Connect with us

Iqtisodiyot

Bozor topa olmagani uchun 6 ta korxona to‘xtab qolgan – Prezident

Published

on


Yig‘ilishda ta’kidlanishicha, bu yil 50 milliard dollar xorijiy investitsiya jalb qilish bo‘yicha reja qilingan.

Prezidentimiz yangi loyihalar, eng avvalo, yuqori qo‘shilgan qiymatli va eksportbop mahsulot ishlab chiqarishga, xomashyo va energiya resurslaridan samarali foydalanishga, yuqori daromadli ish o‘rinlarini yaratib, mehnat unumdorligini oshirishga xizmat qilishi kerakligini yana bir bor qayd etdi.

Lekin ayrim rahbarlar investitsiya hisobidan eksportni ko‘paytirishni o‘ylashning o‘rniga ichki bozor to‘lgan mahsulot ishlab chiqarishni taklif qilayotgani qayd etildi.

Masalan, Uchqo‘rg‘on tumanida 40 million dollarlik 2 ta ip-kalava ishlab chiqarish zavodini qurish taklif etilgan. Vaholanki, Namangandagi 110 ming tonna ip-kalava ishlab chiqaradigan 24 ta korxona bor. Bu viloyatda olinadigan paxta tolasidan 1,5 barobar ko‘p.

Yoki Ohangaron tumanida 35 ming tonna bazalt plitalari ishlab chiqarish reja qilinmoqda. Biroq respublikada 12 ta bunday korxona bor. Bozor topa olmagani uchun 6 tasi to‘xtab qolgan, 1 ta korxona sotuvga qo‘yilgan.

Sirdaryoda 10 dollar investitsiya atigi 1 dollarlik qo‘shilgan qiymat bermoqda. Buxoro, Surxondaryo, Qashqadaryodagi loyihalarda ham shu holat kuzatilgan.

Mutasaddilar, tarmoq rahbarlari va hokimlarga 2026-yilgi investitsiya dasturiga kiritish taklif etilayotgan loyihalarning bozori, eksporti, yaratadigan qo‘shilgan qiymati va ish o‘rnini to‘liq tahlil qilish topshirildi.



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Iqtisodiyot

O‘zbekiston yalpi ichki mahsuloti 3 oyda 447,9 trln so‘mga yetdi

Published

on


Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil yanvar–mart oylarida O‘zbekiston yalpi ichki mahsuloti joriy narxlarda 447,9 trillion so‘mni tashkil etdi.

YaIMning real o‘sish sur’ati 2025-yilning shu davriga nisbatan 8,7 foizni ko‘rsatdi. Bu iqtisodiyotda barqaror dinamika saqlanayotganini ko‘rsatadi.

Qayd etilishicha, hududlar kesimida eng yuqori ko‘rsatkich Toshkent shahri hissasiga to‘g‘ri kelib, 94,5 trillion so‘mni tashkil etdi. Poytaxtda o‘sish sur’ati 13 foizga yetgani qayd etildi.

Navoiy viloyati 52,6 trillion so‘mlik ko‘rsatkich bilan ikkinchi o‘rinda bo‘ldi. Bu hududda o‘sish sur’ati 6,1 foizni tashkil etdi.

Toshkent viloyatida YaHM 43,2 trillion so‘mga yetdi, o‘sish 7,6 foizni ko‘rsatdi. Samarqand viloyatida esa 27,6 trillion so‘mlik hajm va 9,6 foizlik o‘sish qayd etildi.

Farg‘ona viloyati 24,4 trillion so‘m (+10,4 foiz), Andijon viloyati 22,7 trillion so‘m (+8,6 foiz) va Qashqadaryo viloyati 19,5 trillion so‘m (+7,7 foiz) ko‘rsatkichlar bilan o‘rta guruhni shakllantirdi.

Qoraqalpog‘iston Respublikasida YaHM 12,5 trillion so‘mni tashkil etib, o‘sish sur’ati 12,9 foizga yetdi. Bu eng yuqori o‘sishlardan biri sifatida qayd etildi.

Xorazm viloyatida 14,3 trillion so‘m (+10,6 foiz), Surxondaryo viloyatida 13,4 trillion so‘m (+9,1 foiz), Jizzax viloyatida 11,1 trillion so‘m (+7,7 foiz) ko‘rsatkichlar qayd etildi. Sirdaryo viloyati esa 7,8 trillion so‘mlik hajm bilan ro‘yxatni yakunladi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

BAA Neft eksport qiluvchi mamlakatlar tashkiloti (OPeK va OPeK+) a’zoligidan chiqadi

Published

on


Qaror 2026 yil 1 maydan kuchga kiradi va BAA iqtisodiyotining uzoq muddatli rivojlanishi istiqbollari bilan izohlandi.

Birlashgan Arab Amirliklari Neft eksport qiluvchi davlatlar tashkiloti (OPeK) va OPeK+ alyansidan chiqishini rasman e’lon qildi. Qaror 2026 yil 1 maydan kuchga kiradi. Bu haqda WAM davlat axborot agentligi energetika vaziri Suhayl al-Mazruiyga tayanib xabar berdi.

BAA nega tark etyapti?

Rasmiy sabablar hali to‘liq oshkor etilmagan, biroq manbalar bu qarorni to‘planib qolgan noroziliklar bilan bog‘lamoqda:

– Neft qazib olish kvotalari bo‘yicha kelishmovchiliklar;

– Fors ko‘rfazi bo‘yicha hamkorlar tomonidan yetarli darajada qo‘llab-quvvatlanmasligi;

– Mintaqaviy keskinlik oqibatlari, jumladan, Eron atrofidagi so‘nggi voqealar.

BAA – OPeK asoschilaridan biri (1967 yildan beri) va kuniga taxminan 3-3,5 million barrel neft qazib oladi. U uzoq vaqtdan beri qazib olishni oshirishda ko‘proq erkinlik istagini bildirgan. Mamlakat quvvatlarni oshirishga faol sarmoya kiritmoqda va yaqin yillarda kuniga 5-6 million barrelga chiqishni rejalashtirmoqda.

Bozor uchun oqibatlar

BAA qarori OPeK+ birligiga jiddiy zarba bo‘ladi. Bu quyidagilarga olib kelishi mumkin:

– Amirliklarning kvotadan tashqari qazib olish hajmining o‘sishi;

– Jahon neft narxlariga pasayish bosimi;

– Alyans ichidagi yangi muzokaralarga.

Saudiya Arabistoni va kartelning boshqa a’zolari allaqachon javob choralarini tayyorlamoqda. Tahlilchilar yaqin haftalarda neft bozorida o‘zgaruvchanlik kuchayishini bashorat qilmoqda.

Vazir Al-Mazruiy shunday dedi: «Biz ko‘p yillik hamkorlik uchun hamkorlarimizdan minnatdormiz, ammo BAA iqtisodiyotining uzoq muddatli rivojlanishi yo‘lida mustaqil qarorlar qabul qilish vaqti keldi».



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Markaziy bank dollar kursi bo‘yicha ma’lumot berdi

Published

on


Markaziy bank 2026-yil 29-apreldan valyutalarning yangi kursini belgiladi. 

AQSh dollari 43,76 so‘mga tushib, 12 029,20 so‘m etib belgilandi.

Yevro kursi 111,54 so‘mga oshdi va 14 065,74 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 16 228,59 so‘m bo‘ldi (-131,48).

Rossiya rubli 160,26 so‘m etib belgilandi (-0,91).



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Bond omborlariga brend kiyimlar va poyabzallar joylashtirilmaydi, nega?

Published

on


O‘zbekistonda 1 iyuldan tashkil qilinadigan bond omborlari kiyim-kechak va poyabzal importiga ham taalluqli bo‘ladi. Bu tovarlar bond omborlaridan 3 foizlik boj to‘lovi asosida, faqat marketpleyslar orqali sotiladi. Ammo bu tartib global brendlar uchun amal qilmaydi.

Foto: Brandon Bell / Getty Images

Istiqbolli loyihalar milliy agentligi rasmiysi Komron Muhammadiyev Kun.uz bilan suhbatda buning bir nechta sabablarni keltirdi.

Yangi tartibda bond omborlari uchun ikkita ro‘yxat shakllantirilgan. Birinchi ro‘yxat elektronika mahsulotlarini o‘z ichiga oladi va ular 5 foizlik yagona bojxona boji bilan erkin sotilishi mumkin. Ikkinchi ro‘yxat esa kiyim-kechaklarga tegishli bo‘lib, 30 ta tovar pozitsiyasini qamrab oladi va aynan shu ro‘yxatdagi mahsulotlar uchun bond omborida global brendlar savdosiga cheklov qo‘yilgan.

Muhammadiyev bu qaror ichki chakana savdoni himoya qilish va bozordagi muvozanatni saqlash maqsadida qabul qilinganini ta’kidladi.

“Bugungi kunda global brendlar, ayniqsa, kiyim-kechak segmentida O‘zbekistonga rasmiy tarzda kirib kela boshlagan. Ularning o‘ziga xos talablari bor – savdo nuqtalaridan tortib, franshiza asosida ishlash tizimigacha. Bu brendlarning rasmiy kirib kelishi iqtisodiyotga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi: yangi ish o‘rinlari yaratiladi, xizmatlar sifati oshadi”, – deydi u.

Rasmiyga ko‘ra, agar global brendlar bond omborlari orqali sotilishiga ruxsat berilsa, ularning mamlakatga rasmiy kirib kelishi qiyinlashadi.

“Agar biz ularga bond omborlari orqali savdo qilish imkonini bersak, ularning rasmiy kirib kelishi amrimahol bo‘lib qoladi. Shu sababli mazkur cheklov joriy etilgan”, – deya izoh berdi Muhammadiyev.

Shu bilan birga, u global brendlar taqiqlangani bilan sifatli kiyim-kechaklar savdosiga to‘siq yo‘qligini qayd etdi. Global brendlar ro‘yxatiga kirmaydigan, ammo sifatli kiyim-kechak va poyabzal ishlab chiqaruvchi kompaniyalarning tovarlari bond omborlari orqali erkin kirib kelishi mumkin.

Muhammadiyev yana bir jihatga e’tibor qaratdi: global brendlar uchun allaqachon pasaytirilgan stavkalar amal qilmoqda.

“Prezident qarorlariga muvofiq, global brendlar uchun boj stavkalari pasaytirilgan. Hozirda ular uchun bojlar taxminan 5 foizdan 7,5 foizgacha belgilangan. Holbuki, boshqa kiyim-kechak mahsulotlari uchun o‘rtacha boj stavkasi 20 foiz atrofida”, – dedi u.

ILMA vakiliga ko‘ra, mazkur imtiyozlar global brendlarning O‘zbekistonga rasmiy kirib kelishini rag‘batlantirishga qaratilgan. Bu esa o‘z navbatida iste’molchilar uchun qulaylik yaratadi.

“Avvallari fuqarolar chet elga chiqqanda vaqtining katta qismini aynan brend mahsulotlarni xarid qilishga sarflardi. Bugungi kunda esa bunday mahsulotlar bosqichma-bosqich ichki bozorda ham paydo bo‘lmoqda”, – deya qo‘shimcha qildi u.

Prezident qaroriga ko‘ra, bond omborlarini tashkil etishga ikki yillik huquqiy eksperiment doirasida 2026 yil 1 iyuldan ruxsat beriladi. Bunda importyorlar muayyan tovarlarni bond omboriga joylashtirib, uni jismoniy shaxslarga shaxsiy ehtiyoji uchun faqat marketpleyslar orqali sotishi mumkin bo‘ladi.

Tovarlarning birinchi guruhiga smartfon va noutbuklar kiritilgan bo‘lib, ularning bond ombori orqali importi qo‘shilgan qiymat solig‘idan to‘liq ozod etilgan va 5 foizlik yagona bojxona to‘lovi joriy etilgan.

Ikkinchi guruhga esa asosan xalqaro brendlar toifasiga kirmaydigan kiyim-kechak va poyabzallar kiritilgan bo‘lib, ular uchun QQS (hozirda 12 foiz) va 3 foizlik bojxona boji amal qiladi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

2,4 mlndan 24,3 mln so‘mgacha. O‘zbekistonda o‘rtacha oyliklar qancha?

Published

on


2026 yil birinchi chorak yakunlariga ko‘ra, O‘zbekistondagi o‘rtacha ish haqi 6 mln 825 ming so‘mni tashkil etdi. Eng katta oyliklar Toshkent shahri (11,7 mln so‘m) va Navoiyda (8,4 mln so‘m), eng kami esa Qashqadaryo (4,6 mln so‘m) va Surxondaryoda (4,7 mln so‘m). Sohalar bo‘yicha eng baland o‘rtacha ish haqi sug‘urta sohasida (24,3 mln so‘m), eng kami esa maktabgacha ta’limda (2,4 mln so‘m).

2026 yilning birinchi choragi yakunlari bo‘yicha O‘zbekistonda o‘rtacha oylik ish haqi 6 mln 825 ming so‘mni tashkil etib, o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 17,4 foizga o‘sdi. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi xabar berdi.

Hududlar kesimida o‘rtacha oylik ish haqining eng yuqori miqdori Toshkent shahri (11 mln 684 ming), Navoiy (8 mln 453 ming) va Toshkent viloyatida (6 mln 169 ming), eng kam miqdori esa Qashqadaryo (4 mln 665 ming), Surxondaryo (4 mln 724 ming) va Farg‘ona (5 mln 19 ming) viloyatlarida qayd etilgan.

Oylik maoshlarning eng yuqori o‘sishi Namangan (+19 foiz) viloyati, Toshkent shahri (+18,8 foiz) va Jizzax (+17,3 foiz) viloyatlarida kuzatilgan.

Hisobot davrida faqatgina ikkita ma’muriy hududda (Toshkent shahri va Navoiy viloyati) nominal ish haqi respublikadagi o‘rtacha darajadan yuqori bo‘lib, qolgan barcha hududlarda bu ko‘rsatkich respublika darajasidan turli miqdorda past shakllangan.

Poytaxt va hududlar o‘rtasidagi ish haqi farqi yana kattalasha boshlagan. Xususan, eng yuqori (Toshkent) va eng past (Qashqadaryo) ish haqi o‘rtasidagi tafovut 2,5 barobar bo‘lgan.

2020-2025 yillarda eng ko‘p va eng kam o‘rtacha oylik to‘lanuvchi hududlardagi tafovutlar:


2020 yilda: (Toshkent/Qashqadaryo). Farq – 96 foiz;
2021 yilda: (Toshkent/Surxondaryo). Farq – 2,03 barobar;
2022 yilda: (Toshkent/Samarqand). Farq – 2,17 barobar;
2023 yilda: (Toshkent/Namangan). Farq – 2,25 barobar;
2024 yilda: (Toshkent/Qashqadaryo). Farq – 2,5 barobar;
2025 yilda: (Toshkent/Qashqadaryo). Farq – 2,4 barobar.

Hisobot yakunlariga ko‘ra, sohalar kesimida o‘rtacha oylik ish haqi miqdori:


bank, sug‘urta, lizing va kredit vositachilik faoliyatida – 18 mln 595 ming so‘m;
 axborot va aloqa sohasida – 16 mln 525 ming so‘m;
tashish va saqlash sohasida – 10 mln 709 ming so‘m;
sanoat sohasida – 8 mln 25 ming so‘m;
savdo sohasida – 7 mln 213 ming so‘m;
qurilish sohasida – 6 mln 496 ming so‘m;
san’at, ko‘ngil ochish va dam olish sohasida – 5 mln 357 ming so‘m;
yashash va ovqatlanish xizmatlari sohasida – 5 mln 331 ming so‘m;
ta’lim sohasida – 4 mln 615 ming so‘m;
sog‘liqni saqlash va ijtimoiy xizmatlar ko‘rsatish sohasida – 4 mln 111 ming so‘m.

O‘qituvchi va shifokorlar ish haqi respublika bo‘yicha o‘rtacha ko‘rsatkichdan (mos ravishda 32,4 foiz va 39,8 foizga) pastligicha qolyapti.

Qaysi soha vakillarining maoshi yuqori o‘sgan?

Iqtisodchi Mirkomil Xolboyevning hisob-kitoblariga ko‘ra, so‘nggi 8 yilda sohalar kesimida maoshi eng yuqori o‘sgan soha vakillari ko‘chmas mulk bilan operatsiyalar qiluvchilar bo‘lgan. Ularning maoshi bu davrda qariyb 7 barobarga oshgan.

Shuningdek moliyaviy va sug‘urta (5 barobar) hamda axborot aloqa (4,8 barobar) yo‘nalishidagi xodimlarning maoshi ham yuqori o‘sganlar qatorida.


Manba: Mirkonomika kanali

 «Taqqoslash uchun bu davrda sog‘liqni saqlash sohasi vakillarining maoshi 2,9 barobarga, ta’lim sohasi vakillarining maoshi esa 2,7 barobarga oshgan. Ta’kidlash kerakki, ta’lim sohasi vakillarining maoshi faqatgina ishlab chiqarish sanoati vakillari maoshidan yuqoriroq o‘sgan bo‘lib qolgan barcha soha vakillariga nisbatan nisbiy kambag‘allashgan», deya yozadi iqtisodchi.

Umuman olganda, tarmoqlar kesimida olinsa o‘rtacha oylik ish haqi maktabgacha ta’limda 2 mln 485 ming so‘mni, majburiy ijtimoiy sug‘urtalashdan tashqari qayta sug‘urtalash faoliyatida 24 mln 313 ming so‘mni tashkil etgan.



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.