Jamiyat
Sergelidagi qo‘lansa hid: muammo yechimi nimaga bog‘liq?
Toshkentning Sergeli tumani Qumariq mahallasi va uning atrofida yashovchilar yillar davomida yoqimsiz hiddan shikoyat qilishadi. Chunki aynan shu yerda Toshkentning oqova suvlari yig‘iladigan inshoot joylashgan.
Rasmiy izohlarda bu hidga asosiy sabab sifatida sanoat korxonalaridan kelayotgan oqava suvlar, teri sexlari, bo‘yoq ishlab chiqarish korxonalari va qushxonalarining oqava chiqindilari ko‘rsatiladi.
Bahorning ilk kunlaridan bu badbo‘ylik har doimgidanda kuchliroq tarqalayotgani muammo geografiyasi ham kengayganiga ishora qilmoqda.
Kun.uz muammoning sabablari va uning yechimlari bilan qiziqib ko‘rdi.
Mutasaddilarga ko‘ra, ayrim korxonalar tomonidan kanalizatsiya tizimiga oqiziladigan kuchli kimyoviy moddalar “Salar” oqova suv tozalash inshootidagi biologik tozalash jarayoniga salbiy ta’sir qiladi. Ya’ni bakteriyalar organik moddalarni parchalashi kerak bo‘lgan tizimga zaharli aralashmalar tushadi va bu mikroorganizmlarning nobud bo‘lishiga olib keladi.
2026 yil mart oyida Senatning Agrar, suv xo‘jaligi masalalari va ekologiya qo‘mitasi “Salar” oqova suv tozalash inshooti faoliyatini joyida o‘rgandi. Rasmiy ma’lumotda inshootda oqova suvlar mexanik, biologik va dezinfeksiya bosqichlaridan o‘tishi, oqavani natriy gipoxloriti bilan zararsizlantirish uchun 62 ta uskuna ishlayotgani qayd etilgan. Shuningdek, tozalash jarayonida hosil bo‘lgan quyqalar inshoot hududidagi 35 ta maydonda qayta ishlanishi aytilgan.
Ammo aynan shu 35 ta maydon qanday ishlashi, u yerda ochiq havoda quritilayotgan kanalizatsiya quyqalari hid tarqalishiga qanchalik ta’sir qilishi haqida batafsil izoh berilmagan.
Aslida ushbu 35 ta maydonda quritilayotgan ahlat atrofga shamol tasirida noxush hid tarqalishiga olib kelmayaptimi?
Kun.uz shu savolga javob izlab, shu paytgacha keng jamoatchilikka ko‘p ham ko‘rsatilmagan hududda bo‘ldi. Bu maydonlarda quritilayotgan kanalizatsiya quyqalari shu qadar badboy hid tarqatganidan, arang tasvirga ololdik.
Ma’lum bo‘lishicha, bu oddiy quritilayotgan quyqa emas. Bu – aholi xonadonlaridan, hojatxonalardan, oshxonalar va hammomlardan kelgan oqova suvlar tozalanganidan keyin ajralib chiqadigan organik massa.
Bunday massa ochiq havoda turganda, ayniqsa issiq va shamolli kunlarda, atrofga noxush hid tarqatishi tabiiy.
Ammo “Toshkent shahar suv ta’minoti” AJ bosh muhandisi Umidjon Malikov yoqimsiz hid bu 35 ta maydondagi kanalizatsiya quyqalari bilan bog‘liq emasligini aytdi. Uning izohlashicha, biz ushbu maydonda bo‘lgan vaqtimizda “texnikalar bilan tozalash ishlari olib borilayotgani sababli badbo‘y hid tarqalgan, lekin qolgan paytlarda u yerdan hid chiqmaydi”.
Mas’ul muhandisga ko‘ra, xalq tilida “sassiq ko‘prik” deb ataladigan hududda kanalizatsiya quvurlarining birinchi mexanik tozalash nuqtasi joylashgan bo‘lib, quvurlarda bosim bilan keladigan har xil yoqimsiz hidga ega gazlar birdan shu mexanik tozalash inshootiga keladi.
Umidjon Malikov muammo yechimiga to‘xtalar ekan, 2026 yilning yoz oylarida qabul qilish kameralariga ikki bosqichli filtr qo‘yish rejalashtirilganini, filtr o‘rnatilgach, badbo‘y hid kamayishini bildirdi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, kelgusida Toshkent viloyati Quyi Chirchiq tumanida boqichma-bosqich 1,5 million kub oqavani qabul qilishga mo‘ljallangan yangi oqava suv tozalash inshooti qurilishi yuzasidan taklif berilgan, lekin bu hozircha taklif sifatida qolmoqda. Uni amalga oshirish – moliyalashtirish manbasi topilishiga bog‘liq.
Biz ochiq ma’lumotlar asosidagi o‘rganishlarimizda, ayrim mamlakatlar tozalangan kanalizatsiya quyqasini ochiq quritishdan voz kechgani, biogazdan energiya olish yo‘lga qo‘yilgani, sanoat oqavalari uchun alohida kimyoviy tozalash liniyalari joriy etilgani ma’lum bo‘ldi.
Demak, yechimlar talaygina, asosiy masala esa mas’ullarda qolmoqda: aholini yillar davomida qiynab kelayotgan badbo‘y hidni bartaraf etishga yetarlicha e’tibor va mablag‘ qachon ajratiladi?
O‘zbekistonda tazyiq va zo‘ravonlikdan jabrlangan xotin-qizlarni himoya qilish tizimi yanada kuchaytirildi. Yangi qonun bilan jabrlanuvchilarning huquqlarini sudda himoya qilish, ularga ijtimoiy ko‘mak ko‘rsatish hamda bolalarning eng ustun manfaatlarini ta’minlashga qaratilgan qator o‘zgartishlar kiritildi.
2026 yil 1 iyulda qabul qilingan O‘RQ–1156-sonli qonun bilan ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritildi.
Qonunga muvofiq, milliy qonunchilikka «bolaning eng ustun manfaatlari» tushunchasi hamda uni ta’minlash kafolatlari kiritildi. Ushbu tushuncha bolaning oila muhitida tarbiyalanishi, xavfsizligi, sog‘lig‘i, ta’lim olishi, har tomonlama kamol topishi, shaxsiy daxlsizligi, sha’ni va qadr-qimmati, shuningdek, uning fikrini inobatga olgan holda belgilanadigan boshqa manfaatlarni qamrab oladi.
Shuningdek, Ijtimoiy himoya milliy agentligi tizimidagi tashkilotlar, jumladan, Ayollarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish markazlariga tazyiq va zo‘ravonlikdan jabrlanganlar manfaatlarini ko‘zlab davlat boji to‘lamasdan sudlarga da’vo arizalari kiritish hamda sud majlislarida ularning vakili sifatida ishtirok etish vakolati berildi.
Qonun bilan yana bir muhim yangilik joriy etildi. Endi tazyiq va zo‘ravonlikdan jabrlangan shaxs maxsus markazga joylashtirilgan taqdirda, bu holat unga bir oygacha bo‘lgan muddatga vaqtincha mehnatga layoqatsizlik varaqasini rasmiylashtirish uchun asos hisoblanadi.
Mazkur qonun rasmiy e’lon qilingan kundan boshlab kuchga kirdi.
O‘zbekistonda davlat organlari va tashkilotlarining arxiv hujjatlarini Yagona milliy arxiv axborot tizimida elektron shaklda saqlash va yuritish tartibi belgilandi. Tegishli nizom hukumat qarori bilan tasdiqlandi.
Hukumatning 2026 yil 30 iyundagi 352-son qarori bilan «Davlat organlari va tashkilotlarining arxiv hujjatlarini Yagona milliy arxiv axborot tizimida elektron shaklda saqlash tartibi to‘g‘risida»gi nizom tasdiqlandi.
Mazkur nizom respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, xo‘jalik birlashmalari hamda boshqa davlat tashkilotlarining arxiv hujjatlarini elektron shaklda shakllantirish, yuritish va saqlash, shuningdek, Yagona milliy arxiv axborot tizimidan foydalanish tartibini belgilaydi.
Nizomga muvofiq, arxiv axborot tizimidan davlat organlari va tashkilotlari hamda operator o‘rtasida tuziladigan shartnoma asosida foydalaniladi.
Tizimga ulanish uchun davlat organlari va tashkilotlari maxsus elektron oyna orqali operatorga ariza yuboradi. Operator ariza kelib tushgan kundan e’tiboran ikki ish kuni ichida uni ko‘rib chiqadi.
Agar ariza nizom talablariga muvofiq deb topilsa, operator davlat organi yoki tashkilotga elektron shaklda shartnoma yuboradi.
Shartnoma imzolanib, unda nazarda tutilgan to‘lovlar amalga oshirilganidan keyin operator foydalanuvchini ikki ish kuni ichida Yagona milliy arxiv axborot tizimiga ulash choralarini ko‘radi.
Jamiyat | 08:49
3296
1 daqiqa o‘qiladi
Qoraqalpog‘iston Respublikasining Beruniy tumanida tijorat banki mas’ullari, mahalladagi hokim yordamchilari va boshqa shaxslar o‘zaro til biriktirib, 37 nafar fuqaro nomidan 1,4 milliard so‘mni talon-toroj qilgani aniqlandi.
Bosh prokuratura huzuridagi departamentning Beruniy tumani bo‘limi tomonidan o‘tkazilgan tergovga qadar tekshiruvda tijorat bankining bank xizmatlari markazi mas’ul shaxslari, 7 ta mahalladagi hokim yordamchilari hamda boshqa shaxslar jinoiy til biriktirgan holda harakat qilgani ma’lum bo‘ldi.
Tekshiruv davomida ular 37 nafar fuqaro nomiga ajratilgan imtiyozli mablag‘larni o‘zlashtirish yo‘li bilan jami 1,4 milliard so‘mni talon-toroj qilgani aniqlangan.
Mazkur holat yuzasidan Jinoyat kodeksining tegishli moddalari bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan. Hozirda tergov harakatlari olib borilmoqda.
Toshkent shahrining Yakkasaroy tumanida yuqori tezlikda harakatlangan Malibu rusumli yengil avtomobil haydovchisi boshqaruvni yo‘qotib, qahvaxona binosiga borib urildi. Hodisa yuzasidan surishtiruv ishlari olib borilmoqda.
Toshkent shahar IIBB Yo‘l harakati xavfsizligi boshqarmasi ma’lumotiga ko‘ra, yo‘l-transport hodisasi 2 iyul kuni soat 05:40 larda Yakkasaroy tumanidagi Shota Rustaveli ko‘chasida sodir bo‘lgan.
Dastlabki ma’lumotlarga ko‘ra, Malibu rusumli transport vositasi haydovchisi katta tezlikda harakatlanayotgan vaqtda rul boshqaruvini yo‘qotgan. Oqibatda avtomobil Caffelito qahvaxonasi binosiga borib urilgan.
Ayni paytda mazkur holat yuzasidan Toshkent shahar IIBB YHXB mas’ul xodimlari tomonidan surishtiruv harakatlari olib borilmoqda.
Yo‘l harakati xavfsizligi xizmati haydovchilarni belgilangan tezlik me’yorlariga amal qilishga hamda yo‘l harakati qoidalariga qat’iy rioya etishga chaqirdi.
O‘tkazilgan tezkor tadbirlarda aniqlanishicha fuqarolardan mansabdor tanishlari orqali masalalarni hal qilib berishni va’da qilib, pul talab qilgan ikki advokat ashyoviy dalillar bilan ushlangan.
Davlat xavfsizlik xizmatining xabar berishicha, Samarqand viloyati Urgut tumanida faoliyat yurituvchi advokat mansabdor tanishlari orqali Jizzax viloyatidagi manzil koloniyada jazo o‘tayotgan mahkumning ozodlikdan mahrum qilish muddatini qisqartirib berishni va’da qilgan. Buning evaziga mahkumning tanishidan 15 ming AQSh dollari olgan vaqtida u ashyoviy dalillar bilan ushlandi.
Shuningdek, Samarqand viloyatining Qo‘shrabot tumanida faoliyat yurituvchi yana bir advokat jinoyat ishlari bo‘yicha tuman sudida ko‘rilayotgan ishda himoyachi sifatida ishtirok etib, mansabdor tanishlari orqali sudlanuvchiga yengilroq jazo tayinlanishiga yordam berishini aytgan. U bu xizmat evaziga sudlanuvchining o‘g‘lidan 2 ming AQSh dollari so‘ragan.
Tezkor tadbirda mazkur advokat ham so‘ralgan pul mablag‘ini olgan vaqtida ushlangan.
Hozirda har ikki holat yuzasidan advokatlarga nisbatan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilgan bo‘lib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
Qirg‘iziston bozor bosimi ostida O‘zbekiston va yana besh davlatdan yoqilg‘i yetkazib berishga intilmoqda
Kaliforniyadagi Jahon chempionati muxlislar zonasi yaqinida sodir bo’lgan otishmada bir kishi halok bo’ldi
“Quyoshli xonadon”larga aprel–may oylari uchun subsidiya to‘lab berildi
-
Dunyodan3 days agoEron Hormuz boʻgʻozi orqali oʻtayotgan kemalarni ogohlantirdi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Prezident raisligida videoselektor boshlandi
-
Jamiyat4 days agoToshkent davlat agrar universiteti sport kompleksida yong‘in sodir bo‘ldi
-
Iqtisodiyot4 days ago“Xohlagan ekinni ekish mumkin” – Yangi tartib fermerga nima beradi?
-
Sport4 days agoShomurodov jahon chempionatidagi deyarli imkonsiz gol muallifi bo‘ldi
-
Jamiyat5 days agoO‘zbekistonning 24 ta oliy ta’lim muassasasi top-1000 talik ro‘yxatga kiritildi
-
Sport5 days agoo‘zbek futbolchisi «Chelsi» egalariga tavsiya qilindi
-
Jamiyat5 days agoFarg‘onada gaz to‘ldirish vaqtida avtobus tomidagi gaz balloni yorilib ketdi