Bugungi kunda Xitoy dunyodagi eng yirik tovar eksportchisi hisoblanadi. Ko‘plab davlatlar uchun u ta’minot zanjirida hal qiluvchi o‘rin tutadi.

Yangi xarita UN Comtrade va Jahon bankining eng so‘nggi ma’lumotlariga asoslanib, har bir mamlakatning Xitoy tovarlari importiga qay darajada bog‘liq ekanini ko‘rsatadi.

Eng yuqori qaramlik Kambojada qayd etilgan — uning tovar importining 46,8 foizi Xitoy hissasiga to‘g‘ri keladi. The Observatory of Economic Complexity ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakat to‘qimachilik sanoati uchun katta hajmda xomashyo import qiladi. To‘qimachilik esa Kambojaning asosiy eksport tarmoqlaridan biri hisoblanadi.

Qirg‘iziston va Mo‘g‘ulistonda ham importning 40 foizdan ortig‘i Xitoy hissasiga to‘g‘ri keladi. Eng ko‘p qaram davlatlarning aksariyati yoki rivojlangan sanoat bazasiga ega emas, yoki eksportga yo‘naltirilgan tarmoqlarni (masalan, to‘qimachilik va elektronika yig‘ish) saqlab turish uchun Xitoy butlovchi qismlariga tayanadi.

Bunga qarama-qarshi ravishda, Kayman orollari — Xitoy importi ulushi 1 foizdan kam bo‘lgan yagona hududdir. Uning iqtisodiyoti asosan Niderlandiyaga bog‘liq.

Xitoyning savdo strategiyasi ko‘pincha hamkor davlatlarda investitsiyalar va infratuzilma qurilishini o‘z ichiga oladi. 2013 yilda boshlangan “Bir kamar, bir yo‘l” tashabbusi doirasida Xitoy davlat banklari rivojlanayotgan mamlakatlarda portlar va boshqa infratuzilma obektlarini kreditlar hisobiga moliyalashtiradi. Bu esa Xitoyga strategik ahamiyatga ega savdo nuqtalarida ulushga ega bo‘lish va ta’sirini kuchaytirish imkonini beradi — ayniqsa, qabul qiluvchi davlat qarzni qoplashda qiyinchilikka duch kelganda.

Uzoq vaqt davomida Made in China yorlig‘i arzon, ommaviy ishlab chiqarilgan tovarlar bilan bog‘liq edi. Ammo bugungi kunda Xitoy eksportining eng katta qismi texnologiyalarga to‘g‘ri keladi.

Nisbatan arzon ishchi kuchiga ega kuchli ishlab chiqarish markaziga aylanganidan so‘ng, Xitoy integral sxemalar — zamonaviy elektronikaning asosiy komponentlarini ishlab chiqarishda yetakchi o‘rinni egalladi. Aynan shu mahsulotlar eksportning asosiy qismini tashkil etadi va mamlakatning global ta’minot zanjirlaridagi hal qiluvchi rolini ko‘rsatadi. Ularning ortidan telefonlar va avtomobillar turadi.

Shuningdek, iste’mol elektronikasi, energetika va mudofaa tizimlarida qo‘llanadigan strategik minerallarni qayta ishlashda ham dunyo katta darajada Xitoyga bog‘liq. Bu qaramlik AQSh qonun chiqaruvchilarini ichki ishlab chiqarish quvvatlarini oshirish va tarif hamda sanoat siyosati orqali ta’minot zanjirlarini diversifikatsiya qilishga undadi.

Ma’lumotlar Xitoyning jahon savdo tizimiga qay darajada chuqur integratsiyalashganini yaqqol ko‘rsatadi. Xitoydan importni jiddiy qisqartirish har qanday holatda dunyo bo‘ylab turli tarmoqlarda zanjirli reaksiyani keltirib chiqaradi.

Source link

Ikki yarim yil oldin Smart Integrity me MChJga ishonchli boshqaruvga berilgan Taxiatosh issiqlik elektr stansiyasi bir oy ichida davlat ixtiyoriga qaytariladi. Ishonchli boshqaruvning nima uchun bekor qilinganiga rasmiy izoh berilmagan.

Smart Integrity me MChJga ishonchli boshqaruvga berilgan Taxiatosh issiqlik elektr stansiyasi bir oy muddatda «Issiqlik elektr stansiyalari» AJ tarkibiga qaytariladi. Bu haqda 25 fevraldagi «Davlat ishtirokidagi korxonalar va tijorat banklari faoliyati samaradorligini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi prezident qarorida ko‘zda tutilgan.

Ma’lumot uchun, Taxiatosh IES Qoraqalpog‘iston Respublikasi va Xorazm viloyatini elektr energiyasi bilan ta’minlovchi mintaqadagi eng yirik energetika korxonalaridan biridir. Stansiya 2023 yil 18 sentabrda tuzilgan shartnoma asosida Smart Integrity me MChJga ishonchli boshqaruvga berilgandi. 

Taxiatosh IES sof foydasi 2021 yilda 382,9 mlrd so‘mni, 2022 yilda 56,6 mlrd so‘mni, 2023 yilda esa 4,37 mlrd so‘mni tashkil qilgan. 2024 yil uchun moliyaviy hisobot e’lon qilinmagan.

Ochiq manbalarda taqdim etilgan ma’lumotlarga ko‘ra, Smart Integrity me MChJ 2023 yil 6 yanvarda ro‘yxatdan o‘tgan. Kompaniyaning yagona ta’sischisi — New Industrial Technologies. Ushbu tashkilot avvalroq Paynet to‘lov tashkiloti hamda Humo to‘lov tizimini sotib olgandi. Shuningdek, Dehqonobod kaliy zavodini Asian Chemical Group’da ham 49 foiz ulushga ega.

Taxiatosh IES nima uchun ishonchli boshqaruvdan qaytarib olinayotganiga qo‘shimcha izoh berilmagan. Bundan tashqari, ushbu tuzilma ishonchli boshqaruvida bo‘lgan Toshkent va Navoiy issiqlik elektr stansiyalarining ayni paytdagi egalik huquqi kimga tegishli ekanligi ham noma’lum bo‘lib qolyapti.

Eslatib o‘tamiz, 2023 yilda ishonchli boshqaruvga berilgan Angren va Yangi Angren IESlari ham davlat ixtiyoriga qaytarilgandi. Bunga stansiyalarning 3 yil ichida 1,5 trln so‘m zarar ko‘rgani sabab bo‘lgandi.

Source link

Dollar kursida ko‘tarilish kuzatildi



Source link

Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026 yilning yanvar oyida O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasi 5,8 mlrd AQSh dollarini tashkil etib, o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 1,3 mlrd dollarga yoki 29,2 foizga o‘sgan.

Ma’lum qilinishicha, yanvar oyida tashqi savdo aylanmasi tarkibida eksport 1,7 mlrd dollarni tashkil etgan bo‘lib, bu ko‘rsatkich o‘tgan yilga nisbatan 26,7 foizga oshgan. Import hajmi esa 4,1 mlrd dollar bo‘lib, 30,3 foizlik o‘sish qayd etilgan.

Shuningdek, 2026 yilning ilk oyida O‘zbekiston jahonning 145 dan ortiq mamlakati bilan savdo aloqalarini amalga oshirgan.

Tashqi savdo aylanmasida eng katta ulush quyidagi davlatlar hissasiga to‘g‘ri kelgan:

Xitoy — 27,9 foiz;

Rossiya — 18,7 foiz;

Qozog‘iston — 7,1 foiz;

Turkiya — 3,6 foiz;

Afg‘oniston — 2,4 foiz.

Qayd etilishicha, mazkur ko‘rsatkichlar tashqi iqtisodiy aloqalar faolligi oshgani, shuningdek, import va eksport operatsiyalari ko‘lami kengayganini ko‘rsatadi.

Source link

Adliya vazirligi kripto-aktivlar aylanmasi sohasidagi xizmatlar provayderlari faoliyatini litsenziyalash tartibi to‘g‘risidagi nizomga qo‘shimcha va o‘zgartirishlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazdi. Yangi normalarga ko‘ra, litsenziya berish yoki rad etishda litsenziyalovchi organning “asoslantirilgan mulohazasi” hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi.

Adliya vazirligi tomonidan tegishli o‘zgartirishlar davlat ro‘yxatidan o‘tkazildi. Hujjatga muvofiq, “asoslantirilgan mulohaza” — qonunchilikda belgilangan talablarga qo‘shimcha ravishda litsenziyalovchi organ tomonidan qo‘llaniladigan, ko‘rib chiqilayotgan masalaning haqiqiy mazmuni rasmiy mazmundan ustuvorligini nazarda tutuvchi professional baholash hisoblanadi.

Qayd etilishicha, bunday mulohaza litsenziyalovchi organning nazorat faoliyati doirasida olingan ma’lumotlariga tayanadi. Shuningdek, jismoniy va yuridik shaxslar, xalqaro tashkilotlar, davlat organlari, jumladan chet el nazorat organlari va tashkilotlaridan kelib tushgan axborotlar ham inobatga olinishi mumkin. Ochiq manbalardagi ma’lumotlar ham baholash jarayonida ahamiyat kasb etadi.

Yangi tartibga ko‘ra, litsenziyalovchi organning asoslantirilgan mulohazasi litsenziya berish to‘g‘risidagi arizani rad etish uchun asos bo‘lishi mumkin.

Mutaxassislar fikricha, mazkur o‘zgartishlar kripto-aktivlar aylanmasi sohasida shaffoflikni kuchaytirish, xavf-xatarlarni kamaytirish va bozor ishtirokchilari faoliyati ustidan nazoratni takomillashtirishga qaratilgan.

Source link