Siyosat
O‘zbekistonda vaziyat “juda og‘ir”ligicha qolmoqda
Parijda joylashgan “Chegara bilmas muxbirlar” (RSF) xalqaro nohukumat tashkiloti 2026 yilgi Jahon matbuot erkinligi indeksini e’lon qildi. Hisobotga koʻra, Oʻzbekiston 180 mamlakat ichida 147-oʻrinni egallab, mustaqil jurnalistika uchun vaziyat “juda jiddiy” deb topilgan davlatlar orasida oʻz tasnifini saqlab qolgan.
O‘zbekistonning jahon reytingidagi o‘rni o‘tgan yilga nisbatan bir pog‘onaga ko‘tarilgan, biroq umumiy ball pasaygan. Xalqaro kuzatuvchilar mamlakatga 2025 yildagi 35,24 balldan 100 balldan 34,95 ball qo‘ygan. Bu pasayish reytingdagi biroz oshganiga qaramay, matbuot erkinligi uchun haqiqiy muhit yaxshilanmaganini va aslida biroz yomonroq ekanini ko‘rsatadi.
Yangilangan indeks turli ko’rsatkichlar bo’yicha aralash ishlashni ko’rsatadi. O‘zbekiston iqtisodiy va xavfsizlik ko‘rsatkichlari bo‘yicha o‘z ko‘rsatkichlarini yaxshiladi. Biroq, bu yutuqlar siyosiy, huquqiy va ijtimoiy ko’rsatkichlar bo’yicha pastroq ball bilan qoplandi. Bu tendentsiya 2025 yilgi hisobotdan so’ng, mamlakatdagi barcha beshta o’lchanadigan toifadagi pasayishlarni qayd etgan.
O‘zbekiston muhim xalqaro mezon sifatida qo‘llayotgan Matbuot erkinligi indeksida 180 ta davlatdagi media muhiti besh toifaga ajratilgan: “yaxshi”, “qoniqarli”, “muammoli”, “qiyin” va “juda jiddiy”. Tarixga nazar tashlaydigan bo‘lsak, O‘zbekiston 2016-2017-yillarda boshlangan qator islohotlardan so‘ng 2019-yilda “qiyin” guruhga o‘tguniga qadar ko‘p yillar davomida “juda jiddiy” toifada bo‘lgan. Biroq, mamlakat 2024 yilda “juda og’ir” toifaga qaytdi va o’shandan beri u erda qolmoqda.
Markaziy Osiyo mintaqasida 2026 yilgi reytinglar raqobat kuchli, ammo kurash qiyin ekanini ko‘rsatmoqda. Qirg‘iziston 146-o‘rinda, O‘zbekiston 147-o‘rinda, Qozog‘iston 149-o‘rinda. Tojikiston va Turkmaniston 155 va 173-o‘rinlarda ro‘yxatning oxirgi pog‘onasida qolmoqda.
Jahon miqyosida RSF tahlilchilari matbuot erkinligi bo‘yicha “yaxshi” reytingga ega bo‘lgan atigi yetti mamlakatni aniqladilar: Norvegiya, Niderlandiya, Estoniya, Daniya, Shvetsiya, Finlyandiya va Irlandiya. Hisobotda xavotirli global tendentsiyaga e’tibor qaratilib, so‘nggi bir yil ichida 180 mamlakatdan 100 tasida matbuot erkinligi pasaygani qayd etilgan. “Chegara bilmas muxbirlar” tashkiloti dunyo boʻylab axborot tashkilotlariga siyosiy bosim kuchayib borayotgani, avtoritar tendentsiyalar kuchayishi va media bozorlarining keskin zaiflashuvi haqida ogohlantirdi.
Bugun, 25-sentyabr kuni O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Xitoy Xalqaro madaniy kommunikatsiya markazi raisi Long Yuysyan va Gonkongning «JDB Group» kompaniyasi asoschisi Chan Xuntoni qabul qildi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar berdi.
Qayd etilishicha, O‘zbekiston bilan Xitoy o‘rtasidagi barcha sharoitlarda har tomonlama strategik sheriklik munosabatlarini yanada chuqurlashtirish va madaniy-gumanitar aloqalarni mustahkamlash masalalari ko‘rib chiqildi.
Markaz O‘zbekistonning Xitoy bilan ko‘p qirrali hamkorligini mustahkamlashga katta hissa qo‘shib kelayotgani qayd etildi. Birgalikda infratuzilmani rivojlantirish, investitsiyalar va «yashil» sanoat sohalarida qator loyihalar amalga oshirildi.
«JDB Group» kompaniyasining O‘zbekistondagi faoliyatining ustuvor yo‘nalishlari sifatida zamonaviy shahar, transport va sanoat infratuzilmasini rivojlantirish hamda geologiya sohasi belgilandi.
Uchrashuv yakunida mazkur kompaniya ishtirokida amalga oshirilayotgan va yangi loyihalarni jadallashtirish yuzasidan kelishuvga erishildi.
Siyosat
Saida Mirziyoyeva Diyene Keyta bilan demografik barqarorlik va inson kapitali bo‘yicha hamkorlikni muhokama qildi
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva BMT Bosh kotibi o‘rinbosari, BMT Aholishunoslik jamg‘armasi (UNFPA) ijrochi direktori Diyene Keyta bilan uchrashdi.
Muloqotda demografik barqarorlik, inson kapitali va aholi farovonligini ta’minlash bo‘yicha hamkorlikni yanada rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
Saida Mirziyoyeva O‘zbekistonning asosiy kapitali yosh avlod ekanini ta’kidladi. U demografik salohiyatni kelgusida dividend manbaiga aylantirish uchun inson, ayniqsa, ayollar va bolalarning salomatligi, ta’limi hamda xavfsizligiga investitsiya kiritish zarurligini bildirdi.
Saida Mirziyoyeva o‘zining Telegram kanalida demografik prognozlash tizimini yo‘lga qo‘yilayotganini ma’lum qildi. Shuningdek, «Demografik dividend — 2050» strategiyasini ishlab chiqish rejalashtirilayotganini aytdi.
Tomonlar demografik barqarorlikni faqat aholi soni bilan bog‘liq masala sifatida emas, balki ta’lim, sog‘liqni saqlash, bandlik, ijtimoiy himoya va oilalarni qo‘llab-quvvatlashni qamrab oladigan uzoq muddatli taraqqiyot masalasi sifatida ko‘rish zarurligini ta’kidladi.
Shuningdek, demografik ma’lumotlar va tahliliy prognozlar asosida qarorlar qabul qilish hamda inson kapitali va ijtimoiy xizmatlarga investitsiyalarni kuchaytirish bo‘yicha xalqaro hamkorlikni rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
Muloqotda aholining farovonligini oshirish va demografik jarayonlarni samarali boshqarishda ma’lumotlar hamda prognozlarning ahamiyatiga e’tibor qaratildi.
Prezident administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva Nyu-Yorkda «BlackRock» rahbariyati bilan uchrashdi.
Unda kompaniya prezidenti Robert Kapito, vitse-rais Tomas Donilon, «Global Infrastructure Partners» raisi va bosh ijrochi direktori Adebayo Ogunlesi, Moliyaviy va strategik investorlar guruhi global rahbari hamda kompaniyaning Yaqin Sharq mintaqasi bo‘yicha rahbari Charlz Hatami qatnashdi.
Muloqot davomida 2027-yilda Toshkent xalqaro moliya markazi faoliyatini yo‘lga qo‘yish masalasini muhokama qilindi. «BlackRock» ushbu Markaz konsepsiyasi va tuzilmasini ishlab chiqishda ko‘maklashmoqda.
AQSh ishbilarmon doiralari vakillari ishtirokidagi qo‘shma davra suhbatida O‘zbekiston hamda mintaqamizning yaqin o‘n yilliklarga mo‘ljallangan rivojlanish istiqbollari yuzasidan fikr almashildi.
O‘zbekiston yirik, samarali, sifatli sarmoyalar uchun yangi imkoniyatlar maydoniga aylanmoqda, dedi Saida Mirziyoyeva.
Mudofaa vaziriga ikki o‘rinbosar tayinlandi. Bu haqda vazirlik matbuot xizmati xabar berdi.
Jumladan, Prezidentning tegishli qaroriga muvofiq, polkovnik Zoidov Qahramonjon Obidjonovich O‘zbekiston mudofaa vazirining qurollanish va qurollantirish bo‘yicha o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi.
Adliya polkovnigi Muratov Jahongir Dilshatovich vazirning komplayens va korrupsiyaga qarshi ichki nazorat bo‘yicha o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev Andijon viloyatiga tashrif buyuradi.
Ikki kunlik safar dasturidan hududning sanoat va investitsiya salohiyati, energetika, qishloq xo‘jaligi, transport, turizm va boshqa sohalardagi loyihalar bilan tanishish o‘rin olgan. Davlatimiz rahbari mahallalardagi bunyodkorlik ishlarini ham ko‘zdan kechiradi. Qator yangi quvvatlarni ishga tushirish va istiqbolli loyihalar qurilishini boshlash ko‘zda tutilgan.
Shuningdek, Andijon viloyatini yanada rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlari muhokamasiga bag‘ishlangan yig‘ilish bo‘lib o‘tadi.
