O‘zbekistonda qurilish sohasi xorijiy investorlar uchun jozibador yo‘nalishlardan biriga aylanmoqda. Milliy statistika qo‘mitasiga ko‘ra, 2026-yil 1-mart holatida mamlakatda 1 160 ta xorijiy korxona ushbu sohada faoliyat yuritmoqda.

Eng katta ulush Xitoy kompaniyalariga to‘g‘ri keladi — 495 ta korxona. Bu ko‘rsatkich qurilish bozorida Xitoy kapitali yetakchi o‘rinda ekanini ko‘rsatadi. Turkiya 273 ta korxona bilan ikkinchi o‘rinni egallagan bo‘lsa, Rossiyadan 93 ta kompaniya faoliyat olib bormoqda.

Shuningdek, Qozog‘iston (63 ta), Janubiy Koreya (47 ta) va Ozarbayjon (35 ta) kompaniyalari ham bozorda faol ishtirok etmoqda. Qolgan davlatlar hissasi nisbatan kamroq bo‘lsa-da, umumiy raqobat muhitini shakllantirishda muhim ahamiyatga ega.

Markaziy Osiyo davlatlari ham qurilish bozorida muayyan o‘ringa ega. Jumladan, Tojikistondan 31 ta, Turkmanistondan 18 ta va Qirg‘izistondan 13 ta korxona O‘zbekistonda faoliyat yuritmoqda.

Hindistondan 16 ta kompaniya ishtirok etayotgani esa bozor geografiyasi kengayib borayotganini ko‘rsatadi. Boshqa davlatlar hissasi esa 76 tani tashkil etdi.

Source link

Xitoy davlat qarzi ilk bor Yevropa Ittifoqining jami davlat qarzidan oshib ketdi. Bu jahon qarz tuzilmasidagi jiddiy o‘zgarishni anglatadi.

2008 yilgi jahon moliyaviy inqirozidan keyin AQSh, Xitoy va Yevropa qarz olish borasida mutlaqo turlicha yo‘ldan bordi. Yevropa qarz o‘sishini nisbatan cheklangan doirada ushlab turgan bir paytda, AQSh va Xitoy, ayniqsa 2020 yildan keyin, uni juda tez sur’atlarda oshirdi.

Yangi grafika Xalqaro valuta jamg‘armasi ma’lumotlari asosida 1995 yildan 2025 yilgacha bo‘lgan davrda AQSh, Yevropa Ittifoqi va Xitoyning yillik davlat qarzi hajmi dinamikasini joriy AQSh dollarida (inflatsiya hisobga olinmagan holda) aks ettiradi.

2025 yilga kelib, Xitoyning davlat qarzi 18,7 trillion dollarga yetdi va ilk bor Yevropa Ittifoqining 17,6 trillion dollarlik ko‘rsatkichidan oshib ketdi. Bu burilish nuqtasi Xitoy qarzining so‘nggi yigirma yilda naqadar tez o‘sganini yaqqol ko‘rsatadi.

Visual Capitalist

2008 yilda AQShning davlat qarzi 10,9 trillion dollar bo‘lgan edi — bu YeIning 10,7 trillion dollarlik ko‘rsatkichiga deyarli teng edi. 2025 yilga kelib esa u 38,3 trillion dollargacha o‘sdi va Yevropa ko‘rsatkichidan 20,7 trillion dollarga oshib ketdi.

Xitoy qarzi 2008 yildagi 1,2 trillion dollardan boshlab o‘rtacha yillik taxminan 17 foiz sur’atda o‘sdi — bu esa unga yigirma yilga yetmay Yevropa Ittifoqini ortda qoldirish imkonini berdi.

2008 yildan beri AQSh davlat qarzi o‘rtacha yillik 7,7 foizga oshgan bo‘lsa, Yevropa Ittifoqida bu o‘sish sur’ati taxminan 3 foizni tashkil etgan.

Yevropa Ittifoqida qarzning nisbatan sekin o‘sishi qisman AQSh va Xitoyga nisbatan iqtisodiyotning nominal o‘sish sur’ati pastroq bo‘lgani bilan izohlanadi. Biroq bu, shuningdek, 2010–2012 yillarga to‘g‘ri kelgan Yevropa qarz inqirozidan keyin joriy etilgan ancha qat’iy budjet cheklovlari natijasi hamdir.

Bundan farqli o‘laroq, Xitoyda qarzning o‘sishi kreditlash hajmini kengaytirish, keng ko‘lamli infratuzilma sarmoyalari va davlatning iqtisodiyotdagi rag‘batlantiruvchi roli bilan bog‘liq bo‘ldi.

AQSh esa inqiroz davrlaridagi qarz olishni, ayniqsa 2020 yildan keyin, barqaror budjet taqchilliklari bilan uyg‘unlashtirdi. Bu esa davlat qarzining Yevropa darajasidan ancha oshib ketishiga olib keldi. Federal darajada fiskal cheklovlar kamroq bo‘lgani sababli, Vashington xarajatlarni yuqori darajada saqlab qoldi — aynan shuning uchun ham AQShning davlat qarzi bugungi kunda Xitoy va Yevropa Ittifoqi ko‘rsatkichlaridan sezilarli darajada yuqori.

Source link

08:10

Elektromobillar poygasi: kim dunyoda yetakchi?



Source link

O‘zbekistonning oltin-valyuta zaxiralari ketma-ket yetti oylik o‘sishdan keyin mart oyida sezilarli darajada qisqardi. Markaziy bank ma’lumotlariga ko‘ra, 1-aprel holatiga xalqaro aktivlar hajmi 68,99 mlrd dollarni tashkil etgan.

Bir oy davomida zaxiralar 8,09 mlrd dollarga yoki qariyb 10 foizga kamaygan. Xususan, mart oyida oltin narxi 5174,1 dollardan 4553,95 dollargacha tushgan. Bu esa Markaziy bank balansdagi oltin aktivlarining qiymatini sezilarli ravishda kamaytirgan.

Markaziy bank zaxiralaridagi oltin qiymati ketma-ket sakkiz oylik o‘sishdan keyin 6,82 mlrd dollarga kamayib, 60,85 mlrd dollarga tushdi. Shuningdek, oltinning fizik hajmi aksincha oshdi. U 0,3 mln troy unsiyaga ko‘payib, 13,4 mln troy unsiyaga, ya’ni 416,8 tonnaga yetgan.

Valyuta zaxiralari ham qisqarishda davom etdi. Mart oyida ular 1,26 mlrd dollarga kamayib, 7,57 mlrd dollarni tashkil etgan.

Shu bilan birga, xorijiy markaziy banklar va Xalqaro valyuta jamg‘armasidagi mablag‘lar 1,3 mlrd dollarga yetgan, xorijiy banklardagi aktivlar esa 4,71 mlrd dollar bo‘lgan.

Ayni paytda Markaziy bank tomonidan xorijiy qimmatli qog‘ozlarga investitsiyalar ham davom etmoqda. Ularning umumiy qiymati 1,545 mlrd dollarga yetgan bo‘lib, jami zaxiralardagi ulushi 2,24 foizni tashkil qiladi.

Source link

Markaziy bank 2026-yil 9-apreldan valyutalarning yangi kursini belgiladi. 

AQSh dollari 20,50 so‘mga oshib, 12 228,58 so‘m etib belgilandi.

Yevro kursi 166,78 so‘mga oshdi va 14 282,98 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 16 416,87 so‘m bo‘ldi (+221,63).

Rossiya rubli 155,96 so‘m etib belgilandi (+0,96).

Source link