Dunyodan
“Yevropa Amerikaning quli emas!” Yunker Trampni nafasini ushlab turishga chaqirdi.
Taniqli siyosatchi Jan-Klod Yunker Yevropa Ittifoqi Amerikaning yangi mustamlakachilik siyosati bilan murosa qilmasligi kerak, deb hisoblaydi.
Davosdagi Jahon iqtisodiy forumi AQSh prezidenti Donald Tramp Grenlandiyani qo‘lga kiritish uchun diplomatik va siyosiy bosimni kuchaytirayotgan bir paytda Yevropa davlatlari o‘rtasida notinch muhitda o‘tdi.
Jahon siyosatining keksa davlat arboblaridan biri, 2014 yildan 2019 yilgacha Yevrokomissiya prezidenti lavozimida ishlagan Jan-Klod Yunkerning fikricha, Yevropa Ittifoqi ham AQShga ta’sir o‘tkazish uchun yetarli kuchga ega.
“Bizning ixtiyorimizda Amerika iqtisodiyotiga jiddiy zarar yetkazadigan har qanday vositalar mavjud. Agar kerak bo‘lsa, hech ikkilanmasdan bunday mexanizmlardan foydalanishimiz kerak”, – dedi Yunker Euronews telekanaliga bergan intervyusida.
Bu yerda sobiq Yevropa komissari iqtisodiy shantaj va Yevropa yagona bozoriga kirishni yopayotganini ko‘rsatib, Yevropa Ittifoqining do‘stona bo‘lmagan mamlakatlarga nisbatan qo‘llayotgan savdo cheklovlariga ishora qiladi.
Avval xabar qilinganidek, Fransiya prezidenti Emmanuel Makron ham AQSh prezidenti Donald Trampning Grenlandiyani qo‘llab-quvvatlovchi davlatlarga bojlar joriy etish haqidagi tahdidiga javob berib, tinchlikni ta’minlash uchun Fransiya va Yevropaga tahdid yoki tahdid solishi mumkin emasligini aytdi.
Makron, xuddi Jan-Klod Yunker kabi, kerak bo’lsa, AQShga nisbatan iqtisodiy va moliyaviy cheklovlar qo’llashga chaqirdi.
Trampning birinchi prezidentligi davrida Yevrokomissiya prezidenti bo‘lib ishlagan Jan-Klod Yunker Tramp bilan do‘st bo‘lib kelgan. 2018-yilda prezident Tramp Yevropaga qarshi savdo urushini boshlashga uringanida, Yunker mojaroni bartaraf etishga muvaffaq bo‘ldi. Biroq, uning fikricha, hozirgi vaziyat 2018-yildan keskin farq qiladi, prezident Tramp bilan do‘stona ohangda gaplashib bo‘lmaydi, prezident Tramp sog‘lom fikrga ham quloq solmaydi. Shuning uchun u Yevropa Ittifoqi rahbariyatini Qo’shma Shtatlarga qarshi qat’iy pozitsiyada bo’lishga chaqiradi. “Yevropa Ittifoqi Amerikaning quli emas!” – dedi Yunker.
Prezident Tramp NATO ittifoqchilari va Yevropa Ittifoqi yetakchilariga bosim o‘tkazib, Grenlandiyani qo‘lga kiritish uchun har qanday vositadan foydalanishini ta’kidladi.
NATO bosh kotibi Mark Ryutte prezident Trampga Grenlandiya atrofidagi mojaroni yumshatish uchun Daniya bilan yangi bitim tuzishni taklif qildi.
Britaniya matbuotining yozishicha, janob Tramp birinchi navbatda tadbirkor va Grenlandiya aholisini sotib olish imkoniyatini istisno etmagan.
Ayni damda nafaqat avvalgi ma’muriyat, balki Yevropa Ittifoqining hozirgi rahbariyati ham prezident Trampning ittifoqqa qarshi harakatlaridan xavotirda va g‘azabda.
Yevropa Kengashi prezidenti Antonio Kosta 22 yanvar kuni shunday dedi: “Biz hamkorlar va ittifoqchilar bilan munosabatlar halollik va hurmatga asoslangan boʻlishi kerak, deb hisoblaymiz. Yevropa Ittifoqi oʻz manfaatlarini himoya qilishda davom etadi va oʻzini, aʼzo davlatlari, xalqlari va bizneslarini har qanday majburlash shakllaridan himoya qiladi. Bu borada Ittifoq vakolat va vositalarga ega va ulardan zarur boʻlganda foydalanadi.”
Yevrokomissiya rahbari Ursula fon der Leyen ham Yevropa Ittifoqi o‘zining iqtisodiy qudratini oshirishi va AQShga qaram bo‘lib qolmasligi kerakligini ta’kidladi.
Isroil harbiylari Livan janubida “cheklangan va maqsadli” quruqlikdagi operatsiyani boshlaganini e’lon qildi. SAHAL bayonotiga ko’ra, operatsiya Livan janubidagi Hizbulloh pozitsiyalari va infratuzilmasiga qarshi olib borilgan.
SAHAL bayonotiga ko’ra, operatsiyadan maqsad frontdagi mudofaa hududlarini mustahkamlash, terror infratuzilmasini yo’q qilish, u erda faoliyat yuritayotgan ekstremistlarni yo’q qilish va shimoliy Isroil aholisi uchun qo’shimcha xavfsizlik qatlamini yaratishdir.
2-mart, Hizbulloh Isroilga raketa hujumlarini boshlaganidan beri keskinlik kuchaygan. Keyin Isroil Livan hududini kuchli havo va artilleriya bombardimon qila boshladi. Ushbu qo’shimcha hujumlar Livandagi yuz minglab odamlarni uy-joyidan haydab chiqardi va qurbonlar soni ortib ketdi, deb xabar beradi Reuters.
Sahar, Hizbullohni Eron homiyligida urushda qatnashgan tashkilot deb atadi va Isroil tinch aholiga tahdidlarga toqat qilmasligini ta’kidladi.
Germaniya tashqi ishlar vaziri Yoxan Vader NATOning Hormuz bo‘g‘ozini qayta ochishdagi roli haqida o‘ylamasligini aytdi.
Uning aytishicha, NATO bu yo‘nalishda hech qanday qaror qabul qilmagan va bo‘g‘oz uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olishi kutilmaydi. Vadehr bu haqda Yevropa Ittifoqi tashqi ishlar vazirlarining Bryusseldagi uchrashuvi oldidan bayonot berdi.
Shu bilan birga, u Yevropa Ittifoqida Hormuz boʻgʻozi boʻyicha aniq chora-tadbirlar muhokama qilinayotganini, biroq hozircha aniq qarorlar qabul qilinmaganini aytdi.
“Germaniya bu muammoni harbiy yoʻl bilan emas, balki diplomatik yoʻl bilan hal qilishni qoʻllab-quvvatlashda davom etmoqda”, dedi Vadehru.
Germaniya tashqi ishlar vazirligi rahbarining aytishicha, Yaqin Sharqdagi voqealar Eronning Turkiya hududiga uchuvchisiz uchoqlari hujumi va NATO havo hujumidan mudofaa tizimlarining tutib olishi fonida ham hozirda NATO uchun bevosita tahdid solmaydi.
Eslatib o‘tamiz, avvalroq Prezident Tramp NATO davlatlarini Hurmuz bo‘g‘ozini ochiq saqlashda yordam berishga chaqirib, agar ochiq bo‘lmasa, ittifoqni “juda yomon kelajak” kutayotganini aytgan edi.
Milliy iqtisodiy kengash raisi Kevin Xassettning aytishicha, Tramp maʼmuriyatining Eronga hujumi Qoʻshma Shtatlarga kamida 12 milliard dollar zarar keltirgan. Uning aytishicha, hozircha ma’muriyatda zarur mablag‘ bor.
Xassettning aytishicha, Boshqaruv va byudjet idorasi kelajakda Kongressdan qo’shimcha mablag’ talab qilish yoki so’rash masalasini ko’rib chiqadi.
Avvalroq Pentagon Kongressdagi yopiq majlisda urushning dastlabki olti kunida urush 11,3 milliard dollardan ko‘proq zarar ko‘rganini ma’lum qilgan edi. Ushbu hisob-kitobning asosiy qismi o’q-dorilar va raketalarga tegishli edi.
Eslatib o‘tamiz, avvalroq AQSh Mudofaa vazirligi Kongressdan raketa zahiralarini to‘ldirish uchun 11 milliard dollar ajratishni so‘ragani xabar qilingan edi.
Eron Milliy Xavfsizlik Oliy Kengashi kotibi Ali Larijoniyning aytishicha, AQSh va Isroil hujumlari boshlanganidan beri hech bir islomiy davlat Eronni qo’llab-quvvatlamagan.
Uning so‘zlariga ko‘ra, mintaqaviy xavfsizlikni ta’minlash va tashqi tahdidlarga qarshi kurashish uchun islom olami birlashishi zarur.
Ali Larijoniy olti banddan iborat maktubida Eron qarshilik ko‘rsatishda davom etayotgani va islomiy hukumatning o‘z xalqini qo‘llab-quvvatlamaslik harakati Islomning mohiyatiga zid ekanini ta’kidladi.
“Ba’zi davlatlar bundan ham uzoqroqqa borib, Eron Amerika bazalariga, Amerika va Isroil manfaatlariga hujum qilgani uchun bizning dushmanimiz, deb da’vo qilmoqda! Mamlakatlaringizdagi Amerika bazalari Eronga qarshi hujumlar boshlaganini kuzatib o’tiramizmi?!”
Ular bahona izlaydilar. Bugun bu jangning bir tomonida AQSh va Isroil, boshqa tarafda musulmon Eron va qarshiliklar. Siz qaysi tarafdasiz?” dedi Ali Larijoniy.
U islom olamining kelajagini qayta ko‘rib chiqishga chaqirib, “AQSh hech qachon sizga sodiq bo‘lmaydi, Isroil esa sizning dushmaningizdir” dedi.
28 fevral kuni ertalab AQSh va Isroil Eronga qarshi harbiy amaliyotlarni boshladi. Ushbu hujum natijasida Eron oliy rahbari Ali Xomanaiy halok bo’ldi. Bunga javoban Eron Fors ko‘rfazidagi Amerika nishonlariga, jumladan Birlashgan Arab Amirliklari va Qatarga hujum qildi.
Reuters agentligiga ko‘ra, Eron Hindistondan qo‘lga olingan tankerni ozod qilishni talab qilgan.
Eron kemalarning Hormuz boʻgʻozida xavfsiz harakatlanishi uchun muzokaralar doirasida fevral oyida Hindiston tomonidan qoʻlga olingan uchta tankerni ozod qilishni talab qilgan edi. Bu haqda Reuters xabar berdi.
Rasmiy manbalarga ko‘ra, Tehron kemaning qo‘yib yuborilishini Hindistonga tegishli yoki Hindistonga bog‘langan kemalar Fors ko‘rfazi bo‘ylab xavfsiz tranzit qilish imkoniyati bilan bog‘lamoqda.
Ma’lumotnoma: “Asphalt Star”, “Al Jaffia” va “Stella Ruby” tankerlari 5 fevral kuni Hindiston suvlarida langar qo‘ydi. Ushbu kemalar shaxsiy ma’lumotlarni yashirish yoki soxtalashtirish va noqonuniy kemadan kemaga o’tkazishda gumon qilinmoqda. Hozirda uch tanker Mumbay yaqinida hibsga olingan.
Eron hukumati, shuningdek, Hindistondan ma’lum dori-darmonlar va tibbiy asbob-uskunalar yetkazib berishni so’radi, dedi rasmiylar. Dushanba kuni Eronning Nyu-Dehlidagi elchisi Hindiston Tashqi ishlar vazirligi vakillari bilan hozirgi vaziyatni muhokama qildi.
Chilonzorda Al-Xorazmiy ko‘chasining bir qismi yopiladi
Toshkentda bayram kunlari jamoat transporti uchun maxsus jadval joriy etildi
Coca-Cola O‘zbekistonda Ramazon oyida bir qator xayriya tashabbuslarini amalga oshirdi
-
Dunyodan2 days ago
Eron Hormuz boʻgʻozi orqali cheklangan oʻtishga ruxsat beradi
-
Turk dunyosi4 days agoTurkiyaning Baykal K2 bir tomonlama hujumga uchragan uchuvchisiz samolyotining toʻda harakatini sinovdan oʻtkazdi
-
Jamiyat2 days ago
Tadbirkor boshpanasiz bo‘lgan 5 ta oilani uy-joy bilan ta’minladi
-
Jamiyat4 days ago
Ichki ishlar xodimlarining qo‘pol muomalasi va tergov sifatidan norozilik ko‘paygan – Prezident
-
Siyosat1 day agoSoʻnggi savdo maʼlumotlariga koʻra, Oʻzbekiston temir yoʻllari importi eksportdan 2,5 barobar koʻp
-
Iqtisodiyot2 days agopayme Tez QR orqali to‘lovni 3% keshbek bilan ishga tushirmoqda
-
Iqtisodiyot3 days ago“Markaziy Osiyo umumiy investitsiya makonini yaratishi zarur” – Alisher Umirdinov
-
Iqtisodiyot3 days agoMetandan go‘shtgacha. Narxi keskin oshgan mahsulot va xizmatlar