Connect with us

Siyosat

Yashirin byudjet oʻzgarishlari Oʻzbekistonning 2025 yilgi xarajatlariga 41 trillion Oʻzbekiston qoʻshdi

Published

on


Davlat idoralari va tashkilotlari 2025-yilda qonunda kutilganidan qariyb 41 trillion iyen ko‘proq mablag‘ sarfladi. Bu taxminan 14,5% dan ortiq. Ma’lum bo’lishicha, ushbu xarajatlarni orqaga qaytarish to’g’risidagi qonun loyihasi qonun chiqaruvchi yuanning jonli efirsiz o’tkazilgan yig’ilishida ma’qullangan. Senatda deputatlar qo‘shimcha xarajatlarning qariyb 26 trillion so‘mi qanday sarflanganini oshkor qildi, ammo qolgan 15 trillion so‘m qanday yo‘naltirilishiga aniqlik kiritmadi.

Dekabr oyi boshida Oliy Majlis Qonunchilik kengashi 2025-yilgi davlat byudjeti to‘g‘risidagi qonunga davlat xarajatlarini sezilarli darajada oshiradigan o‘zgartishlarni ma’qulladi.

“Gazeta.uz”ning taʼkidlashicha, mazkur oʻzgartirishni koʻrib chiqish va qabul qilish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Vakillar palatasining rasmiy platformalarida eʼlon qilinmagan, tegishli majlislar efirga uzatilmagan.

Hujjat 2026-yilga mo‘ljallangan Davlat byudjeti va soliq tizimi to‘g‘risidagi qonun ko‘rib chiqilib, qabul qilingan kunning 3 va 5 dekabr kunlari muhokama qilindi.

Senatning 18-dekabr kuni bo‘lib o‘tgan majlisida 2025-yilgi Davlat budjetiga o‘zgartirishlar qabul qilinganligi e’lon qilindi. Belgilangan tartiblarga rioya qilgan holda, qonun loyihasi birinchi navbatda Qonunchilik Yuanida uchta o’qishda ko’rib chiqiladi va keyin Senatga yoki Yuqori palataga yuboriladi.

Iqtisodiyot va Moliya vazirligi tomonidan yil davomida parlament muhokamasiga byudjet xarajatlarini oshirish bo‘yicha hech qanday tashabbus kiritilmagan, qo‘shimcha xarajatlar zarurligini tushuntiruvchi qonuniy hujjatlar deputatlarga taqdim etilmagan. Yil oxirida Milliy byudjetga o’zgartirishlar kiritish to’g’risidagi qonun loyihasi qonun chiqaruvchi yuanga taqdim etildi.

Xuddi shunday holat 2024-yil oxirida davlat idoralari va tashkilotlari xarajatlari qonunda belgilangan 10 trillion so‘mdan oshib ketgan edi. O’sha paytda Qonun chiqaruvchi Yuan hukumat so’ragan tuzatishni to’qqiz daqiqa ichida barcha uchta o’qishdan o’tkazdi, birorta a’zo unga qarshi ovoz bermadi.

2023-yilda Milliy byudjet to‘g‘risidagi qonunga yil yakuniga 15 kun qolganida o‘zgartirishlar kiritildi. 20 daqiqa ichida qonunchilar konsolidatsiyalangan byudjet taqchilligi chegarasini YaIMning 3 foizdan 5,5 foizigacha va yillik tashqi qarz limitini 4,5 milliard dollardan 5,5 milliard dollarga oshirishni ma’qulladilar.

2022 yilgi davlat byudjeti to‘g‘risidagi qonunda ham byudjet taqchilligi chegarasi 3 foiz qilib belgilangan. Biroq, xarajatlar daromadlardan sezilarli darajada oshib ketganligi sababli, qonunga o’zgartirishlar kiritildi va chegara 4% ga ko’tarildi.

41 trln.soʻm qoʻshimcha xarajatlar

Senatning Byudjet va iqtisodiyot qo‘mitasi raisi Erkin Gadoyev 2025-yilda qo‘shimcha xarajatlar 40,9 trillion so‘mni tashkil etishini ma’lum qildi. U buni tashqi xatarlarning ortib borayotgani, masalan, global iqtisodiy o‘sishning sekinlashishi, oziq-ovqat va energiya narxlarining oshishi, jahon moliya bozorlarida foiz stavkalarining oshishi, milliy byudjetlarga bosim kuchayib borayotgani bilan izohladi.

O‘zgartishlar natijasida birlamchi byudjet nazoratchilariga (vazirliklarga) Respublika byudjetidan ajratmalarning yuqori chegarasi ilgari tasdiqlangan 281,6 trillion so‘mdan 322,5 trillion so‘mgacha oshirildi.

Gadoyevning soʻzlariga koʻra, qoʻshimcha xarajatlarning salmoqli qismi aholi turmush darajasini oshirish bilan bogʻliq. Ish haqi va unga tenglashtirilgan to‘lovlar uchun jami 5,8 trillion so‘m mablag‘ yo‘naltirildi. Shundan 5,3 trillion so‘mi 2025-yil 1-iyuldan pensiya va nafaqalarni 10 foizga, 1-avgustdan esa byudjet mablag‘lari hisobidan xodimlarning ish haqi va nafaqalarini 10 foizga oshirishga yo‘naltiriladi.Budjetning dastlabki parametrlarida 1-oktabrdan 1-sentabrdan boshlab pensiya va nafaqalar miqdorini 7 foizga oshirish nazarda tutilgan edi.

Ayrim tarmoqlarda ish haqini oshirish uchun ham qo‘shimcha mablag‘lar ajratildi.

Bolalar musiqa maktablari va san’at maktablari xodimlarining ish haqini oshirish uchun 79 mlrd. Shtatdagi madaniyat muassasalari va tashkilotlarining ish haqini oshirish bilan bog’liq qo’shimcha xarajatlar 298 mlrd. Milliy statistika komissiyasi xodimlarining mehnatga haq to‘lash shartlaridagi o‘zgarishlarni qoplash uchun 76 mlrd.

Issiqlik ta’minoti tizimini isloh qilish doirasida ijtimoiy soha ob’ektlari va ko‘p qavatli uylarning energiya samaradorligini oshirishga 2,7 trillion so‘m yo‘naltiriladi.

Ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari doirasida jami 1,9 trillion so‘m ajratildi, jumladan:

Milliy sog’liqni saqlash xizmatlari sifatini oshirish uchun 435 milliard bedana. Tibbiyot va taʼlim muassasalaridagi qoʻl yuvish vositalarini zarur sanitariya-gigiyena vositalari bilan jihozlashga 311 milliard soʻm.

“Qashshoqlikdan farovonlik sari” dasturi doirasida 2025-yilga mo‘ljallangan 3,2 trillion so‘mga qo‘shimcha ravishda 1,6 trillion so‘m mablag‘ ajratildi.

Milliy futbol markazini tashkil etish va ushbu sohani raqamlashtirish uchun 458 milliard so‘m miqdorida mablag‘ ajratilishi rejalashtirilgan. Qishloq va suv xo‘jaligidagi islohotlarni qo‘llab-quvvatlash, jumladan, paxta yetishtirish, suvni tejaydigan texnologiyalarni joriy etish, yaylovlarni tiklash uchun jami 3,6 trillion so‘m mablag‘ ajratiladi.

Birja savdolari orqali sotilgan paxtaning har tonnasi uchun 1 million so‘mlik klasterlarga 3 trillion so‘m miqdorida subsidiya beriladi. Suvni tejovchi texnologiyalarni joriy qilishni yanada qo‘llab-quvvatlash uchun 308 mlrd. Yaylovlarni tiklash va irrigatsiya inshootlarini qurish uchun 112 mlrd.

Shuningdek, intensiv investitsiya loyihalari va hududlar infratuzilmasini rivojlantirishga 5,8 trillion so‘m yo‘naltiriladi. Maktabgacha taʼlim vazirligi xarajatlari limiti 737 milliard soʻmga oshib, 59,2 trillion soʻmdan 59 trillion 901 milliard soʻmga yetdi. Qishloq xoʻjaligi vazirligining chegarasi 222,6 mlrd. soʻmdan 2021 trln. soʻmga koʻtarilib, 12,4 foizga oʻsdi. Shundan 191,7 milliard bedana bog‘chalari va umumta’lim maktablarini qurish va jihozlashga yo‘naltirildi.

Davlat budjetidan davlat maqsadli jamg‘armasiga transfert 4,1 trillion so‘mga, xarajatlari esa 7,7 trillion so‘mga oshadi.

Senatorlar qoʻshimcha xarajatlarga qariyb 26 trillion soʻm ajratilishini belgilab berdilar, biroq qolganlari umumiy koʻrinishda koʻrsatilib, qariyb 15 trillion soʻm sarflanishi aniqlanmagan.



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Siyosat

Pokiston bosh vaziri bilan uchrashuv o‘tkazildi

Published

on


Bishkek shahrida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Pokiston Islom Respublikasi Bosh vaziri Shahboz Sharif bilan uchrashdi.

Suhbat avvalida davlatimiz rahbari Pokistonni Shanxay hamkorlik tashkilotiga raislikni qabul qilayotgani bilan samimiy tabrikladi.

Joriy yilning fevral oyida Islomobodga amalga oshirilgan tarixiy tashrif va bo‘lib o‘tgan oliy darajadagi uchrashuvlar munosabatlarimizni yangi sifat bosqichiga ko‘targani alohida qayd etildi.

Muloqot davomida savdo-iqtisodiy, investitsiyaviy, transport va logistika bo‘yicha hamkorlik ko‘lamini yanada kengaytirish borasida fikr almashildi.

Uchrashuvda hududlararo hamkorlik va gumanitar yo‘nalishdagi aloqalarni rivojlantirish masalalariga ham e’tibor qaratildi. Xususan, joriy yilda Xiva shahrida Hududlararo forum o‘tkazishga tayyorgarlik ko‘rilayotgani hamda Pokistonda O‘zbekiston madaniyati va kinosi kunlarini tashkil etish rejalashtirilayotgani qayd etildi.

To‘qimachilik, tibbiyot, farmatsevtika, qishloq xo‘jaligi va boshqa muhim sohalardagi loyihalarni jadallashtirish maqsadida qo‘shma “yo‘l xaritasi”ni qabul qilishga kelishib olindi.



Source link

Continue Reading

Siyosat

Saida Mirziyoyeva Pekinda Va I bilan muloqot o‘tkazdi

Published

on


Prezident Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva Xitoy tashqi ishlar vaziri bilan uchrashdi. 

Mirziyoyeva Xitoy Kommunistik partiyasi Markaziy Qo‘mitasi Siyosiy byurosi a’zosi, XKP MQ Tashqi ishlar bo‘yicha komissiyasi devoni rahbari, Xitoy tashqi ishlar vaziri janob Van I bilan uchrashuv samimiy va do‘stona ruhda o‘tganini bildirgan. 

​O‘zbekiston va Xitoy o‘rtasidagi strategik sheriklik yangi bosqichga ko‘tarilib, keng imkoniyatlar eshiklari ochilmoqda. Shu nuqtai nazardan savdo, iqtisodiyot, investitsiya va madaniy aloqalar kabi ustuvor yo‘nalishlardagi munosabatlar rivojini muhokama qilish alohida ahamiyat kasb etdi.

​Suhbat chog‘ida tomonlar global masalalar bo‘yicha umumiy qarashlarni shakllantirishga alohida to‘xtaldi.

Saida Mirziyoyeva Van Iga iliq va mazmunli suhbat uchun minnatdorlik bildirdi. 



Source link

Continue Reading

Siyosat

Prezidentning Mustaqillik bayrami tabrigidan o‘rin olgan asosiy fikrlari

Published

on


Prezident Shavkat Mirziyoyevning davlat mustaqilligining 35 yilligi munosabati bilan so‘zlagan tabrigidan asosiy fikrlar:

​Buyuk istiqlolimizning ildizlari uch ming yildan ziyod bo‘lgan davlatchilik an’analarimiz va qadimiy sivilizatsiyamiz tarixiga borib taqaladi;

​Mustaqillik, eng avvalo, bizga shonu sharafimizni, muqaddas dinimizni, ona tilimizni, unutilayotgan milliy qadriyatlarimizni qaytarib berdi;

​ Bugungi erkin hayot uchun jonini fido qilgan ulug‘ ajdodlarimiz, jadidlar xotirasiga ta’zim bajo keltiramiz;

​Birinchi Prezidentimiz, atoqli davlat va siyosat arbobi Islom Abdug‘aniyevich Karimovning yorqin xotirasini ehtirom bilan yod etamiz;

​Islohotlarni boshlagan birinchi kunlardanoq xalqning qalbiga quloq soldik, aholining dardiga darmon bo‘lishni maqsad qildik;

​«Paxta qulligi», «majburiy mehnat va bolalar mehnati», «konvertatsiya cheklovi», «propiska» kabi odamlarni yillar davomida qiynab kelgan muammolarga barham berdik;

​Har bir inson erkin va farovon yashaydigan jamiyatni barpo etish uchun keyingi 10 yilda tinimsiz izlandik, qattiq mehnat qildik. O‘zbekistonni dunyoga keng ochdik;

​2030 yilga borib yalpi ichki mahsulot hajmini 160 milliard dollarga yetkazishni reja qilgan edik. Bu vazifani shu yilning o‘zida ortig‘i bilan amalga oshiramiz va daromadi o‘rtachadan yuqori bo‘lgan davlatlar qatoriga kiramiz;

​Bugungi kunda kambag‘allik darajasini 2017-yildagi 35 foizdan 4 foizga tushirishga erishdik. 10 million nafar insonning turmush sifati yaxshilandi;

​Mamlakatimiz oliy ta’lim muassasalari talabalarining yarmidan ko‘pini qizlar va ayollar tashkil etadi. Bilimli qizlar — bilimli oila, bilimli avlod, ma’rifatli jamiyat deganidir;

​Ta’lim bilan bir qatorda ilm-fan, zamonaviy texnologiya va innovatsiyalarni ham taraqqiyotimizning hal qiluvchi omili deb bilamiz;

Mening niyatim: O‘zbekiston texnologiya sohalarida jahonga ilg‘or tashabbuslarni taklif qiladigan markazga aylanishi zarur.

Aholining o‘rtacha umr ko‘rish davomiyligi 1991-yildagi 66,4 yoshdan 2025-yilda 75,4 yoshga yetgani, go‘daklar va onalar o‘limi ko‘rsatkichi 4 barobar kamaygani sohadagi islohotlarimizning eng muhim natijasidir;

​Mamlakatimiz taraqqiyotning mutlaqo yangi davriga qadam qo‘ymoqda. Kelgusi o‘n yillik biz uchun milliy yuksalish davri bo‘ladi;

​Kelgusi yillarda yurtimizda inson qadrini yanada yuksaltiradigan 7 ta milliy dasturni amalga oshiramiz;

​Birinchi milliy dastur bilim va malakani kelgusi taraqqiyotimizning asosiy kapitaliga aylantirishdan iborat bo‘ladi;

​Tibbiyotda profilaktikani kuchaytirish orqali salomatlikni asrash modeliga o‘tamiz. Davlat tibbiy sug‘urtasi mamlakatning barcha xonadonlariga kirib boradi;

​2030-yilgacha yalpi ichki mahsulot hajmi 300 milliard dollarga yetkaziladi;

​To‘rtinchi milliy dastur suv va tabiatga munosabatni tubdan o‘zgartirishga qaratiladi;

​ Fuqarolar va tadbirkorlarning qonuniy kafolatlarini kuchaytirish bo‘yicha islohotlarimizni qat’iy davom ettiramiz;

​Mahalla jamiyat taraqqiyotining asosiy buyurtmachisiga aylantiriladi;

​O‘zbekistonni xalqaro diplomatiyaning muhim markaziga aylantirish uchun ko‘p qirrali, vazmin va muvozanatli tashqi siyosatni davom ettiramiz;

​Biz bugun kechagidan kuchlimiz. Nasib etsa, ertaga bundan ham kuchli bo‘lamiz;

​ Xalq va davlat yagona maqsad yo‘lida birlashib, astoydil harakat qilsa, zabt etib bo‘lmaydigan marraning o‘zi yo‘q. Bunday buyuk qudratga ega xalq va davlatni yenga oladigan kuchning o‘zi yo‘q;

​Matonatli, mard va olijanob xalqimiz o‘z oldiga qo‘ygan ulug‘ maqsadlarga albatta yetadi.



Source link

Continue Reading

Siyosat

«Milliy manfaatlarni himoya qilish dunyodan yopilish degani emas» — Sherzod Asadov

Published

on


Prezident matbuot kotibi Sherzod Asadov Toshkentdagi Islom sivilizatsiyasi markazida o‘tkazilayotgan «Islom sivilizatsiyasi: yangi dunyo, yangi tashabbuslar» xalqaro media forumida nutq so‘zladi.

Forumda Sherzod Asadov zamonaviy jurnalistika oldida turgan tahdidlar, sun’iy intellekt, so‘z erkinligi, milliy media va jurnalistning jamiyatdagi o‘rni haqida fikr bildirdi.

«Bugun axborot chegara bilmaydi. Bir voqea haqidagi xabar sanoqli soniyalarda millionlab odamlarga yetib boradi. Biroq axborot bilan birga yolg‘on, manipulyasiya, feyk xabarlar va axborot xurujlari ham tez tarqalmoqda. Shuning uchun bugun jurnalistika oldidagi eng muhim vazifalardan biri — ishonchli axborotni ta’minlashdir», — dedi u.

Sherzod Asadov sun’iy intellektning jurnalistikaga jadal kirib kelayotganiga ham to‘xtaldi. Uning ta’kidlashicha, sun’iy intellekt jurnalistning o‘rnini bosmaydi, aksincha, uning imkoniyatlarini kengaytiradi.

«Texnologiyalar qanchalik rivojlanmasin, jurnalistikaning asosiy mezonlari — haqiqat, xolislik, vijdon va inson manfaatiga xizmat qilish tamoyillari o‘zgarmasligi kerak», — dedi Prezident matbuot kotibi.

U, shuningdek, zamonaviy jurnalistikaning bugungi global muammolardan biri sifatida haqiqiy so‘z erkinligi inqirozi masalasini ko‘tardi. Ayrim hollarda so‘z erkinligining siyosiy bosim vositasiga aylanishi jurnalistikaning xolisligi va ishonchliligiga putur yetkazayotganini qayd etdi.

Sh.Asadovga ko‘ra, milliy manfaatlarni himoya qilish dunyodan yopilish degani emas. Aksincha, bu — faktlarga tayanish, voqealarni xolis tahlil qilish va jamiyat bilan ochiq muloqot o‘rnatishdir.

Prezident matbuot kotibi jurnalistning vazifasi faqat axborot yetkazish bilan cheklanmasligini ham ta’kidladi. Jurnalist odamlarning dardu tashvishini eshitadi, muammolarini ko‘taradi va jamoatchilik ovozining davlat idoralariga yetib borishini ta’minlaydi.

Shu bilan birga, Sherzod Asadov forumning Islom sivilizatsiyasi markazida o‘tkazilayotgani o‘ziga xos ramziy ma’noga ega ekanini ta’kidladi. Prezident tashabbusi bilan barpo etilgan ushbu maskan xalqimizning ko‘p ming yillik ilmiy va ma’naviy merosini jahonga tanitishga xizmat qiladi.

Uning ta’kidlashicha, Xorazmiy, Beruniy, Ibn Sino, Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Imom Moturidiy, Ulug‘bek va Alisher Navoiy kabi buyuk allomalar merosi butun bashariyatning bebaho boyligidir. Xorazmiy nomi bugun «algoritm» atamasida yashab kelayotgani ham ajdodlarimiz merosi zamonaviy ilm-fan va texnologiyalar bilan uzviy bog‘liqligini ko‘rsatadi.

Sh.Asadov milliy merosni faqat muzey va kitoblarda saqlash bilan cheklanmasdan, uni zamonaviy raqamli formatlarda, yosh avlodga tushunarli tilda va jahon jamoatchiligiga xolis yetkazish zarurligini ta’kidladi.



Source link

Continue Reading

Siyosat

Ўзбекистон ва Озарбайжон раҳбарлари Бухоронинг машҳур обидаларини зиёрат қилдилар (фото)

Published

on


Давлатимиз раҳбари Шавкат Мирзиёев ва Озарбайжон Президенти Илҳом Алиев рафиқалари ҳамроҳлигида Бухоронинг жаҳонга машҳур тарихий обидалари – Сомонийлар мақбараси, Арк қўрғони, Пойи Калон ва Лаби Ҳовуз мажмуалари, Кўкалдош мадрасасини зиёрат қилдилар.

Олий мартабали меҳмонларга ушбу ноёб обидаларнинг тарихи, меъморий хусусиятлари ҳамда Шарқда илм-фан, маданият ва шаҳарсозлик ривожидаги аҳамияти ҳақида батафсил маълумот берилди.

Ташриф Исмоил Сомоний томонидан барпо этилган Сомонийлар мақбарасидан бошланди. Ушбу обида 1993 йилда ЮНЕСКОнинг Умумжаҳон мероси рўйхатига киритилган.

Шундан сўнг етакчилар кўп асрлар давомида Бухоронинг сиёсий ва маъмурий маркази бўлиб келган қадимий Арк қалъасига ташриф буюрдилар. Археологик ва тарихий маълумотларга кўра, қалъа узоқ давр мобайнида шаклланиб келган ва яқин ўтмишдан бошлаб Бухоро ҳукмдорларининг қароргоҳи вазифасини бажарган. Бугунги кунда Арк шаҳарнинг энг машҳур обидаларидан бири ва Бухоро тарихий марказининг муҳим қисми ҳисобланади.

Пойи Калон мажмуаси – Марказий Осиёнинг энг салобатли меъморий мажмуаларидан бири. 1127 йилда бунёд этилган машҳур Калон минораси мажмуанинг энг эътиборли иншооти бўлиб, асрлар давомида нафақат Бухоро меъморчилиги намунаси, балки шаҳарнинг ҳақиқий “ташриф қоғози” бўлиб хизмат қилиб келмоқда.

Ансамбл таркибига XVI аср бошларига оид Калон масжиди ва Мир Араб мадрасаси ҳам киради. Ушбу мажмуа ҳақли равишда Шайбонийлар давридаги тарихий Бухоронинг дурдоналаридан бири ҳисобланади.

Олий мартабали меҳмонларда Лаби Ҳовуз мажмуаси ҳам катта таассурот қолдирди. У қадимий ҳовуз атрофида қурилган ва эски Бухородаги энг машҳур жамоат масканларидан бири ҳисобланади.

Бу ерда Кўкалдош мадрасаси, Нодир Девонбеги мадрасаси ва хонақоҳи жойлашган. Шаҳарнинг ушбу гўшаси асрлар давомида аҳоли, сайёҳлар ва илм аҳлини ўзига жалб қилувчи маскан бўлиб келган ҳамда ўрта асрлардаги Бухоронинг бетакрор муҳитини бугунги кунгача сақлаб қолган.

Ташриф давомида халқ ҳунармандчилиги намуналари ҳамда тарихий обидаларга туширилган бадиий безакларнинг хусусиятлари ҳам намойиш этилди.

Озарбайжонлик меҳмонларга Бухоронинг Буюк Ипак йўлидаги ислом цивилизациясининг энг йирик илм-фан, таълим ва савдо марказларидан бири сифатидаги кўп асрлик тарихи ҳақида сўзлаб берилди.



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.