Siyosat
O‘zbekiston va Chexiya o‘zaro tovar ayirboshlash hajmini 1 milliard dollarga yetkazmoqchi
30 aprel kuni Prezident Shavkat Mirziyoyev va Chexiya Bosh vaziri Andrey Babishning Koʻksaroj rasmiy qarorgohida oliy darajadagi uchrashuvi boʻlib oʻtdi va bu ikki davlat oʻrtasidagi koʻp qirrali munosabatlarni chuqurlashtirish yoʻlida muhim qadam boʻldi. Muhokamalar tor formatdagi uchrashuvlar va rasmiy delegatsiyalar bilan kengaytirilgan muzokaralarni oʻz ichiga oldi va savdoni kengaytirishdan tortib to toʻgʻridan-toʻgʻri havo aloqalarini tiklashgacha boʻlgan keng koʻlamli mavzularga eʼtibor qaratdi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Prezident Mirziyoyev ushbu tashrif O‘zbekiston va Chexiya o‘rtasidagi hamkorlik tarixida sifat jihatidan yangi bosqichni belgilovchi muhim lahza ekanligini ta’kidladi. Hukumatlar va vazirliklar o‘rtasidagi yaqin hamkorlik, faol deputatlik do‘stlik guruhlari, hukumatlararo qo‘mitalarning samarali faoliyati tufayli ikki tomonlama almashinuv barcha sohalarda jadal rivojlanib borayotganini ta’kidladi.
Iqtisodiy hamkorlik sammitning asosiy yo’nalishi bo’lib qoldi. O‘zbekiston va Chexiya o‘rtasidagi tovar ayirboshlash hajmi so‘nggi yillarda qariyb ikki baravar oshdi, ayni paytda O‘zbekistonda chex sarmoyasi ishtirokida tuzilgan 37 qo‘shma korxona faoliyat ko‘rsatmoqda. Ushbu sur’atni mustahkamlash uchun har ikki davlat yetkazib beriladigan tovarlar turini kengaytirish orqali o’zaro savdo hajmini 1 milliard dollarga yetkazish bo’yicha ulkan maqsadni qo’ygan.
Sanoat va texnologik integratsiyani rivojlantirishga qaratilgan bir qancha strategik tashabbuslar e’lon qilindi. O‘zbekiston Chexiyada o‘zining birinchi sertifikatlashtirish filialini ochishni rejalashtirmoqda, Yevro 6 standartidagi avtomobillarni sertifikatlash bo‘yicha eng zamonaviy laboratoriya qurish bo‘yicha hamkorlikda ishlar olib borilmoqda. Bundan tashqari, tomonlar yirik Chexiya kompaniyalari ishtirokida texnik hamkorlik dasturini ishlab chiqishga kelishib oldilar. Dastur mashinasozlik, yashil energiya, geologiya, kimyo va farmatsevtika sanoatidagi loyihalarga qaratilgan.
Ushbu iqtisodiy maqsadlarni qo‘llab-quvvatlash uchun Tomonlar Ishbilarmonlar kengashini tashkil etishni taklif qildilar va Hukumatlararo qo‘mitaning navbatdagi yig‘ilishini avgust oyida Toshkentda o‘tkazishni belgiladilar. Chexiya Eksport banki va Eksport kafolatlarini sug‘urtalash korporatsiyasi (EGAP) ham O‘zbekistondagi loyihalarni moliyaviy qo‘llab-quvvatlashga tayyorligini bildirdi.
Muzokaralar madaniy-gumanitar sohalarni ham qamrab oldi, har ikki tomon ham akademik almashinuv va ikki tomonlama diplom dasturlarini kengaytirishdan manfaatdor ekanini tasdiqladi. Rasmiylarga sayyohlik va ishbilarmonlik sayohatlarini ko‘paytirishni rag‘batlantirish maqsadida Toshkent va Praga o‘rtasida to‘g‘ridan-to‘g‘ri aviaqatnovlarni qayta tiklashni yakunlash vazifasi yuklatildi.
Tomonlar, shuningdek, uyushgan mehnat migratsiyasi sohasidagi hamkorlikni muhokama qildilar va dolzarb xalqaro muammolar yuzasidan fikr almashdilar. Uchrashuv yakunida tashrif davomida qabul qilingan barcha qarorlarning o‘z vaqtida bajarilishini ta’minlash bo‘yicha kompleks “yo‘l xaritasi”ni ishlab chiqish kelishib olindi.
Siyosat
Prezident Mirziyoyev energiya tejash vositasi sifatida kommunal xizmatlarni oʻchirishni taqiqlovchi farmonni imzoladi
Prezident Shavkat Mirziyoyev O‘zbekiston bo‘ylab energiya samaradorligi va tejamkorligini kuchaytirish bo‘yicha yangi chora-tadbirlarni belgilash to‘g‘risidagi farmonni imzoladi. Hujjatning asosiy qoidasi iste’molchilarni tarmoqdan uzib qo’yish yoki iste’mol limitini joriy etish orqali elektr yoki tabiiy gazni tejashni qat’iyan man etadi. Buning o’rniga asosiy e’tibor tizimni takomillashtirish va texnologiya integratsiyasiga qaratiladi.
Ushbu farmon “Energiya samaradorligi – boy hayot garovi” deb nomlangan umummilliy harakatning boshlanishini anglatadi. Tashabbus energiyani tejash madaniyatini yuksaltirish va zamonaviy samaradorlik standartlarini mamlakat infratuzilmasi va ta’lim tizimiga integratsiya qilishga qaratilgan.
2026-yil 1-iyuldan boshlab vazirliklar, davlat muassasalari, ijtimoiy muassasalar va davlat korxonalariga tegishli barcha yangi qurilish, binolarni rekonstruksiya qilish va kapital ta’mirlash ishlariga nisbatan majburiy talablar joriy etiladi. Ushbu ob’ektlar “C toifasi” yoki undan yuqori energiya samaradorligi reytingiga javob berishi kerak. Energiya iste’moli belgilangan me’yorlardan sezilarli darajada yuqori bo‘lgan mavjud davlat obyektlari uchun xalqaro standartlar va energiya xizmati mexanizmlari asosida tubdan takomillashtirish dasturi amalga oshiriladi.
Ushbu sa’y-harakatlarni qo’llab-quvvatlash uchun Milliy energiya samaradorligi kengashiga davlat shartnomalari bo’yicha energiya xizmati kompaniyalari (ESCO) tomonidan taqdim etilgan energiya xizmatlari uchun kafolatlangan to’lovlarni osonlashtirish vakolati berildi. Ushbu to‘lovlar Energiya samaradorligini oshirish va qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasi hisobidan moliyalashtiriladi.
Texnologiya yangi strategiyada muhim rol o’ynaydi. 2026-yil 1-oktabrga qadar hukumat energiya sarfi va samaradorlik ko‘rsatkichlarini tahlil qilish uchun katta ma’lumotlar, biznes intellekt va sun’iy intellektdan foydalanadigan tizimni joriy qilishni rejalashtirmoqda. Bundan tashqari, shaffoflikni ta’minlash va taraqqiyotni kuzatish maqsadida har olti oyda bir marta milliy iqtisodiyotning energiya sig’imini hisoblash va e’lon qilish amaliyoti yo’lga qo’yiladi.
Bu islohot ta’lim sohasini ham qamrab oladi. Oliy taʼlimda energiya samaradorligi va tejamkorligiga yoʻnaltirilgan oʻquv dasturlari mavzulari kiritiladi. Shuningdek, bolalar bog‘chalari, o‘rta maktablar va kasb-hunar ta’limi muassasalarida bolalar va o‘quvchilarda yoshlikdan energiya tejaydigan odatlar va bilimlarni shakllantirishga qaratilgan tadbirlar muntazam tashkil etilmoqda.
Siyosat
O‘zbekistonning Abu-Dabidagi yangi elchisi BAA tashqi ishlar vaziri o‘rinbosariga ishonch yorliqlarini topshirdi
O‘zbekistonning Favqulodda va Muxtor Elchisi etib tayinlangan Umid Shodiyev Birlashgan Arab Amirliklaridagi diplomatik missiyasini rasman boshladi. U ishonch yorliqlari nusxasini BAA tashqi ishlar vaziri o‘rinbosari Umar Ubayd Al Shamsiga topshirdi.
Suhbat chog‘ida ikki davlat rahbarlari O‘zbekiston va BAA o‘rtasidagi hamkorlikning bugungi holati va istiqbollarini ko‘rib chiqdilar. Muhokamalar siyosiy muloqot, savdo-iqtisodiy aloqalar, madaniy-gumanitar almashinuvlar kabi bir qancha muhim sohalarni qamrab oldi.
Umar Al Shamsi yangi elchiga faoliyati davomida muvaffaqiyatlar tiladi va BAA barcha sohalardagi aloqalarni yanada kengaytirishga tayyorligini bildirdi. Bunga javoban elchi Shodiev ikki davlat oʻrtasidagi anʼanaviy doʻstona munosabatlarni mustahkamlash uchun barcha saʼy-harakatlarini amalga oshirishga qatʼiyatli ekanini tasdiqladi.
43 yoshli Umid Shodiev tajribali diplomat, Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetini tamomlagan. U o‘z faoliyatini 2005-yilda Tashqi ishlar vazirligida ma’lumotnoma sifatida boshlagan va shundan so‘ng turli lavozimlarda, jumladan, O‘zbekistonning Vashington va Nyu-Yorkdagi vakolatxonasida diplomatik lavozimlarda ishlagan.
Janob Shodiev joriy lavozimga tayinlangunga qadar 2018-2023-yillarda Parijdagi O‘zbekistonning YUNESKOdagi doimiy vakili lavozimida ishlagan, 2023-yilda esa O‘zbekiston Turizm komissiyasi raisi etib tayinlangan edi.
Shodiev 2022-2025-yillarda O‘zbekistonning BAAdagi elchixonasini boshqargan Abdulaziz Axkurov o‘rnini egallaydi. Davlat boshqaruvidagi bevosita rol almashish natijasida janob Aklov 2025-yil dekabr oyida Turizm bo‘yicha komissiya raisi etib tayinlangan edi.
Siyosat
O‘zbekistonda vaziyat “juda og‘ir”ligicha qolmoqda
Parijda joylashgan “Chegara bilmas muxbirlar” (RSF) xalqaro nohukumat tashkiloti 2026 yilgi Jahon matbuot erkinligi indeksini e’lon qildi. Hisobotga koʻra, Oʻzbekiston 180 mamlakat ichida 147-oʻrinni egallab, mustaqil jurnalistika uchun vaziyat “juda jiddiy” deb topilgan davlatlar orasida oʻz tasnifini saqlab qolgan.
O‘zbekistonning jahon reytingidagi o‘rni o‘tgan yilga nisbatan bir pog‘onaga ko‘tarilgan, biroq umumiy ball pasaygan. Xalqaro kuzatuvchilar mamlakatga 2025 yildagi 35,24 balldan 100 balldan 34,95 ball qo‘ygan. Bu pasayish reytingdagi biroz oshganiga qaramay, matbuot erkinligi uchun haqiqiy muhit yaxshilanmaganini va aslida biroz yomonroq ekanini ko‘rsatadi.
Yangilangan indeks turli ko’rsatkichlar bo’yicha aralash ishlashni ko’rsatadi. O‘zbekiston iqtisodiy va xavfsizlik ko‘rsatkichlari bo‘yicha o‘z ko‘rsatkichlarini yaxshiladi. Biroq, bu yutuqlar siyosiy, huquqiy va ijtimoiy ko’rsatkichlar bo’yicha pastroq ball bilan qoplandi. Bu tendentsiya 2025 yilgi hisobotdan so’ng, mamlakatdagi barcha beshta o’lchanadigan toifadagi pasayishlarni qayd etgan.
O‘zbekiston muhim xalqaro mezon sifatida qo‘llayotgan Matbuot erkinligi indeksida 180 ta davlatdagi media muhiti besh toifaga ajratilgan: “yaxshi”, “qoniqarli”, “muammoli”, “qiyin” va “juda jiddiy”. Tarixga nazar tashlaydigan bo‘lsak, O‘zbekiston 2016-2017-yillarda boshlangan qator islohotlardan so‘ng 2019-yilda “qiyin” guruhga o‘tguniga qadar ko‘p yillar davomida “juda jiddiy” toifada bo‘lgan. Biroq, mamlakat 2024 yilda “juda og’ir” toifaga qaytdi va o’shandan beri u erda qolmoqda.
Markaziy Osiyo mintaqasida 2026 yilgi reytinglar raqobat kuchli, ammo kurash qiyin ekanini ko‘rsatmoqda. Qirg‘iziston 146-o‘rinda, O‘zbekiston 147-o‘rinda, Qozog‘iston 149-o‘rinda. Tojikiston va Turkmaniston 155 va 173-o‘rinlarda ro‘yxatning oxirgi pog‘onasida qolmoqda.
Jahon miqyosida RSF tahlilchilari matbuot erkinligi bo‘yicha “yaxshi” reytingga ega bo‘lgan atigi yetti mamlakatni aniqladilar: Norvegiya, Niderlandiya, Estoniya, Daniya, Shvetsiya, Finlyandiya va Irlandiya. Hisobotda xavotirli global tendentsiyaga e’tibor qaratilib, so‘nggi bir yil ichida 180 mamlakatdan 100 tasida matbuot erkinligi pasaygani qayd etilgan. “Chegara bilmas muxbirlar” tashkiloti dunyo boʻylab axborot tashkilotlariga siyosiy bosim kuchayib borayotgani, avtoritar tendentsiyalar kuchayishi va media bozorlarining keskin zaiflashuvi haqida ogohlantirdi.
Siyosat
“Markaziy bank valyuta kursini qo’llab-quvvatlash uchun intervensiya qilmaydi” – rais Ishmetov
Rais Timur Ishmetov O‘zbekiston Markaziy banki valyuta kurslariga intervensiya qilmasligi va valyutaning erkin suzishiga imkon berishini aytib, moslashuvchan kurs global noaniqliklarga ko‘proq mos kelishini qo‘shimcha qildi.
Ishmetov matbuot anjumanida inflyatsiyani iqtisodiyot va davlat daromadlari uchun ahamiyatli bo‘lishiga qaramay, jahon oltin narxidagi o‘zgarishlar bilan bevosita bog‘lash noto‘g‘ri ekanligini aytdi.
“Men valyuta kursiga sun’iy ta’sir ko’rsatish tarafdori emasman. Men valyuta kursining erkin o’zgarishiga yo’l qo’yish niyatidaman”, – dedi u.
Uning izohlari oltin narxining keskin pasayishi so‘mni zaiflashtirib, import inflyatsiyasini kuchaytirgan taqdirda regulyatorning favqulodda vaziyat rejasi bormi degan savolga javob berdi.
Ishmetov, Markaziy bank siyosatida hech qanday o‘zgarish bo‘lmaganini aytib, valyuta oqimining ortishi o‘tgan yili valyutaning qimmatlashishiga sabab bo‘lganini, bu yil boshida zaiflashganini va shundan so‘ng barqarorlashganini, o‘tgan to‘rt oydagi umumiy tebranishlar nolga yaqinlashganini qayd etdi.
Uning qo‘shimcha qilishicha, oltin bahosi fiskal va eksport daromadlariga ta’sir qilsa-da, tartibga soluvchilar valyuta bozoridagi ishtirokni oltin sotib olish bilan muvofiqlashtiradi va valyuta kurslarini manipulyatsiya qilish uchun undan foydalanmagan va foydalanmaydi.
29 aprel kuni boʻlib oʻtgan boshqaruv yigʻilishidan soʻng markaziy bank narxlar oʻsishining sekinlashuviga qaramasdan barqaror inflyatsiya xavfi mavjudligini hisobga olib, asosiy foiz stavkasini 14% darajasida oʻzgarishsiz qoldirdi. Regulyatorning ma’lum qilishicha, mart oyida yillik inflyatsiya 7,1 foizga tushib ketgan, biroq bazaviy inflyatsiya 5,7 foiz darajasida qolgan.
Siyosat
AQSh immigratsiya uchun ariza beruvchilar uchun kuchaytirilgan testlarni joriy qiladi
AQSh Fuqarolik va Immigratsiya Xizmati (USCIS) Ichki xavfsizlik departamentining ichki ko’rsatmalaridan so’ng, Prezident Donald Tramp ma’muriyati immigratsiya uchun ariza beruvchilar uchun qo’shimcha tekshiruv choralarini joriy qildi.
Surat: Keyt Bedford/Reuters
Yangi ko’rsatmalarga ko’ra, amaldorlarga zamonaviy ma’lumot tekshiruvi bo’lmagan arizalarni ma’qullamasliklari aytiladi, deb xabar beradi Reuters.
2026-yil 27-apreldan boshlab, USCIS Federal Qidiruv Byurosi tomonidan boshqariladigan tizim orqali barmoq izlariga asoslangan tekshiruvlar uchun kengaytirilgan jinoyat tarixi maʼlumotlarini olishni boshladi.
Ushbu chora yashil kartalar va AQSh fuqaroligi kabi biometrik ma’lumotlarni talab qiladigan ilovalarga nisbatan qo’llaniladi.
USCIS, shuningdek, zobitlarga, agar oldingi testlar yangi qoidalar kuchga kirgunga qadar o’tkazilgan bo’lsa, ko’rib chiqilayotgan ishlar uchun barmoq izlarini qayta topshirishni buyurdi.
Agentlik bayonotida aytilishicha, o’zgarishlar federal ma’lumotlar bazalariga kirishni kengaytirish orqali skrining tartiblarini kuchaytirishga qaratilgan va ishlov berish kechikishlari vaqtinchalik bo’lishi kutilmoqda.
-
Dunyodan5 days ago
AQSh Eronga qarshi urush uchun har soniyada 11,5 ming dollar sarflamoqda
-
Siyosat3 days agoToshkentda yirik hududlarda issiq suv taʼminoti 5 kunga toʻxtatilganini maʼlum qildi
-
Jamiyat4 days agoJomboyda mast haydovchi YTH sodir etdi
-
Siyosat3 days agoFransiya va Oʻzbekiston taʼlim va madaniyat yoʻli bilan aloqalarni chuqurlashtirmoqda – Elchi Valid Xouk
-
Jamiyat5 days ago
Toshkentda uy-joy ijarasi narxlari qariyb 11 foizga qimmatlagan
-
Jamiyat2 days agoNavoiyda maktab o‘quvchilari boshqaruvidagi mashina YTHga uchradi
-
Dunyodan4 days agoPrezident Tramp delegatsiya parvozini bekor qildi
-
Mahalliy2 days ago
Jurnalistlar o‘rnini robotlar egallaydimi? Samarqanddagi “Media haftalik“da bilib olasiz!
