Jamiyat
“Bolangizni kimdir boshqaryapti” – toshkentlik o‘smir PUBG’dagi suhbatlardan keyin yo‘qolib qoldi
Toshkentda yashovchi 14 yoshli bola PUBG’da noma’lum odam bilan do‘stlashib qolganidan keyin, uning buyrug‘i bilan uydan chiqib ketib, Farg‘onaga yo‘l olgan. Qochayotganida yuzini yashirish uchun ko‘zoynak va tibbiy niqob taqib olgan. Bola ikki kundan keyin topilganida, u katta qo‘rquv iskanjasida edi. Voqeani Kun.uz’ga so‘zlab bergan o‘smirning qarindoshi ota-onalarni ogohlikka chaqirdi.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
Yaqinda toshkentlik bir oila noodatiy va xavotirli hodisani boshidan o‘tkazdi. 29 noyabr kuni 14 yoshli bola uyidan odatdagidek sport to‘garagiga chiqib ketib, sirli tarzda g‘oyib bo‘ladi.
O‘sha kuni bolaning yo‘qolgani haqidagi xabarlar internetdagi ko‘plab kanal va guruhlarda tarqalgan edi. Oradan 2 kun o‘tib, uning daragi Farg‘ona viloyatidan chiqadi. Bola uyiga qaytgach, boshidan o‘tkazganlarini hikoya qilib berarkan, ota-onasi va yaqinlari bundan dahshatga tushadi.
Ma’lum bo‘lishicha, PUBG onlayn o‘yiniga qiziqib qolgan o‘smir o‘yin ichidagi chat orqali noma’lum kimsalar bilan suhbatlasha boshlaydi. Suhbatdosh unga ruhiy bosim o‘tkazib, o‘ldirish bilan tahdid qiladi.
Bolaning amakisi Kun.uz’ga hodisa tafsilotlarini aytib berishdi. Uning hikoyasi – farzand o‘stirayotgan har bir ota-ona uchun qimmatli.
“Biz seni sputnik orqali ko‘rib turibmiz”
“Bola taekvondoga, trenirovkasiga borishi kerak bo‘lgan. Uydan 18:30 da chiqib ketgan, hech kim payqamagan. Trenirovkadan odatda soat 22:00 da chiqadi. 22:00 da chiqqandan keyin, uzog‘i bir soatda uyda bo‘lishi kerak bo‘lgan. Soat 23:00 da oyisi treneriga telefon qilganida, treneri u bugun mashg‘ulotga kelmaganini aytgan.
Darhol qat’iy choralarni ko‘rishni boshladik, 102 ga telefon qildik. Xodimlar kelishdi. Kelgandan keyin uydan xat topishdi. Bola xat tashlab ketgan. U yerda qisqacha mazmuni: “Men sizlarni rozi qilolmadim, yaxshi farzand bo‘lolmadim. Musulmon bo‘lib qaytaman, pul topib qaytaman”, deb xat tashlab ketgan. Bizlar hatto uyga qaramagan ham edik. U narsani qidirmaganmiz. O‘zini qidirish bilan ovora bo‘lgandik.
Keyinroq boshqa shahardan topildi. Borib olib keldik. Birinchi kun indamadi, qo‘rqdi. Keyingi kuni onasiga yig‘lab aytib berdi.
Xullas, bir yarim oy oldin PUBG o‘yinida bitta bola bilan tanishgan. “Legend” degan profil bilan tanishgan va o‘sha bilan o‘ynab kelgan. O‘yinda bir-birini rivojlantirishgan, bir-biriga kiyimlar bergan, qurollar bergan. Xullas, yaqin munosabatda bo‘lishgan. Keyin uni chaqirishgan: “Farg‘ona shahriga kel, biznikiga mehmonga olib ketamiz” deb. Bola rozi bo‘lmagan. Keyin uni ishlashga chaqirishgan: “Sen yaxshi o‘ynar ekansan o‘yinda, sen dasturchi ekansan, kel, yaxshi pul topamiz, o‘yin orqali sovg‘alar olamiz”, deb taklif berishgan. Bola o‘ziga to‘q oiladan, bu taklifni ham rad qilgan.
Shundan keyin ular tahdid qilishga o‘tishgan. “Seni so‘yamiz, ota-onangni so‘yamiz, o‘ldiramiz, singlingni olib ketamiz. Biz seni sputnik orqali ko‘rib turibmiz. Bugun maktabga boribsan-a?” deb siquvga olishgan. 14 yoshli bola maktabga borishi tabiiy, lekin bola haqiqatan ham meni kuzatishyapti deb o‘ylagan va o‘shalarning gapiga ishongan. Qo‘rqqan – unga odam so‘yish videolarini tashlab berishgan, unaqa videolarni qo‘rqinchliligidan biz kattalar ham ko‘rolmaymiz”, – deydi o‘smirning qarindoshi.
“Bolani bir zum ham o‘z holiga qo‘yishmagan”
Amakisiga ko‘ra, bola uydan chiqib ketishidan avval noma’lum kimsalarning ko‘rsatmasi asosida yaxshilab tayyorgarlik ko‘rgan. Sinfdoshlaridan Farg‘onaga qanday yetib borishni so‘ragan. Ijtimoiy tarmoqlardagi barcha yozishmalarini o‘chirgan, PUBG o‘yinidagi do‘stlari ham o‘chirilgan, hatto telegramdagi oilaviy guruhlardan chiqib ketgan.
“Guruhdan nega chiqib ketding” deb so‘ragan oyisiga “adashib chiqib ketibman”, degan. O‘yinga kirsangiz, hech narsa yo‘q: “druzya”lari kim deb bossangiz, “druzya”lar yo‘q – o‘chirilgan. Hamma narsani tozalab, xat ham qoldirgan. Farg‘ona shahriga kelib, vodiy pitakka kelsang, seni o‘zimiz topib olamiz deyishgan. Ularning ko‘rsatmasi bilan ketishida baxila kiygan, niqob, ko‘zoynak taqqan, kepka, kapyushon kiygan.
Biz ichki ishlarga murojaat qilganimizda, tergov xodimi kelib: “Sizning bolangiz yaxshi sharoitda katta bo‘lgan ekan, oilaviy muhiti yaxshi ekan, hech qanday qanaqadir bosim yoki psixologik holat yo‘q. Faqatgina hozirgi holat: o‘g‘lingizni kimdir boshqaryapti”, deb aytishdi. U odam asli O‘zbekistonda ham emas ekan.
Ichki ishlar xodimlarining aytishicha, shunaqa holatlar bo‘lar ekanki, bolani xujralarga olib kirib ketib, hatto yillar davomida turli maqsadlarga tayyorlashar ham ekan. Kontrabanda orqali mol o‘tkazish bo‘yicha chegara hududlarda qancha tunellar bor – shular orqali chetga olib chiqib ketishi hech gap emas ekan.
Bizga shunday tushuntirishdi: chet davlatlarda shunday bolalarni topib, tuzoqqa tushiradigan guruhlar bor ekan. Qiladigan ishi – o‘yinda o‘tirish, voyaga yetmagan bolalarni topib, “gipnoz” qilib, chaqirish. O‘yinga uzoqroq vaqt kirmay qolsa yoki yozmay qo‘ysa, “aloqadamisan?” deb nazorat qilib turishgan. Bolani bir zum ham o‘z holiga qo‘yishmagan, sal yolg‘iz qolib, “to‘xta, nima qilyapman o‘zi” deb ham o‘ylashga qo‘yishmagan. Kechasi soat 3da ham muloqotda bo‘lishgan”, – deydi u.
“Bolangiz bilan tez-tez muloqot qilib turing”
Oradan ikki sutkaga yaqin vaqt o‘tib, bolaning daragi Farg‘ona viloyatining boshqa bir shahridan chiqqan. U topilgan paytda qattiq qo‘rquv va vahimada bo‘lgan.
“Bolaning aytishicha, Farg‘ona shahriga borsa, qaytib kelolmasligini bilib, boshqa shaharga ketgan. Boshqa shaharga borib, bir kecha masjidda yotib qolgan. 200 ming so‘m puli bo‘lgan: 150 mingni yo‘lkirasiga bergan, 50 mingga ovqatlangan. Ertasiga kuni qorni och, usti yupqa, borib bir joydan ish so‘ragan: qornim ochib ketdi, ish bersalaring ishlardim degan. Ana o‘sha ish so‘ragan joyidagilar orqali bola topilgan”, – deydi amakisi.
O‘smir hozirda oilasi bag‘rida. rRuhiy holatini to‘liq tiklash esa vaqt talab qiladi.
Suhbatdoshimiz ota-onalarni hushyor bo‘lishga, bolalar bilan tez-tez gaplashib turishga, o‘ynayotgan o‘yinlariga befarq bo‘lmaslikka, biror noodatiy xatti-harakat qiladigan bo‘lsa, yuzaki qarab o‘tkazib yubormaslikka chaqirdi.
Dilshoda Shomirzayeva tayyorladi.
Raqobat qo‘mitasi tomonidan 2026 yilning dastlabki sakkiz oyida o‘tkazilgan tekshiruvlar davomida 73 nomdagi mahsulot sifat va xavfsizlik talablariga javob bermasligi aniqlandi. Bu haqda qo‘mita matbuot xizmati xabar berdi.
Ma’lum qilinishicha, qo‘mita hamkor tashkilotlar bilan birgalikda chakana savdo nuqtalarida sotilayotgan xalq iste’moli tovarlarining sifat va xavfsizlik talablariga muvofiqligini tekshirish uchun muntazam ravishda nazorat xaridlarini o‘tkazib kelmoqda. Xarid qilingan mahsulotlar akkreditatsiyadan o‘tgan laboratoriyalarda tekshirilib, ularning davlat standartlari hamda normativ-texnik hujjatlar talablariga mosligi baholanadi.
Xususan, 2026 yilning sakkiz oyida 60 turdagi jami 558 nomdagi mahsulot laboratoriya ekspertizasidan o‘tkazilgan. Natijada ulardan 73 nomdagisi belgilangan normativ-texnik talablarga javob bermasligi ma’lum bo‘lgan.
Ushbu mahsulotlarni savdo rastalaridan qaytarib olish va qonunchilikka muvofiq choralar ko‘rish uchun tegishli materiallar O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi hamda Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qo‘mitasiga yuborilgan.
Qonunchilik palatasi deputatlari bugungi majlisida moliyaviy jarimalarni qo‘llash tartibini yengillashtirishga qaratilgan qonun loyihasini uchinchi o‘qishda qabul qilib, Senatga yubordi.
Hujjatga ko‘ra, tadbirkorlar jarima solish to‘g‘risidagi qaror topshirilgan kundan boshlab bir oy ichida jarimaning 50 foizini ixtiyoriy to‘lasa, qolgan qismini to‘lashdan ozod etilishi mumkin.
Shuningdek, jarimani 6 oy davomida bo‘lib-bo‘lib to‘lash imkoniyati nazarda tutilmoqda.
Agar jarima to‘g‘risidagi qaror bekor qilinsa yoki haqiqiy emas deb topilsa, noqonuniy undirilgan mablag‘ qaytariladi. Qaytarish kechiktirilgan taqdirda, Markaziy bank asosiy stavkasining uch yuzdan biri miqdorida foiz to‘lash tartibi joriy etiladi.
Hozircha bu qoidalar qonun loyihasida nazarda tutilgan, kuchga kirmagan.
O‘zbekistonda moda va dizayn sohasi uchun malakali mutaxassislar tayyorlashga ixtisoslashgan yangi davlat oliy ta’lim muassasasi tashkil etiladi.
Prezidentning 2026-yil 16-oktyabrdagi PQ–378-son qaroriga muvofiq, Toshkent xalqaro moda akademiyasi tashkil etiladi. Akademiya Yengil sanoatni rivojlantirish agentligi tizimida faoliyat yuritadi.
Yangi oliygoh Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti hamda Parij xalqaro moda akademiyasining qo‘shma ta’lim dasturi negizida tashkil etiladi.
Mazkur dasturda tahsil olayotgan barcha talabalar o‘qishini yangi akademiyada davom ettiradi. Bitiruvchilarga Toshkent xalqaro moda akademiyasining diplomi beriladi.
O‘quv jarayoni 2026/2027 o‘quv yilidan boshlanadi. Akademiyada xalqaro qo‘shma dasturlar bilan bir qatorda, mustaqil ta’lim dasturlari asosida bakalavr va magistrlar tayyorlashga ham ruxsat etiladi.
2027/2028 o‘quv yilidan boshlab to‘qimachilik, tikuvchilik, trikotaj va charm-poyabzal sohalarida korxonalar buyurtmasi asosida dual ta’lim joriy qilinadi. Bunda talabalar nazariy bilim olish bilan birga ishlab chiqarish jarayonlarida ham ishtirok etadi.
Shuningdek, yengil sanoat yo‘nalishidagi texnikumlarni muvaffaqiyatli tamomlagan, o‘rtacha bahosi akademiya belgilagan talabga javob beradigan bitiruvchilarga bakalavriatning uchinchi bosqichidan to‘lov-kontrakt asosida o‘qishni davom ettirish imkoniyati yaratiladi.
Akademiya bazasida davlat buyurtmasi asosida turli tashkilotlar uchun kiyim-bosh dizaynini ishlab chiqish va milliy brendlarni shakllantirish ham yo‘lga qo‘yiladi.
Qarorda xorijiy mutaxassislar va talabalarni jalb qilish uchun ko‘p martalik vizalar rasmiylashtirish tartibi ham nazarda tutilgan.
Bundan tashqari, 2028-yil yakuniga qadar davlat-xususiy sheriklik asosida 400 o‘rinli talabalar turar joyi quriladi. Ungacha akademiyaga o‘tkazilgan talabalar Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti yotoqxonasidan belgilangan tartibda foydalanishi mumkin.
Xorijda o‘zbek milliy taomlariga ixtisoslashgan restoran yoki oshxona tashkil etgan mahalliy tadbirkorlar ayrim xarajatlarining 50 foizigacha bo‘lgan qismini subsidiya sifatida qaytarib olishi mumkin.
Ushbu xizmat Turizm qo‘mitasi tomonidan my.gov.uz Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali bepul ko‘rsatiladi.
Subsidiya O‘zbekistonda davlat ro‘yxatidan o‘tgan va xorijda milliy restoran tashkil etgan tadbirkorlik subyektlariga ajratiladi.
Ariza topshirishda restoranning xorijiy davlatda ro‘yxatdan o‘tganini va binodan foydalanish huquqini tasdiqlovchi hujjatlar, sanitariya va yong‘in xavfsizligi talablariga muvofiqlik bo‘yicha ma’lumotlar taqdim etilishi kerak.
Shuningdek, restoranni tashkil etish bilan bog‘liq amalga oshirilgan xarajatlarni tasdiqlovchi hujjatlar, zaruratga qarab O‘zbekistondan mahsulot yetkazib berilganini tasdiqlovchi ma’lumotlar va ularning rasmiy tarjimasi so‘ralishi mumkin.
Restoranning ichki va tashqi ko‘rinishini aks ettiruvchi fotosuratlar ham arizaga ilova qilinadi.
Ariza my.gov.uz portali orqali elektron shaklda yuboriladi va 18 ish kuni ichida ko‘rib chiqiladi. Ijobiy qaror qabul qilinsa, subsidiya mablag‘lari 7 ish kuni ichida tadbirkorning bank hisobvarag‘iga o‘tkaziladi.
Arizada kamchiliklar aniqlangan taqdirda, tadbirkorga ularni bartaraf etib, hujjatlarni qayta taqdim qilish imkoniyati beriladi.
Qoraqalpog‘iston Respublikasidagi Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi huzuridagi «Sayg‘ochiy» kompleks landshaft buyurtma qo‘riqxonasida yovvoyi hayvonlarni suv bilan ta’minlash maqsadida beshta avtonom suv ichish tizimi o‘rnatildi.
Tashabbus Ekologiya qo‘mitasi tomonidan BMT Taraqqiyot dasturi (BMTTD) va Global ekologik jamg‘arma (GEF) bilan hamkorlikda «Aral Sea Wetlands» loyihasi doirasida amalga oshirildi.
Suv resurslari cheklangan Ustyurt cho‘li sharoitida qo‘shimcha suv manbalarining mavjudligi sayg‘oqlar va mahalliy faunaning boshqa vakillarini saqlab qolishda muhim ahamiyatga ega.
Avtonom tizimlar quyosh energiyasida ishlaydi va to‘liq avtomatlashtirilgan. Ularning har biri 3 kub metr sig‘imga ega suv havzalari, nasoslar, datchiklar va hisoblagichlar bilan jihozlangan. Bu markazlashgan elektr energiyasi va suv ta’minoti manbalariga doimiy ulanish zaruratisiz suvni barqaror yetkazib berish imkonini beradi.
Suv ichish tizimlari bilan bir qatorda hududga 10 ta kamera va 10 ta fototuzoq ham o‘rnatildi. Ular hayvonlarni sutka davomida kuzatish, harakatlanishi va suv ichish joylaridan foydalanishini qayd etish, shuningdek, populyasiyalar holatini keyingi monitoring qilish uchun ma’lumot to‘plash imkonini beradi.
Ustyurtning og‘ir tabiiy sharoitida yashaydigan sayg‘oqlar uchun qo‘shimcha suv manbalarining yaratilishi yovvoyi hayvonlar populyasiyalarini saqlash va tiklashda muhim ahamiyat kasb etadi.
Avtonom suv ichish tizimlarining o‘rnatilishi Ustyurtda bioxilma-xillikni asrash bo‘yicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlardan biri bo‘lib, zamonaviy kuzatuv vositalari orqali hayvonlar holatini monitoring qilish va zarur ma’lumotlarni to‘plash imkonini ham beradi.
Shavkat Mirziyoyev Shinjon usulida yetishtirilgan paxta dalasini ko‘zdan kechirdi
O‘zbekiston do‘konlarida 73 turdagi mahsulot sifatsiz deb topildi
Tadbirkorlar jarimaning 50 foizini to‘lab, qolgan qismidan ozod etilishi mumkin
-
Jamiyat5 days ago
Toshkentda xalqaro moda akademiyasi tashkil etiladi
-
Iqtisodiyot2 days ago
O‘zbekiston «Wabtec» kompaniyasi bilan lokomotivlar parkini yangilashni muhokama qildi
-
Iqtisodiyot12 hours ago
Shavkat Mirziyoyev Shinjon usulida yetishtirilgan paxta dalasini ko‘zdan kechirdi
-
Jamiyat2 days ago
Tadbirkorlar jarimaning 50 foizini to‘lab, qolgan qismidan ozod etilishi mumkin
-
Jamiyat2 days ago
O‘zbekiston do‘konlarida 73 turdagi mahsulot sifatsiz deb topildi