EPA/Shutterstock

Ukraina prezidenti oxirgi marta oktabr oyida Oq uyda prezident Donald Tramp bilan uchrashgan edi.

Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy yakshanba kuni Floridada AQSh prezidenti Donald Tramp bilan uchrashishini aytdi, chunki muzokaralar Rossiyaning keng ko‘lamli urushini tugatish bo‘yicha davom etmoqda.

Zelenskiy AQSh vositachiligidagi tinchlik rejasi va AQShning xavfsizlik bo‘yicha aniq takliflariga e’tibor qaratmoqchi ekanligini aytdi. Ammo yuqori martabali rossiyalik mulozimning aytishicha, reja Rossiya AQSh bilan muzokara olib borayotgan rejadan tubdan farq qiladi.

Kreml prezident Zelenskiyning agar Rossiya ham olib chiqsa, Ukrainaning sharqiy Donbas viloyatidan qo‘shinlarni olib chiqish taklifiga izoh bermadi.

Poytaxt Kiyevda bir kecha-kunduzda Rossiyaning yangi havo hujumlari oqibatida kamida besh kishi yaralandi, dedi shahar meri. Kiyev viloyatida yana bir kishi jarohatlangan.

Kiyev meri Vitaliy Klichkoning aytishicha, guvohlar shaharda portlashlar sodir bo‘lgani va Ukraina havo hujumidan mudofaa kuchlari hujumni qaytargan.

Rossiyaning hujumlari shanba kuni ertalab davom etdi, Ukraina havo kuchlari mamlakat bo’ylab uchuvchisiz samolyotlar va raketalar tahdidi haqida ogohlantirdi.

Rossiya 2022-yilning fevralida Ukrainaga keng ko‘lamli bosqinni boshladi.

Hozirda Moskva Donetsk viloyatining qariyb 75 foizini va qo‘shni Luganskning qariyb 99 foizini nazorat qiladi. Bu hududlar umumiy ma’noda Donbass deb ataladi.

Ukraina Milliy Favqulodda Xizmati DSNS

Rossiya havo reydlaridan so‘ng, tunda Kiyevda uylarga hujum uyushtirildi

Ukraina tinchlik kelishuvining bir qismi sifatida Qo’shma Shtatlardan kafolatlar talab qilmoqda va Zelenskiy demilitarizatsiya qilingan “erkin iqtisodiy zona” Donbas mintaqasi uchun potentsial variant, deb taklif qildi, Rossiya kuch bilan egallab ololmadi.

Juma kuni prezident Zelenskiy jurnalistlarga 20 banddan iborat reja 90 foizga bajarilganini aytib, “Bizning vazifamiz hamma narsa 100 foiz tayyor bo‘lishiga ishonch hosil qilish” deya qo‘shimcha qildi.

“Biz bir kunni ham behuda o‘tkazmayapmiz. Prezident Tramp bilan yaqin orada eng yuqori darajada uchrashishga kelishib oldik. Ko‘p narsa yangi yilga qadar hal bo‘ladi”, deb yozadi u ijtimoiy tarmoqda.

Ammo juma kuni chop etilgan Politico nashriga bergan intervyusida Tramp Ukraina tomonida “men buni tasdiqlamagunimcha hech narsa yo‘qligini” aytdi.

“Menimcha, bu u bilan yaxshi ishlaydi. Menimcha, bu (Vladimir) Putin bilan yaxshi ishlaydi”, – dedi Tramp.

Shuningdek, u Rossiya prezidenti bilan “tez orada” uchrashishni rejalashtirayotganini aytdi.

Prezident Tramp, shuningdek, Politico nashriga Isroil Bosh vaziri Binyamin Netanyaxu yaqin kunlarda unga tashrif buyurishini aytdi.

Kreml elchisi Kirill Dmitriev dam olish kunlari Floridadagi muzokaralardan qaytganidan so‘ng, Putinning katta yordamchilari AQSh rasmiylari bilan telefon orqali keyingi muzokaralar o‘tkazdi.

Rossiya tashqi ishlar vaziri o‘rinbosari Sergey Ryabkov so‘nggi voqealardan mamnun edi, biroq Ukrainani AQSh rejasi bo‘yicha muzokaralarni “torpeda qilish”ga urinishda aybladi.

“2025-yil 25-dekabr barchamiz uchun haqiqatan ham yechimga yaqinlashgan muhim bosqich sifatida yodimizda qoladi. Lekin biz oxirgi turtki bo‘la olamizmi va kelishuvga erisha olamizmi, bizning sa’y-harakatlarimiz va boshqa tomonning siyosiy irodasiga bog‘liq bo‘ladi”, dedi u juma kuni Rossiya davlat televideniyesiga bergan izohida.

Prezident Zelenskiyning Floridaga kutilayotgan tashrifi tafsilotlari ma’lum bo‘lganidan ko‘p o‘tmay, Ukraina shimoli-sharqidagi Ukrainaning ikkinchi yirik shahri Xarkov meri Rossiya havo hujumi oqibatida ikki kishi halok bo‘lgani va bir necha kishi yaralanganini e’lon qildi.

Reuters

Ukrainalik askarlarning suratga tushishi bilan birga Rojdestvo bayrami taomini yeb, frontda janglar davom etmoqda

Zelenskiy bu yil Tramp bilan bir necha bor uchrashgan, chunki ularning fevral oyida Oq uydagi birinchi uchrashuvi dushmanona qichqiriqlarga aylangan. Oktyabr oyida Oq uyda bo’lib o’tgan so’nggi uchrashuv ancha do’stona bo’ldi.

Yuqori darajadagi muzokaralar rejalari tasdiqlanishi Ukraina rahbarining Rojdestvo kunida Trampning bosh muzokarachisi bo‘lgan maxsus elchi Stiv Vitkoff va uning kuyovi Jared Kushner bilan bir soat telefon orqali gaplashgani haqida e’lon qilganidan keyin keldi.

Uning so‘zlariga ko‘ra, muzokaralarning so‘nggi bosqichi urushni qanday tugatish bo‘yicha “yangi g‘oyalar”ni ishlab chiqdi va bu “haqiqatan ham yaxshi suhbatlar bo‘ldi”.

Oq uy Ukraina sharqida de-fakto qurolsizlantirilgan hudud yaratishni taklif qildi, u yerda har ikki davlat qo‘shin yubormaslikka rozi bo‘ladi, bu murosaga kelish bahsli hududning qonuniy egaligi bilan bog‘liq murakkab muammolarni hal qilishdan qochadi.

Prezident Zelenskiy chorshanba kuni agar Ukraina iqtisodiy hudud yaratish uchun o‘zining sharqiy frontidan 40 kilometr (25 milya)gacha chekinsa, Rossiya ham Ukrainaning sanoat o‘chog‘i Donbasdagi Rossiya tomonidan bosib olingan mintaqadan ham shunday qilishini taklif qildi.

Ukraina Vitkov tomonidan ishlab chiqilgan 28 banddan iborat oldingi reja loyihasiga ko’p o’zgartirishlar kiritdi, lekin ko’pchilik Rossiyani qo’llab-quvvatladi.

Zelenskiy juma kuni jurnalistlarga Floridadagi dam olish kunlari bo‘lib o‘tadigan muzokaralarda ko‘plab hujjatlar, jumladan, AQSh xavfsizligi va alohida iqtisodiy kelishuvlar muhokama qilinishini aytdi.

Biroq, prezident Zelenskiy bir necha bor ta’kidlaganidek, hududiy muammo va Zaporijjiya atom elektr stansiyasining kelajagi hal qilinishi eng qiyin masala ekanligi isbotlangan.

Oq uy Yevropadagi eng yirik zavod ishlab chiqaradigan energiyani Ukraina va Rossiya o‘rtasida taqsimlashni taklif qildi. Hozirda u Rossiya harbiylari tomonidan nazorat qilinadi.

Rossiya AQShning soʻnggi rejasining koʻp jihatlariga, xususan hududiy takliflariga rozi boʻlmasa kerak. Tashqi ishlar vazirligi matbuot kotibi Mariya Zaxarova “asosan G’arbiy Yevropa davlatlaridan iborat bir guruh”ni hozirgacha erishilgan diplomatik taraqqiyotga sabotaj qilishga urinishda aybladi.

Prezident Putin Ukraina qo‘shinlari butun Donbassdan chiqib ketishi kerak, aks holda Rossiya mintaqani bosib olishi haqida bir necha bor ogohlantirgan va urushni qanday tugatish bo‘yicha har qanday murosaga kelishni rad etgan.

Zelenskiy shu hafta rejaning so‘nggi versiyasini aytib o‘tdi, bu 28 banddan iborat dastlabki loyiha noyabr oyida sizib chiqqanidan beri birinchisi.

Oxirgi taklif Qo’shma Shtatlar va Yevropani NATOning 5-moddasiga muvofiq xavfsizlikni ta’minlash majburiyatini oladi, ittifoqchilar Rossiya yangi bosqinni boshlasa, harbiy yordam berishga va’da berishadi.

Kelishuv Ukraina harbiy xizmatchilari sonini 800 mingda saqlab qoladi, Kreml bu darajani kamaytirishni talab qilgan.

Source link