Iqtisodiyot
Deputatlar TXMM va Enterprise Uzbekistan to‘g‘risidagi qonunlarni qabul qildi
Qonunchilik palatasi Angliya va Uels huquqi amal qiladigan Toshkent xalqaro moliya markazi hamda Raqamli texnologiyalar xalqaro markazi to‘g‘risidagi konstitutsiyaviy qonunlarni qabul qildi. Alohida hududlarda maxsus huquqiy rejim o‘rnatish uchun O‘zbekiston Konstitutsiyasiga ham o‘zgartishlar kiritilmoqda.
Oliy Majlis Qonunchilik palatasining 2 iyun kungi yalpi majlisida “Toshkent xalqaro moliya markazi to‘g‘risida”gi hamda “Raqamli texnologiyalar xalqaro markazi to‘g‘risida”gi konstitutsiyaviy qonunlar loyihalari ikkinchi o‘qishda ko‘rib chiqilib, qabul qilindi va ma’qullash uchun Senatga yuborildi.
Konstitutsiyaga o‘zgartishlar
“Toshkent xalqaro moliya markazi to‘g‘risida”gi qonun loyihasi bilan, O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qator qonun hujjatlariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritilmoqda.
Xususan, Konstitutsiyaning 15-moddasiga kiritilayotgan qo‘shimchaga muvofiq, O‘zbekiston Respublikasi hududida yagona huquqiy makon saqlangan holda, alohida hududlarda qonun asosida maxsus huquqiy rejim o‘rnatish imkoniyati belgilanmoqda.
Bosh qomusning 131-moddasiga kiritilayotgan qo‘shimcha bilan esa, maxsus huquqiy rejim amal qiladigan hududlarda ixtisoslashgan sudlar tashkil etilishi mumkinligi nazarda tutilmoqda.
Konstitutsiyadagi 134-moddaga kiritilayotgan o‘zgartirish bilan, ayrim maxsus holatlarda sud yurisdiksiyasi va sud ishlarini yuritish tartibi qonun bilan alohida belgilanishi mumkinligi mustahkamlanmoqda.
Toshkent xalqaro moliya markazi
Konstitutsiyaviy qonun loyihasida Toshkent xalqaro moliya markazining huquqiy maqomi, faoliyat tamoyillari, boshqaruv tizimi, vakolatlari va markaz hududida amal qiladigan maxsus huquqiy rejim belgilangan.
Jumladan, markaz hududida O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga, mazkur konstitutsiyaviy qonunga va moliya markazining qarorlariga zid bo‘lmagan holda Angliya va Uels huquqining prinsiplari, qonunchiligi va sud pretsedentlari amal qilishiga oid qoidalar o‘z aksini topgan.
Majlisda dunyoning yetakchi moliya markazlari – Dubay xalqaro moliya markazi (DIFC), Ostona xalqaro moliya markazi (AIFC) va Singapur tajribasi atroflicha o‘rganilgani ta’kidlanib, qonun loyihasi bilan Toshkent xalqaro moliya markazining institutsional tuzilmasi belgilanayotgani qayd etildi.
Qonun loyihasida Toshkent xalqaro moliya markazi ma’muriyati, Toshkent moliyaviy xizmatlar boshqarmasi va Toshkent xalqaro tijorat sudining huquqiy maqomi mustahkamlanmoqda. Toshkent moliyaviy xizmatlar boshqarmasi litsenziyalash, nazorat qilish va ta’sir choralarini qo‘llash vakolatiga ega bo‘ladi. Toshkent xalqaro tijorat sudi esa markaz ishtirokchilari o‘rtasidagi nizolarni mustaqil ravishda ko‘rib chiqadi.
Loyihada markaz ishtirokchilari va ularning xodimlariga xorijiy valutalarda hisob-kitob qilish, chet ellik mutaxassislarni ishga qabul qilish, 5 yilgacha amal qiladigan maxsus vizalar olish huquqi berilishi ham nazarda tutilmoqda. Shu bilan birga, markaz hududida soliq va bojxona imtiyozlari joriy etilishi belgilangan.
“Enterprise Uzbekistan” xalqaro IT-markazi
“Raqamli texnologiyalar xalqaro markazi to‘g‘risida”gi konstitutsiyaviy qonun loyihasi bilan, markaz hududida maxsus huquqiy rejimni yaratish, xususan, ro‘yxatga olish, litsenziyalash va tadbirkorlik tartib-taomillarini soddalashtirish, tijorat operatsiyalarini tartibga solishda xalqaro standartlarni qo‘llash nazarda tutilmoqda.
Shuningdek, moslashuvchan soliq va bojxona rejimini joriy etish, jumladan 2100 yilgacha ayrim faoliyat turlari bo‘yicha soliqlardan ozod qilish, asbob-uskunalar, texnologiyalar va materiallarni olib kirishning soddalashtirilgan tartibini joriy etish taklif etilyapti.
Konstitutsiyaviy qonun loyihasiga ko‘ra, Raqamli texnologiyalar xalqaro markazi faoliyati O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga asoslangan maxsus qonunchilik bilan birga Angliya va Uels umumiy huquqining elementlariga hamda yetakchi xalqaro moliya markazlarining standartlariga asoslangan normativ-huquqiy hujjatlar bilan tartibga solinadi.
Qonun loyihasida Markaz ishtirokchilarini qo‘llab-quvvatlash mexanizmlari: ro‘yxatga olish va boshqarish uchun yagona darcha tashkil etish, intellektual mulk va investitsiyalarni himoya qilish kafolatlarini joriy etish, davlat organlari bilan o‘zaro hamkorlik yo‘nalishlarini belgilash nazarda tutilmoqda.
Qonun loyihasini ikkinchi o‘qishga tayyorlash jarayonida bir qator aniqlashtiruvchi o‘zgartirishlar kiritildi. Unga ko‘ra, Raqamli texnologiyalar xalqaro markazi hududida axborot xavfsizligini yanada kuchaytirish maqsadida bulutli texnologiyalardan foydalanishda ma’lumotlarning xavfsizligi, yaxlitligi, muhofazasi, ishonchliligi, shuningdek ma’lumotlarni qayta ishlash hamda ulardan foydalanish imkoniyati ta’minlanishi zaruriyati nazarda tutilmoqda.
Har ikkala qonun loyihasi qabul qilinib, ma’qullash uchun Senatga yuborildi.
Markaziy bank 2026-yil 2-iyundan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 52,91 so‘mga tushib, 11 949,03 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 52,05 so‘mga tushdi va 13 921,81 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 16 083,39 so‘m bo‘ldi (-100,03).
Rossiya rubli 166,28 so‘m etib belgilandi (-0,39).
Suv xo‘jaligi sohasida bozor mexanizmlari keng joriy qilinadi.
«Suv xo‘jaligi sohasida bozor mexanizmlarini keng joriy qilish chora-tadbirlari to‘g‘risida» gi Prezident Farmoni (PF–99-son, 26.05.2026-y.) qabul qilindi.
Farmonga ko‘ra, suv fondi yerlarini ijaraga berishda Suv xo‘jaligi vazirligi huzuridagi «Suv xo‘jaligida bozor mexanizmlarini joriy qilish» davlat muassasasi yagona buyurtmachi etib belgilandi.
Daryo va suv xo‘jaligi obyektlari o‘zanlarini tozalashda qirg‘oqlarning yuvilishiga va yaqin hududlarning suv bosishiga sabab bo‘lishi mumkin bo‘lgan hamda suv oqimiga to‘sqinlik qilayotgan qum-shag‘al materiallari qazib olinishiga ruxsat etiladi.
Suv omborlari va sel-suv omborlari, kanallar, kollektorlar, tabiiy ko‘llar va gidrotexnika inshootlarini tuproq materiallaridan tozalash tadbirlariga tashabbuskor tadbirkorlarning eng yaxshi takliflari asosida to‘g‘ridan-to‘g‘ri shartnoma asosida jalb qilishga ruxsat etiladi.
Suv omborlari va sel-suv omborlarining suvdan bo‘shagan hamda tuproq namligi saqlangan yerlaridan samarali foydalanish maqsadida ushbu yerlar tashabbuskorlarga qisqa muddatga ekin ekishga Davlat muassasasi tomonidan elektron onlayn auksion savdolari orqali ijaraga beriladi.
Tozalanishi lozim bo‘lgan suv xo‘jaligi obyektining loyiha hujjatlarini ishlab chiqish uchun ushbu sohadagi ixtisoslashgan nufuzli loyiha tashkilotlari jalb etiladi.
Prezident Shavkat Mirziyoyevning madaniyat va san’at sohasi xodimlari bilan uchrashuvida yaqin yillarda kreativ iqtisodiyot hajmini 145 trillion so‘mga yetkazish rejasi ma’lum qilindi. Bu maqsad madaniyat va san’at sohalarida qo‘shilgan qiymatni oshirish orqali amalga oshiriladi.
Ta’kidlanishicha, bu yo‘nalishning huquqiy asoslari yaratilgan, shuningdek, Kreativ industriya parki rezidentlari uchun alohida soliq rejimi joriy etilgan. Ayni paytda Toshkent shahrining Shayxontohur tumani va Nukus shahrida yirik kreativ parklar qurilishi boshlangan.
Sentyabr oyida poytaxtda ishga tushirilishi rejalashtirilgan Zamonaviy san’at markazi ham yosh ijodkorlar uchun yangi imkoniyatlar maydoni bo‘lishi kutilmoqda. Davlat rahbari kreativ iqtisodiyotni mamlakatning raqobatbardosh sohalaridan biriga aylantirish muhimligini ta’kidladi.
Uchrashuvda milliy mahsulotlarning dizayn va marketing salohiyatini oshirish masalasiga ham alohida e’tibor qaratildi. Buning uchun hunarmandlarni xalqaro ko‘rgazmalarga keng jalb qilish va nufuzli dizaynerlar bilan hamkorlikni kuchaytirish vazifasi belgilandi.
Mutasaddilarga Yevropa, AQSh, Janubiy va Sharqiy Osiyo hamda Yaqin Sharq davlatlarida milliy mahsulotlar taqdimotini kengaytirish bo‘yicha dastur ishlab chiqish topshirildi.
Prezident, shuningdek, madaniyat va san’at xalqlarni yaqinlashtiradigan muhim ko‘prik ekanini ta’kidladi. Namanganda o‘tkazilayotgan Gullar festivaliga 1,5 million nafar sayyoh tashrif buyurgani va tadbir «Ginness rekordlar kitobi»ga kiritilgani bunga misol sifatida keltirildi.
Uchrashuvda madaniyat va san’at sohasi uchun kadrlar tayyorlash masalasi ham ko‘rib chiqildi. Shu maqsadda umumta’lim maktablarida musiqa, tasviriy san’at va texnologiya fanlarini qamrab oluvchi «art» o‘quv dasturini joriy etish belgilandi.
Yangi o‘quv yilidan har bir viloyatdagi 10 tadan maktabda ushbu tizim tajriba tariqasida yo‘lga qo‘yiladi. Dastur doirasida boshlang‘ich sinflarda bolalar ijodga qiziqtirilsa, yuqori sinflarda dizayn, grafika va sun’iy intellekt asosida kreativ loyihalar ishlab chiqish hamda ularni tayyor mahsulotga aylantirish ko‘nikmalari o‘rgatiladi.
Mayda dollarning so‘mga nisbatan rasmiy kursi 0,5 foizga mustahkamlandi. Kursning o‘rtacha kunlik tebranishi 0,3 foizni tashkil etdi. Oy davomidagi 17 ta savdo sessiyasining 13 tasida AQSh dollari so‘mga nisbatan ko‘tarilgan bo‘lsa, 4 ta savdo sessiyasida teskari holat kuzatildi.
May oyida O‘zbekistonda dollarning so‘mga nisbatan rasmiy kursi 0,54 foizga yoki 64 so‘mga oshib, 11 937 so‘mdan 12 001 so‘mga qimmatlashdi.
Oy davomidagi 17 ta savdo sessiyasining 13 tasida AQSh dollari so‘mga nisbatan mustahkamlangan bo‘lsa, 4 ta savdo sessiyasida teskari holat kuzatildi. Mayda dollarning eng minimum qiymati 1 may kuni qayd etildi – 11 937 so‘m. 13 may kuni dollar kursi oylik maksimum — 12 145 so‘mga yetdi.
Oy boshida banklarning dollarni sotib olish bo‘yicha eng yaxshi taklifi 11 925 so‘mdan, sotish bo‘yicha esa 11 950 so‘mdan boshlangan bo‘lsa, 26 may kuni kuni eng yaxshi xarid kursi 11 990 so‘m, sotish kursi esa 12 010 so‘mni tashkil etdi.
Iqtisodchi Mirkomil Xolboyevning yozishicha, dollarning mustahkamlanishi faqat so‘m bilan emas, balki aksariyat valutalar bilan kuzatilgan. Aprel oyida dollar tanlab olingan 39 ta valutadan 32 tasiga nisbatan qadrsizlangan bo‘lsa, may oyida esa tanlab olingan valutalarning 25 tasi dollarga nisbatan qadrsizlangan.
Aprel oyida eng yuqori mustahkamlangan valutalardan biri bo‘lgan tenge may oyida dollarga nisbatan 5 foizga qadrsizlangan. Rubl esa dollarga nisbatan mustahkamlanishda davom etib, may oyida 5,1 foizga qadrini oshirgan. Bu ko‘rsatkich aprelda 8,1 foizni tashkil etgandi.
Yirik valutalardan dollarga nisbatan funt va iyena 1,4 foizga, frank 0,6 foizga, yevro esa 0,5 foizga qadrsizlangan.
Manba: Mirkonomika Telegram kanali
Oy davomida so‘mning kunlik tebranuvchanligi 0,31 foizni tashkil etib, aprel oyiga nisbatan sezilarli kengaygan. Ammo 2025 yilning mos oyiga nisbatan volotillik 9,2 foizga pastroq shakllangan.
Manba: Mirkonomika Telegram kanali
«Tanlab olingan valutalar bilan taqqoslaganda, so‘m nisbatan past tebranuvchan valutalardan biri bo‘lib qolgan. Lekin aprel oyi bilan taqqoslaganda sezilarli o‘zgarish yuz bergan. Aprel oyida so‘m faqatgina 9 ta valutaga nisbatan tebranuvchanroq valuta bo‘lgan bo‘lsa, may oyda so‘mning tebranuvchanligi 16 ta valutaga nisbatan kengroq bo‘lgan. Oy davomida eng tebranuvchan valuta Chili pesosi bo‘lgan (kunlik tebranuvchanlik 0,62 foiz). Shuningdek, rubl (0,54 foiz) hamda tenge (0,47 foiz) bilan ham yuqori tebranuvchanlik kuzatilgan. Yirik valutalardan iyena (0,29 foiz) hamda yevroda (0,19 foiz) so‘mdan ko‘ra pastroq tebranuvchanlik kuzatilgan», deya qayd etgan iqtisodchi.
Manba: Mirkonomika Telegram kanali
O‘zbekiston va Suriya tadbirkorlari o‘rtasida o‘tkazilgan onlayn muzokaralar yakunlariga ko‘ra, Suriyaga 10 ta yuk mashinasi hajmidagi o‘zbek mahsulotlarining birinchi partiyasini eksport qilish bo‘yicha dastlabki kelishuvga erishildi.
O‘zbekiston mahsulotlarini Suriya bozoriga yetkazib berish hajmini kengaytirish masalalariga bag‘ishlangan onlayn uchrashuv bo‘lib o‘tdi.
Muzokaralarda O‘zbekiston Savdo-sanoat palatasi raisi Davron Vahobov, mamlakatning Al-Kuvaytdagi elchixonasi vakillari, shuningdek, mahalliy va xorijiy tadbirkorlar ishtirok etdi.
Uchrashuvda may oyida faoliyatini boshlagan O‘zbekistonning Halab shahridagi savdo uyi rahbari, Kalash Trading Co., Ltd. kompaniyasi direktori Ahmad Kalash hamda O‘zbekistonning Premier Electrotech, Sam-Ferre, Nassar Trading Agro, Metsol, Solis Oils va Technologies of Real Time kompaniyalari vakillari qatnashdi.
Tomonlar Suriya bozorida o‘zbek mahsulotlariga bo‘lgan talab, logistika yo‘nalishlari hamda Halabdagi savdo uyi orqali mahsulotlarni targ‘ib qilish mexanizmlarini muhokama qildi.
Muzokaralar yakunida Suriyaga mahsulotlarning birinchi eksport partiyasini jo‘natish bo‘yicha dastlabki kelishuvga erishildi. Rejaga ko‘ra, 4 ta yuk mashinasiga maishiy texnika, yana 4 ta yuk mashinasiga yog‘-moy mahsulotlari, qolgan 2 ta yuk mashinasiga esa avtomobil ehtiyot qismlari va motor moylari yuklanadi.
Mazkur kelishuv O‘zbekiston mahsulotlarining Suriya bozoriga kirib borishi va ikki mamlakat o‘rtasidagi savdo-iqtisodiy aloqalarni kengaytirishda muhim qadam bo‘lishi kutilmoqda.
«Birinchi bo‘limda ko‘plab ijobiy jihatlarni ko‘rdim» – Kannavaro
Deputatlar TXMM va Enterprise Uzbekistan to‘g‘risidagi qonunlarni qabul qildi
O‘zbekiston milliy jamoasining JCh uchun yakuniy tarkibi e’lon qilindi
-
Iqtisodiyot4 days agoSaida Mirziyoyeva tadbirkorlarga berilgan yangi imtiyozlar haqida gapirdi
-
Jamiyat5 days ago
Nobud bo‘lgan hayvonlar jasadini krematsiya qilish tartibi joriy etilishi mumkin
-
Mahalliy4 days ago
Yangi O‘zbekistonda ijod ahlining qadri ulug‘landi!
-
Siyosat4 days agoPrezident Mirziyoyev O‘zbekiston va YeOII o‘rtasidagi hamkorlikning beshta asosiy ustuvor yo‘nalishini belgilab berdi
-
Iqtisodiyot2 days ago
import va eksport ulushi qancha?
-
Mahalliy4 days ago
Jamiyat voz kechgan bolalarni kaltaksiz “odam” qilgan o‘qituvchi
-
Jamiyat2 days ago
Onani norozi qilib baxtga erishib bo‘lmaydi
-
Jamiyat4 days ago
Toshkentdagi ayrim ko‘chalarni qayta nomlash taklif etilmoqda