Dunyodan
AQSh tashqi yordamni keskin qisqartirmoqda
AQSh prezidenti Donald Tramp ma’muriyati xorijga insonparvarlik yordami tizimini tubdan o‘zgartirishga kirishdi. Ushbu islohotlar doirasida USAID faoliyatini qisqartirish va uning o‘rnida yangi tashkilot tashkil etish rejalashtirilgan.
Maʼlum qilinishicha, Davlat departamenti tez orada Favqulodda vaziyatlar va gumanitar yordam boshqarmasi tashkil etilishini eʼlon qiladi. U yerda 200 dan ortiq xodim ishlaydi. Ilgari USAIDda ishlagan 10 000 dan ortiq mutaxassislar bilan solishtirganda bu juda past ko’rsatkich.
So’nggi yillarda AQShning xalqaro yordam mablag’lari keskin kamaydi. Xususan, 2023-yilda USAID orqali taxminan 43 milliard dollar ajratilgan bo‘lsa, 2025-yilda ushbu maqsadlarga taxminan 5,4 milliard dollar sarflandi. Bu o‘zgarishlar AQShning tashqi yordam siyosatida jiddiy o‘zgarishlardan darak beradi.
Tramp ma’muriyatining aytishicha, yangi yondashuv yordamni yanada samaraliroq qiladi. Ushbu maqsadga erishish uchun iqlim o’zgarishi va ijtimoiy dasturlar qisqartirilmoqda, asosiy e’tibor hayotni saqlab qolishga qaratilgan.
Ba’zi hollarda yordam iqtisodiy yoki siyosiy manfaatlarga bog’liq bo’lishi mumkin. Misol uchun, Qo’shma Shtatlar Zambiyada OIV bilan yashayotgan odamlarga yordamni cheklash orqali mamlakat resurslariga kirish imkoniyatini ko’rib chiqmoqda.
Mutaxassislarning aytishicha, bunday keskin qisqartirishlar salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkin. Masalan, The Lancet jurnali tadqiqotchilari USAIDning qisqarishi 2030 yilga borib 14 milliongacha qo‘shimcha o‘limga olib kelishi mumkinligini ma’lum qildi.
Ammo AQSh Davlat departamenti yordam to’xtatilmayapti, aksincha uni yanada samaraliroq qilish uchun o’zgartirilayotganini aytadi.
Shu bilan birga Vashington Birlashgan Millatlar Tashkiloti bilan hamkorlikni kuchaytirishga va gumanitar jamg‘armalarga 2 milliard dollar ajratishga va’da berdi. Yangi global sog’liqni saqlash kelishuvi ham muhokama qilinmoqda.
Dunyodan
“Amerikasiz u rasmdagi yo’lbars” – Prezident Tramp NATOni tanqid qildi
AQSh prezidenti Donald Tramp NATO davlatlarini Eron bilan mojaroda faol ishtirok etmayotganlikda ayblab, ularni qattiq tanqid qildi.
U o‘z bayonotida NATOni “AQShsiz qog‘oz yo‘lbars” deb atadi.
“Ular yadroviy dasturga ega bo’lgan Eron bilan jang qilishni istamadi. Endi bu mojaro harbiy yo’l bilan hal qilindi. Ular uchun xavf juda past edi, biroq ular neft narxining yuqoriligidan hafsalasi pir bo’ldi”, – dedi Tramp.
Uning aytishicha, neft narxi oshishiga asosiy sabab Hormuz bo‘g‘ozidagi vaziyatdir.
“Ular Hormuz boʻgʻozini ochishda hamkorlik qilishni xohlamaydilar. Bu oddiy harbiy mashgʻulot edi va katta xavf tugʻdirmadi”, – dedi AQSh rahbari.
Prezident Tramp NATO davlatlarini “qo‘rqoqlikda” ayblab, Qo‘shma Shtatlar bunday pozitsiyasini unutmasligini ta’kidladi.
Dunyodan
Eron oliy rahbari: “Dushmanning rejasi barbod bo‘ldi, xalq qarshilik ko‘rsatdi”
Eron oliy rahnamosi Mojtabo Xomanaiy AQSh va Isroil bilan davom etayotgan mojaro fonida quyidagi nutqini aytdi.
Yozma murojaatida u hujum Eron rahbariyatini yo‘q qilishi va hatto hukumatini ag‘darib yuborishi mumkinligi haqidagi fikrni “xayolparastlik” deb atadi.
“Dushman milliy rahbariyat va nufuzli harbiylarni yo‘q qilib, aholida qo‘rquv uyg‘otadi va ularni jang maydonini tark etishga majbur qiladi, deb o‘ylagan”, — dedi Homaney.
Nutq Fors Yangi yili Navro‘z bayramiga to‘g‘ri kelib tayyorlandi va Eron davlat televideniyesi orqali o‘qildi.
Oliy rahnamoga ko‘ra, bu reja amalga oshmadi va Eron jamiyati qarshilik ko‘rsatishda birlashdi.
“Mamlakat boʻylab keng mudofaa chizigʻini qurdik. Shaharlar, mahallalar, masjidlar mustahkam qoʻrgʻonga aylandi”, dedi u.
Shuningdek, u Eron jamiyatining birlashgan harakatlari dushmanni hayratda qoldirganini qayd etdi.
“Natijada, dushman qarama-qarshi va mantiqsiz bayonotlar bera boshladi. Bu ularning ruhiy zaifligi va vaziyatni tushunmasligidan dalolat beradi”, – dedi Eron oliy rahbari.
Dunyodan
Agar AQSh Ukrainaga yordamni to’xtatsa, Rossiya hukumati Eron bilan razvedka aloqalarini uzadi.
Rossiya AQShga Eron va Ukraina masalalarini bog‘lovchi noodatiy taklif bilan chiqdi. Bu haqda muzokaralarga yaqin manba ma’lum qildi.
Xabarlarga ko‘ra, Kreml Vashingtonga Rossiya Eron bilan razvedka ma’lumotlarini bo‘lishishni to‘xtatadi, ammo buning evaziga Qo‘shma Shtatlar Ukrainaga razvedka yordamini ko‘rsatishni to‘xtatishga majbur bo‘ladi.
Taklif Rossiya vakili Kirill Dmitriev tomonidan AQSh prezidenti ma’muriyati vakillari Stiv Uitkoff va Jared Kushnerga yuborilgani aytilmoqda.
Manbalarning aytishicha, Vashington bu taklifni qabul qilmagan. AQSh rasmiylari bu borada ochiqchasiga izoh bermadi.
Bunday takliflar yevropalik diplomatlarda xavotir uyg‘otdi. Ularning fikricha, Rossiya AQSh va Yevropa o‘rtasida mojaro qo‘zg‘atmoqchi va transatlantik munosabatlarga putur yetkazmoqchi.
Maʼlumotlarga koʻra, soʻnggi paytlarda Rossiya va Eron oʻrtasida razvedka va harbiy hamkorlik kuchaygan. Ayrim xabarlarga ko‘ra, Moskva Eronga sun’iy yo‘ldosh tasvirlari va dron texnologiyalari bilan ta’minlanmoqda. Biroq Kreml bu xabarlarni rad etdi.
AQSh hukumatining Ukrainaga boshqa yordami qisqartirildi, ammo AQSh Ukraina bilan ma’lumot almashishda davom etmoqda. Bu Kiyevni qo‘llab-quvvatlashning eng muhim vositalaridan biridir.
Rossiya Eron bilan bog’liq boshqa takliflarni ham kiritdi, jumladan Eronning boyitilgan uranini Rossiyaga o’tkazish, deydi xalq. Biroq bu takliflar AQSh tomonidan qabul qilinmadi.
Dunyodan
2026 yilgi Oskar sovrindorlari e’lon qilindi
AQSHning Los-Anjeles shahrida kino sanoatining eng nufuzli mukofotlaridan biri boʻlgan ʻʻOskar” (98-nashr) mukofotini topshirish marosimi boʻlib oʻtdi. Bu yilgi marosim 2026-yil 15-martda boʻlib oʻtdi va 2025-yilda ekranlarga chiqadigan filmlar tanlandi. Marosimni taniqli shoumen Konan O’Brayen boshqardi.
Bu yilgi eng katta voqea, albatta, “Eng yaxshi film” nominatsiyalari haqida bo‘ldi. Akademiyaning rasmiy maʼlumotlariga koʻra, bosh mukofot “Birin-ketin jang” filmiga nasib etgan. Shu bois bu asar oʻsha yilning asosiy kino yutugʻi sifatida eʼtirof etilgan.
Aktyorlik yo‘nalishida Maykl B. Jordan “Gunohkorlar” filmidagi roli uchun “Eng yaxshi erkak roli” mukofotini qo‘lga kiritdi. Shuningdek, ushbu nominatsiyada “Marty Supreme” filmi uchun Timoti Chalamet, “Birin-ketin jang” filmi uchun Leonardo Di Kaprio, “Ko‘k oy” filmi uchun Itan Xouk va “Maxfiy agent” filmi uchun Vagner Moura nomzodlik ko‘rsatildi.
Shon Penn “Birin-ketin jang” filmi uchun ikkinchi plandagi eng yaxshi aktyor bo‘ldi. Benisio del Toro ushbu nominatsiyada, shuningdek, Frankenshteyn uchun Jeykob Elordi, Gunohkorlar uchun Delroy Lindo va Sentimental qiymat uchun Stellan Skarsgard nominatsiya qilindi.
Ayollar roli nominatsiyasida ham asosiy g‘oliblar aniqlandi. Akademiyaning rasmiy sahifasiga ko‘ra, Mayki Medison “Anora” filmidagi roli uchun “Eng yaxshi ayol roli” nominatsiyasiga nomzod bo‘lgan. Zoe Saldana Emiliya Peres uchun ikkinchi plandagi eng yaxshi aktrisa deb topildi.
Musiqiy yo’nalishda ham sezilarli yutuqlarga erishildi. “Eng yaxshi original musiqa” mukofoti “Gunohkorlar” filmi uchun Lyudvig Goranssonga berildi. Shu bilan birga “Oltin” qo’shig’i “Eng yaxshi muallif qo’shig’i” nominatsiyasida mukofotga sazovor bo’ldi. Bu qo’shiq “K-POP Demon Hunters” filmidagi qo’shiq edi.
Texnik va badiiy jihatdan mukammal bo’lgan ko’plab filmlar bor edi. Jumladan, “Frankenshteyn” filmi “Eng yaxshi ishlangan dizayn” mukofotiga sazovor bo’ldi. Akademiya ma’lumotlariga ko‘ra, filmning sahna ko‘rinishi, sahna ko‘rinishi va umumiy vizual dizayni yuqori baholangan.
98-Oskar taqdirlash marosimi 2025-yilgi filmlar haqida maxsus reportaj sifatida ham xizmat qiladi. Drama, jangovar filmlar, animatsiya va yirik studiyalarning loyihalari baholandi. Kategoriyalar bo‘yicha barcha g‘oliblar va nomzodlar ro‘yxati Akademiyaning rasmiy sahifasida e’lon qilingan.
Dunyodan
Isroil Livan janubida quruqlikdan operatsiya boshladi
Isroil harbiylari Livan janubida “cheklangan va maqsadli” quruqlikdagi operatsiyani boshlaganini e’lon qildi. SAHAL bayonotiga ko’ra, operatsiya Livan janubidagi Hizbulloh pozitsiyalari va infratuzilmasiga qarshi olib borilgan.
SAHAL bayonotiga ko’ra, operatsiyadan maqsad frontdagi mudofaa hududlarini mustahkamlash, terror infratuzilmasini yo’q qilish, u erda faoliyat yuritayotgan ekstremistlarni yo’q qilish va shimoliy Isroil aholisi uchun qo’shimcha xavfsizlik qatlamini yaratishdir.
2-mart, Hizbulloh Isroilga raketa hujumlarini boshlaganidan beri keskinlik kuchaygan. Keyin Isroil Livan hududini kuchli havo va artilleriya bombardimon qila boshladi. Ushbu qo’shimcha hujumlar Livandagi yuz minglab odamlarni uy-joyidan haydab chiqardi va qurbonlar soni ortib ketdi, deb xabar beradi Reuters.
Sahar, Hizbullohni Eron homiyligida urushda qatnashgan tashkilot deb atadi va Isroil tinch aholiga tahdidlarga toqat qilmasligini ta’kidladi.
-
Dunyodan3 days ago
Eron Hormuz boʻgʻozi orqali cheklangan oʻtishga ruxsat beradi
-
Jamiyat3 days ago
Tadbirkor boshpanasiz bo‘lgan 5 ta oilani uy-joy bilan ta’minladi
-
Iqtisodiyot3 days agopayme Tez QR orqali to‘lovni 3% keshbek bilan ishga tushirmoqda
-
Iqtisodiyot4 days ago“Markaziy Osiyo umumiy investitsiya makonini yaratishi zarur” – Alisher Umirdinov
-
Siyosat2 days agoSoʻnggi savdo maʼlumotlariga koʻra, Oʻzbekiston temir yoʻllari importi eksportdan 2,5 barobar koʻp
-
Jamiyat5 days ago
Ichki ishlar xodimlarining qo‘pol muomalasi va tergov sifatidan norozilik ko‘paygan – Prezident
-
Iqtisodiyot4 days agoMetandan go‘shtgacha. Narxi keskin oshgan mahsulot va xizmatlar
-
Iqtisodiyot3 days agoQashqadaryo viloyati ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantiriladi
