Siyosat
Yashirin byudjet oʻzgarishlari Oʻzbekistonning 2025 yilgi xarajatlariga 41 trillion Oʻzbekiston qoʻshdi
Davlat idoralari va tashkilotlari 2025-yilda qonunda kutilganidan qariyb 41 trillion iyen ko‘proq mablag‘ sarfladi. Bu taxminan 14,5% dan ortiq. Ma’lum bo’lishicha, ushbu xarajatlarni orqaga qaytarish to’g’risidagi qonun loyihasi qonun chiqaruvchi yuanning jonli efirsiz o’tkazilgan yig’ilishida ma’qullangan. Senatda deputatlar qo‘shimcha xarajatlarning qariyb 26 trillion so‘mi qanday sarflanganini oshkor qildi, ammo qolgan 15 trillion so‘m qanday yo‘naltirilishiga aniqlik kiritmadi.
Dekabr oyi boshida Oliy Majlis Qonunchilik kengashi 2025-yilgi davlat byudjeti to‘g‘risidagi qonunga davlat xarajatlarini sezilarli darajada oshiradigan o‘zgartishlarni ma’qulladi.
“Gazeta.uz”ning taʼkidlashicha, mazkur oʻzgartirishni koʻrib chiqish va qabul qilish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Vakillar palatasining rasmiy platformalarida eʼlon qilinmagan, tegishli majlislar efirga uzatilmagan.
Hujjat 2026-yilga mo‘ljallangan Davlat byudjeti va soliq tizimi to‘g‘risidagi qonun ko‘rib chiqilib, qabul qilingan kunning 3 va 5 dekabr kunlari muhokama qilindi.
Senatning 18-dekabr kuni bo‘lib o‘tgan majlisida 2025-yilgi Davlat budjetiga o‘zgartirishlar qabul qilinganligi e’lon qilindi. Belgilangan tartiblarga rioya qilgan holda, qonun loyihasi birinchi navbatda Qonunchilik Yuanida uchta o’qishda ko’rib chiqiladi va keyin Senatga yoki Yuqori palataga yuboriladi.
Iqtisodiyot va Moliya vazirligi tomonidan yil davomida parlament muhokamasiga byudjet xarajatlarini oshirish bo‘yicha hech qanday tashabbus kiritilmagan, qo‘shimcha xarajatlar zarurligini tushuntiruvchi qonuniy hujjatlar deputatlarga taqdim etilmagan. Yil oxirida Milliy byudjetga o’zgartirishlar kiritish to’g’risidagi qonun loyihasi qonun chiqaruvchi yuanga taqdim etildi.
Xuddi shunday holat 2024-yil oxirida davlat idoralari va tashkilotlari xarajatlari qonunda belgilangan 10 trillion so‘mdan oshib ketgan edi. O’sha paytda Qonun chiqaruvchi Yuan hukumat so’ragan tuzatishni to’qqiz daqiqa ichida barcha uchta o’qishdan o’tkazdi, birorta a’zo unga qarshi ovoz bermadi.
2023-yilda Milliy byudjet to‘g‘risidagi qonunga yil yakuniga 15 kun qolganida o‘zgartirishlar kiritildi. 20 daqiqa ichida qonunchilar konsolidatsiyalangan byudjet taqchilligi chegarasini YaIMning 3 foizdan 5,5 foizigacha va yillik tashqi qarz limitini 4,5 milliard dollardan 5,5 milliard dollarga oshirishni ma’qulladilar.
2022 yilgi davlat byudjeti to‘g‘risidagi qonunda ham byudjet taqchilligi chegarasi 3 foiz qilib belgilangan. Biroq, xarajatlar daromadlardan sezilarli darajada oshib ketganligi sababli, qonunga o’zgartirishlar kiritildi va chegara 4% ga ko’tarildi.
41 trln.soʻm qoʻshimcha xarajatlar
Senatning Byudjet va iqtisodiyot qo‘mitasi raisi Erkin Gadoyev 2025-yilda qo‘shimcha xarajatlar 40,9 trillion so‘mni tashkil etishini ma’lum qildi. U buni tashqi xatarlarning ortib borayotgani, masalan, global iqtisodiy o‘sishning sekinlashishi, oziq-ovqat va energiya narxlarining oshishi, jahon moliya bozorlarida foiz stavkalarining oshishi, milliy byudjetlarga bosim kuchayib borayotgani bilan izohladi.
O‘zgartishlar natijasida birlamchi byudjet nazoratchilariga (vazirliklarga) Respublika byudjetidan ajratmalarning yuqori chegarasi ilgari tasdiqlangan 281,6 trillion so‘mdan 322,5 trillion so‘mgacha oshirildi.
Gadoyevning soʻzlariga koʻra, qoʻshimcha xarajatlarning salmoqli qismi aholi turmush darajasini oshirish bilan bogʻliq. Ish haqi va unga tenglashtirilgan to‘lovlar uchun jami 5,8 trillion so‘m mablag‘ yo‘naltirildi. Shundan 5,3 trillion so‘mi 2025-yil 1-iyuldan pensiya va nafaqalarni 10 foizga, 1-avgustdan esa byudjet mablag‘lari hisobidan xodimlarning ish haqi va nafaqalarini 10 foizga oshirishga yo‘naltiriladi.Budjetning dastlabki parametrlarida 1-oktabrdan 1-sentabrdan boshlab pensiya va nafaqalar miqdorini 7 foizga oshirish nazarda tutilgan edi.
Ayrim tarmoqlarda ish haqini oshirish uchun ham qo‘shimcha mablag‘lar ajratildi.
Bolalar musiqa maktablari va san’at maktablari xodimlarining ish haqini oshirish uchun 79 mlrd. Shtatdagi madaniyat muassasalari va tashkilotlarining ish haqini oshirish bilan bog’liq qo’shimcha xarajatlar 298 mlrd. Milliy statistika komissiyasi xodimlarining mehnatga haq to‘lash shartlaridagi o‘zgarishlarni qoplash uchun 76 mlrd.
Issiqlik ta’minoti tizimini isloh qilish doirasida ijtimoiy soha ob’ektlari va ko‘p qavatli uylarning energiya samaradorligini oshirishga 2,7 trillion so‘m yo‘naltiriladi.
Ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari doirasida jami 1,9 trillion so‘m ajratildi, jumladan:
Milliy sog’liqni saqlash xizmatlari sifatini oshirish uchun 435 milliard bedana. Tibbiyot va taʼlim muassasalaridagi qoʻl yuvish vositalarini zarur sanitariya-gigiyena vositalari bilan jihozlashga 311 milliard soʻm.
“Qashshoqlikdan farovonlik sari” dasturi doirasida 2025-yilga mo‘ljallangan 3,2 trillion so‘mga qo‘shimcha ravishda 1,6 trillion so‘m mablag‘ ajratildi.
Milliy futbol markazini tashkil etish va ushbu sohani raqamlashtirish uchun 458 milliard so‘m miqdorida mablag‘ ajratilishi rejalashtirilgan. Qishloq va suv xo‘jaligidagi islohotlarni qo‘llab-quvvatlash, jumladan, paxta yetishtirish, suvni tejaydigan texnologiyalarni joriy etish, yaylovlarni tiklash uchun jami 3,6 trillion so‘m mablag‘ ajratiladi.
Birja savdolari orqali sotilgan paxtaning har tonnasi uchun 1 million so‘mlik klasterlarga 3 trillion so‘m miqdorida subsidiya beriladi. Suvni tejovchi texnologiyalarni joriy qilishni yanada qo‘llab-quvvatlash uchun 308 mlrd. Yaylovlarni tiklash va irrigatsiya inshootlarini qurish uchun 112 mlrd.
Shuningdek, intensiv investitsiya loyihalari va hududlar infratuzilmasini rivojlantirishga 5,8 trillion so‘m yo‘naltiriladi. Maktabgacha taʼlim vazirligi xarajatlari limiti 737 milliard soʻmga oshib, 59,2 trillion soʻmdan 59 trillion 901 milliard soʻmga yetdi. Qishloq xoʻjaligi vazirligining chegarasi 222,6 mlrd. soʻmdan 2021 trln. soʻmga koʻtarilib, 12,4 foizga oʻsdi. Shundan 191,7 milliard bedana bog‘chalari va umumta’lim maktablarini qurish va jihozlashga yo‘naltirildi.
Davlat budjetidan davlat maqsadli jamg‘armasiga transfert 4,1 trillion so‘mga, xarajatlari esa 7,7 trillion so‘mga oshadi.
Senatorlar qoʻshimcha xarajatlarga qariyb 26 trillion soʻm ajratilishini belgilab berdilar, biroq qolganlari umumiy koʻrinishda koʻrsatilib, qariyb 15 trillion soʻm sarflanishi aniqlanmagan.
Siyosat
Saida Mirziyoyeva Emmanuel Makron bilan uchrashib, O‘zbekiston va Fransiya o‘rtasidagi hamkorlikni kengaytirish masalalarini muhokama qildi
O‘zbekiston Prezidenti kotibi Saida Mirziyoyeva Fransiya prezidenti Emmanuel Makron bilan uchrashib, ikki tomonlama munosabatlarni kengaytirish masalalarini muhokama qildi.
Foto: Telegram/SShMirziyoyeva
Uchrashuvda Mirziyoyeva xonim Fransiya Prezidentiga samimiy qabul uchun minnatdorlik bildirib, O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev nomidan samimiy salomlar yo‘lladi.
Mirziyoyeva oʻzining rasmiy Telegram-kanalida ikki davlat oʻrtasida muhim strategik sohalarni qamrab olgan uzoq muddatli hamkorlik aloqalari mavjudligini maʼlum qildi. Toshkent va Parij kelgusida ham ko‘plab o‘zaro manfaatli tashabbuslar va qo‘shma loyihalarni muvaffaqiyatli amalga oshirishiga katta ishonch bildirdi.
Oliy darajadagi uchrashuv Saida Mirziyoyeva va Fransiyaning Yevropa va tashqi ishlar vaziri Jan-Noel Barro bilan bir kun avval bo‘lib o‘tgan mazmunli muhokamalaridan so‘ng bo‘lib o‘tdi. Ushbu muzokaralar chog‘ida oliy hukumat amaldori Fransiya O‘zbekiston uchun Yevropadagi muhim strategik sherik bo‘lib qolayotganini alohida ta’kidladi.
Ikki mamlakat oʻrtasidagi koʻp qirrali hamkorlik bir qancha muhim yoʻnalishlarni, jumladan, energetika, transport, infratuzilmani rivojlantirish, taʼlim va sogʻliqni saqlashni oʻz ichiga oladi. Mirziyoyeva xonim Oʻzbekiston Markaziy Osiyoda ishonchli, bashorat qilinadigan va barqaror hamkor sifatidagi oʻz mavqeini saqlab qolgan holda Fransiya va keng Yevropa hamjamiyati bilan hamkorlikni izchil mustahkamlash tarafdori ekanini yana bir bor taʼkidladi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 29-iyun kuni Jahon banki ta’sischi davlatlarining «Shveysariya guruhi» yig‘ilishida ishtirok etish uchun mamlakatimizda bo‘lib turgan bankning Yevropa va Markaziy Osiyo mintaqasi bo‘yicha vitse-prezidenti Antonella Bassani boshchiligidagi delegatsiyani qabul qildi.
Antonella Bassani davlatimiz rahbariga Jahon banki prezidenti Ajay Banganing samimiy salomi va ezgu tilaklarini yetkazdi.
Jahon banki guruhi bilan strategik hamkorlikni Yangi O‘zbekistonda olib borilayotgan tarkibiy islohotlarning ustuvor yo‘nalishlari bo‘yicha keng miqyosda rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
So‘nggi yillarda ushbu nufuzli xalqaro moliyaviy institut bilan ikki tomonlama aloqalar va konstruktiv sheriklik misli ko‘rilmagan darajaga ko‘tarilgani mamnuniyat bilan qayd etildi.
O‘tgan yil sentyabr oyida Nyu-York shahrida Jahon banki prezidenti bilan erishilgan oliy darajadagi kelishuvlar izchil amalga oshirilmoqda.
Qo‘shma loyihalar portfeli 15 milliard dollardan oshdi. Toshkent shahrida Jahon bankining mintaqaviy ofisi muvaffaqiyatli faoliyat yuritmoqda. Moliyalashtirishning yangi mexanizmlari samarali joriy etilmoqda.
Joriy yilda bo‘lib o‘tadigan Jahon banki oliy rahbariyatining tashriflari va qo‘shma tadbirlarga puxta tayyorgarlik ko‘rish muhimligi ta’kidlandi.
Ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotning eng asosiy yo‘nalishlarini qamrab oluvchi yangi uzoq muddatli Mamlakat dasturini ishlab chiqish rejalari qo‘llab-quvvatlandi.
Kichik va o‘rta biznesni rivojlantirishni qo‘llab-quvvatlash, kambag‘allikni qisqartirish chora-tadbirlarini amalga oshirish, davlat korxonalarini xususiylashtirish bo‘yicha qo‘shma dasturlarni ilgari surish hamda iqtisodiyot tarmoqlariga sun’iy intellekt texnologiyalarini joriy etishda Jahon banki guruhining moliyaviy vositalaridan foydalanishni kengaytirishga alohida e’tibor qaratildi.
Suv xo‘jaligi sohasini moliyalashtirish, inson kapitalini rivojlantirish, shuningdek, O‘zbekistonning xalqaro reytinglardagi o‘rnini yaxshilashga ko‘maklashish masalalarida yaqin hamkorlikni yo‘lga qo‘yish ham ustuvor vazifalardan biri sifatida qayd etildi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev 29-iyun kuni Xalqaro valyuta jamg‘armasi (XVJ) boshqaruvchi direktori o‘rinbosari Bo Li bilan uchrashib, O‘zbekistonning iqtisodiy islohotlar kun tartibi bo‘yicha hamkorlikni kengaytirish masalalarini muhokama qildi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Janob Bo Li XVJ ijroiya kengashining Shveytsariya saylov okrugi yig‘ilishida ishtirok etish uchun O‘zbekistonga kelgan.
Uchrashuv avvalida XVJ boshqaruvchi direktori Kristalina Georgiyeva Prezident Mirziyoyevga salom va tabriklarini yetkazdi.
Tomonlar O‘zbekiston va XVJ o‘rtasidagi hamkorlikni chuqurlashtirish yo‘llariga to‘xtalishdan avval jahon moliya bozorlaridagi mavjud o‘zgarishlar yuzasidan fikr almashdilar.
Tomonlar, shuningdek, makroiqtisodiy siyosatni ishlab chiqish, milliy raqamli to‘lovlar strategiyasini ishlab chiqish, kapital hisobini liberallashtirish, rasmiy statistika va davlat daromadlarini boshqarishni takomillashtirish, bozorga asoslangan valyuta kurslarini saqlash kabi bir qancha ustuvor yo‘nalishlarda Jamg‘armaning ekspert va texnik yordamini kengaytirishni muhokama qildi.
Anjumanda, shuningdek, O‘zbekistonning iqtisodiy institutlarida faoliyat yuritayotgan mutaxassislarni tayyorlash va salohiyatini oshirish dasturlarini kengaytirish muhimligi ta’kidlandi.
O‘zbekiston Prezidenti Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva Fransiyaning Yevropa va tashqi ishlar vaziri Jan-Noel Barro bilan samarali muzokaralar o‘tkazdi va asosiy e’tibor ikki tomonlama munosabatlarni mustahkamlashga qaratilgan.
Foto: Telegram/SShMirziyoyeva
Bosh vazir Mirziyoyeva uchrashuv mazmunli va samarali muloqot bo‘lganini aytib, Fransiya O‘zbekistonning Yevropadagi eng muhim strategik hamkorlaridan biri bo‘lib qolayotganini ta’kidladi.
Muzokaralarda bugungi kunda bir qancha ustuvor yo‘nalishlarni qamrab olgan ikki tomonlama hamkorlik ko‘lamini kengaytirish masalalari muhokama qilindi. Tomonlar energetika, transport, infratuzilmani rivojlantirish, ta’lim va sog‘liqni saqlash sohalarida amalga oshirilayotgan qo‘shma tashabbuslar yuzasidan fikr almashdilar.
Saida Mirziyoyeva konstruktiv muloqot va amaliy hamkorlikni kengaytirish ikki mamlakatning asosiy manfaatlariga xizmat qilishini taʼkidladi. Bosh vazir O‘zbekiston Fransiya va Yevropa davlatlari bilan izchil va o‘zaro manfaatli sheriklik munosabatlarini yo‘lga qo‘yish, Markaziy Osiyoda ishonchli va barqaror hamkor sifatidagi mavqeini mustahkamlash niyatini yana bir bor tasdiqladi.
Siyosat | 11:13
81
1 daqiqa o’qish
Tashqi ishlar vaziri Baxtiyor Saidov 29-iyun kuni mamlakatdagi diplomatik missiyasi yakunida Shveysariyaning Favqulodda va Muxtor Elchisi Konstantin Obolenskiy bilan uchrashdi.
Foto: Telegram/baxtiyor_saidov
Vazir diplomatlarga Toshkentdagi faoliyati davomida fidokorona mehnatlari uchun minnatdorlik bildirdi.
Baxtiyor Saidov o‘zining Telegram-kanalida elchining O‘zbekiston va Shveysariya o‘rtasidagi ikki tomonlama munosabatlarni mustahkamlashga qo‘shgan ulkan hissasini yuqori baholadi va unga kelgusidagi professional faoliyatida muvaffaqiyatlar tiladi.
Konstantin Obolenskiy hozirgi lavozimida 2021-yil yozi oxiridan beri ishlab kelmoqda va 2021-yil 25-avgust kuni o‘z ishonch yorliqlarini Prezident Shavkat Mirziyoyevga rasman topshirgan edi.
Deputatlarga «Tashabbusli budjet» loyihalari bo‘yicha yangi imkoniyatlar berildi
Toshkentda YTH oqibatida Lacetti ikkiga bo‘linib ketdi
JCh-2026 anonsi. Mbappe va Holand pley-offda start oladi
-
Dunyodan3 days agoQirgʻiziston va Oʻzbekiston chegarani delimitatsiya qilish doirasida hudud almashadilar
-
Sport4 days agoYaponiya futbolining buyuk sabog‘i: mag‘lubiyatdan to‘g‘ri xulosa chiqarish
-
Siyosat4 days agoPrezident Shavkat Mirziyoyev AQSh Savdo vakili Jeymison Grini qabul qildi
-
Iqtisodiyot4 days ago
Ertaga dollar tushib, yevro biroz ko‘tariladi
-
Dunyodan2 days agoEron Hormuz boʻgʻozi orqali oʻtayotgan kemalarni ogohlantirdi
-
Jamiyat4 days agoVatanparvar jurnalistlarni o‘zimga do‘st va maslakdosh deb bilaman
-
Iqtisodiyot2 days ago“Xohlagan ekinni ekish mumkin” – Yangi tartib fermerga nima beradi?
-
Sport4 days agoDo‘stlar sharafiga Lamin Yamal deb nomlangan bola – jahon futbol yulduzi haqida