Dunyodan
AQSh Rossiya-Ukraina urushini 4-iyulgacha tugatishni istamoqda
AQSh hukumati Rossiya va Ukraina o’rtasidagi urushni 4-iyul, AQSh Mustaqillik kunigacha tugatishni maqsad qilgani aytilmoqda. Bu haqda Bloomberg Yevropa va Shimoliy Atlantika Shartnomasi (NATO)dagi manbalarga tayanib xabar berdi.
Gazetaga intervyu berganlar Vashingtondan imkon qadar tezroq tinchlik bitimini imzolash uchun bosim borligini aytishdi. Ammo hozircha Rossiya prezidenti Vladimir Putin kelishuvga tayyor ekanligi haqida aniq belgilar yo‘q.
Shu bilan birga, Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy CNN telekanaliga bergan intervyusida AQSh pozitsiyasi haqida gapirib, prezident Donald Tramp Kiyevdan Rossiya bilan tinchlik bitimi hamda AQSh va Yevropa davlatlari bilan Ukraina uchun xavfsizlik kafolatlarini beruvchi shartnoma imzolashini istashini aytdi.
Prezident Zelenskiyning so‘zlariga ko‘ra, bu ikki hujjat bir vaqtning o‘zida imzolanishi kerak va ularning katta rasmiy marosim doirasida imzolanishi maqsadga muvofiq, deb hisoblanmoqda.
Hozircha muzokaralarning aniq natijasi va kelishuv mazmuni oshkor etilmagan. Yevropa manbalarining aytishicha, Rossiya murosaga tayyor ekanligidan darak yo‘q.
Dunyodan
Isroil Falastin yerlarini qaytarishi kerak
Yevropa Ittifoqi Isroilning Falastin hududlari ustidan suverenitetini tan olmaydi va o‘z pozitsiyasini saqlab qolishda davom etmoqda. Bu haqda 25-fevral kuni Bryusselda bo‘lib o‘tgan matbuot anjumanida Yevropa Ittifoqining tashqi ishlar bo‘yicha rahbari Kaya Kallasning rasmiy vakili Anvar al-Anuniy ma’lum qildi.
Uning ta’kidlashicha, Yevropa Ittifoqi Isroilning 1967 yildan beri bosib olingan hududdagi suverenitetini tan olmaydi. Bu bayonot Isroilning G’arbiy Sohilda nazoratni kengaytirish va ko’chirish siyosatiga javoban qilingan.
Janob Al-Anuniy Isroilning aholi punktlarini kengaytirishi Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashining 2334-rezolyutsiyasiga zid ekanligini eslatdi. Hujjatda qurilish xalqaro huquqning buzilishi sifatida baholanadi va zudlik bilan toʻxtatilishiga chaqiriladi. Yevropa Ittifoqining fikricha, bunday harakatlar “ikki davlat” tamoyiliga asoslangan tinchlik istiqbollariga putur yetkazadi.
Yevropa Komissiyasi prezidenti Ursula fon der Leyen ham aholi punktlarining kengayishi sababli Isroilga qarshi cheklov choralarini qo’llashni taklif qildi. “Bu choralar hali ham kun tartibida”, – deya qo’shimcha qildi al-Anuniy.
Dunyodan
Islandiya Prezident Trampning Grenlandiyaga “ko‘zi” qaratishidan xavotirda va imkon qadar tezroq Yevropa Ittifoqiga qo‘shilishni istaydi.
Islandiya Yevropa Ittifoqiga (YeI) qo‘shilish bo‘yicha yangi muzokaralarni boshlash masalasini referendumga qo‘ymoqchi. Bu haqda mamlakat bosh vaziri Kristrun Xrostadottir ma’lum qildi.
“Keyingi bir necha oyni referendumga tayyorgarlik ko’rishga sarflaymiz. Bilamizki, bu qaror biz uchun yangi imkoniyatlar ochadi. Biz Yevropaga yaqinlashmoqchimiz”, – dedi u.
Islandiya ham 2009-yilda Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻlish uchun ariza bergan, biroq 2015-yilda muzokaralar toʻxtatilgan edi.Yangi hukumatning bu tashabbusi mamlakat tashqi siyosatida muhim burilish nuqtasi boʻlishi kutilmoqda.
Politico nashrining xabar berishicha, Reykyavik hukumati referendum o‘tkazish muddatini ko‘paytirishga qaror qilganiga bir qancha sabablar bor. Bu asosan Tramp omiliga bog‘liq bo‘lib, Islandiya AQSh prezidentining Grenlandiyaga bo‘lgan da’volari (uning Grenlandiyani sotib olish yoki nazorat qilish istagi) va yangi tariflar joriy etilishidan xavotirda. Islandiya hukumati YeI bilan muzokaralarni 2027-yilgacha qayta boshlashni rejalashtirgan edi, biroq hozirgi geosiyosiy vaziyat referendumni joriy yilning avgustiga ko‘chirish masalasi muhokamasiga sabab bo‘ldi.
Dunyodan
Janubiy Koreyada tug‘ilish darajasi 15 yil ichida birinchi marta oshdi
2025 yilda Janubiy Koreya so‘nggi 15 yil ichida tug‘ilishning eng yuqori o‘sish sur’atini qayd etdi. Bu haqda Guardian gazetasi Janubiy Koreya axborot va statistika vazirligi e’lon qilgan hujjatga asoslanib xabar berdi.
O‘tgan yili mamlakatda 254,5 ming chaqaloq tug‘ildi, bu 2024-yilga nisbatan 6,8 foizga ko‘pdir. Shuningdek, tug‘ilish darajasi 0,75 dan 0,8 ga ko‘tarilib, 2021 yil darajasiga qaytdi.
Mutaxassislar tug‘ilishning o‘sishini “ekzo-bumerlar” mikroavlodi bilan bog‘laydi. Bu 1991-1995 yillarda tug’ilgan avlod, reproduktiv faollikning eng yuqori cho’qqisida. “Ekso-bumer” Janubiy Koreya hukumati oilani rejalashtirish siyosatidan voz kechgan davrda tug‘ilishlar sonining qisqa muddatli o‘sishi natijasida dunyoga keldi.
Yana bir muhim omil – pandemiyadan keyin birinchi nikohlar sonining ko’payishi. Nikohning dastlabki ikki yilida farzand ko‘rish darajasi 10,2 foizga oshgan. Demograflarning ta’kidlashicha, kechroq oila qurgan juftliklar farzand ko‘rishni rejalashtirishadi.
Ijobiy tendentsiyalarga qaramay, o’lim darajasi hali ham tug’ilishdan taxminan 109 000 kishiga oshadi. Janubiy Koreya Iqtisodiy Hamkorlik va Taraqqiyot Tashkiloti (OECD)dagi tug’ilish darajasi 1,0 dan past bo’lgan yagona davlatdir. Demograflarning ogohlantirishicha, “ekzo-bumer” ning ta’siri taxminan 2027 yilga borib yo’qoladi, 1996 yildan keyin tug’ilgan kichik avlodlar reproduktiv yoshga yetadi.
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, tug’ilishning pasayishiga sabab bo’lgan muammolar saqlanib qolmoqda. Asosiy muammolar orasida uy-joy narxining yuqoriligi, yuqori ta’lim xarajatlari, yosh bolalari bo’lgan xodimlarga nisbatan salbiy korporativ munosabatlar va yoshlarning ishsizligi kiradi. So‘nggi 20 yil ichida mamlakat hukumati tug‘ilishni qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlariga, jumladan, grantlar, uy-joy subsidiyalari va bolalar bog‘chalarini rivojlantirishga yuzlab milliard dollar mablag‘ ajratdi.
Ma’lumot uchun: Davlat statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilda O‘zbekistonda 879 599 nafar chaqaloq tug‘ilishi kutilmoqda.
Dunyodan
Umumiy uzunligi 55 metr bo‘lgan shokoladli poyezd Ginnesning rekordlar kitobiga kiritildi
Mashhur maltalik shokoladchi Endryu Farrujia uzunligi 55,27 metr bo‘lgan shokoladli poyezd haykalini yaratdi va Ginnesning rekordlar kitobiga kirdi. Ushbu durdona Olimpiada suzish havzasidan uzunroq va Belgiya shokoladidan tayyorlangan. Poyezd lokomotiv va har birining og‘irligi 160 kilogrammgacha bo‘lgan 22 vagondan iborat.
Foto: Franchesko Enrikes/IPA ZUMA Press/TASS orqali
Ushbu yozuvga tayyorgarlik bir yil davom etdi va haqiqiy yozish jarayoni to’rt oy davom etdi. Haykalni yaratishda Malta va Italiyadagi oshpazlik maktablari talabalari ham qatnashgan. Hammasi bo’lib 5000 ga yaqin detallar qo’lda tayyorlangan. Eng qiyin jarayon bu ulkan eksponatni Milanaga zarar yetkazmasdan yetkazish edi.
Endryu Farrujia allaqachon bir nechta rekordlarni o’rnatgan. U 2012 yilda Bryusselda 34 metr uzunlikdagi shokoladli poyezdni va 2014 yilda Dubaydagi Burj Xalifaning 13,5 metrli shokoladli nusxasini yaratgan. Poyezdlar uzoq vaqt tashqarida qoldirilgan, shuning uchun ularni yeyish mumkin emas.
Dunyodan
Agar AQSh yadroviy maqomimizni tan olsa, u bilan munosabatlarimizni yaxshilaymiz.
Shimoliy Koreya yetakchisi Kim Chen In Janubiy Koreya xavfsizligiga tahdid tug‘ilsa, uni “butunlay yo‘q qilishga” tayyorligini aytdi. Shu bilan birga, prezident Janubiy Koreya bilan muloqotni tiklash umidini uzmadi va AQSh bilan munosabatlar eshigini shartlar bilan ochiq qoldirdi.
Bu haqda hukmron ishchilar partiyasining Pxenyandagi qurultoyida aytildi.
Kim Chen In o‘z nutqida Janubiy Koreyani “eng dushman nishon” deb atadi va Shimoliy Koreyaning Janubiy Koreyaga hech qanday aloqasi yo‘qligini ta’kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Shimoliy Koreya Janubiy Koreyani o‘zining “vatandoshlaridan” biri deb hisoblamaydi va bu pozitsiya har doim shunday bo‘lib kelgan.
Kim Janubiy Koreya xavfsiz yashashni istasa, Shimoliy Koreya bilan barcha aloqalardan voz kechishi va uni tinch qo‘yishi kerakligini aytdi.
So’nggi yillarda Kim Janubiy Koreya haqida tobora ko’proq gapira boshladi va Koreyalararo diplomatiyani rad etadi. Mutaxassislarning ta’kidlashicha, bu bayonotlar yaqinlashib kelayotgan harbiy mojaroni anglatmaydi, balki Shimoliy Koreyaning yadroviy salohiyati orqali mintaqadagi mavqeini mustahkamlashga qaratilgan.
Shu bilan birga, Kim, agar AQSh Shimoliy Koreyaning yadroviy maqomini tan olsa, munosabatlar yaxshilanishi mumkinligini aytdi.
“Agar Qo’shma Shtatlar konstitutsiyada mustahkamlangan hozirgi yadroviy maqomni hurmat qilsa va o’zining dushman siyosatidan voz kechsa, Qo’shma Shtatlar bilan yaxshi munosabatlar o’rnatish uchun hech qanday sabab yo’q”, dedi Kim Koreya markaziy axborot agentligi orqali.
Kim Chen Inning aytishicha, AQSh bilan munosabatlarning kelajagi “butunlay AQSh hukumati pozitsiyasiga bog’liq”.
“Biz ikkala variantga tayyormiz: tinch hamkorlik yoki doimiy mojaro. Tanlov bizniki emas, Amerikaning qo’lida”, – deydi u.
Shu bilan birga, AQSh prezidenti Donald Tramp shu yil oxirida Xitoyga tashrifi doirasida Kim bilan uchrashishi mumkinligi haqidagi taxminlar kuchaymoqda. Muzokaralar avvalroq Kim va Tramp o‘rtasidagi 2019-yilda o‘tkazilgan ikkinchi sammit muvaffaqiyatsizlikka uchraganidan keyin to‘xtab qolgan edi.
Konventsiyada Kim yangi qurol tizimlarini ishlab chiqishni tezlashtirishga chaqirdi. Xususan, u Janubiy Koreyaga mo‘ljallangan suv osti kemalaridan qit’alararo ballistik raketalar va qisqa masofali taktik yadroviy qurollar zaxirasini kengaytirish rejalarini tilga oldi.
Shimoliy Koreya so‘nggi paytlarda o‘z tashqi siyosatida Rossiya bilan munosabatlarni birinchi o‘ringa qo‘ygan. Shimoliy Koreya Ukrainadagi urushni qo‘llab-quvvatlash uchun Moskvaga minglab harbiy xizmatchilar va katta hajmdagi texnika jo‘natgani xabar qilingan. Buning evaziga Shimoliy Koreya harbiy texnologiya va yordam oladi, deb ishoniladi.
Shu bilan birga, ekspertlar Ukrainadagi urushni tugatish ehtimoli Shimoliy Koreyaning Rossiya uchun strategik ahamiyatini kamaytirishi mumkinligini aytishmoqda.
-
Iqtisodiyot4 days agoO‘zbekiston Afg‘onistonda temir va mis konlarini qidirishni boshladi
-
Mahalliy4 days agoO‘zbekiston Jahon banki indeksida o‘z o‘rnini 43 pog‘onaga yaxshiladi
-
Siyosat3 days agoShavkat Mirziyoyev Surkandaryo harbiy qismining havo hujumidan mudofaa tizimini ko‘zdan kechirdi
-
Iqtisodiyot4 days ago
Wolt servisi O‘zbekistonda faoliyatini to‘xtatmoqda
-
Siyosat4 days agoO‘zbekiston Afg‘onistondagi uchta neft va gaz konida geologik qidiruv ishlarini boshladi
-
Siyosat3 days agoSaida Mirziyoyeva Toshkent transport tizimini modernizatsiya qilish boshlanganini maʼlum qildi
-
Siyosat5 days agoO‘zbekiston va Belarus o‘zaro tovar ayirboshlash hajmini 2030 yilga borib 2 milliard dollarga yetkazishni maqsad qilgan
-
Sport5 days ago«Budyo-Glimt» «Inter»ni, Syorlot «Bryugge»ni musobaqadan chiqarib yubordi
