Jamiyat
30 dan ortiq mamlakatda O‘zbekiston sharafini himoya qilgan o‘zbek qizi hikoyasi
50 mingdan ortiq xotin-qizlarga bilim bergan, ularning shaxsiy rivojlanishiga, til o‘rganishlarida va hayotda o‘z o‘rnini topishiga munosib hissa qo‘shgan, 30 dan ortiq mamlakatda O‘zbekiston nomidan chiqish qilgan o‘zbek qizi – Shohida Yusupova Kun.uz bilan suhbatda o‘z muvaffaqiyatlari siri bilan bo‘lishdi.
Shohida Yusupova – Zulfiya nomidagi Davlat mukofoti sovrindori, Harvard universitetining “Leadership: Creating Public Value” kursini tamomlagan. Oksford universiteti va Buyuk Britaniya Lordlar palatasi tomonidan tashkil etilgan xalqaro tanlovlarda g‘oliblikni qo‘lga kiritgan. Ayni paytda Italiyadagi Siyena universitetida “Xalqaro madaniy diplomatiya” yo‘nalishida magistraturada tahsil olmoqda. U 4 tilda erkin so‘zlasha oladi, sayyohlik firmasi asoschisi, 30 dan ortiq xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikda faoliyat olib boradi va u yerda o‘zbek yoshlari manfaatlarini faol ilgari surib, xalqaro loyihalari bilan dunyoning ko‘plab mamlakatlarida shuhrat qozongan o‘zbek qizi.
Hayotimni o‘zgartirgan savol
“Hayotimning o‘zgarib ketishida bir savol jiddiy sabab bo‘ldi. 2019 yilda talabalar bilan Turkiyaga xalqaro konferensiyada ishtirok etish uchun borgan edik. Taqdimot tugagach, shahar aylanish uchun chiqib, bir do‘konga kirdik. Sotuvchi bizning qayerdan kelganimizni so‘radi – faxrlanib “O‘zbekistondan” dedim.
Lekin sotuvchining e’tiborsizlik bilan, ochig‘ini aytganda, hurmatsizlik bilan “ha, ishlagani kelganmisizlar?” degan savolini qalbimni ming bo‘lakka parchalab yubordi. Bunday qarash mening yuragimga juda og‘ir botgan edi. Chunki o‘zbek ayollariga u yerda sayohatchi yoki bilimli talaba sifatida emas, balki qora ishchi sifatida qarashar ekan. O‘shanda o‘ylab qolgan edim, millatimizda iste’dodli va ilmli ayollar ko‘p. Lekin nega chetda ularga oddiy ishchi sifatida qarash urf bo‘lgan ekan. Bu menga sira yoqmagan edi.
O‘shanda o‘zbek ayollari ham 3–4 ta tilni biladigan, jahon minbarlarida o‘z fikrini dadil va erkin ayta oladigan ishbilarmon, zukko shaxslar ekanini butun dunyo bilishini xohlagandim.
2021 yil Turkiyada huddi shu konferensiyada 50 ta adabiyot sohasida faoliyat olib borayotgan nihoyatda iste’dodli ayollarning ijod namunalarini saralab-jamlab, xalqaro antologiya tuzdik. U yerda ularning nafaqat ijod namunalari, balki o‘z faoliyatlari va yutuqlari haqida ham qiziqarli ma’lumotlar bor edi. Va o‘sha kitobning taqdimotini milliyligimizga mos bir tarzda o‘tkazdik. Zamonaviy turk jamoatchiligi tomonidan juda yaxshi qabul qilindi.
Ochig‘ini aytaman, juda ko‘p iqtidorli ayollarimiz oddiy uy bekasi qiyofasiga yashirinib olishgan. Men ularni butun dunyo bilishini, tan olishini va e’tirof etishini istaydim”.
“Shine Qizlar Akademiyasi” – har bir qiz uchun imkoniyat maydoni
“2022 yilda ko‘plab qizlarning istaklari, talablari bilan “Shine qizlar akademiyasi”ni tashkil etdik. Davlat ro‘yxatidan o‘tkazdik. Bugungi kunga qadar 50 mingga yaqin ayol-qizlarimiz loyihalarimizda qatnashdi.
O‘zim Yangibozor tumanidagi Qalandardo‘rmon qishlog‘ida tug‘ilib o‘sganim uchun u yerda juda ko‘plab, orzulari ulug‘vor, lekin ishni qayerdan boshlashni bilmayotgan, tushkunlikka tushgan, ammo g‘oyatda qobiliyatli ayol-qizlarni bilardim. Ularning hayotini yaxshi tomonga o‘zgartira oladigan nimadir qilgim kelardi. Vaqti kelib bu loyihaga aylandi. Shunday ayollar va qizlar uchun imtiyozli ravishda ingliz va turk tillarini o‘rgatadigan kurslar tashkil qildim.
Eng avvalo, o‘zim 4 ta tilni puxta o‘rgandim, ularda erkin so‘zlasha olganim uchun alohida xalqaro til kurslarida o‘qib, xalqaro metodlarni o‘zlashtirdim. Har bir yoshdagi insonga mos keladigan o‘z uslublarimni ishlab chiqdim. Bu yondashuv tez orada natijasini berdi.
Kurslarimizda 3 oy o‘qib, C1 darajadagi sertifikatni qo‘lga kiritgan qizlar ham bo‘ldi. Loyihalarimizda ishtirok etib, xalqaro forumlarda qatnashayotgan, grant va stipendiyalar yutib olayotgan qizlarimiz soni tobora ko‘payib bormoqda.
Bizda ota-onasi bo‘lmagan, ajrashgan, kam ta’minlangan oilalar qizlari imtiyozli ravishda o‘qishlari mumkin. Talabalik yillarimda til o‘rganish bilan birga yangi kasblar bo‘yicha bilim olishni xohlaganman. Harvard universitetining rahbarlik va boshqaruv yo‘nalishida, Germaniyaning Berlin-biznes xalqaro institutining marketing va kommunikatsiyalar yo‘nalishida qo‘shimcha masofaviy ta’lim oldim.
Har bir ayolning shaxsiy brendi bo‘lsa…
Bugungi kunda bu bilimlarning hayotimdagi foydasi juda katta. Har bir ayol uchun o‘z shaxsiy brendini yaratishda, salohiyatini to‘liq namoyon qilishida bu kabi ilmlarning o‘rni beqiyos. Biz xalqaro miqyosda ilmli, o‘z ustida to‘xtovsiz ishlaydigan, orzularidan sira voz kechmaydigan va har qanday qiyinchilikdan qo‘rqmaydigan betakror o‘zbek qizlarining kuchli obrazini yaratmoqdamiz. Bu faqat mening emas, butun jamiyatimizning umumiy yutug‘i.
Akademiyada 4 ta tildagi o‘quv dasturlar, xalqaro metodika asosida kurslar, imtiyozli dasturlar va C1 darajagacha bilim beriladigan mukammal tizim mavjud. Ko‘plab ishtirokchilar bu orqali xalqaro tanlovlar, konferensiyalar va stipendiyalar g‘olibiga aylanmoqda, dunyo ko‘rmoqda, dunyoqarashi o‘zgarmoqda.
24 yoshimda 30 davlatni ko‘rdim. Aytishim kerakki, men hamisha moliyaviy mustaqil bo‘lishni xohlaganman. Dadamga doim hali zo‘r bo‘lib ketaman, sizga mashinalar olib beraman der edim.
Shunday kun keldiki, men bu aytganlarimning barchasini uddaladim. 21 yoshimda dala bilan tillashgan, doim halol mehnat ortidan biz farzandlarni katta qilgan dadamga avtomobil sovg‘a qildim. Uy bekasi bo‘lgan, menga va ukamga faqat o‘qishimimiz kerakligini uqtirib yashagan onamga ham Turkiya, Amirliklar, Ozarboyjon, Saudiyaga yo‘llanmalar olib berdim.
Bir paytlar o‘zimning shaxsiy uyim bo‘lishini orzu qilar edim, bugun poytaxtdan tashqari Dubaydan ham xonadon sotib olish nasib qildi. Men bularni nega aytyapman? O‘zining katta hayot yo‘lini boshlashga ikkilanayotgan, baland marralar sari dastlabki qadamlarni tashlashga cho‘chiyotgan qizlar jur’atli bo‘lishi uchun ularga ilhom berishni asosiy vazifam deb bilaman”.
Dunyoni qalbimda mehr bilan aylanaman
Shohidaning orzusi hamisha katta bo‘lgan: Qaysi xorijiy davlatga bormasin ona yurtini iftixor bilan namoyon etdi, o‘sha yurtlar xalqlarida o‘zbek nomiga ehtirom uyg‘otishga intildi.
Uning tashabbuslari – Turkiyada “O‘zbekistonning umidli chechaklari”, Ozarboyjonda “Iste’dodli qizlar”, Misrda “Ilhomlantiruvchi ovozlar”, Xitoyda “O‘zbekiston adabiy antologiyasi” va “Amazon” platformasida “O‘zbekiston qo‘shig‘i” kabi xalqaro loyihalarda o‘z ifodasini topdi. Bu e’tiborli izlanishlar ayol-qizlarimizning yuksak ma’naviy kuchi va dilbar qiyofasini butun dunyoga yaqqol ko‘rsatdi.
Xalqaro maydondagi chiqishlari — O‘zbekiston imiji uchun xizmat
Shohida Yusupova so‘nggi yillarda dunyoning yetakchi telekanallari, xalqaro forumlari va media platformalari orqali Yangi O‘zbekiston va o‘zbek ayol-qizlari haqida turkum suhbatlar berib kelmoqda.
Bu chiqishlari orqali u yurtimizning boy tarixi, betakror go‘zalligi, turizm salohiyati, ta’lim va ma’rifat sohalaridani o‘zgarishlari haqida jahon ahlini tanitishga hissa qo‘shmoqda.
Yakun: bir yurak, bir el, bir missiya
Shohida uchun bu faqat shaxsiy muvaffaqiyatlar emas – bu bir umrlik missiya. Uning orzusi: 100 minglab qizlarimizning ko‘zlarida porlagan umid va ishonch uchqunlarini reallikka aylantirishga chin sababchi bo‘lishdir.
“Har bir ayol agar qo‘llab-quvvatlash va ishonch, mehr va e’tibor bo‘lsa, qalblarni yayratadigan go‘zal bo‘stonga o‘xshaydi.
Menga ishonishdi. Men esa ularning ishonchini yurakda saqlab, butun dunyoga o‘zbek qizining bilimda, iymonda va orzuda qanday qudratga ega ekanini ko‘rsataman.
Har bir xalqaro chiqish, har bir yozilgan kitob, har bir o‘tkazilayotgan loyiha bu aziz va mo‘tabar Vatanimiz imiji uchun qo‘yilgan xayrli qadamdir.
Qayerda bo‘lmaylik, O‘zbekistonning jahonga qanday tanilishi – aynan bizga, yurt farzandlariga bog‘liq”, – deydi u.
Gulmira Toshniyozova suhbatlashdi.
Avvalroq Kun.uz ko‘rsatuvida “Ihlos travel” turfirmasining ayrim Umra ziyoratchilari urush tufayli Saudiya Arabistonining Jidda shahrida qolib ketgani aytilgandi. Ma’lum bo‘lishicha, ziyoratchilarning barchasi eson-omon vatanga qaytarilgan.
AQSh va Isroilning Eronga qarshi boshlagan urushi fonida “Ihlos travel” turfirmasining Umra ziyoratchilari ham Saudiya Arabistonining Jidda shahrida qolib ketgani xabar qilingandi. Ular ortga qaytarildi.
“Ihlos travel” turfirmasining tahririyatga ma’lum qilishicha, safarga borganlarning barchasi navbat bilan xavfsiz tarzda sog‘-omon uylariga yetib kelishgan. Eng so‘nggi ziyoratchilar o‘tirgan samolyot bugun – 7 mart kuni tongda Toshkentga qo‘ngan.
Turfirmaga ko‘ra, vaziyat har qancha keskin va og‘ir bo‘lmasin, ziyoratchilar ziyon-zahmatlarsiz mamlakatga olib kelingan.
Avvalroq Kun.uz Yaqin Sharqdagi keskinlik sabab arab mamlakatlarida qolib ketgan vatandoshlarning murojaatlarini yoritgandi. Ular reyslar bekor bo‘lgani sabab turfirmalari qo‘shimcha kunlarni qoplab bermayotgani, vaqtincha qolishga joy topolmayotganidan shikoyat qilishgan.
Bugun dunyo yana urush bilan yuzma-yuz keldi. Turli mintaqalarda davom etayotgan to‘qnashuvlar millionlab odamlarning hayotini izdan chiqarmoqda. Urush haqida gap ketganda siyosiy shiorlar, g‘alaba va mag‘lubiyat haqida ko‘p gapirilsa-da, uning haqiqiy yuzi hamisha oddiy odamlar taqdirida namoyon bo‘ladi. Urushdan manfaatdorlar esa hamisha soyada qoladi. Erix Mariya Remarkning “G‘arbiy frontda o‘zgarish yo‘q” romani aynan shu haqiqatni ochib bergan asarlardan biri hisoblanadi.
Asar Birinchi jahon urushi davridagi nemis yoshlari taqdiri haqida hikoya qiladi. Roman qahramoni Paul Boymer ismli yigit. U 20 yoshda, hayotga endi qadam qo‘yayotgan, orzular va katta rejalar bilan yashab kelayotgandi. Ammo o‘sha avlod to‘liq urush girdobiga tortiladi. Vatanni himoya qilyapman degan ishonch bilan Paul va uning do‘stlari frontga jo‘naydi.
Biroq front ular tasavvur qilgan romantik manzaralarni yo‘qqa chiqaradi. Urush doim ham qahramonlik emas, balki qon, qo‘rquv va azobga to‘la hayot ekanini ko‘rishadi. Atrof ochlik, tinimsiz portlayotgan snaryadlar va o‘lim xavfi bilan to‘la edi. Yosh yigitlar tez orada bolalik orzularidan ayriladi. Ular frontda bir necha oy ichida ruhan qarib ketadi.
Romanning boshidayoq o‘quvchi urushning dahshatli yuzini ko‘radi. Paulning sinfdoshlaridan biri – Kemmerix og‘ir yaralanadi va oyog‘i kesib tashlanadi. Uni ko‘rgani kelgan askarlardan biri Kemmerixning etiklarini so‘raydi. Bu holat bir qarashda shafqatsizdek tuyuladi, ammo front sharoitida bu mutlaqo oddiy hol edi. Yigit tez orada vafot etadi va uning joyi darhol boshqa yarador bilan to‘ldiriladi. Bu epizod urushda inson hayoti qanday arzonlashib ketishini ko‘rsatadi.
Frontda Paul va uning do‘stlari tirik qolish uchun bir-birlariga suyanadi. Ular orasida eng tajribalisi Katchinskiy edi. U ancha aqlli, uddaburon yigit bo‘lib, do‘stlari uchun hamisha fidoyilik qilardi. Biroq urush bunday do‘stlikni ham ayovsiz sindiradi. Har bir jangdan keyin kimdir qaytib kelmasdi.
Paul ta’tilda uyiga qaytganida yana bir haqiqatni anglaydi. Frontdan uzoqdagi odamlar urushni boshqacha tasavvur qilishardi. Ular gazetalarda yozilgan xabarlarga ishonar, askarlar yuqori kayfiyat bilan jang qilyapti, deb o‘ylashardi. Paul esa bu gaplarni eshitib, o‘zini begonadek his qiladi. Urush uni shu qadar o‘zgartirgandiki, u endi oldingi hayotiga qayta olmasligini tushunadi.
Paul tasodifan fransuz askarini o‘ldirib qo‘yadi. Raqibi sekin-asta jon berarkan, uning yonida soatlab qolib ketadi. U askarning cho‘ntagidan xotini va bolasining suratini topadi, maktublarini o‘qiydi. Shunda u dushman ham xuddi o‘zi kabi inson bo‘lib, u ham birovning o‘g‘li yoki otasi ekanini anglaydi.
Darhaqiqat shunday, aslida bir eronlikning hayoti amerikalikning, isroillikning hayotidan arzon ham, qimmat ham emas. Hamma ham inson!
Roman oxirida Paul ham halok bo‘ladi. Ammo uning o‘limi alohida qahramonlik sifatida qayd etilmaydi. Harbiy hisobotda o‘sha kuni shunchaki: “G‘arbiy frontda o‘zgarish yo‘q”, deb yoziladi. Tasavvur qilyapsizmi, odamlar o‘lib ketaveradi, lekin hech qanday o‘zgarish bo‘lmaydi. Bir inson o‘limi urush mashinasi uchun zarracha ahamiyat kasb etmaydi.
Urushlardan hamisha qurol-yarog‘ ishlab chiqaruvchilar, siyosiy raqobatda ustunlikka intilgan hukmdorlar foyda ko‘rishi mumkin. Ammo oddiy insonlar uchun urush har doim yo‘qotish demakdir. Taassufki, urushning qizil tugmasini bosayotganlarning o‘zi maydonda turib jang qilishmaydi.
Bugungi voqealar fonida negadir Remarkning shu asarini eslagimiz keldi. Chunki insoniyat ikkita jahon urushini boshidan kechirdi. Katta ehtimol bilan rasman e’lon qilinmagan bo‘lsa-da, uchinchi jahon urushida yashayapmiz. Ammo negadir insoniyat xulosa qilmayapti, dunyoni jarohatlashda davom etyapti.
Namanganda erini o‘ldirish uchun qotil yollagan ayol ushlandi. U mazkur ishni jazmani bilan rejalashtirgan. Bu haqda viloyat IIB e’lon qilgan videoxabarda aytiladi.
Joriy yilning 4-mart kuni Davlatobod tumanida yashovchi ayol o‘zining jazmani bilan oldindan jinoiy til biriktirib, shar’iy nikoh asosida birga yashab kelgan turmush o‘rtog‘ini notanish shaxs orqali 6000 AQSh dollari evaziga o‘ldirishni rejalashtirayotganligi haqida tezkor ma’lumot olingan.
Shundan so‘ng Namangan viloyati Ichki ishlar boshqarmasi, DXX va viloyat prokuraturasi xodimlari bilan hamkorlikda tezkor tadbir tashkil etilib, buyurtmachilar Telegram orqali shartli qotil bilan suhbatlashib, shar’iy nikohdagi turmush o‘rtog‘ini Cobalt avtomashinasida yolg‘iz yurishini, Andijon-Namangan yo‘lidagi ovloq joyida o‘ldirib, avtomashinasini yoqib yuborish kerakligini hamda evaziga 6000 AQSh dollari berishlarini aytadilar.
Darhol tadbir ishtirokchilari tomonidan jabrlanuvchining o‘ldirilganligi aks etgan qotillik jinoyati sahnalashtiriladi va shartli qotil ushbu holatni videotasvirga olib, buyurtmachi ayol va uning jazmaniga videotasvirni ko‘rsatadi.
Buyurtmachilar kelishilgan pul mablag‘idan 5500 AQSh dollarini shartli qotilga berayotgan vaqtlarida tezkor xodimlar tomonidan ashyoviy dalillar bilan qo‘lga olinadilar.
Hozirda mazkur holat yuzasidan Namangan viloyati prokuraturasi tomonidan JKning 25 orqali 97-moddasi ikkinchi qismi bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, gumonlanuvchilar Jinoyat-protsessual kodeksining 221-moddasi tartibida ushlanganlar. Tergov harakatlari olib borilmoqda
25 fevral kuni poytaxtning Nukus ko‘chasida voyaga yetmagan Doniyor Turg‘unov o‘z boshqaruvidagi BMW M4 mashinasida YPX xodimini urib ketgandi. Hodisada olgan tan jarohatlari oqibatida kichik serjant Hosilbek Eshnazarov shifoxonada vafot etdi.
Holat yuzasidan avtotransport vositasini olib qochish va odam o‘limiga sabab bo‘lgan qasddan badanga og‘ir shikast yetkazish ayblovlari bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, voyaga yetmagan Doniyor Turg‘unov ehtiyot chorasi sifatida qamoqqa olingan.
2026 yil 25 fevral kuni Toshkent shahrining Mirobod tumanida voyaga yetmagan Doniyor Turg‘unov BMW mashinasida yo‘l-patrul xizmati inspektori Hosilbek Eshnazarovni urib yuborgandi.
Keyinchalik inspektor olgan og‘ir jarohatlar oqibatida vafot etdi.
Shundan so‘ng Doniyor Turg‘unovga nisbatan qamoqqa olingan. U Jinoyat kodeksining 267-moddasi (avtotransport vositasini olib qochish) va 104-moddasi uchinchi qismi «d» bandida (odam o‘limiga sabab bo‘lgan qasddan badanga og‘ir shikast yetkazish) ko‘rsatilgan jinoyatlarni sodir etganlikda gumon qilinmoqda.
Marhum kichik serjant Hosilbek Eshnazarov prezident farmoniga ko‘ra, «Jasorat» medali bilan mukofotlandi va uning oilasiga Toshkent shahridan 3 xonali kvartira berildi.
Jamiyat
Original dorilarni mahalliylashtirish va insonparvarlik yordami bo‘yicha yangi tizim joriy etiladi
Original dorilarni mahalliylashtirish va insonparvarlik yordami bo‘yicha yangi tizim joriy etiladi.
Yurtimizda farmatsevtika sohasini tubdan o‘zgartiruvchi va aholimizni sifatli dori-darmonlar bilan ta’minlashga qaratilgan muhim Prezident Farmoni qabul qilindi. Xo‘sh, bu o‘zgarishlar oddiy fuqarolar hayotida qanday aks etadi?
Eng muhim yangiliklar:
Original dorilar arzonlashadi: Xorijning original dorilari patent muddati tugashi bilan o‘zimizda ishlab chiqariladi. Buning uchun tadbirkorlarga davlat tomonidan 100 ming dollargacha subsidiya ajratiladi. Natijada, dorixonalarimizda sifatli va hamyonbop mahalliy mahsulotlar ko‘payadi.
Dorilarni yo‘q qilish o‘rniga — muhtojlarga xayriya: Shu paytgacha tadbirkorlar yaroqlilik muddati tugab borayotgan dorilarni bepul tarqatishdan ko‘ra, yo‘q qilishni afzal ko‘rardi (chunki xayriya qilinsa, soliq to‘lanardi). Endilikda yaroqliligiga 6 oy qolgan dorilarni tibbiyot muassasalariga bepul bergan tadbirkorlar soliqdan ozod qilinadi.
Maktabdan to‘g‘ridan-to‘g‘ri universitetning 2-kursiga: Abu Ali ibn Sino nomidagi maktab o‘quvchilari uchun 5 yillik maxsus STEM dasturi joriy etiladi. Chet tili va tabiiy fanlarni a’lo baholarga yopgan bitiruvchilar Farmatsevtika texnik universitetining 2-kursiga imtihonsiz qabul qilinadi.
Farmonning qabul qilinishi ichki bozorni xavfsiz va hamyonbop dori vositalari bilan ta’minlash orqali millat salomatligini asrashda muhim qadam bo‘ladi. Bundan tashqari, sohada yangi innovatsiyalarni qo‘llab-quvvatlash va yosh iqtidorlarni tayyorlash tizimi butunlay yangi bosqichga olib chiqiladi.
“Ihlos travel”ning Umra ziyoratchilari O‘zbekistonga eson-omon yetib kelgani ma’lum qilindi
Superliga. «Neftchi»ning zo‘r starti va jadval tubiga tushgan «So‘g‘diyona»
Ozarbayjon diplomatlarini Erondan evakuatsiya qilmoqda
-
Turk dunyosi5 days agoTurkiyaning hukmron partiyasi 10% virtual valyuta daromad solig’ini taklif qilmoqda
-
Iqtisodiyot4 days ago
O‘zbekiston–Yaponiya: startaplar yo‘nalishida hamkorlik imkoniyati mavjud
-
Iqtisodiyot5 days agoYanvarda tashqi savdo aylanmasi 1,3 mlrd dollarga oshdi
-
Dunyodan1 day ago
Sochida bir kunda ikki marta zilzila sodir bo‘ldi
-
Iqtisodiyot3 days agoYevropada gaz narxi so‘nggi uch yildagi eng yuqori darajaga yetdi
-
Iqtisodiyot23 hours agoSodiqlik kartasini skanerlash va xarid uchun to‘lov qilish — endi payme’da barchasi bir urinishda!
-
Siyosat5 days agoEnergetika vazirligi 1 martdan tabiiy gaz narxi oshishi haqidagi mish-mishlarni rad etadi
-
Siyosat3 days agoO‘zbekiston mudofaa qobiliyatini mustahkamlash masalalari muhokama qilindi