Connect with us

Iqtisodiyot

Jahon banki O‘zbekistonga 200 mln dollar miqdorida imtiyozli kredit ajratadi

Published

on


Kredit mablag‘lari O‘zbekistonning beshta hududida suv yo‘qotishlarini qisqartirish va sug‘orish tizimlarining energiya samaradorligini oshirishga qaratilgan loyihalarni moliyalashtirish uchun ishlatiladi. Jahon banki prognozlariga ko‘ra, bir qator omillar kelajakda O‘zbekistondagi suv resurslari hajmini 30-40 foizga qisqartirishi va shu bilan birga irrigatsiya xizmatlariga bo‘lgan ehtiyojni 25 foizga oshirishi mumkin.

Jahon banki O‘zbekistondagi irrigatsiya va drenaj infratuzilmasini modernizatsiya qilish, shuningdek, fermerlarga irrigatsiya xizmatlarini ko‘rsatish sifatini oshirish loyihasini amalga oshirish uchun 200 million dollar miqdorida imtiyozli kredit ajratadi.

Loyiha mamlakatning beshta hududida suv yo‘qotishlarini qisqartirish va sug‘orish tizimlarining energiya samaradorligini oshirishga qaratilgan. O‘zbekiston hukumati ham dasturni birgalikda moliyalashtirish uchun qo‘shimcha 23,2 mln dollar yo‘naltiradi.

«O‘zbekistonning qurg‘oqchil iqlimi irrigatsiyani yalpi ichki mahsulot va aholi bandligining taxminan 25 foizini tashkil etuvchi qishloq xo‘jaligi uchun hayotiy zaruratga aylantiradi. Suvning asosiy qismi Amudaryo va Sirdaryodan olinib, keng tarmoqli kanallar orqali dalalarga yetkazib beriladi. Qishloq xo‘jaligi mamlakatdagi barcha suv resurslarining qariyb 90 foizini iste’mol qilgani sabab suvdan samarali foydalanishni ta’minlash o‘ta muhim vazifaga aylanmoqda. O‘zbekistonda muzliklar oqimining kamayishi, suv bug‘lanishining ortishi, muntazam bo‘lmagan yog‘ingarchilik va qurg‘oqchilikning tezlashishi tufayli suv resurslari tanqisligi sezilarli darajada kuchayishi kutilmoqda. Prognozlarga ko‘ra, ushbu o‘zgarishlar mavjud suv resurslari hajmini 30-40 foizga qisqartirishi va shu bilan birga irrigatsiya xizmatlariga bo‘lgan ehtiyojni 25 foizga oshirishi mumkin. Bu esa suv resurslariga qo‘shimcha yuklama paydo qiladi», deyiladi Jahon banki xabarida.

O‘zbekistonda irrigatsiya infratuzilmasining katta qismi eskirgan, bu esa suvning sezilarli darajada yo‘qotilishiga, resurslarning hududlar o‘rtasida notekis taqsimlanishiga va fermerlarga irrigatsiya xizmatlari ko‘rsatish sifatining pastligiga olib kelmoqda.

Bundan tashqari, 2,4 mln gektarga yaqin qishloq xo‘jaligi yerlarini sug‘orish (mamlakatning barcha sug‘oriladigan maydonining 56 foizi) nasoslar yordamida suv yetkazib berilishiga bog‘liq. Buning uchun 1 700 ga yaqin nasos stansiyalaridan foydalaniladi, ular har yili taxminan 7,2 milliard kVt/soat elektr energiyasi iste’mol qiladi. Bu mamlakat umumiy energiya iste’molining qariyb 16 foizini tashkil etadi.

«Yangi loyiha orqali Jahon banki O‘zbekiston suv xo‘jaligini rivojlantirishning 2020-2030 yillarga mo‘ljallangan konsepsiyasini amalga oshirishda hukumatga ko‘maklashadi. Konsepsiya irrigatsiya sohasida suv va energiya tejamkor infratuzilmani rivojlantirishni ham nazarda tutadi», – deydi Jahon bankining Markaziy Osiyo bo‘yicha direktori Tatyana Proskuryakova. – «Rejalashtirilgan loyiha tadbirlari qishloq xo‘jaligi unumdorligini oshirish, suvdan foydalanuvchilarning farovonligini yaxshilash, shuningdek, irrigatsiya va agrosanoat sohalarida yangi ish o‘rinlarini yaratishga yordam beradi»

O‘zbekiston Suv xo‘jaligi vazirligi loyihani Qoraqalpog‘iston Respublikasi, shuningdek, Buxoro, Qashqadaryo, Namangan va Surxondaryo viloyatlarida amalga oshirish uchun mas’ul bo‘ladi. Ushbu hududlarda irrigatsiya va drenaj infratuzilmasini modernizatsiya qilish va ko‘rsatilayotgan xizmatlarni takomillashtirish orqali 2031 yilga borib suv xo‘jaligi sektori samaradorligi sezilarli darajada oshishi kutilyapti.

Rejalashtirilgan loyiha tadbirlar:


Amudaryo va Sirdaryo bilan bog‘langan va yuqorida qayd etilgan hududlardan o‘tgan sakkizta yirik magistral kanalning 259 kilometrini betonlash. Buning uchun suvni tejaydigan zamonaviy materiallar, jumladan, geomembranalardan foydalaniladi;
O‘zi oqar suv yetkazib berishni ta’minlash va iloji boricha nasoslardan foydalanish zaruratini kamaytirish uchun kanal o‘zanlarini qayta profillash va ularning sathini ko‘tarish;
Ko‘rsatilgan kanallar bo‘ylab suv taqsimotini nazorat qilish darajasini oshirish uchun 470 ga yaqin gidrotexnik inshootlar qurish;
Suv sarfini o‘lchagich o‘rnatilgan boshqariladigan suv chiqargichlarni o‘rnatish, shuningdek, suv ta’minoti jarayonlarini boshqarish uchun dispetcherlik boshqaruvi va ma’lumotlarni yig‘ish tizimini (SCADA) joriy etish.

Loyihadan kutilayotgan natijalar:


232 000 gektar maydonda irrigatsiya xizmati sifatini yaxshilash. Bu ushbu yerlarda qishloq xo‘jaligi unumdorligini oshirish imkonini beradi;
180 000 nafar suv foydalanuvchilari, shu jumladan 80 000 nafar ayollarning sug‘orish xizmatlaridan yanada ishonchli foydalanishini ta’minlash;
Yillik suv yo‘qotishlarini taxminan 540 million kub metrga qisqartirish;
Yiliga 165 million kVt/soatdan ortiq elektr energiyasini tejash, bu esa irrigatsiya sohasida energiya samaradorligini oshiradi va ekspluatatsiya xarajatlarini kamaytiradi.



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Iqtisodiyot

tadbirkor va davlat organlari o‘rtasida huquqiy bahs yuzaga keldi 

Published

on


Toshkent shahrida dizayn-kod kuchga kirgach, Raqamli rivojlanish departamenti ko‘p qavatli uylar tomiga o‘rnatilgan reklama konstruksiyalarini demontaj qilish bo‘yicha tadbirkorlarga talabnomalar yubora boshladi. Tadbirkor Kun.uzʼga yuborgan murojaatida reklama joylari uchun davlatga yuz millionlab so‘m to‘laganini, reklama pasportlari esa yana bir necha yil amal qilishi kerakligini aytmoqda. Biznes yangi talablar sabab bu huquqlardan muddatidan oldin mahrum bo‘lmoqda. Masala atrofida tadbirkor, Toshkent shahar hokimligi va Adliya vazirligi turlicha huquqiy talqinlarni ilgari surmoqda. 

Single Media Group MChJning Kun.uzʼga ma’lum qilishicha, kompaniya 2025 yilda Toshkent shahar hokimligi huzuridagi Raqamli rivojlanish departamentidan ko‘p kvartirali uylar tomiga reklama konstruksiyalarini joylashtirish bo‘yicha ikki reklama joyi pasportini olgan. Ulardan biri 2030 yilgacha, ikkinchisi esa 2034 yilgacha amal qilishi belgilangan. 

Biroq 2026 yil may oyida kompaniyaga yuborilgan bildirishnomada Toshkent shahrining dizayn-kodi kuchga kirgani, unga ko‘ra ko‘p kvartirali uylar tom qismida reklama konstruksiyalarini joylashtirish taqiqlangani sabab reklama konstruksiyalarini 10 kun ichida demontaj qilish talab qilingan. Departament  reklama joyi pasportlarini bekor qilish choralari ko‘rilayotganini ma’lum qilgan. 

 Tadbirkor: «Biz qonuniy ruxsatnoma asosida investitsiya qilganmiz» 

Kompaniya vakilining aytishicha, reklama joylari uchun davlatga katta miqdorda to‘lovlar amalga oshirilgan. Xususan, Shota Rustaveli ko‘chasidagi reklama joyi uchun shu kungacha 270,4 mln so‘m, Chilonzor tumani, Olmazor dahasidagi reklama joyi uchun esa 69,4 mln so‘m to‘langan. 

Tadbirkor reklama pasportlari 2030 va 2034 yilgacha amal qilishiga ishonib investitsiya kiritganini, yangi dizayn-kod esa amalda ilgari berilgan huquqlarni bekor qilayotganini ta’kidlamoqda. 

 Kompaniya Ombudsmanga yo‘llagan murojaatida bir nechta huquqiy asoslarni keltirgan. 

Birinchidan, tadbirkor prezidentning 2026 yil 5 fevraldagi PQ-48-son qaroriga tayanmoqda. Mazkur hujjat bilan ko‘p kvartirali uylarni boshqarish tizimi takomillashtirilgan bo‘lib, unda uylarning umumiy mol-mulkidan olinadigan daromadlar qatorida reklama joylashtirishdan tushadigan mablag‘lar ham ko‘rsatilgan. Qarorga ko‘ra, reklama, mobil aloqa antennalari va boshqa umumiy mol-mulkni ijaraga berishdan tushadigan daromadlar ko‘p kvartirali uyning bank hisobraqamiga yo‘naltiriladi hamda mulkdorlarning daromadi hisoblanadi. 

Shuningdek, qarorning 9-ilovasida ishchi guruhlarga ko‘p kvartirali uylarning reklama joylashtirish mumkin bo‘lgan joylarini aniqlash vazifasi yuklatilgan. 

Tadbirkor aynan shu normalarga tayanib, Prezident qarorida reklama konstruksiyalarini, jumladan tom qismida reklama joylashtirishni taqiqlovchi norma mavjud emasligini, aksincha reklama joylashtirish daromad manbayi sifatida e’tirof etilganini ta’kidlamoqda. 

Ikkinchidan, kompaniya “Normativ-huquqiy hujjatlar to‘g‘risida”gi qonunning 41-moddasiga murojaat qilib, normativ-huquqiy hujjatlar orqaga qaytish kuchiga ega emasligini eslatmoqda. Uning fikricha, dizayn-kod kuchga kirishidan avval qonuniy ravishda berilgan reklama pasportlariga yangi cheklovlar tatbiq etilmasligi kerak. 

Yana bir e’tiroz Vazirlar Mahkamasining 104-son qaroriga taalluqli. Tadbirkor reklama joyi pasportlarini bekor qilishdan oldin maxsus ishchi guruh xulosasi bo‘lishi kerakligini, biroq bunday xulosa taqdim etilmaganini bildirgan. 

 Hokimlik pozitsiyasi 

Toshkent shahar hokimligi huzuridagi Raqamli rivojlanish departamenti esa aksincha fikrda.  

Departament yuborgan bildirishnomada Vazirlar Mahkamasining 104 va 428-son qarorlari hamda Toshkent shahrining dizayn-kodi talablariga muvofiq barcha tashqi reklama obektlari shaharsozlik normalari va dizayn talablariga mos bo‘lishi shartligi qayd etilgan.

Bildirishnomada, shuningdek, reklama tarqatuvchi bilan tuzilgan ommaviy oferta shartnomasiga havola qilinib, qonunchilik yoki shaharsozlik vaziyati o‘zgargan taqdirda reklama konstruksiyalarini demontaj qilish tadbirkorning majburiyati ekani ko‘rsatilgan. Shu asosda reklama konstruksiyalarini 10 kun ichida olib tashlash, aks holda ular majburiy tartibda demontaj qilinishi hamda xarajatlar tadbirkordan undirilishi haqida ogohlantirilgan. 

Adliya vazirligi nima deydi? 

Mazkur masala yuzasidan Adliya vazirligi ham tadbirkorning murojaatini ko‘rib chiqdi. 

Vazirlik javobida “Mahalliy davlat hokimiyati to‘g‘risida”gi qonunga muvofiq Toshkent shahar Kengashi dizayn-kodni qabul qilish vakolatiga ega ekanini qayd etgan. 

(Muharrirga: Fotogalereyada adliya vazirligining javobi va hokimiyat xatidan skrinshot bor, shuni qo’ya olmadim)

Shuningdek, vazirlik bahs markazida turgan prezidentning 2026 yil 5 fevraldagi PQ-48-son qaroriga ham izoh berib, unda ko‘p kvartirali uylar tom qismida reklama konstruksiyalarini joylashtirishga ruxsat beruvchi norma mavjud emasligini bildirgan. 

 Biroq vazirlik tadbirkorning huquqiy manfaatlari masalasiga ham e’tibor qaratgan. “Ma’muriy tartib-taomillar to‘g‘risida”gi qonunning 59-moddasiga ko‘ra, manfaatdor shaxsning ishonchi himoya qilinishi lozim bo‘lgan hollarda ma’muriy hujjatni bekor qilish yoki o‘zgartirish masalasi sud tartibida ko‘rib chiqiladi. Shu bois vazirlik tadbirkorga Toshkent shahar Kengashi qarori yuzasidan sudga murojaat qilish huquqi mavjudligini ma’lum qilgan. 

Bahs nimada? 

Tomonlar bir hujjatni turlicha talqin qilmoqda. Tadbirkor prezidentning PQ-48-son qarori reklama joylashtirishni ko‘p kvartirali uylarning daromad manbayi sifatida tan olganini, shu bois dizayn-kod bilan bunday reklama konstruksiyalarini to‘liq taqiqlash prezident qaroriga zid ekanini ta’kidlamoqda. 

Adliya vazirligi esa boshqa yondashuvni ilgari suradi: vazirlikka ko‘ra, PQ-48 qarorida reklama joylashtirishdan daromad olish nazarda tutilgan bo‘lsa-da, unda aynan ko‘p kvartirali uylarning tom qismida reklama konstruksiyalarini joylashtirishga ruxsat beruvchi norma mavjud emas. Shu sababli dizayn-kodning mazkur taqiqi prezident qaroriga zid deb baholanmagan. 

Natijada bahsning asosiy savoli ochiqligicha qolmoqda: davlat tomonidan 2030 va 2034 yilgacha amal qilishi belgilab berilgan reklama pasportlari yangi mahalliy normativ hujjat asosida muddatidan oldin bekor qilinishi mumkinmi? Agar mumkin bo‘lsa, reklama joylari uchun yuz millionlab so‘m to‘lagan tadbirkorning investitsiyalari va mulkiy manfaatlari qanday himoya qilinadi? 

Kun.uz bu borada Biznes ombudsman va Savdo-sanoat palatasiga so‘rov yubordi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Andijonda Belarus texnologiyasi asosida qishloq xo‘jaligi texnikalari ishlab chiqariladi

Published

on


Andijon viloyati hokimi Shuhratbek Abdurahmonov Belarusning Grodno viloyati Lida tumanida joylashgan «LidaTexmash» MChJ korxonasi rahbari bilan uchrashuv o‘tkazdi. Muzokaralar davomida Andijon viloyatida qishloq xo‘jaligi texnikalarini ishlab chiqarishni kengaytirish va yangi quvvatlarni ishga tushirish masalalari atroflicha muhokama qilindi.

Uchrashuv yakunida tomonlar o‘zaro hamkorlik doirasida bog‘dorchilik va dehqon xo‘jaliklari uchun arzon va ixcham texnikalar, shuningdek, kartoshka ekish hamda hosilni terib olishga mo‘ljallangan zamonaviy agrotexnikalar ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yish bo‘yicha muhim kelishuvga erishdi.

«Mazkur istiqbolli loyiha viloyat agrar tarmog‘ini hamyonbop va zamonaviy uskunalar bilan ta’minlash orqali qishloq xo‘jaligida ish unumdorligini yanada oshirishga xizmat qiladi», — deyiladi viloyat hokimligi xabarida.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

«Anorbank»ka nisbatan moliyaviy jarima qo‘llanildi

Published

on


Raqobat qo‘mitasi tomonidan «Anorbank» jarimaga tortildi.

Qo‘mita tomonidan Toshkent viloyatida istiqomat qiluvchi fuqaroning murojaati asosida «ANOR BANK» AJ tomonidan Instagram ijtimoiy tarmog‘ida joylashtirilgan reklama axboroti o‘rganildi.

Xususan, mazkur murojaatda bank tomonidan aksiya doirasida e’lon qilingan axborotlarda aksiya shartlari to‘g‘risida to‘liq ma’lumotlar berilmaganligiga e’tiroz bildirilgan.

O‘rganishlarda reklamada moliyaviy xizmatlarni ko‘rsatishda shartnomaning muhim shartlaridan biri — aksiyaning amal qilish shartlari, unga qo‘llanilgan limit hamda limitdan oshgan hollarda komissiya to‘g‘risidagi ma’lumotlar mavjud emasligi aniqlandi.

Yuqoridagi holatlar yuzasidan Qo‘mita Maxsus komissiyasi tomonidan O‘zbekiston Respublikasining «Reklama to‘g‘risida»gi Qonunining 16, 21 va 43-moddalari talablari buzilishi alomatlari yuzasidan «ANOR BANK» AJga nisbatan ish qo‘zg‘atilib, ishni ko‘rib chiqish yakunlari bo‘yicha moliyaviy jarima qo‘llanildi.

Shuningdek, qonunbuzilish holatini bartaraf etish hamda kelgusida bunday holatlarga yo‘l qo‘ymaslik yuzasidan bajarilishi majburiy bo‘lgan ko‘rsatma berildi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Yil boshidan beri tadbirkorlarga 97 mlrd so‘m QQS qaytarildi

Published

on


Tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash va soliq yukini kamaytirish maqsadida budjetga to‘langan qo‘shilgan qiymat solig‘ining (QQS) bir qismi ayrim sohalarda faoliyat yuritayotgan tadbirkorlarga qaytarilmoqda.

2026-yil 6-iyul holatiga ko‘ra, mazkur mexanizm doirasida korxonalarga jami 97 mlrd so‘mga yaqin mablag‘ qaytarildi.

QQS qaytarish tartibi turoperatorlar, mehmonxonalar, umumiy ovqatlanish korxonalari, chorvachilik va parrandachilik xo‘jaliklari hamda zargarlik korxonalarini davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan.

Ma’lumotga ko‘ra, eng katta mablag‘ 828 ta umumiy ovqatlanish korxonasiga qaytarilgan bo‘lib, ular 63,8 mlrd so‘m QQS kompensatsiyasini olgan.

Shuningdek, 323 ta zargarlik korxonasiga 26,2 mlrd so‘m, 145 ta mehmonxonaga 4,7 mlrd so‘m mablag‘ qaytarildi.

Bundan tashqari, 23 ta turoperatorga 1,1 mlrd so‘m, 28 ta chorvachilik va parrandachilik xo‘jaligiga ham 1,1 mlrd so‘m QQSning bir qismi qaytarilgan.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Hududlarda katta miqdordagi kreditlarni o‘zlashtirgan bankirlar qo‘lga olindi

Published

on


Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Farg‘ona, Andijon va Buxoro viloyatlarida kredit mablag‘larini o‘zlashtirgan “bankir”lar fosh etildi. 

Bosh prokuratura huzuridagi Departamentning Beruniy tumani bo‘limi tomonidan o‘tkazilgan tergovga qadar tekshiruvda tijorat bankining 3 nafar BXM xodimlari o‘zaro til biriktirib, 5 nafar fuqaroning nomiga imtiyozli kredit mablag‘i ajratib, 146 mln so‘mlik kredit mablag‘larini o‘zlashtirish yo‘li bilan talon-toroj qilganliklari aniqlangan.

Departamentning Farg‘ona viloyati boshqarmasi tomonidan o‘tkazilgan tergovga qadar tekshiruvda tijorat banklaridan birining Rishton filiali mas’ul shaxslari va boshqalar o‘zaro til biriktirib, 21 nafar fuqaroning nomiga “Har bir oila-tadbirkor” dasturi doirasida hunarmandchilik va tikuv dastgohlari sotib olish hamda issiqxona qurish uchun yillik 14 foiz ustama bilan va chorvachilik uchun yillik 25 foiz ustama bilan 747 mln so‘m imtiyozli kredit mablag‘larini ajratib, ularga bu haqida xabar bermasdan, ushbu ajratilgan kredit mablag‘larini ta’minotchi korxonalarga o‘tkazib, o‘zlashtirish yo‘li bilan talon-toroj qilganliklari aniqlangan.

Departamentning Xo‘jaobod tumani bo‘limi tomonidan o‘tkazilgan tergovga qadar tekshiruvda tijorat bankning BXM boshqaruvchisi sobiq o‘rinbosari (muqaddam JKning 167-moddasi bilan sudlangan) va boshqalar o‘zaro til biriktirib, fuqaro E.X.ning nomiga yakka tartibdagi tadbirkorlik subyektini tashkil qilib, soxta ma’lumotlar orqali 500 mln so‘m kredit mablag‘i ajratib, o‘zlashtirish yo‘li bilan talon-toroj qilganliklari aniqlangan.

Departamentning Jondor tumani bo‘limi tomonidan o‘tkazilgan tergovga qadar tekshiruvda tijorat bankining sobiq rahbari va sobiq mutaxassisi o‘zaro til biriktirib, fuqarolarning xabarisiz ularning nomiga 110 mln so‘m kredit mablag‘larini ajratib, firibgarlik yo‘li bilan qo‘lga kiritganliklari aniqlangan.

Departamentning Qo‘shtepa tumani bo‘limi tomonidan o‘tkazilgan tergovga qadar tekshiruvda tijorat bankining sobiq bo‘lim boshlig‘i fuqaro M.D.ning ishonchiga kirib, unga uy-joy sotib olishiga 240,5 mln so‘m ipoteka krediti ajratib berishini aytib, qalbaki kredit shartnomasi evaziga ajratilgan kredit mablag‘laridan 90 mln so‘mini o‘z ehtiyoji uchun ishlatib yuborganligi aniqlangan.

Mazkur holatlar yuzasidan Jinoyat kodeksining tegishli moddalari bilan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari o‘tkazilmoqda.



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.