Dunyodan
AQSh kelishuvsiz Eronga qarshi sanksiyalarni yumshata olmaydi
AQSh prezidenti Donald Tramp Eron bilan kelishuv imzolanmaguncha AQSh Eronga nisbatan sanksiyalarni yumshatishini aytdi.
Vashington yaqinidagi Endryus harbiy-havo kuchlari bazasida jurnalistlar bilan suhbatda prezident Tramp: “Biz kelishuv imzolamagunimizcha, hech qanday imtiyozlarga bormaymiz.
U, shuningdek, Qo‘shma Shtatlar Eronga yangi takliflar bermaganini ta’kidladi.
18 may kuni Tasnim agentligi manbalarga tayanib, AQSh muzokaralar chog‘ida Eron neftiga nisbatan sanksiyalarni vaqtinchalik to‘xtatishga rozi bo‘lganini xabar qildi.
Dunyodan
Ilon Mask OpenAIga qarshi sudda yutqazdi
Ilon Mask OpenAIga qarshi mashhur sudda yutqazdi.
Kaliforniya sudi Ilon Maskning OpenAI va uning bosh direktori Sem Altmanga qarshi da’vosini rad etdi, deb xabar bermoqda BBC. Hakamlar hay’ati bir ovozdan da’voni rad etdi, chunki Mask da’voni da’vo muddati tugaganidan keyin topshirdi.
OpenAI da’vosi (Microsoftga qarshi) bilan bog’liq boshqa da’volar ham rad etildi.
Milliarder kompaniyani asl notijorat falsafasidan voz kechishda aybladi. Maskning ta’kidlashicha, u OpenAIga 38 million dollar sarmoya kiritgan, chunki u AI texnologiyasini foyda uchun emas, “insoniyat manfaati uchun” ishlab chiqmoqchi edi.
Tadbirkorning ta’kidlashicha, Altman OpenAIni tijorat loyihasiga aylantirib, uni adashtirgan. Biroq, kompaniyaning muvaffaqiyatiga dastlabki moliyalashtirish yordam berdi.
Sudda, shuningdek, Microsoft bosh direktori Satya Nadella nomi ham ko‘rsatilgan, uni da’vogarlar sxemada ishtirok etganlikda ayblamoqda.
Mask 2018-yilda direktorlar kengashidan ketganidan so‘ng, OpenAI Microsoft bilan yaqindan hamkorlik qila boshladi va katta sarmoya jalb qildi. Keyin u milliardlab dollar daromad keltirgan ChatGPT-ni ishga tushirdi. Ilon Maskning hisob-kitoblariga ko’ra, bugungi kunda OpenAIning qiymati 500 milliard dollarga yetishi mumkin.
Musk oxir-oqibat kompaniyadan 65 milliard dollardan 109 milliard dollargacha va Microsoftdan 13 milliard dollardan 25 milliard dollargacha bo’lgan zararni qoplashni talab qildi.
OpenAI sun’iy intellekt texnologiyasini rivojlantirish uchun mablag’ jalb qilish uchun operatsion modelga o’zgartirishlar kiritish zarurligini ta’kidladi. Maskning o’zi avvalroq bu g’oyani qo’llab-quvvatlagan, hatto kelajakda kompaniya ustidan nazoratni saqlab qolishni istaydi.
Uch hafta davomida hakamlar hay’ati ichki aloqalarni ko’rib chiqdi va sud ishtirokchilarining ko’rsatmalarini tingladi. Ular qaror qabul qilishlari uchun taxminan 2 soat vaqt kerak bo’ldi.
Dunyodan
JSST “koronavirus yoki Eboladan kuchliroq” pandemiya haqida ogohlantirdi.
Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti va Jahon banki tomonidan tashkil etilgan Global tayyorgarlik monitoringi kengashi yangi global pandemiya xavfi ortib borayotganidan ogohlantirdi. Yangi koronavirus va Ebola gemorragik isitmasi tarqalishi virus tarqalishidan oshib ketishi mumkin.
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, so‘nggi yillarda yuqumli kasalliklar tarqalishi tezlashib, salomatlik, iqtisodiy va ijtimoiy barqarorlikka jiddiy ta’sir ko‘rsatmoqda.
Hisobotda qayd etilishicha, dunyo COVID-19 pandemiyasi va Ebola epidemiyasidan keyin xavfsizroq emas. Asosiy tahdid omillariga xalqaro harakatchanlikning kuchayishi, atrof-muhitning o’zgarishi va jamoatchilikning davlat institutlariga bo’lgan ishonchining pasayishi kiradi.
May oyi o‘rtalarida Kongo Demokratik Respublikasida yangi Ebola epidemiyasi paydo bo‘ldi. BBC maʼlumotlariga koʻra, 19-may holatiga koʻra, virusdan 131 kishi vafot etgan. Yana 513 kishi ijobiy sinovdan o’tgan.
Ugandada ham uchta infektsiya, shu jumladan bitta o’lim holati tasdiqlangan.
Dunyodan
AQSh hukumati hindistonlik milliarderga nisbatan tergovni yakunladi
AQSh hukumati hindistonlik milliarder Gautam Adani va uning Adani Group kompaniyasiga nisbatan poraxo‘rlik, firibgarlik va sanksiyalarni buzish ayblovlari bo‘yicha tergovni yakunlamoqda, deb xabar berdi CNBC.
2026-yil 18-mayda AQSh Moliya vazirligi Adani Enterprises bosh kompaniyasiga qarshi da’vo arizasi bilan chiqdi. AQSh regulyatorlari kompaniya suyultirilgan neft va gazni Dubaylik treyderdan etkazib berish Erondan kelayotgani haqidagi ko’rsatmalarga zid ravishda sotib olganini va qoidabuzarliklarni “jiddiy” deb atagan. Bundan tashqari, AQSh Adliya vazirligi o’tgan hafta Qimmatli qog’ozlar va birjalar komissiyasi tadbirkorga qarshi fuqarolik da’vosini hal qilgandan so’ng, firibgarlik bo’yicha jinoiy ayblovlarni olib tashlashga qaror qildi.
2024-yil noyabr oyida Nyu-York federal sudi Adani va yana yetti nafar shaxsni Hindiston amaldorlariga quyosh energiyasi shartnomalarini taʼminlash uchun 250 million dollardan ortiq pora berganlikda ayblab, aybladi. Ayblanuvchilar AQSh va xorijiy investorlarni 3 milliard dollardan ortiq mablag‘ yig‘ishda chalg‘itganlikda ayblanmoqda. Agar AQSh ayblovlari bekor qilinsa, u o’tgan yilning sentabrida qariyb 32 milliard dollar sof qarzga ega bo’lgan Adani Groupga infratuzilmani kengaytirish rejalari uchun xalqaro kapital bozorlariga qaytishiga yordam berishi mumkin.
Qimmatli qog’ozlar va birja komissiyasi (MSK) Qo’shma Shtatlarning asosiy moliya bozorini tartibga soluvchi organi bo’lib, qimmatli qog’ozlar to’g’risidagi qonunlarni amalga oshiradi va investorlar huquqlarini himoya qiladi. Agentlik listing kompaniyalari, birjalar va brokerlar faoliyatini nazorat qiladi va firibgarlik va bozorni manipulyatsiya qilish uchun fuqarolik da’volarini qo’zg’atish huquqiga ega.
2023-yilda milliarderning Hindenburg Research investitsiya tadqiqot kompaniyasi Adani Group konglomeratini ko‘plab moliyaviy firibgarliklarda ayblab, uch kun ichida 72 milliard dollar yo‘qotdi.
Kapital bozorlari – bu kompaniyalar va hukumatlar qimmatli qog’ozlar va obligatsiyalarni chiqarish va sotish orqali uzoq muddatli investitsiyalarni jalb qiladigan moliyaviy sektor. Xalqaro kapital bozorlariga chiqish yirik kompaniyalarga xorijiy banklardan yirik kreditlar va yirik loyihalarni rivojlantirish uchun moliyalashtirish olish imkonini beradi.
Dunyodan
AQSh Kubada harbiy mojaroga tayyorlanmoqda
Politico AQSh rasmiylariga va boshqa manbaga tayanib, AQSh janubiy qo‘mondonligi Kubada ehtimoliy harbiy harakatlar bo‘yicha bir necha uchrashuvlar o‘tkazganini xabar qildi. Ularning aytishicha, Qo’shma Shtatlar hozir harbiy harakatlarga avvalgidan ko’ra jiddiyroq yondashadi.
Politico nashrining yozishicha, AQSh prezidenti Donald Tramp va uning yordamchilari AQSh bosimi Kubadan yon berishlarga olib kelmaganidan norozi.
“Kubaga nisbatan dastlabki tasavvurga ko‘ra, zaif yetakchilik, sanksiyalarning kuchayishi, de-fakto neft embargosi va AQSh harbiylarining Venesuela va Erondagi aniq g‘alabalari Kubani rozi bo‘lishga majbur qiladi”, — dedi rasmiy. Rasmiylarning ta’kidlashicha, Kuba armiyasi “dastlab kutilganidan ham qattiqroq bo’lgan”. Bu Eronning AQSh bilan ziddiyatdagi pozitsiyasi bilan bog’liq bo’lishi mumkin.
Politico manbalari AQSh Kubaning sobiq rahbari Raul Kastroni hibsga olishni rejalashtirayotgani haqidagi xabarlarga izoh berdi. Ular ma’muriyat harbiy amaliyotlar uchun bir-ikki kishini hibsga olishdan boshqa bir nechta variantni ko‘rib chiqayotganini aytishdi. AQSh bitta havo hujumi va bitta quruqlikdan bostirib kirishni ko’rib chiqmoqda.
Kuba prezidenti Migel Dias-Kanel mamlakat AQSh uchun tahdid emasligini aytdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Qo‘shma Shtatlar o‘zini harbiy tajovuzdan himoya qilish huquqiga ega, ammo bunday tahdidlarni “Kuba xalqiga urush kiritish” bahonasi sifatida ishlatib bo‘lmaydi. Migel Dias-Kanel Kubaga qarshi sanksiyalarni “genotsid akti” deb atadi.
Kuba va AQSh oʻrtasidagi munosabatlar yanvar oyida prezident Donald Tramp Kubaga neft yetkazib beruvchi mamlakatlar mahsulotlariga bojlar joriy etish haqidagi farmonni imzolaganidan soʻng keskinlashgan edi. Orolda energiya inqirozi boshlandi. 1 may kuni Tramp Kuba rahbariyatiga qarshi yangi sanksiyalar kiritdi.
Dunyodan
Qozog‘iston mintaqada sun’iy yomg‘ir texnologiyasini joriy etgan birinchi davlatdir
Qozog‘istonning Turkiston shahrida yog‘ingarchilikni sun’iy ravishda oshirish loyihasi ishga tushirildi. Mahalliy matbuotning yozishicha, Qozog‘iston mintaqada sun’iy yomg‘ir texnologiyasini tijoratlashtirgan birinchi davlatga aylandi.
Loyihaning ochilish marosimida Qozog‘iston Bosh vaziri o‘rinbosari – Sun’iy intellekt va raqamli rivojlanish vaziri Jaslan Madiyev, BMT Jahon meteorologiya tashkiloti prezidenti va BAA Milliy meteorologiya markazi direktori Abdulla Ahmad Almandus, BAAning Qozog‘istondagi elchisi Muhammad Said Muhammad Al-Alikiy va Turkiston gubernatori Nurarxon Kusherov ishtirok etdi.
Bu texnologiya Turkiston viloyatidagi 911 ming gektardan ortiq ekin maydonlariga qurg‘oqchilik va suv tanqisligi ta’sirini kamaytirishga yordam beradi.
Loyiha ob-havoni o‘zgartirish va sun’iy yog‘ingarchilikni oshirish texnologiyalari sohasida ko‘p yillik tajribaga ega BAA Milliy meteorologiya markazi bilan hamkorlikda amalga oshirilmoqda.
“Qozogʻiston iqlimni barqarorlashtirishning yangi tizimini shakllantirish boʻyicha amaliy qadamlar tashlamoqda. Mintaqada birinchi marta yogʻingarchilikni sunʼiy ravishda oshirish texnologiyalari sohasida bunday keng koʻlamli loyiha yoʻlga qoʻyiladi. Biz uchun bu ilm-fan, xalqaro hamkorlik va raqamli texnologiyalarga asoslangan zamonaviy iqlim infratuzilmasini yaratish debochasidir”, dedi Qozogʻiston bosh vaziri oʻrinbosari Jaslan Madyev.
Xalqaro tahlillarga ko’ra, sun’iy yomg’ir texnikasi yog’ingarchilikni 10-20% ga oshirishi mumkin. Ushbu texnologiyalar Xitoy, AQSh, BAA, Frantsiya va Saudiya Arabistonida qo’llaniladi.
Ushbu texnologiya mahalliy ta’sirga ega, uning radiusi 5 kilometrdan oshmaydi va keng ko’lamli ob-havo hodisalarini keltirib chiqarmaydi. Buning uchun xalqaro amaliyotda yog’ingarchilikni sun’iy ravishda oshirish texnikasida qo’llaniladigan sho’r reagent qo’llaniladi.
Ushbu yangi loyiha qishloq xo‘jaligi hududlarini suv bilan ta’minlash samaradorligini oshirish, qurg‘oqchilikdan zararni kamaytirish va hosildorlikni oshirishga xizmat qilishi kutilmoqda. Yillik iqtisodiy samara 35 milliard tengega baholanmoqda.
-
Jamiyat5 days agoSergelidagi qo‘lansa hid: muammo yechimi nimaga bog‘liq?
-
Jamiyat4 days ago“2 kishiga 165 mln so‘m” – Koreyaga ishga yuborish bilan bog‘liq firibgarlik holatlari fosh qilindi
-
Jamiyat3 days ago
Bugun O‘zbekistonda quruq va juda issiq ob-havo kutilmoqda
-
Jamiyat4 days agoO‘zbekistonga qaytarilgan noyob tarixiy buyumlar ilk bor ilmiy jamoatchilik e’tiboriga havola etildi
-
Dunyodan4 days agoYaponiya atom elektr stansiyasida radioaktiv zarrachalar bilan bug ‘chiqishi kuzatildi
-
Sport5 days agoAbduqodir Husanov «Manchester Siti» bilan yana bir sovrinni qo‘lga kiritdi
-
Siyosat3 days agoOʻzbekiston urbanizatsiya darajasini 2040-yilga borib 65 foizga yetkazishni maqsad qilgan – Prezident Mirziyoyev
-
Siyosat3 days ago
Prezident Bokuga yetib keldi
