Jamiyat
Brejnevga qo‘zichoq jo‘natgan cho‘pon ayol: Cho‘lda topilgan «xazina»
Cho‘l sharoitini faqatgina o‘sha yerda yashagan insonlar biladi. Cho‘l — shunchaki tabiat manzarasi emas, u bir olam sinovlar, bir dunyo saboqlar makoni. U yerda hayot ham, vaqt ham boshqacha o‘tadi. Cho‘lda tirikchilik sinov, yashash esa jasorat, har bir qatra suv qadrli, har bir soyabon xazina. Bunda bir kun jazirama imtihon qilsa, bir kun sovuq tanangizni titratadi. Ammo aynan shu qarama-qarshiliklar insonni toblaydi, uni chin ma’noda sabr va matonatga o‘rgatadi.
Ana shu dashtlar bag‘rida kamol topgan, tabiat bilan yuzma-yuz, hayot bilan bellashib yashaydigan fidoyi insonlar bor. Shunday qahramonlardan biri — Nurobod tumanida yashovchi cho‘pon ayol, mehnatkash inson Ra’no Xo‘shiyevadir. Ra’no opa bilan suhbat qurish maqsadida tumanning chekka hududlaridan biriga yo‘l oldik. Uzoq yo‘l, qum izlaridan dashtning sukutli kengliklari orasida ketarkanmiz, bu yerda yashovchi aholiga oson emasligini yana bir bor his qildik. Har qadamda tabiatning qattiqqo‘l qonunlari, har qarashda hayot uchun kurash ayon. Bu yerda yashash nafaqat jasorat, balki iroda va bag‘rikenglik talab qiladi.
Manzilga yetib kelsak, cho‘pon opamiz tandirda non yopayotgan ekan. Samimiy qarshi oldi.
— Xush kelibsizlar, marhamat, issiq nondan tatib ko‘ringlar, — deb, iliq tabassum bilan qizarib pishgan nondan tutqazdi. Butun atrofni yoqimli non isi tutib ketdi. Issiq nondan totinib turgan edik, opamiz sal naridagi qaynab turgan qumg‘ondan choy damlashga kirishdi.
Qadimgi qora qumg‘onga qarab, qiziqishimizni payqagan opamiz tabassum bilan so‘z boshladi: «Buni bizda «choydish» deyishadi, unda qaynagan choydan bir ichib ko‘ringizlar, ta’mi umuman boshqacha. Choydishda suv doim qaynoq turadi, buni tabiiy termos desa ham bo‘ladi. Uning siri esa, mana bu yantoq va qo‘y qiyida. Ikkalasini aralashtirib o‘choqqa qalasangiz, cho‘g‘i bir necha soatgacha saqlanib turadi».
Rostdan ham, qumg‘on choyi o‘zgacha ekan. Yo‘l charchog‘ini zumda bosdi.
Televizorga qarab, «ana, mening qo‘zichog‘im», derdim…
Chorva otarini aylandik. Qo‘y va qo‘zichoqlarning terisi nafis, bejirim, judayam chiroyli, har birida Ra’no opaning qo‘li, uning mehri, parvarishi seziladi.
— Har bir qo‘yga alohida mehr bilan qarayman. Yoshligimdan qo‘zichoqlarni juda yaxshi ko‘raman. Otam ham cho‘pon edi. Bolaligimda otarimizda har bir tug‘ilgan qo‘zichoqqa o‘zimcha ism qo‘yardim. Ular men uchun shunchalik qadrli ediki, hatto bir kuni juda yoqib qolgan bir qo‘zichoqni qorako‘l terichilarga bermayman deb, otam bilan qattiq tortishganim ham bor. O‘shanda otam «Qizim, seni qo‘zichog‘ingdan shaxsan Brejnevga telpak tikiladi», deb menga taskin bergan va o‘sha qo‘zichoqni topshirib yuborgan edi. Chindan ham o‘sha paytlarda, sobiq Ittifoq davlat rahbarlarining ko‘pchiligi aynan biz yetishtirgan qorako‘l teridan tikilgan telpaklarni kiyishardi. Shuning uchun har safar televizorda Brejnev yoki boshqa rahbarlarni qorako‘l telpakda ko‘rsam, «Ana, mening qo‘zichog‘im!» deb g‘urur bilan qarardim. Shu shu tevarak atrofdagi ko‘pchilik meni «Brejnevga qo‘zichoq jo‘natgan qiz» deydigan bo‘ldi.
— Endi esa hammasi o‘zgardi. Yangi tug‘ilgan qo‘zichoqlar terichilarga berib yuborilmaydi, aksincha, ularni o‘stirishga qoldiramiz. Bu ham iqtisodiy, ham ma’naviy jihatdan to‘g‘ri yo‘l. Qo‘ylar tabiiy yo‘l bilan ko‘payib, otarimiz yil sayin kengaymoqda, — dedi opa.
Atrofda yem-xashak va yantoq g‘aramlari piramida shaklida taxlangan ekan. Yantoqni ayni paytda tikoni qattiq bo‘lsa-da, qishda ochiq maydonda qor-yomg‘irda turib yumshaydi. Qishda qo‘ylarning joniga oro kiradigan ne’mat.
— Hozir cho‘ponning g‘ami yem-xashak yig‘ish, qishga tayyorgarlikda. Bu yil bahor sinovli keldi. Shu bois yem-xashakni qancha ko‘p zaxira qilib qo‘ysak, qo‘ylarimiz qishdan qiynalmay chiqadi, — dedi opa xashak g‘aramlarini ko‘rsatib.
Cho‘lda «xazina» topganman
— Mening ham, xo‘jayinimning ham ajdodimiz cho‘ponlar bo‘lgan. Dashtning ham o‘ziga xos hikmati, jonli hayoti bor. Sizlarga sukunatdek tuyuladigan bu keng qirliklar men uchun tirik bir olam. Qo‘y-qo‘zilar esa mening azaliy sirdoshlarim. Bu yerda qo‘y boqaman, ovqat tayyorlayman, kuni bilan harakatdaman — zerikishga umuman fursat yo‘q, — deb samimiy so‘zlaydi cho‘pon opamiz.
Rostdan ham, ba’zi ilmiy manbalarda qayd etilganidek, hayvonlarni parvarishlash insonning salbiy aurasi va ruhiy zo‘riqishini kamaytiradi. Bunday mashg‘ulot inson qalbiga osoyishtalik baxsh etib, uni ruhiy sokinlik sari yetaklaydi. Shuningdek, inson o‘zi sevgan ish bilan mashg‘ul bo‘lsa, hayotdagi turli muammo va stresslardan tezroq xalos bo‘lishi mumkin ekan. Xususan, nafaqa yoshida bo‘lsa-da, opaning shijoatli, tetik yurishi ham aynan mana shu sevimli mashg‘uloti — cho‘ponlik bilan bog‘liq ekani shubhasiz.
— Ko‘pchilik mendan: «Cho‘lda xazina topganmisiz? Ayol kishiga cho‘ponlik qiyinmasmi?» — deb so‘raydi. Yo‘q, qiynalmayman. Chunki bu yerda tabiatning o‘zi menga hamroh: hayvonlar, dov-daraxtlar — barchasi men bilan. Rostdan ham, bularning o‘zi xazina emasmi? Men odamlar orasida, atrofda yuzlab insonlar bo‘la turib, qalban yolg‘iz qolishdan ko‘proq qo‘rqaman. Shuncha yil cho‘ponlik qilib, olis dashtda bo‘lsam-da, qo‘y-qo‘zilardan ortib, farzandlarimning ta’lim-tarbiyasi bilan shug‘ullandim. To‘g‘ri, cho‘pon bo‘lib, balki ularga dunyo berolmadim, lekin to‘g‘ri tarbiya berdim, endi o‘zlari dunyoni topdi. Cho‘lda yashashimdan, cho‘pon ekanimdan hech afsuslanmayman. Aksincha, faxrlanaman. Bir ayol nimani orzu qilsa, shularga erishdim deb o‘ylayman. Hozir farzandlarim yonimga kirgan, ro‘zg‘orni olgan. «Ona, endi dam oling, sanatoriyalarga boring» deyishadi. Lekin hech bekor o‘tira olmayman, — deydi Ra’no opa.
Opaning samimiy so‘zlarida iftixor bilan tavozening uyg‘unligi namoyon bo‘ladi. Uning sabotli hayoti — cho‘l bag‘rida yashagan, lekin ertangi kunga ishongan, mehnatdan tiyilmagan, oilaga sadoqat va muhabbat bilan yashagan ayolning yorqin timsolida namoyon bo‘ladi.
— Biz cho‘ponlarda bolani qo‘y-qo‘zilar bilan tug‘ilgandan do‘st tutintirish odatimiz bor. Masalan, bola hali og‘zida tishi chiqmasidan, uni suruvdagi eng baquvvat, eng chiroyi qo‘zichoqning ustiga mindirib olish urfi bor. Bu bekorga emas. Chunki xalqimiz ishonadi: shunday qilinsa, bolaning tishi chiroyli, sog‘lom chiqadi, o‘zi esa rizqli bo‘ladi, barakali hayot kechiradi. Bola esini tanigandan boshlab, unga qo‘radagi o‘ziga yoqqan qo‘yni ko‘rsatib, «bu seniki», deymiz. Shundan boshlab bola o‘sha qo‘yni o‘ziniki deb bilib, unga mehr qo‘yadi. O‘zi qaraydi. Ana shunday mehr bilan ulg‘aygan bola chorvaga, mehnatga beg‘araz muhabbat bilan ulg‘ayadi.
Cho‘l qo‘ylarining go‘shti nega judayam totli?
Cho‘pon uyi atrofida e’tiborimizni tortgan narsa tarvaqaylab, beg‘am o‘sib yotgan isiriqlar bo‘ldi. Dashtda ular rosa ko‘p ekan.
— Qo‘ylarimizning go‘shti shirin bo‘lishining siri nimada, bilasizmi? — suhbatimizga qo‘shiladi Ra’no opaning turmush o‘rtog‘i O‘rol aka. — Qo‘ylar kuniga shu isiriqdan va boshqa dorivor o‘tlardan yeydi. Rizqini yaylovdan, qirlardan terib yeydi. Qo‘ldan yem berilmaydi. Shuning uchun ham qo‘ylarimizning go‘shti nafaqat shirin, balki shifobaxsh ham bo‘ladi.
Ra’no opa bilan maroqli suhbatimiz uzoq davom etdi. Bu mehnatkash ayolning samimiy so‘zlarida chuqur hayot tajribasi, fe’l-atvorida shijoat, dilida esa hayot haqiqatlari, sabot va bardoshdan shakllangan baxt mujassam.
Ha, ba’zan inson baxtni yirik shaharlar, yuksak lavozimlar yoki molu davlatda deb bilgan holda, qo‘l ostidagi oddiy go‘zalliklarni anglay olmaydi. Aslida esa baxt — qayerda yashashingda yoki qanday kasbda faoliyat olib borishingda emas. Baxt — insonning qalbidagi shukronalikda, hayotdan rozi bo‘lishda, yaqinida sevimli insonining mavjudligida, o‘z kasbiga bo‘lgan mehru e’tiborida mujassamdir. Ra’no Xo‘shiyeva timsolida biz aynan ana shunday hayot falsafasini ko‘rdik. U baxtni mehnatda, halollikda, halovatda deb biladi.
Surxondaryo va Andijon viloyatlarida elektr ta’minoti tizimida faoliyat yurituvchi ikki mansabdor shaxs pora olish bilan bog‘liq holatlarda qo‘lga olindi. Ularga nisbatan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
Foto: Davlat xavfsizlik xizmati
Davlat xavfsizlik xizmati ma’lum qilishicha, Surxondaryo viloyatining Sho‘rchi tumanida «Hududiy elektr tarmoqlari» AJ «Energosavdo» filiali tuman bo‘limi muhandisi xizmat mavqeini suiiste’mol qilgan.
U fuqaroga tegishli savdo do‘konida elektr energiyasidan foydalanish qoidalari buzilgani yuzasidan tuzilgan dalolatnomani qonuniy tartibda ko‘rib chiqmaslik, ishni sudga yubormaslik hamda yangi elektr hisoblagichini o‘rnatib, ro‘yxatdan o‘tkazib berish evaziga 1000 AQSh dollari talab qilgan.
Tezkor tadbir davomida muhandis avval olgan 200 AQSh dollari va 1 mln 50 ming so‘mdan tashqari, qolgan 500 AQSh dollari hamda 2,4 mln so‘mni olayotgan vaqtida ashyoviy dalillar bilan ushlandi.
Shuningdek, Andijon viloyatining Baliqchi tumanida elektr ta’minoti korxonasi boshlig‘i o‘rinbosari ham korrupsiya bilan bog‘liq holatda qo‘lga olindi.
U tuman elektr tarmoqlari korxonasi xodimlarining oylik faoliyat ko‘rsatkichlari bo‘yicha hisobotlarini viloyat filialidagi tanishlari orqali ijobiy hal qilib berishni va’da qilib, ulardan pul talab qilgan. Tezkor tadbirda mansabdor shaxs xodimlar tomonidan yig‘ib berilgan 300 AQSh dollarini olayotgan vaqtida ushlandi.
Har ikki holat yuzasidan mansabdorlarga nisbatan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilgan. Hozirda tergov harakatlari davom etmoqda.
2026-yilning yanvar–aprel oylarida O‘zbekistonning import hajmi 16,4 mlrd AQSh dollarini tashkil qildi. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi ma’lum qildi.
Hisobotga ko‘ra, import tarkibida eng katta ulushni mashina va transport asbob-uskunalari egallagan. Mazkur toifadagi mahsulotlar importi 5,5 mlrd AQSh dollariga yetgan bo‘lib, o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 29,1 foizga oshgan.
Shuningdek, sanoat tovarlari importi 2,5 mlrd dollar (+17,1 foiz), kimyoviy vositalar va shunga o‘xshash mahsulotlar 2 mlrd dollar (+22,6 foiz), oziq-ovqat mahsulotlari hamda tirik hayvonlar 1,9 mlrd dollar (+47,2 foiz), xizmatlar esa 1,6 mlrd dollar (+15,5 foiz)ni tashkil etgan.
Mineral yoqilg‘i, moylash materiallari va shunga o‘xshash mahsulotlar importi 1,4 mlrd dollarga (+25,8 foiz) yetgan.
Bundan tashqari, turli xil tayyor buyumlar importi 585,7 mln dollar (+34,6 foiz), nooziq-ovqat xomashyosi (yoqilg‘idan tashqari) 464,8 mln dollar (+34,5 foiz), hayvon va o‘simlik moylari, yog‘lar hamda mumlar 217,7 mln dollar (+37,3 foiz), ichimliklar va tamaki mahsulotlari esa 100,5 mln dollar (+24,3 foiz)ni tashkil qildi.
1955-yil 15-iyun kuni Hindiston bosh vaziri Javaxarla’l Neru rasmiy tashrif bilan Toshkentga keladi. Nufuzli mehmon sharafiga O‘zbekiston Fanlar akademiyasi majlislar zalida tantanali tadbir tashkil etiladi.
Anjuman yakuniga yetgach, Hindiston bosh vaziri tarjimoni SSR Ittifoqi Tashqi ishlar vaziri o‘rinbosari Vasiliy Kuznetsovga “janob Bosh vazir hurmatli professor Bulat (Po‘lat) Soliyev janoblari bilan uchrashmoqchi”, deydi. O‘sha paytdagi O‘zbekiston SSR Tashqi ishlar vaziri G‘ani Sultonov bunday odamni tanimasligini aytib, vaziyatdan chiqmoqchi bo‘ladi. Hamma yalt etib O‘zbekiston Fanlar akademiyasi prezidenti Tesha Zohidovga qaraydi. Olima ayollar Hadicha Sulaymonova va Sabohat Azimjonova labini tishlagancha yerga qarab turishardi. Bir oz sukutdan so‘ng Tesha Zohidov o‘zini qo‘lga olib, “Janob Bosh vazir, professor Po‘lat Soliyev ancha yillar oldin yo‘lda vafot etgan. Qabri qayerdaligi noma’lum”, deya javob beradi.
O‘sha vaqtda o‘zbekistonliklarni noqulay vaziyatga solib qo‘ygan, 1938-yil 28-fevralda “xalq dushmani” sifatida otib tashlangan, ismi tilga olinishi taqiqlangan bu inson — birinchi o‘zbek tarix professori Bulat (Po‘lat) Soliyev edi.
O‘zbekiston ilm-fanining taniqli arbobi, Markaziy Osiyodagi yangi tarixshunoslik ilmiy maktabi asoschilaridan biri bo‘lmish Po‘lat Soliyev 1882-yil 22-martda Astraxan shahrida, mang‘it urug‘iga mansub o‘zbek oilasida tug‘ilgan. Shu bois rasmiy va ilmiy hujjatlarda uning ismi goh Bulat, goh Bekbulat, aksariyat hollarda Po‘lat shaklida tilga olingan.
Qozon va Ufa shaharlarida madrasa ta’limini olgan, arab, fors, turk, rus, keyinchalik fransuz va nemis tillarini puxta o‘rgangan olim 1909 yilda ona yurti Turkistonga keladi. Bulat Soliyev jadid sifatida Turkistonning ko‘pgina shahar va viloyatlarida, jumladan, Toshkent, Farg‘ona, Jalolobod viloyatlarida o‘zining ma’rifatparvarlik faoliyatini olib boradi. Toshkent va Qo‘qon maktablarida tarix, arifmetika hamda ona tilidan dars beradi.
U 1917-yilda Turkiston Muxtoriyatining tashkil etilishida jonbozlik ko‘rsatadi va Muxtoriyatning asosiy nashri bo‘lgan “El bayrog‘i” gazetasining bosh muharriri bo‘ladi. 1918-yili Muxtoriyat qulatilgach, o‘zini to‘liq ilmiy-pedagogik faoliyatga bag‘ishlaydi. Shu yilning noyabr oyida Po‘lat Soliyev Nazir To‘raqulov bilan birgalikda Qo‘qon Xalq universitetini tashkil etishda ishtirok etadi. Mazkur o‘quv dargohi, asocan, Farg‘ona vodiysidagi qishloq o‘qituvchilarining malakasini oshirish bilan shug‘ullanadi va Po‘lat Soliyev uning direktori etib saylanadi. Bu oliygoh keyinchalik Farg‘ona vodiysidagi pedagogika institutlarining paydo bo‘lishida tamal toshi bo‘ladi.
SSSRning butun 70 yillik umri davomida tarix fan sifatida mafkuraviy aralashuv obyekti bo‘lib kelgan. 1920-yillarning oxirigacha inqilobdan oldingi tarixchilik maktabi vakillari nisbatan erkin faoliyat yuritishi, o‘z asarlarini o‘quv muassasalarida o‘qitish va nashr etishi mumkin edi. Bunday “iliqlik”ka 1920–1928-yillarda amalga oshirilgan Yangi iqtisodiy siyosat (YaIS) ham ma’lum darajada imkoniyat bergan.
Bulat Soliyev ham bu paytda o‘zining asarlari bilan allaqachon mahalliy ziyolilar orasida tanilgan edi. Jumladan, olim tomonidan yozilgan “Mang‘itlar davrida Buxoro”, “Hindiston Angliya zulmi ostida”, “Buxoro tarixi, I qism”, “O‘rta Osiyoda savdo kapitali davri”, “O‘rta Osiyo tarixi: XI–XV asrlar”, “O‘zbekiston tarixi”, “O‘zbekiston va Tojikiston”, “O‘rta Osiyoda islomning tarqalishi” asarlari birin-ketin nashr etiladi. 1926-yilda Bulat Soliyevga professor unvoni beriladi.
Bulat Soliyevning yozish uslubi mutlaqo o‘ziga xos edi. U, asosan, biror ilmiy muammoni ko‘tarayotganda, aslida umuman boshqa narsa haqida yozgan bo‘lardi. Masalan, olimning 1920-yilda nashr etilgan “Hindiston Angliya zulmi ostida” nomli asarida Bulat Soliyev tarixchi sifatida kapitalistik Angliyaning Hindistondagi qilmishlarini ochib bergan bo‘lsa-da, olim shu o‘rinda Lenin boshliq bolsheviklar hukumatining bosqinchilik siyosatini ham mohirlik bilan fosh qilib ketgan. Xususan, shunday deydi: “Hindistonga xavf bo‘lganligi uchun Angliya davlati Tibetni o‘ziga tobe qildi. O‘zining nazorati ostiga oldi. Tibet ixtiyorsiz suratda Angliyaga itoat etishga majbur bo‘ldi. Ko‘ngilga bir so‘roq keladir: Angliyaning Tibetga hujum etishga qanday haqqi bor? Tibetda qanday ishi bor? Qanday asosga binoan Angliya davlati Tibetni o‘ziga qo‘shadi? Belgili bu ish haqqoniyasizlik, adolatsizlikdir”.
Ushbu savollarning barchasi aslida Turkistonni kuch bilan bosib olgan sovet dohiylariga qaratilgan edi.
1920-yillaryoq Po‘lat Soliyev Turkiston tarixi bo‘yicha darslik yozish ishlariga jiddiy kirishadi. Ammo bolsheviklar Soliyev va boshqa mahalliy olimlar tayyorlagan tarix darsligi loyihalarini doimiy rad etib keladi. Shunday bo‘lsa-da, olim 1929-yilda “O‘zbekiston tarixi” kitobini nashr ettirishga muvaffaq bo‘ladi. Muallif tarix sohasidagi mafkuraviy ko‘chkiga qarshi ekanligini ta’kidlagan holda, kitobning kirish qismiga, o‘sha kunlari sovet mafkurachilari tomonidan ayovsiz tahqirlangan Amir Temur suratini ilova qiladi.
“O‘zbekiston tarixi” o‘quvchiga Temur davrida Turkistonning jahon geosiyosatda qanday o‘rin tutgani va Turkistonning buyuk o‘tmishi haqida qimmatli ma’lumotlar berardi.
Bundan sal avval, ya’ni 1927-yilda ham Po‘lat Soliyev “Maorif va o‘qituvchi” jurnalida “O‘zbeklar ham Temur bolalari” deb nomlangan maqolasi bilan katta shov-shuvga sabab bo‘lgan edi. Ushbu maqola chiqishi bilan sovet mafkurachilari o‘sha davrdagi davriy nashrlarda birin-ketin Po‘lat Soliyevning maqolasi haqida tanqidiy materiallar e’lon qila boshlaydi.
1933-yil avgust oyida Butunittifoq Kommunistik partiyasining Samarqand bo‘limi tomonidan olimning 1926-yilda nashr etilgan “O‘rta Osiyo tarixi” asari g‘oyaviy jihatdan “nobop” deb topiladi. Chunki asardagi Xorazmshohlar davlatining nufuzi va O‘rta Osiyoning XI asrda jahon ilm-fani rivojiga qo‘shgan hissasi haqidagi ma’lumotlar sovetlarga yoqmagan edi.
1936-yildagi tarixchilar qurultoyida Bulat Soliyev asarlari “o‘tmish ideallashtirilgan” va “panturkistik” deya baholanib, oliy o‘quv yurtlarida darslik sifatida qo‘llash taqiqlab qo‘yiladi. Po‘lat Soliyevning tarixshunosligi “millatchilik va panturkistik” ruhda deya ta’riflanadi.
1937-yilda boshlangan “Katta terror” siyosati natijasida O‘zbekistondagi bir qator taniqli davlat arboblari va adabiyot san’at namoyandalari hibsga olinadi. Bulat Soliyev boshiga ham qora bulutlar kela boshlaydi. 1937-yil sentyabrda professor Po‘lat Soliyev Samarqanddagi O‘zbekiston davlat universitetidan bo‘shatiladi.
1937-yil 11-oktyabrda Soliyevni hibsga olish to‘g‘risida qaror chiqariladi. Unda jumladan shunday deyiladi:
“Toshkent shahri, 1937-yil 11-oktyabr. Men O‘zbekiston NKVD 3-bo‘limi operativ xodimi – davlat xavfsizligi leytenanti Gaynitdinov panturkistik tashkilot a’zosi bo‘lgan Po‘lat Soliyevga tegishli hujjatlarni o‘rganish jarayonida uning butunlay O‘zbekistonda Sovet hokimiyatini ag‘darishni maqsad qilgan antisovet panturkistik tashkilot a’zosi bo‘lganligini, mahalliy ziyolilar orasida muntazam ravishda sovetlarga qarshi tashviqot olib borganligini aniqladim”.
O‘zSSR Jinoyat kodeksining 49-modda “6“ bandiga asoslanib qaror qilinadi: 1882-yilda tavallud topgan, partiyasiz, Samarqand shahridagi O‘zbekiston Davlat universiteti professori, SSR Ittifoqi fuqarosi bo‘lmish Po‘lat Soliyev hibsga olinsin va O‘zSSR Jinoyat Majmuasining 60- va 67-moddalariga ko‘ra javobgarlikka tortilsin.”
Shu tariqa qariyb 5 oy davom etgan qiynoqlardan so‘ng 1938-yil 8-fevralda “maxsus uchlik” Bulat Majidovich Soliyevni otuvga hukm qiladi. Hukm 1938-yil 28-fevralda ijro etiladi. Shu tariqa birinchi o‘zbek tarix professori Po‘lat Soliyev SSR Ittifoqining qatag‘on mashinasi tomonidan mahv etiladi
Po‘lat Soliyevning asarlari nafaqat O‘zbekistonda, balki ko‘plab Sharq xalqlari orasida ancha keng shuhrat qozonadi. 1954-yilda O‘zbekistonga tashrif buyurgan Hindiston Bosh vazirining ham olimni yodlagani bejiz emas edi. Soliyevning vafot etganligini eshitgan Neru uning “Angliya zulmi ostidagi Hindiston” asari hind ozodlik harakati namoyandalari orasida mashhur bo‘lgani, ularning mustaqillik kurashlariga ilhom berganini aytib, o‘zbek tarixchiga minnatdorlik bildiradi.
Oradan ikki yil o‘tib, 1956-yilda O‘zbekiston SSR Oliy sudi komissiyasi Bulat (Po‘lat) Soliyev haqdagi 1938-yilgi qarorni uning jinoyati tasdiqlanmaganligi tufayli bekor qiladi. Olimning nomi oqlanadi.
Soliyevning rafiqasi Fotima aya 1987-yilda vafot etadi. Bulat Soliyevdan 4 nafar farzand qolgan. Ular hozirda turli faoliyatlar bilan mashg‘ul. Po‘lat Soliyevning nabirasi Alisher aka Muhiddinov bugungi kunda bobosining merosini saqlab kelmoqda.
Ubaydulla Quvvataliyev,
TerDU qoshidagi
Qatag‘on qurbonlari xotirasi muzeyi direktori
Jamiyat
Mirziyoyev Namanganda raqamlashtirish, bandlik va investitsiya bo‘yicha yangi vazifalarni belgiladi
Prezident Shavkat Mirziyoyev Namangan viloyatidagi vaziyatlar markazida hududni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish masalalariga bag‘ishlangan yig‘ilish o‘tkazdi.
Yig‘ilishda Namanganda tashkil etilgan «aqlli» vaziyatlar markazi va Yangi Namangan mahallasidagi «Mahalla axborot va xizmat markazi» loyihasi taqdim etildi. Markaz orqali 8 ta mahallada yashovchi 27 mingdan ortiq aholiga qariyb 980 turdagi xizmatlarni «yagona darcha» tamoyili asosida ko‘rsatish rejalashtirilgan.
Ma’lum qilinishicha, so‘nggi yillarda viloyat sanoati hajmi 4,6 trillion so‘mdan 40 trillion so‘mga yetgan. Joriy yilda yalpi hududiy mahsulotni 9,2 foizga oshirish vazifasi belgilangan.
Prezident hududlarni rivojlantirishda ilmiy yondashuvni kuchaytirish maqsadida 14 ta «aql markazi»ni yangi ish uslubiga o‘tkazishni topshirdi. Ular har bir tuman va shaharning iqtisodiy salohiyatini o‘rganib, qo‘shimcha o‘sish manbalarini aniqlaydi.
Yig‘ilishda bandlik va kambag‘allikni qisqartirish masalalariga ham alohida e’tibor qaratildi. Joriy yil yakuniga qadar viloyatda 80 ming aholini doimiy ish bilan ta’minlash, 21 ming oilani kambag‘allikdan chiqarish vazifasi qo‘yilgan.
Investitsiya sohasida Namanganga bu yil 5 milliard dollar xorijiy investitsiya jalb qilish va eksport hajmini 1,2 milliard dollarga yetkazish rejalashtirilgan. Toshkent xalqaro investitsiya forumi doirasida viloyat bo‘yicha 3 milliard dollarlik 43 ta kelishuvga erishilgani qayd etildi.
Shuningdek, jamoat transportini rivojlantirish uchun 1-sentyabrgacha 90 ta avtobus, 50 ta elektrobus va 30 ta mikroavtobus olib kelish, ichimlik suvi hamda kanalizatsiya tarmoqlarini kengaytirish bo‘yicha vazifalar belgilandi.
Yig‘ilishda sog‘liqni saqlash, yoshlarni kasb-hunarga o‘qitish, eksport infratuzilmasini rivojlantirish, yashirin iqtisodiyotni qisqartirish va jinoyatchilik profilaktikasi masalalari ham muhokama qilindi.
Toshkent shahrining Mirobod, Chilonzor va Yakkasaroy hamda Toshkent viloyatining Zangiota tumanlarining ayrim hududlarida elektr ta’minotida vaqtincha uzilish kuzatilmoqda.
Bugun, 28 iyun soat 20:45 da Toshkent shahridagi «Yuksak» podstansiyasida nosozlik bo‘ldi.
Buning oqibatida Toshkent shahrining Mirobod, Chilonzor va Yakkasaroy hamda Toshkent viloyatining Zangiota tumanlarining ayrim hududlarida elektr ta’minotida vaqtincha uzilish kuzatilmoqda.
Hozirgi vaqtda energetiklar tomonidan nosozliklarni bartaraf etish hamda iste’molchilarning elektr ta’minotini qayta tiklash choralari ko‘rilmoqda.
JCh kundaligi. 1/8 finalning ilk ishtirokchisi ma’lum, Koreya lagerida mojaro, Kabo-Verde sardorida muammo
O‘zbekistonda aholi jon boshiga YaIM hajmi 11,7 mln so‘mga yetdi
Qaysi davlatlar eng katta valuta zaxirasiga ega?
-
Jamiyat4 days ago«Andijon polkasi» tadbiriga ketayotgan o‘quvchilar YTHga uchradi
-
Sport3 days agoYaponiya futbolining buyuk sabog‘i: mag‘lubiyatdan to‘g‘ri xulosa chiqarish
-
Dunyodan2 days agoQirgʻiziston va Oʻzbekiston chegarani delimitatsiya qilish doirasida hudud almashadilar
-
Dunyodan4 days agoQirg‘izistonda navbatdagi prezidentlik saylovlari qachon o‘tkazilishi ma’lum qilindi.
-
Dunyodan5 days ago
BAAda 15 yoshgacha bo’lgan bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlar taqiqlangan
-
Iqtisodiyot4 days ago
O‘zbekiston banklari aktivlari 962,8 trln so‘mga yetdi
-
Siyosat5 days agoAshraf Xo‘jayev O‘zbekistonning Efiopiyadagi birinchi elchisi etib tayinlandi.
-
Iqtisodiyot4 days ago
Dollar bir necha kunlik ko‘tarilishdan so‘ng pastladi