Jamiyat
“Yuksak Ehtirom” mukofoti, CFA oltin standarti va moliya olamiga bag‘ishlangan yangi kitob
Moliya olami — bu nafaqat raqamlar, balki xavf-xatarlarni boshqarish, strategik qarorlar qabul qilish va doimiy o‘rganish san’atidir. Bugungi qahramonimiz — AQShdagi nufuzli aktivlarni boshqarish (asset management) kompaniyasi moliyaviy analitigi Rustam Oltinov. Uning hikoyasi Buxorodagi oddiy oilaviy suhbatlardan boshlanib, Amerikaning eng yirik moliya markazlarigacha yetib bordi. Yaqinda “Yuksak Ehtirom” mukofoti bilan taqdirlangan va zamonaviy moliya tizimlari haqida fundamental kitob yozgan hamyurtimiz bilan moliya olamidagi yangi cho‘qqilar haqida suhbatlashdik.
Inqirozdan tug‘ilgan motivatsiya: Buxorodan boshlangan yo‘l
Rustam Oltinovning iqtisodiyotga bo‘lgan qiziqishi tasodifiy emas. U Buxoroda, har kuni kechki ovqat ustida jahon iqtisodiyoti va bozorlardagi o‘zgarishlar muhokama qilinadigan ziyoli oilada ulg‘aygan. Uning bobosi — Buxoro davlat universiteti professori va sobiq rektori bo‘lib, Rustamda ilm-fanga, akademik izlanishlarga bo‘lgan muhabbatni aynan u uyg‘otgan.
Biroq, uning moliyachi bo‘lish qarorini qat’iylashtirgan voqea biroz dramatikroq kechgan. Rustam 13 yoshga to‘lganda, oilaviy ishlab chiqarish korxonasi bankrotlikka uchradi. Bu og‘ir davr unga moliya va xavf-xatarlarni (risk management) to‘g‘ri baholash hayotiy zaruriyat ekanini ko‘rsatib berdi. “O‘shanda nima xato bo‘lganini tushunish va moliyaviy bilimsizlik qanchalik qimmatga tushishini anglash mening asosiy maqsadimga aylandi”, — deb eslaydi u.
CFA: Moliyachilarning “Oltin standarti” sari
Bugungi kunda Rustam Oltinov dunyo moliyachilari orasida “oltin standart” hisoblangan CFA (Chartered Financial Analyst) sertifikatining 1-bosqichini muvaffaqiyatli tamomlab, hozirda 2-bosqich nomzodi sifatida tayyorgarlik ko‘rmoqda. CFA — bu nafaqat bilim, balki moliyaviy axloq va professionallikning eng yuqori cho‘qqisidir.
Hozirda u AQShdagi yirik aktivlarni boshqarish kompaniyasida moliyaviy analitik sifatida faoliyat yuritmoqda. Uning kundalik ishi murakkab moliyaviy modellarni qurish, kompaniyalarning bozor qiymatini (valuation) aniqlash (EV/EBITDA, FCF kabi ko‘rsatkichlar orqali) va investitsiya strategiyalarini ishlab chiqishdan iborat. Bu yerda u nafaqat an’anaviy moliya, balki sun’iy intellekt (AI) texnologiyalarini moliya tahliliga integratsiya qilish bo‘yicha ham yetakchi tashabbuslarni amalga oshirmoqda.
“Yuksak Ehtirom” va vatanga bo‘lgan sadoqat
Rustam Oltinov garchi okean ortida yashab, faoliyat yuritayotgan bo‘lsa-da, O‘zbekiston iqtisodiyotini, xususan o‘zi tug‘ilib o‘sgan Buxoro viloyatining iqtisodiy salohiyatini doimiy ravishda tahlil qilib boradi. Uning hududiy iqtisodiyot, investitsion muhit va tarkibiy islohotlar haqidagi chuqur tahliliy maqolalari mutaxassislar tomonidan yuqori baholandi.
Aynan ushbu tahlillari va O‘zbekiston iqtisodiyoti rivojiga qo‘shayotgan hissasi uchun u yaqinda “Yuksak Ehtirom” mukofotiga loyiq ko‘rildi. Bu mukofot — uzoqdagi hamyurtimizning vatan ravnaqi uchun qilayotgan akademik va professional xizmatlarining e’tirofidir. U o‘z maqolalarida Buxoroning tarixiy va turistik imkoniyatlarini zamonaviy moliya asboblaridan foydalangan holda yanada rivojlantirish bo‘yicha aniq takliflarni ilgari surgan.
Fundamental bilimlar xazinasi: Yangi kitob tahlili
Rustam Oltinovning navbatdagi ulkan yutug‘i — bu uning “Modern Financial Systems: Analysis and Management Mechanisms” nomli yangi fundamental kitobidir. Ushbu asar o‘n yillik tajriba va ilmiy izlanishlarning mahsuli bo‘lib, zamonaviy moliya tizimining o‘nta asosiy o‘lchamini qamrab oladi.Kitobda quyidagi muhim yo‘nalishlar tahlil qilingan:
Moliya tizimlarining evolyusiyasi: Nazariy asoslardan amaliyotgacha.
Bank tizimi va monetar siyosat: Tijorat banklari faoliyati va risklar boshqaruvi.
Davlat moliyasi: Budjet tizimi, soliq siyosati va davlat qarzi boshqaruvi.
Korporativ moliya: Investitsiya qarorlari va dividend siyosati.
Fintex va Innovatsiyalar: Blokcheyn, raqamli to‘lovlar va moliya sohasidagi sun’iy intellekt ilovalari.
Kitobning yakuniy bobi aynan O‘zbekiston moliya tizimini modernizatsiya qilish masalalariga bag‘ishlangan bo‘lib, unda mamlakatdagi bank islohotlari va xalqaro integratsiya yo‘llari ilmiy asoslab berilgan. Bu kitob nafaqat talabalar, balki soha mutaxassislari va siyosat ishlab chiquvchilar uchun ham qimmatli qo‘llanma bo‘lishi shubhasiz.
Ilmiy izlanishlar va akademik ta’sir
Rustam shunchaki amaliyotchi emas, u faol tadqiqotchi hamdir. Uning yaqinda chop etilgan “Do You Prefer Stocks for your Pension Portfolio?” (2025) nomli ilmiy maqolasi pensiya jamg‘armalarini boshqarishda aksiyalarning roli va uzoq muddatli daromadlilik tahliliga bag‘ishlangan. Ushbu ish American Journal of Business Management, Economics and Banking nashrida e’lon qilindi.
Uning ilmiy ishlarida moliya tizimining barqarorligi va investorlarni himoya qilish mexanizmlari ustuvor ahamiyatga ega. Rustamning fikricha, moliya — bu shunchaki pul yig‘ish emas, balki jamiyat farovonligini ta’minlovchi tizimli vositadir.
Sabr va Intizom: Muvaffaqiyat kaliti
Suhbatimiz davomida Rustam Oltinov muvaffaqiyatining sirini bitta so‘z bilan ifodaladi: Intizom.
“Universitetning uchinchi kursida hamma narsadan charchab, O‘zbekistonga qaytib ketish uchun chipta olgan kunlarim bo‘lgan”, — deydi u samimiy tarzda. “Lekin bir hafta qolganda o‘zimga savol berdim: shuncha orzu va qurbonliklar shunchaki voz kechish uchunmidi? Men chiptani bekor qildim va qoldim. O‘shanda tushundimki, muvaffaqiyat — bu iqtidor emas, balki hamma narsa og‘irlik qilganda ham to‘xtamaslik qobiliyatidir”.
Hozirda Rustam tunda moliya darsliklari va CFA materiallari bilan o‘tirib, kunduzi esa Amerikaning eng raqobatbardosh bozorlarida tahlil olib boradi. Uning maqsadi — dunyodagi eng nufuzli moliyaviy tahlilchilar qatoridan joy olish va O‘zbekiston iqtisodiy o‘sishiga o‘zining ilmiy va amaliy bilimlar ko‘prigi bilan xizmat qilishdir.
Rustam Oltinovning hikoyasi — bu o‘z bilimiga sarmoya kiritish qanchalik muhimligining isbotidir. “Yuksak Ehtirom” mukofoti esa faqat boshlanishi. Zero, global bozorda bilim bilan qurollangan o‘zbek yoshlarining o‘rni har qachongidan ham yuksakroq bo‘lib bormoqda.
Asror MIRZO
Prezident farmonida tadbirkorlik subyektlarining huquqiy himoyasini kuchaytirishga qaratilgan «tadbirkorlik subyektining haqlilik prezumpsiyasi» belgilandi.
Unga ko‘ra, davlat organi tomonidan aksi isbotlanmaguncha tadbirkorlik subyekti va uning mansabdor shaxsi qonunchilikka muvofiq harakat qilgan hamda o‘z majburiyatlarini lozim darajada bajargan deb hisoblanadi.
Sudda tadbirkorga nisbatan huquqiy ta’sir chorasi qo‘llash uchun uning asosli, qonuniy va mutanosib ekanini, shuningdek, huquqbuzarlik faktini isbotlash majburiyati davlat organiga yuklanadi.
Qonunchilikdagi bartaraf etib bo‘lmaydigan ziddiyatlar, noaniqlik va tushunmovchiliklar, shuningdek, dalillar yetarli emasligi tufayli yuzaga keladigan shubhalar tadbirkorlik subyekti foydasiga talqin qilinadi.
Ko‘ksaroy qarorgohida O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev va Hindiston Bosh vaziri Narendra Modi o‘rtasida muzokaralar bo‘lib o‘tdi. Uchrashuv avvalida mehmon davlatimiz rahbarini Mustaqillik kuni bilan samimiy tabrikladi. Ushbu tarixiy tashrif ikki mamlakat o‘rtasidagi munosabatlarni keng qamrovli strategik sheriklik darajasiga olib chiqib, o‘zaro hamkorlikda yangi bosqichni boshlab berishi ta’kidlandi.
Tomonlar savdo-iqtisodiy aloqalar izchil rivojlanayotganini mamnuniyat bilan qayd etdilar. O‘tgan yili tovar ayirboshlash hajmi ilk bor 1 milliard dollardan oshdi, qo‘shma korxonalar soni esa 7 barobarga ko‘paydi, haftasiga 14 ta to‘g‘ridan-to‘g‘ri aviaparvoz amalga oshirilmoqda. Ikki davlat rahbarlari 2030-yilga qadar o‘zaro savdo hajmini 5 milliard dollarga yetkazish bo‘yicha zarur choralarni ko‘rishga kelishib oldilar. Shuningdek, energetika, farmatsevtika, metallurgiya, sog‘liqni saqlash va qishloq xo‘jaligi kabi ustuvor sohalarda yangi sanoat kooperatsiyasi loyihalarini amalga oshirishga alohida e’tibor qaratildi.
Hamkorlikni samarali muvofiqlashtirish maqsadida tashqi siyosat idoralari rahbarlari darajasida yangi muvofiqlashtiruvchi mexanizm ta’sis etiladigan bo‘ldi. Tomonlar parlamentlararo, Hukumatlararo komissiya va Ishbilarmonlar kengashi doirasidagi muloqotlarni faollashtirishga kelishib oldilar. Andijon va Gujarat, Farg‘ona va Haryana, Samarqand va Agra o‘rtasidagi hududlararo yaqin sheriklik aloqalari ham yuqori baholandi.
Gumanitar sohada ta’lim va madaniyat yo‘nalishidagi aloqalar kengaymoqda. Hozirda O‘zbekistonda Hindistonning 4 ta universiteti faoliyat yuritmoqda. Madaniy-gumanitar aloqalarni rivojlantirishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Bunda Lal Bahodur Shastri nomidagi Hind madaniyati markazi va Mahatma Gandi nomidagi Hindshunoslik markazi muhim o‘rin tutmoqda.
Shuningdek, O‘zbekistonda yoga tobora ommalashib borayotgani va ushbu sohadagi hamkorlik faol rivojlanayotgani qayd etildi.
Tashrif doirasida Madaniy almashinuv bo‘yicha besh yillik dastur imzolanishi, madaniyat kunlari va kinofestivallar muntazam o‘tkazilishi belgilandi. Rahbarlar BMT, ShHT va BRIKS kabi xalqaro tashkilotlar doirasida bir-birini izchil qo‘llab-quvvatlashni davom ettirishlarini bildirdilar. Muzokaralar yakunida belgilangan barcha vazifalar bo‘yicha aniq «yo‘l xaritalari» ishlab chiqilishiga kelishib olindi.
Buxoro viloyati hokimiga birinchi o‘rinbosar tayinlandi.
Jamshid Sharopov Buxoro viloyati hokimining moliya-iqtisodiyot va kambag‘allikni qisqartirish masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari – viloyat iqtisodiyot va moliya boshqarmasi boshlig‘i lavozimiga tayinlandi.
Jamshid Sharopov 1984-yil 27-yanvarda G‘ijduvon tumanida tug‘ilgan. 2005-yilda Buxoro davlat universiteti, 2009 yilda Toshkent davlat iqtisodiyot universitetini tamomlagan. Ma’lumoti bo‘yicha mutaxassisligi-iqtisodchi.
Mehnat faoliyatini 2002-yilda AT “Paxta Bank”ning Buxoro viloyati boshqarmasi bank jarayonlari bo‘limi iqtisodiy bo‘linmasi mutaxassisi sifatida boshlab, ATB “Agrobank” Buxoro viloyati boshqarmasi boshlig‘i (2014-2020), O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki Buxoro viloyati bosh boshqarmasi boshlig‘i (2020-2021), Shofirkon tumani hokimi (2021-2023), ATB “Agrobank” agrosanoat majmuasi korxonalarini moliyalashtirish departamenti direktori o‘rinbosari (2023-2026) lavozimlarida faoliyat yuritgan.
Ayni paytga qadar u ATB “Agrobank” muammoli kreditlar bilan ishlash departamenti direktori vazifasida ishlab kelayotgan edi.
«O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining o‘ttiz besh yilligi munosabati bilan chet el fuqarolari va xorijda istiqomat qilayotgan vatandoshlarimizni mukofotlash to‘g‘risida»gi Prezident farmoni e’lon qilindi.
Mukofotlanganlar ro‘yxati:
“Do‘stlik” ordeni bilan
Ivan Sao – “BYD Auto” kompaniyasining Yevropa sotuv bo‘limi bosh direktori o‘rinbosari
Klod Imoven – Fransiyaning “MEDEF International” harakatining O‘zbekiston-Fransiya ishbilarmonlar kengashi raisi
Masayoshi Fujimoto – “Sojitz” kompaniyasi direktori
Sabine Maxl – BMTning O‘zbekistondagi doimiy koordinatori
Turaman Sinan – Shayxontohur tumanidagi “Outdoor Factory Toshkent” mas’uliyati cheklangan jamiyati kuzatuv kengashi raisi, Toshkent shahri
II darajali “Salomatlik” ordeni bilan
Qahorova Nilufar Hamroyevna – AQShning Garvard universiteti huzuridagi Boston bolalar shifoxonasi loyiha menejeri
Yuldasheva Nodira Muxamedovna – Kanadaning Toronto shahridagi Kanadadagi o‘zbekistonliklar uyushmasi asoschisi, “Sog‘lom yo‘l” tibbiy va diagnostik markazi rahbari
“Shuhrat” medali bilan
Abdullayeva Shahlo Abdirashidovna – Koreya Respublikasining Kvangju shahridagi Migrant ayollar huquqlarini himoya qilish va ta’lim berish markazi rahbari.
Podpolkovnik Baxtiyor Inoqov Surxondaryo viloyati ichki ishlar boshqarmasi boshlig‘i etib tayinlandi. U bunga qadar Ichki ishlar vazirligi Akademiyasi magistratura bosqichida tahsil olgan.
Tayinlov Xalq deputatlari Surxondaryo viloyati Kengashining jamoat xavfsizligi va kriminogen vaziyatga bag‘ishlangan navbatdan tashqari sessiyasida ma’lum qilindi.
Sessiyada viloyatdagi jinoyatchilik holati ham tahlil qilindi. Joriy yilning hisobot davrida hududdagi 723 ta mahallaning 528 tasida (73 foiz) bironta ham jinoyat sodir etilmagan. Ichki ishlar xodimlarining tashabbusi bilan aniqlanadigan jinoyatlar soni 40 foizga yaxshilangan.
Shu bilan birga, 28 ta mahalla «qizil» toifada qolayotgani qayd etildi.
Yangi IIB boshlig‘iga jinoyatchilikka qarshi kurashish samaradorligini oshirish, har bir mahallada xavfsizlikni ta’minlash, aholi bilan yaqin muloqotni yo‘lga qo‘yish va fuqarolarning ichki ishlar organlariga ishonchini mustahkamlash vazifalari yuklatildi.
«Beradigan boshqa narsam qolmadi» — Messi Argentina terma jamoasidagi faoliyatini yakunladi
Pokiston bosh vaziri bilan uchrashuv o‘tkazildi
Qonunchilikdagi noaniqliklar tadbirkor foydasiga talqin qilinadi
-
Sport2 days ago
EChL 2026/2027. Umumiy guruh bosqichi taqvimi e’lon qilindi
-
Jamiyat1 day ago
Ko‘ksaroyda O‘zbekiston va Hindiston yetakchilariningg tarixiy muzokaralari bo‘lib o‘tdi
-
Sport1 day ago
Akademik eshkak eshish bo‘yicha O‘zbekiston terma jamoasi tarixda ilk bor jahon chempioni bo‘ldi
-
Siyosat2 days ago
Prezidentning Mustaqillik bayrami tabrigidan o‘rin olgan asosiy fikrlari
-
Siyosat18 hours ago
Saida Mirziyoyeva Pekinda Va I bilan muloqot o‘tkazdi
-
Jamiyat13 hours ago
Qonunchilikdagi noaniqliklar tadbirkor foydasiga talqin qilinadi
-
Siyosat11 hours ago
Pokiston bosh vaziri bilan uchrashuv o‘tkazildi
-
Sport2 hours ago
«Beradigan boshqa narsam qolmadi» — Messi Argentina terma jamoasidagi faoliyatini yakunladi