Dunyodan
“Yevropa Amerikaning quli emas!” Yunker Trampni nafasini ushlab turishga chaqirdi.
Taniqli siyosatchi Jan-Klod Yunker Yevropa Ittifoqi Amerikaning yangi mustamlakachilik siyosati bilan murosa qilmasligi kerak, deb hisoblaydi.
Davosdagi Jahon iqtisodiy forumi AQSh prezidenti Donald Tramp Grenlandiyani qo‘lga kiritish uchun diplomatik va siyosiy bosimni kuchaytirayotgan bir paytda Yevropa davlatlari o‘rtasida notinch muhitda o‘tdi.
Jahon siyosatining keksa davlat arboblaridan biri, 2014 yildan 2019 yilgacha Yevrokomissiya prezidenti lavozimida ishlagan Jan-Klod Yunkerning fikricha, Yevropa Ittifoqi ham AQShga ta’sir o‘tkazish uchun yetarli kuchga ega.
“Bizning ixtiyorimizda Amerika iqtisodiyotiga jiddiy zarar yetkazadigan har qanday vositalar mavjud. Agar kerak bo‘lsa, hech ikkilanmasdan bunday mexanizmlardan foydalanishimiz kerak”, – dedi Yunker Euronews telekanaliga bergan intervyusida.
Bu yerda sobiq Yevropa komissari iqtisodiy shantaj va Yevropa yagona bozoriga kirishni yopayotganini ko‘rsatib, Yevropa Ittifoqining do‘stona bo‘lmagan mamlakatlarga nisbatan qo‘llayotgan savdo cheklovlariga ishora qiladi.
Avval xabar qilinganidek, Fransiya prezidenti Emmanuel Makron ham AQSh prezidenti Donald Trampning Grenlandiyani qo‘llab-quvvatlovchi davlatlarga bojlar joriy etish haqidagi tahdidiga javob berib, tinchlikni ta’minlash uchun Fransiya va Yevropaga tahdid yoki tahdid solishi mumkin emasligini aytdi.
Makron, xuddi Jan-Klod Yunker kabi, kerak bo’lsa, AQShga nisbatan iqtisodiy va moliyaviy cheklovlar qo’llashga chaqirdi.
Trampning birinchi prezidentligi davrida Yevrokomissiya prezidenti bo‘lib ishlagan Jan-Klod Yunker Tramp bilan do‘st bo‘lib kelgan. 2018-yilda prezident Tramp Yevropaga qarshi savdo urushini boshlashga uringanida, Yunker mojaroni bartaraf etishga muvaffaq bo‘ldi. Biroq, uning fikricha, hozirgi vaziyat 2018-yildan keskin farq qiladi, prezident Tramp bilan do‘stona ohangda gaplashib bo‘lmaydi, prezident Tramp sog‘lom fikrga ham quloq solmaydi. Shuning uchun u Yevropa Ittifoqi rahbariyatini Qo’shma Shtatlarga qarshi qat’iy pozitsiyada bo’lishga chaqiradi. “Yevropa Ittifoqi Amerikaning quli emas!” – dedi Yunker.
Prezident Tramp NATO ittifoqchilari va Yevropa Ittifoqi yetakchilariga bosim o‘tkazib, Grenlandiyani qo‘lga kiritish uchun har qanday vositadan foydalanishini ta’kidladi.
NATO bosh kotibi Mark Ryutte prezident Trampga Grenlandiya atrofidagi mojaroni yumshatish uchun Daniya bilan yangi bitim tuzishni taklif qildi.
Britaniya matbuotining yozishicha, janob Tramp birinchi navbatda tadbirkor va Grenlandiya aholisini sotib olish imkoniyatini istisno etmagan.
Ayni damda nafaqat avvalgi ma’muriyat, balki Yevropa Ittifoqining hozirgi rahbariyati ham prezident Trampning ittifoqqa qarshi harakatlaridan xavotirda va g‘azabda.
Yevropa Kengashi prezidenti Antonio Kosta 22 yanvar kuni shunday dedi: “Biz hamkorlar va ittifoqchilar bilan munosabatlar halollik va hurmatga asoslangan boʻlishi kerak, deb hisoblaymiz. Yevropa Ittifoqi oʻz manfaatlarini himoya qilishda davom etadi va oʻzini, aʼzo davlatlari, xalqlari va bizneslarini har qanday majburlash shakllaridan himoya qiladi. Bu borada Ittifoq vakolat va vositalarga ega va ulardan zarur boʻlganda foydalanadi.”
Yevrokomissiya rahbari Ursula fon der Leyen ham Yevropa Ittifoqi o‘zining iqtisodiy qudratini oshirishi va AQShga qaram bo‘lib qolmasligi kerakligini ta’kidladi.