Connect with us

Jamiyat

“Yuksak Ehtirom” mukofoti, CFA oltin standarti va moliya olamiga bag‘ishlangan yangi kitob

Published

on


Moliya olami — bu nafaqat raqamlar, balki xavf-xatarlarni boshqarish, strategik qarorlar qabul qilish va doimiy o‘rganish san’atidir. Bugungi qahramonimiz — AQShdagi nufuzli aktivlarni boshqarish (asset management) kompaniyasi moliyaviy analitigi Rustam Oltinov. Uning hikoyasi Buxorodagi oddiy oilaviy suhbatlardan boshlanib, Amerikaning eng yirik moliya markazlarigacha yetib bordi. Yaqinda “Yuksak Ehtirom” mukofoti bilan taqdirlangan va zamonaviy moliya tizimlari haqida fundamental kitob yozgan hamyurtimiz bilan moliya olamidagi yangi cho‘qqilar haqida suhbatlashdik.

Inqirozdan tug‘ilgan motivatsiya: Buxorodan boshlangan yo‘l

Rustam Oltinovning iqtisodiyotga bo‘lgan qiziqishi tasodifiy emas. U Buxoroda, har kuni kechki ovqat ustida jahon iqtisodiyoti va bozorlardagi o‘zgarishlar muhokama qilinadigan ziyoli oilada ulg‘aygan. Uning bobosi — Buxoro davlat universiteti professori va sobiq rektori bo‘lib, Rustamda ilm-fanga, akademik izlanishlarga bo‘lgan muhabbatni aynan u uyg‘otgan.

Biroq, uning moliyachi bo‘lish qarorini qat’iylashtirgan voqea biroz dramatikroq kechgan. Rustam 13 yoshga to‘lganda, oilaviy ishlab chiqarish korxonasi bankrotlikka uchradi. Bu og‘ir davr unga moliya va xavf-xatarlarni (risk management) to‘g‘ri baholash hayotiy zaruriyat ekanini ko‘rsatib berdi. “O‘shanda nima xato bo‘lganini tushunish va moliyaviy bilimsizlik qanchalik qimmatga tushishini anglash mening asosiy maqsadimga aylandi”, — deb eslaydi u.

CFA: Moliyachilarning “Oltin standarti” sari

Bugungi kunda Rustam Oltinov dunyo moliyachilari orasida “oltin standart” hisoblangan CFA (Chartered Financial Analyst) sertifikatining 1-bosqichini muvaffaqiyatli tamomlab, hozirda 2-bosqich nomzodi sifatida tayyorgarlik ko‘rmoqda. CFA — bu nafaqat bilim, balki moliyaviy axloq va professionallikning eng yuqori cho‘qqisidir.

Hozirda u AQShdagi yirik aktivlarni boshqarish kompaniyasida moliyaviy analitik sifatida faoliyat yuritmoqda. Uning kundalik ishi murakkab moliyaviy modellarni qurish, kompaniyalarning bozor qiymatini (valuation) aniqlash (EV/EBITDA, FCF kabi ko‘rsatkichlar orqali) va investitsiya strategiyalarini ishlab chiqishdan iborat. Bu yerda u nafaqat an’anaviy moliya, balki sun’iy intellekt (AI) texnologiyalarini moliya tahliliga integratsiya qilish bo‘yicha ham yetakchi tashabbuslarni amalga oshirmoqda.

“Yuksak Ehtirom” va vatanga bo‘lgan sadoqat

Rustam Oltinov garchi okean ortida yashab, faoliyat yuritayotgan bo‘lsa-da, O‘zbekiston iqtisodiyotini, xususan o‘zi tug‘ilib o‘sgan Buxoro viloyatining iqtisodiy salohiyatini doimiy ravishda tahlil qilib boradi. Uning hududiy iqtisodiyot, investitsion muhit va tarkibiy islohotlar haqidagi chuqur tahliliy maqolalari mutaxassislar tomonidan yuqori baholandi.

Aynan ushbu tahlillari va O‘zbekiston iqtisodiyoti rivojiga qo‘shayotgan hissasi uchun u yaqinda “Yuksak Ehtirom” mukofotiga loyiq ko‘rildi. Bu mukofot — uzoqdagi hamyurtimizning vatan ravnaqi uchun qilayotgan akademik va professional xizmatlarining e’tirofidir. U o‘z maqolalarida Buxoroning tarixiy va turistik imkoniyatlarini zamonaviy moliya asboblaridan foydalangan holda yanada rivojlantirish bo‘yicha aniq takliflarni ilgari surgan.

Fundamental bilimlar xazinasi: Yangi kitob tahlili

Rustam Oltinovning navbatdagi ulkan yutug‘i — bu uning “Modern Financial Systems: Analysis and Management Mechanisms” nomli yangi fundamental kitobidir. Ushbu asar o‘n yillik tajriba va ilmiy izlanishlarning mahsuli bo‘lib, zamonaviy moliya tizimining o‘nta asosiy o‘lchamini qamrab oladi.Kitobda quyidagi muhim yo‘nalishlar tahlil qilingan:


Moliya tizimlarining evolyusiyasi: Nazariy asoslardan amaliyotgacha.
Bank tizimi va monetar siyosat: Tijorat banklari faoliyati va risklar boshqaruvi.
Davlat moliyasi: Budjet tizimi, soliq siyosati va davlat qarzi boshqaruvi.
Korporativ moliya: Investitsiya qarorlari va dividend siyosati.
Fintex va Innovatsiyalar: Blokcheyn, raqamli to‘lovlar va moliya sohasidagi sun’iy intellekt ilovalari.

Kitobning yakuniy bobi aynan O‘zbekiston moliya tizimini modernizatsiya qilish masalalariga bag‘ishlangan bo‘lib, unda mamlakatdagi bank islohotlari va xalqaro integratsiya yo‘llari ilmiy asoslab berilgan. Bu kitob nafaqat talabalar, balki soha mutaxassislari va siyosat ishlab chiquvchilar uchun ham qimmatli qo‘llanma bo‘lishi shubhasiz.

Ilmiy izlanishlar va akademik ta’sir

Rustam shunchaki amaliyotchi emas, u faol tadqiqotchi hamdir. Uning yaqinda chop etilgan “Do You Prefer Stocks for your Pension Portfolio?” (2025) nomli ilmiy maqolasi pensiya jamg‘armalarini boshqarishda aksiyalarning roli va uzoq muddatli daromadlilik tahliliga bag‘ishlangan. Ushbu ish American Journal of Business Management, Economics and Banking nashrida e’lon qilindi.

Uning ilmiy ishlarida moliya tizimining barqarorligi va investorlarni himoya qilish mexanizmlari ustuvor ahamiyatga ega. Rustamning fikricha, moliya — bu shunchaki pul yig‘ish emas, balki jamiyat farovonligini ta’minlovchi tizimli vositadir.

Sabr va Intizom: Muvaffaqiyat kaliti

Suhbatimiz davomida Rustam Oltinov muvaffaqiyatining sirini bitta so‘z bilan ifodaladi: Intizom.

“Universitetning uchinchi kursida hamma narsadan charchab, O‘zbekistonga qaytib ketish uchun chipta olgan kunlarim bo‘lgan”, — deydi u samimiy tarzda. “Lekin bir hafta qolganda o‘zimga savol berdim: shuncha orzu va qurbonliklar shunchaki voz kechish uchunmidi? Men chiptani bekor qildim va qoldim. O‘shanda tushundimki, muvaffaqiyat — bu iqtidor emas, balki hamma narsa og‘irlik qilganda ham to‘xtamaslik qobiliyatidir”.

Hozirda Rustam tunda moliya darsliklari va CFA materiallari bilan o‘tirib, kunduzi esa Amerikaning eng raqobatbardosh bozorlarida tahlil olib boradi. Uning maqsadi — dunyodagi eng nufuzli moliyaviy tahlilchilar qatoridan joy olish va O‘zbekiston iqtisodiy o‘sishiga o‘zining ilmiy va amaliy bilimlar ko‘prigi bilan xizmat qilishdir.

Rustam Oltinovning hikoyasi — bu o‘z bilimiga sarmoya kiritish qanchalik muhimligining isbotidir. “Yuksak Ehtirom” mukofoti esa faqat boshlanishi. Zero, global bozorda bilim bilan qurollangan o‘zbek yoshlarining o‘rni har qachongidan ham yuksakroq bo‘lib bormoqda.

Asror MIRZO



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Jamiyat

Bola asrab olmoqchi bo‘lgan ayol qo‘rqyapti. Ruhshunos nima deydi?

Published

on


«Mening yoshim 29 da, sakkiz yoshli qizim bor. Boshqa farzandim yo‘q. Mana, bir necha yilki, turmush o‘rtog‘im bilan davolanmagan joyimiz qolmadi. Oilamiz to‘kis, erim juda yaxshi pul topadi. Ammo odamlarning menga nisbatan «tug‘mas» degan gaplari jonimga tegdi. Ba’zi qarindoshlar hatto, «ajrashinglar», deyishyapti. Qizimga maktabida bittasi «sening aka-ukang yo‘q, yolg‘izsan», debdi. Uyga kelib: «Oyijon, nega mening ukam, singlim yo‘q?» deya xafa bo‘ldi. Turmush o‘rtog‘im farzand asrab olishni taklif qilyapti. Lekin uni atrofdagilar keyinchalik asrandi deyishidan qo‘rqaman. Tavakkal qilaveraymi, nima deysiz?»

Yu.U.

Savol bergan bu ayolda ichki aybdorlik hissi kuchli. U «turmush o‘rtog‘imga farzand tug‘ib bera olmayapman», deb faqat o‘zini ayblayapti. Inson nimadan qo‘rqsa, ya’ni «falon ish bo‘lsa-ya, odamlar gapirsa-ya» deb qanchalik ko‘p gapiraversa, xuddi shu tashvishlar boshiga tushadi.

Aybdorlik hissi ko‘paygan sari farzandli bo‘lish imkoniyati ham kamayib boradi. Gap shundaki, bunday odam ichki noroziligi bilan birga Xudoga shukr qilmasdan, aksincha, «Qachon farzand berasan, berasanmi o‘zi?» deya uni koyigan bo‘lyapti.

Agar ayol farzandsizlikdan tamoman tushkunlikka tushgan bo‘lsa, bu holat ham onalikka erishish yo‘lida to‘siq sifatida xizmat qiladi. Aslida esa mazkur vaziyatga duch kelgan ayol ichki aybdorlik hissidan voz kechib, ko‘nglidagi e’tiqodi-yu ixlosi bilan harakat qilsa, atrofdagilarning gap-so‘zini yengib, boshi berk ko‘chadan g‘alaba bilan chiqishi mumkin.

Insonni har qanday murakkab vaziyatdan olib chiqadigan tuyg‘u, bu – ishonch. Shifokorlar tomonidan «tuzalmaydi» deb tashxis qo‘yilib, aynan hayotga bo‘lgan ishonchi tufayli sog‘ayib ketgan bemorlar buning yaqqol misolidir.

Savol bergan ayolga ham faqat ana shu ishonch yordam beradi. «Kim nima desa, desin. Mening fikrim ularnikidan ustun. Men qanday bo‘lmasin, farzandli bo‘laman. Istasam, farzand boqib olaman. Bu mening ishim, mening hayotim», – desin-u, o‘zining umr yo‘liga, xohishiga e’tiqodi kuchli bo‘lsin.

Qolaversa, birinchi farzandni dunyoga keltirgan ayolning yana bir bor ona bo‘lish imkoniyati shu muammodan aziyat chekayotgan ayollarga nisbatan ko‘proq. Savol egasini turmush o‘rtog‘i bilan birga nafaqat jismonan, balki ruhan tekshirib, psixologik tavsiyalarni ham berish kerak.

Baxtiniso Azimboyeva, shifokor-ruhshunos



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Самарқандда МЧЖ раҳбарларининг кирдикорлари ошкор бўлди: тафсилотлар

Published

on


Самарқанд вилоятида энергия ресурсларидан ноқонуний фойдаланиш ҳолатлари фош этилди. 

Бош прокуратура ҳузуридаги Департаментнинг Жомбой тумани бўлими томонидан терговга қадар текширув ўтказилган. Унда фуқаро Ф.К.«Деҳқонобод» МФЙ ҳудудидаги дала ҳовлисида умумий фойдаланишдаги электр тармоғига тижорат мақсадида тўғридан-тўғри уланиб, 324,4 млн сўмлик электр энергиясидан ноқонуний фойдаланганлиги аниқланган.

Департаментнинг Каттақўрғон тумани бўлими томонидан ўтказилган терговга қадар текширувда «K.G.» МЧЖ раҳбари Г.М. “Навбаҳор” МФЙ ҳудудидаги ишлаб чиқариш цехида умумий фойдаланишдаги электр тармоғига тижорат мақсадида тўғридан-тўғри уланиб, 112,2 млн сўмлик электр энергиясидан ноқонуний фойдаланганлиги аниқланган.

Шунингдек, Департаментнинг Самарқанд шаҳар бўлими томонидан ўтказилган терговга қадар текширувда «Sh.S.» МЧЖ раҳбари Д.Ш. Самарқанд шаҳрида фойдаланишга топширилган кўп қаватли уйни умумий фойдаланишдаги табиий газ тармоғига ўзбошимчалик билан улаб, 241 млн сўмлик табиий газдан ноқонуний фойдаланганлиги аниқланган.

Мазкур ҳолатлар юзасидан Жиноят кодексининг 169-моддаси (ўғрилик) билан жиноят ишлари қўзғатилиб, тергов ҳаракатлари ўтказилмоқда



Source link

Continue Reading

Jamiyat

O‘zbekistonda kripto-aktivlar bilan savdo qilishga ruxsat beriladi

Published

on


Barqaror tokenlar aylanmasini tartibga solishning maxsus huquqiy rejimini taqdim etish tartibi to‘g‘risidagi idoraviy hujjat davlat ro‘yxatidan o‘tkazildi.

Adliya vazirligi bergan ma’lumotga ko‘ra, barqaror token (stablecoin) qiymati milliy yoki xorijiy valyutaning nominal qiymatiga teng bo‘lgan token (kripto-aktiv) turi hisoblanadi.

Maxsus rejim doirasida O‘zbekiston Respublikasi rezidenti bo‘lgan yuridik shaxslar barqaror tokenlarni chiqarishi mumkin.

Maxsus rejim doirasida quyidagi tajriba-sinov loyihalari amalga oshirilishi mumkin:


milliy va (yoki) xorijiy valyuta bilan ta’minlangan barqaror tokenlarni chiqarish;
O‘zbekiston hududida barqaror tokenlardan to‘lov vositasi sifatida foydalanish;
xalqaro o‘tkazmalarni amalga oshirish uchun barqaror tokenlardan foydalanish;
blokcheyn texnologiyasi asosida faoliyat yurituvchi to‘lov tizimlarini yaratish.

Barqaror tokenlarni chiqarish uchun ta’minot sifatida faqat Markaziy bankdagi alohida hisobvaraqda zaxiraga qo‘yilgan milliy va (yoki) xorijiy valyutadagi pul mablag‘laridan foydalanilishi lozim.

Barqaror tokenlarga ta’minotni shakllantirish uchun kredit yoki garovga olingan mablag‘lar yoxud boshqa jalb qilingan mablag‘lardan foydalanishga yo‘l qo‘yilmaydi.

Arizachilar tomonidan taqdim etilgan ariza va hujjatlarni ko‘rib chiqish hamda maxsus rejim ishtirokchisini ro‘yxatdan o‘tkazish bepul amalga oshiriladi.

 



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Samarqandda ma’danli toshlardan oltin ajratib olayotganlar ushlandi

Published

on


Samarqand viloyatida noqonuniy ravishda ma’danli toshlardan oltin ajratib olish bilan shug‘ullanib kelgan shaxslar ushlandi. 

Bosh prokuratura huzuridagi Departamentning Narpay tumani bo‘limi tomonidan tergovga qadar tekshiruv o‘tkazilgan. Unda fuqarolar D.A., M.A. va boshqalar o‘zaro til biriktirib, Paxtachi tumani hududida tarkibida oltin bo‘lishi mumkin bo‘lgan 5 tonna ma’danli toshlarni tegishli ruxsatnomasiz noqonuniy ravishda qazib olib, qo‘lbola usulda yasalgan uskunalar yordamida oltin ajratib olish faoliyati bilan shug‘ullanib kelganliklari aniqlangan. 

Mazkur holat yuzasidan Jinoyat kodeksining 196-2-moddasi (foydali qazilmalarni oltin izlovchilar usulida ruxsatnomasiz qazib olish) bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari o‘tkazilmoqda.

Eslatib o‘tamiz, avvalroq DXX hududiy boshqarmalari hamda IIV o‘tkazgan tezkor tadbirlar davomida katta miqdordagi narkotik moddalarning noqonuniy aylanmasiga chek qo‘yilgandi.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Urush qatnashchilariga 30 mln so‘mdan mukofot puli beriladi

Published

on


II jahon urushi qatnashchilari 30 mln so‘m miqdorida mukofotlanadi. 

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti, Qurolli Kuchlar Oliy Bosh Qo‘mondoni Shavkat Mirziyoyevga harbiy xizmatchilarni ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash, rezerv va zaxiradagi ofitserlar tayyorlash tizimini takomillashtirish, shuningdek, 9 may – Xotira va qadrlash kuniga tayyorgarlik ko‘rish yuzasidan axborot berildi.

Avvalo, armiyaning jangovar shayligi va tayyorgarligini rivojlantirish, shaxsiy tarkibga yangi tizim asosida ta’lim berish va kasbga tayyorlash bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlar yuzasidan hisobot berildi. 

Xususan, jangovar shaylik yo‘nalishida qo‘shinlarda majmuaviy strategik va qo‘mondonlik shtab o‘quvlari, yig‘in, dala chiqishlari va o‘quv kurslari tizimli ravishda o‘tkazib kelinayotgani, bunda shaxsiy tarkibda axloqiy-ruhiy, real jangovar vaziyatlarda qo‘rquv va emotsiyalarni boshqarish hamda dadil harakatlana olish kabi muhim jangovar sifatlarni shakllantirishga alohida e’tibor qaratilayotgani qayd etildi.

Zamonaviy jangovar harakatlar tahlilidan kelib chiqib, barcha o‘quv, trening va mashg‘ulotlarda jang olib borishning yangi usul va shakllari o‘zlashtirilayotgani, bo‘linmalarning mobilligini, jangovar imkoniyatlarini va qo‘yilgan vazifalarni mustaqil bajarish qobiliyatini oshirishga qaratilgan tegishli chora-tadbirlar ko‘rilayotgani yuzasidan axborot berildi.

Har yili mamlakatimizda 9 may – Xotira va qadrlash kuni umumxalq bayrami sifatida nishonlanishi yurtimizda tinchlikni asrash, mustaqillikni mustahkamlash, Vatan ozodligi yo‘lida qurbon bo‘lganlar xotirasini yod etish, bugun oramizda sog‘-omon yashayotgan urush va mehnat faxriylariga g‘amxo‘rlik ko‘rsatishning yorqin amaliy ifodasidir.

Joriy yilda bayram munosabati bilan Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari va nogironlarining har biriga 30 million so‘m miqdorida bir martalik pul mukofotini to‘lash taklif qilindi.

Shuningdek, bu kunda urush qatnashchilari, front orti mehnat faxriylari, keksalar va ustozlarga hurmat-ehtirom ko‘rsatish, yolg‘iz va kam ta’minlangan faxriylarning turar joylarini obodonlashtirish, turli xotira va qadrlash tadbirlarini tashkil etish rejalashtirilgan. Mustaqillik yillarida xizmat burchini bajarish chog‘ida halok bo‘lgan Vatan fidoyilarining xotirasi ham ulug‘lanadi. Ularning oila a’zolariga moddiy va ma’naviy yordam ko‘rsatiladi.

Ona Vatanimiz tinchligi, xalqimiz osoyishtaligi yo‘lida jon fido qilgan harbiy xizmatchilarning mardligi va jasoratini targ‘ib qilishga qaratilgan ma’naviy-vatanparvarlik tadbirlari o‘tkaziladi. Mamlakatimiz bo‘ylab “Burch, jasorat, matonat!” shiori ostida madaniy-ma’rifiy tadbirlar, uch avlod uchrashuvlari, ijodiy kechalar, tanlovlar va ommaviy sport musobaqalari tashkil etiladi.

Taqdimotda rezervdagi va zaxiradagi ofitserlarni tayyorlash tizimini yangi bosqichga olib chiqishga qaratilgan qo‘shimcha chora-tadbirlar ham ko‘rib chiqildi. Qayd etilganidek, dunyoda yuz berayotgan harbiy mojarolar tahlili urush davridagi safarbarlik ehtiyojlaridan kelib chiqib, tinchlik davrida harbiy tayyorgarlikka ega bo‘lgan ofitserlar zaxirasini shakllantirish va ularni mutaxassisliklar bo‘yicha to‘g‘ri taqsimlash dolzarb vazifa ekanini ko‘rsatmoqda.

Hozirgi kunda 4 ta oliy ta’lim va 2 ta oliy harbiy ta’lim muassasasining harbiy tayyorgarlik o‘quv markazlari va fakultetlarida 42 ta mutaxassislik bo‘yicha rezerv va zaxiradagi ofitserlar tayyorlanmoqda. Bunga qo‘shimcha ravishda Urganch, Termiz, Andijon davlat universitetlari, Samarqand iqtisodiyot va servis instituti hamda Andijon davlat tibbiyot institutida yana 5 ta harbiy tayyorgarlik o‘quv markazini tashkil etish taklif qilindi.

Shuningdek, davlat oliy ta’lim muassasalarida qo‘shimcha ravishda “Chaqiriqqacha harbiy ta’lim” yo‘nalishi bo‘yicha 3 yillik bakalavriat ta’limi asosida rezerv va zaxiradagi ofitserlarni tayyorlash tizimi yo‘lga qo‘yiladi. Harbiy tibbiyot institutida esa ilk bor klinik ordinatura va magistraturaga qabul qilingan hamda harbiy tayyorgarlikdan o‘tish istagini bildirgan talabalar to‘lov-kontrakt asosida o‘qitiladi. Bunday imkoniyat nodavlat oliy ta’lim muassasalari talabalari uchun ham yaratiladi.

Bugungi kunda dolzarb bo‘lgan sun’iy intellekt, dron, robototexnika kabi zamonaviy va tor mutaxassisliklar bo‘yicha ham zaxira ofitserlari tayyorlash yo‘lga qo‘yiladi. Harbiy tayyorgarlik o‘quv bo‘linmalari uchun ilg‘or xorijiy armiyalar tajribasi asosida yangi o‘quv reja va dasturlar ishlab chiqiladi.

Harbiy xizmatchilarni ijtimoiy himoya qilish masalalariga ham alohida e’tibor qaratildi. Joriy yil 13-yanvar kuni Prezidentimiz, Qurolli Kuchlarimiz Oliy Bosh Qo‘mondoni raisligida o‘tkazilgan Xavfsizlik kengashi yig‘ilishida mazkur masala ustuvor vazifalardan biri sifatida belgilangan edi.

Jumladan, Mudofaa vazirligi ofitserlariga xizmat yillari uchun to‘lanadigan har oylik ustama miqdori ikki baravarga oshirish, kontrakt bo‘yicha xizmat qilayotgan oddiy askar va serjantlarning oylik pul ta’minotini 10 foizga ko‘paytirish taklif qilindi.

Prezidentimiz takliflarni qo‘llab-quvvatlab, ularning ijrosi harbiy xizmatchilar va ularning oila a’zolari ijtimoiy himoyasini yanada kuchaytirish, harbiy xizmat nufuzi va jozibadorligini oshirishga xizmat qilishini ta’kidladi hamda tegishli hujjatlarni imzoladi.

 

 



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.