Jamiyat
Brejnevga qo‘zichoq jo‘natgan cho‘pon ayol: Cho‘lda topilgan «xazina»
Cho‘l sharoitini faqatgina o‘sha yerda yashagan insonlar biladi. Cho‘l — shunchaki tabiat manzarasi emas, u bir olam sinovlar, bir dunyo saboqlar makoni. U yerda hayot ham, vaqt ham boshqacha o‘tadi. Cho‘lda tirikchilik sinov, yashash esa jasorat, har bir qatra suv qadrli, har bir soyabon xazina. Bunda bir kun jazirama imtihon qilsa, bir kun sovuq tanangizni titratadi. Ammo aynan shu qarama-qarshiliklar insonni toblaydi, uni chin ma’noda sabr va matonatga o‘rgatadi.
Ana shu dashtlar bag‘rida kamol topgan, tabiat bilan yuzma-yuz, hayot bilan bellashib yashaydigan fidoyi insonlar bor. Shunday qahramonlardan biri — Nurobod tumanida yashovchi cho‘pon ayol, mehnatkash inson Ra’no Xo‘shiyevadir. Ra’no opa bilan suhbat qurish maqsadida tumanning chekka hududlaridan biriga yo‘l oldik. Uzoq yo‘l, qum izlaridan dashtning sukutli kengliklari orasida ketarkanmiz, bu yerda yashovchi aholiga oson emasligini yana bir bor his qildik. Har qadamda tabiatning qattiqqo‘l qonunlari, har qarashda hayot uchun kurash ayon. Bu yerda yashash nafaqat jasorat, balki iroda va bag‘rikenglik talab qiladi.
Manzilga yetib kelsak, cho‘pon opamiz tandirda non yopayotgan ekan. Samimiy qarshi oldi.
— Xush kelibsizlar, marhamat, issiq nondan tatib ko‘ringlar, — deb, iliq tabassum bilan qizarib pishgan nondan tutqazdi. Butun atrofni yoqimli non isi tutib ketdi. Issiq nondan totinib turgan edik, opamiz sal naridagi qaynab turgan qumg‘ondan choy damlashga kirishdi.
Qadimgi qora qumg‘onga qarab, qiziqishimizni payqagan opamiz tabassum bilan so‘z boshladi: «Buni bizda «choydish» deyishadi, unda qaynagan choydan bir ichib ko‘ringizlar, ta’mi umuman boshqacha. Choydishda suv doim qaynoq turadi, buni tabiiy termos desa ham bo‘ladi. Uning siri esa, mana bu yantoq va qo‘y qiyida. Ikkalasini aralashtirib o‘choqqa qalasangiz, cho‘g‘i bir necha soatgacha saqlanib turadi».
Rostdan ham, qumg‘on choyi o‘zgacha ekan. Yo‘l charchog‘ini zumda bosdi.
Televizorga qarab, «ana, mening qo‘zichog‘im», derdim…
Chorva otarini aylandik. Qo‘y va qo‘zichoqlarning terisi nafis, bejirim, judayam chiroyli, har birida Ra’no opaning qo‘li, uning mehri, parvarishi seziladi.
— Har bir qo‘yga alohida mehr bilan qarayman. Yoshligimdan qo‘zichoqlarni juda yaxshi ko‘raman. Otam ham cho‘pon edi. Bolaligimda otarimizda har bir tug‘ilgan qo‘zichoqqa o‘zimcha ism qo‘yardim. Ular men uchun shunchalik qadrli ediki, hatto bir kuni juda yoqib qolgan bir qo‘zichoqni qorako‘l terichilarga bermayman deb, otam bilan qattiq tortishganim ham bor. O‘shanda otam «Qizim, seni qo‘zichog‘ingdan shaxsan Brejnevga telpak tikiladi», deb menga taskin bergan va o‘sha qo‘zichoqni topshirib yuborgan edi. Chindan ham o‘sha paytlarda, sobiq Ittifoq davlat rahbarlarining ko‘pchiligi aynan biz yetishtirgan qorako‘l teridan tikilgan telpaklarni kiyishardi. Shuning uchun har safar televizorda Brejnev yoki boshqa rahbarlarni qorako‘l telpakda ko‘rsam, «Ana, mening qo‘zichog‘im!» deb g‘urur bilan qarardim. Shu shu tevarak atrofdagi ko‘pchilik meni «Brejnevga qo‘zichoq jo‘natgan qiz» deydigan bo‘ldi.
— Endi esa hammasi o‘zgardi. Yangi tug‘ilgan qo‘zichoqlar terichilarga berib yuborilmaydi, aksincha, ularni o‘stirishga qoldiramiz. Bu ham iqtisodiy, ham ma’naviy jihatdan to‘g‘ri yo‘l. Qo‘ylar tabiiy yo‘l bilan ko‘payib, otarimiz yil sayin kengaymoqda, — dedi opa.
Atrofda yem-xashak va yantoq g‘aramlari piramida shaklida taxlangan ekan. Yantoqni ayni paytda tikoni qattiq bo‘lsa-da, qishda ochiq maydonda qor-yomg‘irda turib yumshaydi. Qishda qo‘ylarning joniga oro kiradigan ne’mat.
— Hozir cho‘ponning g‘ami yem-xashak yig‘ish, qishga tayyorgarlikda. Bu yil bahor sinovli keldi. Shu bois yem-xashakni qancha ko‘p zaxira qilib qo‘ysak, qo‘ylarimiz qishdan qiynalmay chiqadi, — dedi opa xashak g‘aramlarini ko‘rsatib.
Cho‘lda «xazina» topganman
— Mening ham, xo‘jayinimning ham ajdodimiz cho‘ponlar bo‘lgan. Dashtning ham o‘ziga xos hikmati, jonli hayoti bor. Sizlarga sukunatdek tuyuladigan bu keng qirliklar men uchun tirik bir olam. Qo‘y-qo‘zilar esa mening azaliy sirdoshlarim. Bu yerda qo‘y boqaman, ovqat tayyorlayman, kuni bilan harakatdaman — zerikishga umuman fursat yo‘q, — deb samimiy so‘zlaydi cho‘pon opamiz.
Rostdan ham, ba’zi ilmiy manbalarda qayd etilganidek, hayvonlarni parvarishlash insonning salbiy aurasi va ruhiy zo‘riqishini kamaytiradi. Bunday mashg‘ulot inson qalbiga osoyishtalik baxsh etib, uni ruhiy sokinlik sari yetaklaydi. Shuningdek, inson o‘zi sevgan ish bilan mashg‘ul bo‘lsa, hayotdagi turli muammo va stresslardan tezroq xalos bo‘lishi mumkin ekan. Xususan, nafaqa yoshida bo‘lsa-da, opaning shijoatli, tetik yurishi ham aynan mana shu sevimli mashg‘uloti — cho‘ponlik bilan bog‘liq ekani shubhasiz.
— Ko‘pchilik mendan: «Cho‘lda xazina topganmisiz? Ayol kishiga cho‘ponlik qiyinmasmi?» — deb so‘raydi. Yo‘q, qiynalmayman. Chunki bu yerda tabiatning o‘zi menga hamroh: hayvonlar, dov-daraxtlar — barchasi men bilan. Rostdan ham, bularning o‘zi xazina emasmi? Men odamlar orasida, atrofda yuzlab insonlar bo‘la turib, qalban yolg‘iz qolishdan ko‘proq qo‘rqaman. Shuncha yil cho‘ponlik qilib, olis dashtda bo‘lsam-da, qo‘y-qo‘zilardan ortib, farzandlarimning ta’lim-tarbiyasi bilan shug‘ullandim. To‘g‘ri, cho‘pon bo‘lib, balki ularga dunyo berolmadim, lekin to‘g‘ri tarbiya berdim, endi o‘zlari dunyoni topdi. Cho‘lda yashashimdan, cho‘pon ekanimdan hech afsuslanmayman. Aksincha, faxrlanaman. Bir ayol nimani orzu qilsa, shularga erishdim deb o‘ylayman. Hozir farzandlarim yonimga kirgan, ro‘zg‘orni olgan. «Ona, endi dam oling, sanatoriyalarga boring» deyishadi. Lekin hech bekor o‘tira olmayman, — deydi Ra’no opa.
Opaning samimiy so‘zlarida iftixor bilan tavozening uyg‘unligi namoyon bo‘ladi. Uning sabotli hayoti — cho‘l bag‘rida yashagan, lekin ertangi kunga ishongan, mehnatdan tiyilmagan, oilaga sadoqat va muhabbat bilan yashagan ayolning yorqin timsolida namoyon bo‘ladi.
— Biz cho‘ponlarda bolani qo‘y-qo‘zilar bilan tug‘ilgandan do‘st tutintirish odatimiz bor. Masalan, bola hali og‘zida tishi chiqmasidan, uni suruvdagi eng baquvvat, eng chiroyi qo‘zichoqning ustiga mindirib olish urfi bor. Bu bekorga emas. Chunki xalqimiz ishonadi: shunday qilinsa, bolaning tishi chiroyli, sog‘lom chiqadi, o‘zi esa rizqli bo‘ladi, barakali hayot kechiradi. Bola esini tanigandan boshlab, unga qo‘radagi o‘ziga yoqqan qo‘yni ko‘rsatib, «bu seniki», deymiz. Shundan boshlab bola o‘sha qo‘yni o‘ziniki deb bilib, unga mehr qo‘yadi. O‘zi qaraydi. Ana shunday mehr bilan ulg‘aygan bola chorvaga, mehnatga beg‘araz muhabbat bilan ulg‘ayadi.
Cho‘l qo‘ylarining go‘shti nega judayam totli?
Cho‘pon uyi atrofida e’tiborimizni tortgan narsa tarvaqaylab, beg‘am o‘sib yotgan isiriqlar bo‘ldi. Dashtda ular rosa ko‘p ekan.
— Qo‘ylarimizning go‘shti shirin bo‘lishining siri nimada, bilasizmi? — suhbatimizga qo‘shiladi Ra’no opaning turmush o‘rtog‘i O‘rol aka. — Qo‘ylar kuniga shu isiriqdan va boshqa dorivor o‘tlardan yeydi. Rizqini yaylovdan, qirlardan terib yeydi. Qo‘ldan yem berilmaydi. Shuning uchun ham qo‘ylarimizning go‘shti nafaqat shirin, balki shifobaxsh ham bo‘ladi.
Ra’no opa bilan maroqli suhbatimiz uzoq davom etdi. Bu mehnatkash ayolning samimiy so‘zlarida chuqur hayot tajribasi, fe’l-atvorida shijoat, dilida esa hayot haqiqatlari, sabot va bardoshdan shakllangan baxt mujassam.
Ha, ba’zan inson baxtni yirik shaharlar, yuksak lavozimlar yoki molu davlatda deb bilgan holda, qo‘l ostidagi oddiy go‘zalliklarni anglay olmaydi. Aslida esa baxt — qayerda yashashingda yoki qanday kasbda faoliyat olib borishingda emas. Baxt — insonning qalbidagi shukronalikda, hayotdan rozi bo‘lishda, yaqinida sevimli insonining mavjudligida, o‘z kasbiga bo‘lgan mehru e’tiborida mujassamdir. Ra’no Xo‘shiyeva timsolida biz aynan ana shunday hayot falsafasini ko‘rdik. U baxtni mehnatda, halollikda, halovatda deb biladi.
Samarqand shahrida Osiyo taraqqiyot banki Boshqaruvchilar kengashining 59-yillik yig‘ilishi doirasida bo‘lib o‘tgan uchrashuvlar O‘zbekistonning xalqaro iqtisodiy maydondagi mavqei tobora mustahkamlanayotganini yana bir bor namoyon qildi.
Ayniqsa, Saudiya Arabistonining “ACWA Power” kompaniyasi rahbari Muhammad Abunayyanning fikrlari mamlakatda amalga oshirilayotgan islohotlar va investitsion muhitga tashqi bahoni aks ettiradi.
Muhammad Abunayyan O‘zbekistonni o‘z yurtidek yaqin his qilishini ta’kidlab, mamlakat rahbariyati tomonidan investorlarga ko‘rsatilayotgan yuqori e’tibor va amaliy qo‘llab-quvvatlashni alohida qayd etdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Prezident darajasida har bir loyihaning borishi shaxsan nazorat qilinayotgani, jarayonlarni tezlashtirishga xizmat qilmoqda. Bu esa sarmoyalarning samarali amalga oshishi uchun mustahkam zamin yaratmoqda.
Yashil energetika – strategik ustuvorlik
Suhbatda O‘zbekistonning energetika siyosatiga alohida urg‘u berildi. Qayd etilishicha, mamlakat qayta tiklanadigan energiya manbalarini rivojlantirishga erta bosqichda kirishgan va bugun bu yo‘nalishda aniq strategiya shakllangan.
Mutaxassislar fikricha, bu faqat texnologiya emas, balki iqtisodiy va ijtimoiy samaradorlikni ham hisobga olgan yondashuvdir. Natijada O‘zbekiston nafaqat o‘z ehtiyojlarini ta’minlayotgan, balki mintaqada energetik barqarorlikni ta’minlovchi markazga aylanmoqda.
Investitsiyalar oqimi: ishonch va natija
So‘nggi yillarda O‘zbekistonga xorijiy investitsiyalar oqimi keskin oshgani alohida ta’kidlandi. Ilgari investorlar kam kelgan bo‘lsa, hozir dunyoning turli burchaklaridan yirik va sifatli sarmoyadorlar mamlakatga kirib kelmoqda.
Bu, avvalo, qonun ustuvorligi, shaffoflik va institutsional islohotlar natijasi sifatida baholanmoqda. Muhammad Abunayyan ta’kidlaganidek, O‘zbekiston “kelib-ketadigan” emas, balki uzoq muddatli va mas’uliyatli investorlarni tanlash siyosatini olib bormoqda.
30 milliard dollarlik yangi bosqich
Ma’lum qilinishicha, Saudiya Arabistoni investitsiyalari hajmi allaqachon 26 milliard dollardan oshgan. Yaqin istiqbolda bu ko‘rsatkichni 30 milliard dollardan yuqoriga chiqarish rejalashtirilmoqda.
Bu sarmoyalar energetika, infratuzilma, tibbiyot, suv ta’minoti, turizm va ishlab chiqarish kabi strategik sohalarni qamrab olmoqda. Shu orqali O‘zbekiston nafaqat ichki bozor, balki mintaqaviy iqtisodiy markaz sifatida shakllanmoqda.
Inson kapitali va strategik yetakchilik
Tahlilchilarga ko‘ra, O‘zbekistondagi o‘zgarishlarning asosiy omili — inson kapitaliga e’tibor va strategik boshqaruvdir. Yoshlarni zamonaviy bilimlar bilan ta’minlash, mahalliy kadrlarni tayyorlash va ularni yirik loyihalarga jalb qilish uzoq muddatli o‘sishni ta’minlaydi.
Muhammad Abunayyan bu jarayonlarni shaxsan Prezident Shavkat Mirziyoyevning qat’iy siyosati va amaliy yondashuvi bilan bog‘ladi. Uning ta’kidlashicha, O‘zbekiston bugun dunyodagi eng tez transformatsiya qilinayotgan davlatlardan biriga aylangan.
Global noaniqliklar, geosiyosiy ziddiyatlar va iqtisodiy xavflar kuchaygan bir sharoitda O‘zbekiston barqaror o‘sish va investitsiyalar uchun jozibador maydon sifatida shakllanmoqda.
Yashil energetika, institutsional islohotlar va ochiq investitsiya siyosati mamlakatni nafaqat Markaziy Osiyoda, balki xalqaro miqyosda ham muhim iqtisodiy markazga aylantirishga xizmat qilmoqda.
Manba
Ishtixonda ikki bola xatna qilinganidan keyin vafot etdi. Ularning ikkisi ham sog‘lom holda tuman tibbiyot birlashmasiga olib kelinib, sunnat qilingan, lekin tegishli tartiblar qo‘pol ravishda buzilgan: bolalardan na tahlil olingan, na biror joyda bu amaliyotlar qayd etilgan. E’tiborlisi, jarrohlardan biri bolaning o‘limidan keyin yuqoriroq mansabga ko‘tarilib ketgan.
Kun.uz muxbiri Ishtixonda bo‘lib, voqea tafsilotlarini o‘rgandi.
Ma’lum bo‘lishicha, 2026 yil 22 mart kuni besh yoshli Elxan Tursunov tuman tibbiyot birlashmasida xatna qilingan. Oradan bir kun o‘tib, bolaning ahvoli yomonlashgan. Kesilgan joydan qon ketish boshlangan.
Shundan so‘ng Elyor Rajabov o‘g‘lini shifoxonaga olib borgan. Bolani xatna qilgan jarroh Aziz Xudoyberdiyev bilan telefon orqali bog‘lanishganida, u ishda emasligi sabab bemor bolani hamkasbi Javlon Meliyevga ko‘rsatishlarini aytgan.
“Javlon Meliyev o‘g‘limni olib kirib, taxminan 20 daqiqa davomida tibbiy yordam ko‘rsatdi. Operatsiya qilingan joyni bog‘lab qo‘ydi va bizga hammasi yaxshi ekanini, xavotir olmasligimizni aytdi. Lekin kechga borib o‘g‘limning issig‘i ko‘tarilib ketdi”, deydi Rajabov.
Bolaning ota-onasi bu kunlar davomida operatsiya qilgan shifokor bilan telefon orqali bog‘lanib turishgan va tavsiyalarini bajarishgan. Ammo bolada o‘zgarish bo‘lmagan, aksincha ahvoli yomonlashib boravergan.
“27 mart kuni jarroh Xudoyberdiyevni uyga chaqirtirdik. U bolaning holatini ko‘rib: “Shamollatib qo‘yibsizlar, o‘tib ketadi”, dedi. O‘sha paytda holatga guvoh bo‘lib turgan hududiy hamshiramiz e’tiroz qildi, bolaning ahvoli yomonlashayotganini aytdi. Shundan so‘ng o‘g‘limni yana shifoxonaga olib bordik. Uni jonlantirish bo‘limiga olib kirishdi, taxminan yarim soatlardan so‘ng joni uzilganini aytishdi”, deydi bolaning otasi.
Shifokorlardan izoh olish uchun Ishtixon tuman tibbiyot birlashmasida bo‘ldik. Elxan ertasi kuni shifoxonaga olib borilgan vaqtda unga tibbiy yordam ko‘rsatgan Javlon Meliyevning aytishicha, hamkasbi Aziz Xudoyberdiyev undan bir kun avval xatna qilingan bolaga tibbiy yordam ko‘rsatishni so‘ragan.
Meliyev eski qon izlarini tozalab, bir muddat kuzatib turgani, keyin o‘rnini bog‘lab qo‘yganini bildirdi. Jarroh bolada alohida nojo‘ya holatlarni ko‘rmagani uchun uyiga javob bergani, kechqurun bog‘langan bintni olib tashlash kerakligini tavsiya qilganini aytdi.
Jarrohlik amaliyoti tahlillarsiz o‘tkazilgan
Xo‘sh, aslida xatna amaliyoti qanday o‘tkazilishi kerak edi va amalda qanday bo‘lmoqda?
Navbatchi shifokor, jarroh Sohibjon Xoljigitovning aytishicha, xatna amaliyotini o‘tkazishdan avval har bir bola umumiy tekshiruvlardan o‘tkazilishi shart. Agar tekshiruvlar natijasi ijobiy chiqmasa, amaliyot to‘xtatib turilishi lozim.
Lekin Elxan Tursunov sunnat qilinishidan avval hech qanday tekshiruvlardan o‘tkazilmagan.
O‘n kun ichida ikkinchi o‘lim
Afsuski, bu – Ishtixondagi yagona holat emas. Elxan bilan bog‘liq holatdan bir hafta o‘tgach, 3 aprel kuni ushbu tibbiyot birlashmasida yana bir bola – Hamidjon To‘xtayevning ham xatna amaliyotidan so‘ng sog‘lig‘i yomonlashgan. Unda allergiya kuzatilgan, issig‘i ko‘tarilgan.
Shifoxonaga olib borilganda “o‘tib ketadi, tabiiy holat” mazmunida javob berilgan. 8 aprelga kelib, Hamidjon To‘xtayev shifoxonada hayotdan ko‘z yumgan.
Ma’lum bo‘lishicha, To‘xtayev ham operatsiyadan avval umumiy tekshiruvlardan o‘tkazilmagan.
Ishtixon tuman sog‘liqni saqlash bo‘limi boshlig‘ining birinchi o‘rinbosari Javlon Qaynarov bolalar amaliyotdan avval umumiy tibbiy ko‘rikdan o‘tkazilganda, bu holat sodir bo‘lmasligi mumkinligini yashirmadi.
Jarroh “ko‘tarilib” ketdi
Masalaning yana bir o‘ziga xos tomoni shundaki, 2026 yil 27 mart kuni Elxan Tursunov bilan bog‘liq holat bo‘yicha Ishtixon tuman sog‘liqni saqlash bo‘limi tomonidan tuman prokuraturasiga xat chiqarilgan. Unga ko‘ra, jarrohlik amaliyotini o‘tkazgan Aziz Xudoyberdiyev, ertasi kuni tibbiy yordam ko‘rsatgan Javlon Meliyev va boshqa mas’ullarning yo‘l qo‘ygan xato-kamchiliklari e’tirof etilib, ularga nisbatan intizomiy choralar qo‘llash masalasi ko‘rib chiqilishi ma’lum qilingan.
Biroq ushbu bildirgidan bir hafta o‘tib, Aziz Xudoyberdiyev yuqoriroq lavozimni egallagan: u Sirdaryo viloyati Sayxunobod tuman tibbiyot birlashmasiga bosh shifokor etib tayinlangan.
Jinoyat ishlari ochildi
Bosh prokuratura axborot xizmati rahbari Hayot Shamsutdinovning Kun.uz’ga ma’lum qilishicha, Elxan Tursunov va Hamidjon To‘xtayevning sunnat amaliyotidan keyin vafot etgani yuzasidan tekshiruv o‘tkazilgan.
To‘plangan materiallarga ko‘ra, mazkur holatlarda tibbiyot xodimlarining harakatlariga huquqiy baho berish uchun qo‘shimcha tergov harakatlari, jumladan, yuzlashtirish, eksgumatsiya va boshqa protsessual ishlar o‘tkazilishi zarur deb topilgan.
Shu asosda 2026 yil 2 may kuni Jinoyat kodeksining 116-moddasi 3-qismi (Kasb yuzasidan o‘z vazifalarini lozim darajada bajarmaslik) bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan. Hozirda tergov harakatlari olib borilmoqda.
Tahlil olmasdan operatsiya qilish odatiy holmi?
Ishtixon tumanida kuzatilgan ushbu holatni faqat bir hudud doirasidagi fojia sifatida baholash yetarli emas. Chunki bugun tibbiyot tizimida raqamlashtirish va elektronlashtirish jarayonlari kechayotgan bir paytda, eng oddiy amaliyot oldidan ham zarur tibbiy tekshiruvlar o‘tkazilmagani – jiddiy tizimli muammolardan darak beradi.
Agar rasmiy gaplar amalda ishlayotgan bo‘lganida, bunday holatlar kuzatilmasligi kerak edi. Demak, savol tug‘iladi: bu faqat Ishtixondagi holatmi, boshqa hududlarda sunnat kabi amaliyotlar oldidan bolalar to‘liq ko‘rikdan o‘tkazilyaptimi, tahlillar olinyaptimi?
Yoki shu kabi holatlar kuzatilganda, marhum bolalarning o‘limiga ota-onalarning o‘zi aybdor qilinyaptimi?
Kun.uz mavzuga yana qaytadi.
Oliy Majlisda mehnat munosabatlarini takomillashtirishga qaratilgan qonun loyihasi birinchi o‘qishda ko‘rib chiqilib, deputatlar tomonidan qabul qilindi. Hujjat mehnat sohasidagi ortiqcha byurokratik to‘siqlarni bartaraf etish, ishga qabul qilish jarayonlarini soddalashtirish va xodimlar huquqlarini yanada ishonchli himoya qilishga qaratilgan.
Qonun loyihasiga ko‘ra, ishga qabul qilishda talab etiladigan hujjatlar ro‘yxati sezilarli darajada qisqartirilmoqda. Yangi tartib bo‘yicha fuqaroni ishga olishda asosan uning shaxsiy identifikatsiya raqami talab etiladi. Faqat harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar qo‘shimcha ravishda harbiy guvohnoma yoki harbiy hisobda turganlik haqidagi hujjatni taqdim etadi.
Shu bilan birga, mehnat munosabatlarini raqamlashtirishga alohida e’tibor qaratilgan. Jumladan, ishga kirishda elektron mehnat daftarchasidan ko‘chirma taqdim etish amaliyoti bekor qilinishi nazarda tutilmoqda. Elektron raqamli imzo yoki biometrik identifikatsiya — Face-ID orqali tasdiqlangan hujjatlar yuridik jihatdan qo‘lda imzolangan hujjatlar bilan tenglashtiriladi.
Hujjatda ish joyida tazyiq va zo‘ravonlikka qarshi kurashishga oid normalar ham mustahkamlangan. Unga ko‘ra, bunday holatlarni taqiqlash, ularning oldini olish va jabrlangan xodimlarni himoya qilish bo‘yicha aniq mexanizmlar joriy etiladi.
Bundan tashqari, ish beruvchi tomonidan ish haqi to‘lash muddati buzilgan taqdirda, har bir kechiktirilgan kun uchun kompensatsiya to‘lash tartibi ham aniqlashtirilmoqda.
Qonun loyihasi qabul qilinishi mehnat bozorida shaffoflikni oshirish, raqamlashtirishni jadallashtirish va fuqarolar uchun ishga joylashish jarayonini yengillashtirishga xizmat qilishi kutilmoqda.
Nurota tumanidagi oilaviy bog‘cha rahbari bo‘lgan ayol 13 nafar bolani Matiz mashinasida bog‘chaga olib ketayotganda YTHga uchragan. Oqibatda ayol vafot etgan. Bir bola koma holatida, 8 nafari esa viloyat markaziga shifoxonaga olib ketilgan. Er-xotin haydovchilik guvohnomasi bo‘lmagan holda mashina boshqarib kelgani aytilmoqda.
Navoiy viloyatining Nurota tumanida bog‘cha bolalari ishtirokida YTH sodir bo‘ldi. Bu haqda Kun.uz manbasi xabar berdi.
Kun.uz’ning aniqlik kiritishicha, YTH 5 may kuni ertalab sodir bo‘lgan. Tumandagi oilaviy bog‘chalardan birining rahbari bo‘lgan 34 yoshli ayol 13 nafar tarbiyalanuvchi va o‘zining 3 oylik chaqalog‘ini Matiz mashinasiga mindirib tashigan.
Ayol bolalarni yashash xonadonlaridan bog‘chaga olib ketayotgan bo‘lgan. U harakat paytida boshqaruvni yo‘qotgan va mashina yo‘ldan chiqib ketib, ag‘darilgan. YTH oqibatida ayol vafot etgan, bolalar esa turli darajada tan jarohatlari olgan. Ayni vaqtda bir bola koma holatida, 8 nafari esa viloyat markazidagi shifoxonaga olib ketilgani aytilmoqda.
Manbaga ko‘ra, er-xotin haydovchilik guvohnomasi bo‘lmagan holda yillar davomida mashina boshqarib kelgan. Ya’ni bolalar doimiy ravishda shu holda uydan bog‘chaga va bog‘chadan uyga tashilgan. Hatto ota-onalar ham bunga e’tiroz bildirmagan.
Bu Navoiyda haydovchilik guvohnomasi bo‘lmagan shaxs bolalarni mashinada tashishi bilan bog‘liq ilk holat emas: avvalroq haydovchilik guvohnomasi ham, avtomobilni boshqarish huquqi ham bo‘lmagan shaxs mast holda 23 nafar bolani Damas’da tashigani aniqlangandi.
Ko‘za kunda emas, kunida sinadi. Bog‘chalar bolalar hayoti bilan o‘ynashmoqda
O‘zbekistonda hududlarni barqaror rivojlantirish va «yashil» iqtisodiyotni rag‘batlantirish maqsadida Germaniya xalqaro hamkorlik jamiyati (GIZ) bilan yangi kelishuv imzolandi. Hujjatga ko‘ra, master rejalar ishlab chiqish va «yashil» pilot loyihalarni amalga oshirish uchun 9 million yevro miqdorida grant mablag‘lari jalb etiladi.
Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda GIZning O‘zbekistondagi vakolatxonasi ishtirokida o‘tgan muzokaralarda tomonlar ilgari amalga oshirilgan ishlar natijalarini tahlil qilib, yangi ustuvor yo‘nalishlarni belgilab oldi. Qayd etilishicha, avval ajratilgan grantlar hisobidan 12 ta tuman uchun kompleks rivojlanish master rejalari ishlab chiqilgan va 24 ta pilot loyiha ijobiy baholangan.
Jumladan, Shahrisabz tumanida 500 gektar maydonda agroturizm majmuasi tashkil etilgan. Shuningdek, Amudaryo, Chimboy, Bulung‘ur, Kattaqo‘rg‘on, Mirishkor, Xiva va Hazorasp tumanlarida kasbga o‘qitish markazlari yo‘lga qo‘yilgan. Bundan tashqari, intensiv baliqchilik xo‘jaliklari rivojlantirilib, ijtimoiy obyektlarda energiya tejovchi issiqlik nasoslari o‘rnatilgan, IT va hunarmandchilik markazlari tashkil etilgan. Ushbu ishlar uchun jami 1,3 million yevro grant mablag‘lari yo‘naltirilgan.
Yangi kelishuvga muvofiq, 2026–2029 yillarda ushbu tashabbuslar yangi bosqichga olib chiqiladi. Xususan, master rejalarni ishlab chiqish va amalga oshirishda sun’iy intellekt va innovatsion tahlil usullaridan foydalanish, shuningdek «yashil» pilot loyihalarni kengaytirish ko‘zda tutilgan.
Vazirlik axborot xizmati ma’lumotiga ko‘ra, Baxmal, Boysun va So‘x tumanlarida ham yangi master rejalar asosida pilot tashabbuslar amalga oshiriladi. Shuningdek, loyihalar samaradorligini oshirish maqsadida mahalliy va xorijiy ekspertlar jalb qilinib, mutaxassislar malakasini oshirishga qaratilgan o‘quv dasturlari, seminar va treninglar tashkil etiladi.
Mazkur hamkorlik O‘zbekistonda «yashil» iqtisodiyotni rivojlantirish, hududlarni kompleks tarzda modernizatsiya qilish va zamonaviy texnologiyalarni joriy etishda muhim qadam bo‘lishi kutilmoqda.
Buxoroning yangi aeroporti tenderiga 50 dan ortiq kompaniya qiziqish bildirmoqda
Dollar, yevro va funt-sterling sezilarli qimmatlab ketmoqda
O‘zbekiston 2032-yilgacha 5,67 MVt gidroenergetika quvvatiga ega bo‘lishni maqsad qilgan
-
Jamiyat4 days ago
O‘zbekistonning ikki qo‘shnisi bilan tutashgan chegarasida «Tinchlik parki» tashkil etilishi mumkin
-
Dunyodan3 days ago
Sudya Terranovaning o’ldirilishi
-
Sport5 days ago
FIDE reytingi yangilandi: ikki o‘zbekistonlik «top-5»talikda!
-
Jamiyat5 days agoJinoiy guruh yetakchisidan 2,7 ming dollar olgan profilaktika inspektori ushlandi
-
Iqtisodiyot4 days agoO‘zbekiston tashqi qarzi 2025 yilda 18 mlrd dollarga oshdi. Bu rekord ko‘rsatkich
-
Jamiyat5 days agoDiyetolog qarishning asosiy «dushmani»ni ma’lum qildi
-
Iqtisodiyot3 days ago
qaysi modellar ko‘p ishlab chiqarilmoqda?
-
Iqtisodiyot5 days ago
O‘zbekiston tashqi savdosi o‘sdi. Qaysi davlatlar asosiy hamkorlar?