamda bojxona bojlari nol foiz etib belgilanadi. Shuningdek, kapitalning erkin harakati va istalgan valutada hisob-kitob qilish imkoniyati kafolatlanadi.
Markaz hududida moliyaviy texnologiyalar, raqamli aktivlar va «yashil» moliyani rivojlantirish uchun zamonaviy infratuzilma shakllantiriladi. Bundan tashqari, normativ hujjatlar qabul qilish vakolatiga ega mustaqil moliyaviy regulyator tashkil etiladi.
Toshkent dunyoning eng tez o‘zgarayotgan shaharlari qatoriga kirdi
Xalqaro konsalting kompaniyasi Boston Consulting Group (BCG) tomonidan o‘tkazilgan tadqiqotda Toshkent dunyoning eng tez o‘zgarayotgan shaharlari qatorida qayd etildi. Poytaxt “o‘zgarish sur’ati” ko‘rsatkichi bo‘yicha jahonning bir qator yirik shaharlarini ortda qoldirib, yuqori o‘rinlardan birini egallagan.
BCG tomonidan tayyorlangan tadqiqotda dunyoning turli shaharlari iqtisodiy imkoniyatlar, yashash sifati, ijtimoiy kapital, davlat boshqaruvi bilan o‘zaro munosabatlar hamda o‘zgarishlarga moslashish sur’ati kabi mezonlar asosida baholangan.
Tahlil natijalariga ko‘ra, Toshkent “o‘zgarish sur’ati” yo‘nalishida Xitoyning Shenchjyen shahri va Saudiya Arabistoni poytaxti Ar-Riyoddan keyingi pog‘onani egallagan. Tadqiqot mualliflari Toshkentning yuqori natijalarini avvalo iqtisodiy faollikning o‘sishi, yangi imkoniyatlarning paydo bo‘lishi hamda davlat xizmatlarining raqamlashtirilishi bilan izohlagan. Shuningdek, aholi va davlat idoralari o‘rtasidagi muloqot mexanizmlarining takomillashib borayotgani ham muhim omil sifatida qayd etilgan.
10 yoshdan katta aholining qariyb barchasi mobil telefon ishlatishi ma’lum bo‘ldi
O‘zbekistonda mobil aloqa vositalaridan foydalanish darajasi rekord ko‘rsatkichga yetdi. Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025 yilda 10 yosh va undan katta aholining 99,3 foizi mobil telefondan foydalangan.
Qayd etilishicha, mamlakatda raqamli texnologiyalardan foydalanish imkoniyatlarining kengayishi, mobil aloqa xizmatlari qamrovining ortishi hamda internet infratuzilmasining rivojlanishi aholi orasida mobil telefonlar ommalashuviga xizmat qilgan.
Mutaxassislar fikricha, mobil telefonlar nafaqat aloqa vositasi, balki davlat xizmatlari, elektron to‘lovlar, onlayn ta’lim, elektron tijorat va turli raqamli platformalardan foydalanishning asosiy vositasiga aylanib bormoqda.
Andijonda 160 ming dollarlik yer savdosi bilan bog‘liq firibgarlik fosh etildi
Andijon viloyatida davlat zaxirasidagi yer maydonini rasmiylashtirib berishni va’da qilib, katta miqdorda pul talab qilgan shaxs huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan qo‘lga olindi.
Tergovga qadar tekshiruv materiallariga ko‘ra, fuqaro Z.Yu. boshqa bir fuqaroning ishonchiga kirib, o‘zini go‘yoki Andijon viloyati Statistika boshqarmasi xodimi sifatida tanishtirgan. U Andijon tumanidagi Yo‘ldosh Oxunboboyev massivida joylashgan davlat zaxirasi yer maydoni auksion orqali uning farzandi nomiga rasmiylashtirilgani haqida yolg‘on ma’lumot bergan. Shundan so‘ng mazkur 40 sotix yer maydonining hujjatlarini kelgusida xaridor nomiga rasmiylashtirib berishni va’da qilib, bu xizmat uchun 160 ming AQSh dollari talab qilgan.
Tezkor tadbir davomida u 80 ming AQSh dollarini olayotgan vaqtda ashyoviy dalillar bilan ushlangan. Holat yuzasidan Jinoyat kodeksining tegishli moddalari bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan.
Muddati o‘tgan mahsulotlarni sotganlik uchun jarimalar oshirilishi mumkin
Yaroqlilik muddati o‘tgan yoki belgilangan tartibda ishlab chiqarilgan sanasi va yaroqlilik muddati ko‘rsatilmagan oziq-ovqat mahsulotlarini sotganlik uchun javobgarlikni kuchaytirish rejalashtirilmoqda. Bu bo‘yicha qonun loyihasi Qonunchilik palatasida birinchi o‘qishda qabul qilindi.
Hujjat bilan «Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risida»gi kodeksning 178-moddasiga tegishli o‘zgartirishlar kiritish taklif etilmoqda. Loyihaga ko‘ra, yaroqlilik muddati o‘tgan mahsulotlarni, shuningdek, ishlab chiqarilgan sanasi va yaroqlilik muddati ko‘rsatilishi majburiy bo‘lgan oziq-ovqat mahsulotlarini ushbu ma’lumotlarsiz realizatsiya qilish yoki sotish maqsadida qabul qilganlik uchun belgilangan jarimalar miqdori oshiriladi.
Ta’kidlanishicha, mazkur tashabbus iste’molchilar huquqlarini himoya qilish, bozorlarda mahsulotlar sifati ustidan nazoratni kuchaytirish hamda aholi salomatligiga xavf tug‘dirishi mumkin bo‘lgan holatlarning oldini olishga xizmat qiladi.
2026 yilning dastlabki to‘rt oyida o‘qish maqsadida xorijga chiqqan O‘zbekiston fuqarolari soni o‘tgan yilning mos davriga nisbatan sezilarli darajada qisqardi. Shu bilan birga, Qirg‘iziston, Rossiya va Janubiy Koreya o‘zbekistonliklar uchun eng ommabop ta’lim yo‘nalishlari bo‘lib qolmoqda.
Foto: Fotolia / WavebreakmediaMicro
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, joriy yilning yanvar–aprel oylarida 7 355 nafar O‘zbekiston fuqarosi ta’lim olish maqsadida chet elga safar qilgan. Bu ko‘rsatkich 2025 yilning shu davriga nisbatan 2,6 ming nafarga yoki 26,2 foizga kamaygan.
Tahlillarga ko‘ra, mazkur davrda o‘zbekistonliklar o‘qish uchun eng ko‘p tanlagan davlat Qirg‘iz Respublikasi bo‘lgan. U yerga ta’lim maqsadida 1 519 nafar fuqaro yo‘l olgan. Rossiya ikkinchi o‘rinni egallab, ushbu mamlakatga 1 515 nafar o‘zbekistonlik o‘qish uchun borgan.
Reytingning keyingi pog‘onalaridan Janubiy Koreya, Turkiya va Tojikiston joy olgan. Xususan, Koreya Respublikasiga 1 184 nafar, Turkiyaga 554 nafar, Tojikistonga esa 514 nafar fuqaro ta’lim maqsadida safar qilgan.
Shuningdek, Xitoyga 472 nafar, Buyuk Britaniyaga 413 nafar o‘zbekistonlik o‘qish uchun chiqqan. Boshqa davlatlarga ta’lim maqsadida safar qilganlar soni esa 1 184 nafarni tashkil etgan.
Mutaxassislar fikricha, ta’lim migratsiyasidagi o‘zgarishlarga xorijiy universitetlar qabul siyosati, ta’lim xarajatlari, stipendiya dasturlari hamda mehnat bozoridagi tendensiyalar ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Statistik ma’lumotlardan ko‘rinishicha, xorijda ta’lim olishga qiziqish saqlanib qolayotgan bo‘lsa-da, joriy yilning dastlabki oylarida chet elda o‘qish uchun safar qiluvchilar soni o‘tgan yilga nisbatan kamaygan.
O‘zbekistonda o‘zboshimchalik bilan egallangan yer uchastkalari hamda ularda barpo etilgan uy-joy va boshqa obektlarga bo‘lgan huquqlarni e’tirof etish tartibini takomillashtirishga qaratilgan qonun qabul qilindi. Hujjat mazkur sohadagi huquqiy mexanizmlarni soddalashtirish va fuqarolarning mulkiy huquqlarini himoya qilishni kuchaytirishni nazarda tutadi.
Qonun bilan bir qator me’yoriy-huquqiy hujjatlarga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritildi. Unda o‘zboshimchalik bilan egallangan yer uchastkalari hamda ularda qurilgan binolar va inshootlarga bo‘lgan huquqlarni e’tirof etish bilan bog‘liq amaldagi tartib-taomillarni yanada takomillashtirish maqsad qilingan.
Xususan, huquqlarni e’tirof etish jarayonlaridagi ayrim byurokratik talablar qisqartirilib, vakolatli tashkilotlarning mas’uliyati aniqlashtirildi. Shuningdek, fuqarolar tomonidan taqdim etiladigan hujjatlarni ko‘rib chiqish va qaror qabul qilish jarayonlarini soddalashtirishga qaratilgan normalar ham kiritilgan.
Qonunga muvofiq, ayrim holatlarda yer uchastkalari va uy-joylarga bo‘lgan huquqlarni rasmiylashtirishda avtomatlashtirilgan axborot tizimlaridan kengroq foydalanish, davlat organlari o‘rtasidagi ma’lumot almashinuvini kuchaytirish hamda arizachilar uchun ortiqcha ovoragarchiliklarni bartaraf etish choralari belgilanmoqda.
Ta’kidlanishicha, yangi o‘zgartishlar fuqarolarning ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarini qonuniy jihatdan mustahkamlash, bahsli holatlarni kamaytirish va mulkni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish jarayonlarining ochiqligi hamda samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.
Mutasaddilar fikricha, qabul qilingan qonun aholining uy-joy va yer munosabatlari sohasidagi huquqiy kafolatlarini yanada kuchaytirish bilan birga, ko‘chmas mulk sohasidagi huquqiy munosabatlarni tartibga solishning zamonaviy mexanizmlarini joriy etishga zamin yaratadi.
O‘zbekistonda yaroqlilik muddati o‘tgan yoki belgilangan tartibda ishlab chiqarilgan sanasi va yaroqlilik muddati ko‘rsatilmagan oziq-ovqat mahsulotlarini sotganlik uchun javobgarlikni kuchaytirish rejalashtirilmoqda. Bu bo‘yicha qonun loyihasi Qonunchilik palatasida birinchi o‘qishda qabul qilindi.
Qonunchilik palatasining navbatdagi majlisida aholi salomatligi va hayotini muhofaza qilishga qaratilgan qonun loyihasi muhokama qilindi. Hujjat bilan «Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risida»gi kodeksning 178-moddasiga tegishli o‘zgartirishlar kiritish taklif etilmoqda.
Loyihaga ko‘ra, yaroqlilik muddati o‘tgan mahsulotlarni, shuningdek, ishlab chiqarilgan sanasi va yaroqlilik muddati ko‘rsatilishi majburiy bo‘lgan oziq-ovqat mahsulotlarini ushbu ma’lumotlarsiz realizatsiya qilish yoki sotish maqsadida qabul qilganlik uchun belgilangan jarimalar miqdori oshiriladi.
Ta’kidlanishicha, mazkur tashabbus iste’molchilar huquqlarini himoya qilish, bozorlarda mahsulotlar sifati ustidan nazoratni kuchaytirish hamda aholi salomatligiga xavf tug‘dirishi mumkin bo‘lgan holatlarning oldini olishga xizmat qiladi.
Muhokamalar davomida deputatlar qonun loyihasining dolzarbligi va amaliy ahamiyatiga alohida to‘xtalib, ayrim normalar yuzasidan qonun tashabbuskorlariga savollar berdi. Shuningdek, hujjatni yanada takomillashtirish bo‘yicha taklif va tavsiyalar ham bildirildi.
Bahs-munozaralardan so‘ng qonun loyihasi Qonunchilik palatasi deputatlari tomonidan birinchi o‘qishda qabul qilindi.
Prezident va AQSh moliyaviy gigantlari o‘rtasidagi yopiq muloqot tafsilotlari
Qirg‘iziston va Tojikiston bosh vazirlari Toshkentda qabul qilindi
O‘zbekistonda ham hokimlar xalq tomonidan saylanishi mumkin
-
Siyosat2 days ago
«Ushbu masalani shaxsan nazoratimga oldim» — Saida Mirziyoyeva giyohvandlikka qarshi kurash haqida
-
Jamiyat3 days agoFarg‘onada “Lasetti” qarama-qarshi yo‘nalishga chiqib ketishi oqibatida ikki kishi halok bo‘ldi
-
Mahalliy3 days ago
my.gov.uz — 35 yilda odamlarning vaqtini qaytarib berdi!
-
Jamiyat4 days ago16−18 iyun kunlari Toshkent shahriga yuk mashinalari kiritilmaydi
-
Sport2 days agoEron Amerikaga bordi, Osiyo Yevropaning ta’zirini berayotir – JCh kundaligi
-
Sport4 days agoJCh-2026. Osiyoning ikki jamoasi Yevropa vakillariga qarshi maydonga tushadi
-
Mahalliy3 days ago
Quyoshda turgan suvning ta’mi emas, tarkibi o‘zgaradi… bu esa juda xavfli
-
Jamiyat3 days agoO‘zbekistonda qaysi fintex ilovalardan ko‘p foydalanilmoqda?