Siyosat
Yashirin byudjet oʻzgarishlari Oʻzbekistonning 2025 yilgi xarajatlariga 41 trillion Oʻzbekiston qoʻshdi
Davlat idoralari va tashkilotlari 2025-yilda qonunda kutilganidan qariyb 41 trillion iyen ko‘proq mablag‘ sarfladi. Bu taxminan 14,5% dan ortiq. Ma’lum bo’lishicha, ushbu xarajatlarni orqaga qaytarish to’g’risidagi qonun loyihasi qonun chiqaruvchi yuanning jonli efirsiz o’tkazilgan yig’ilishida ma’qullangan. Senatda deputatlar qo‘shimcha xarajatlarning qariyb 26 trillion so‘mi qanday sarflanganini oshkor qildi, ammo qolgan 15 trillion so‘m qanday yo‘naltirilishiga aniqlik kiritmadi.
Dekabr oyi boshida Oliy Majlis Qonunchilik kengashi 2025-yilgi davlat byudjeti to‘g‘risidagi qonunga davlat xarajatlarini sezilarli darajada oshiradigan o‘zgartishlarni ma’qulladi.
“Gazeta.uz”ning taʼkidlashicha, mazkur oʻzgartirishni koʻrib chiqish va qabul qilish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Vakillar palatasining rasmiy platformalarida eʼlon qilinmagan, tegishli majlislar efirga uzatilmagan.
Hujjat 2026-yilga mo‘ljallangan Davlat byudjeti va soliq tizimi to‘g‘risidagi qonun ko‘rib chiqilib, qabul qilingan kunning 3 va 5 dekabr kunlari muhokama qilindi.
Senatning 18-dekabr kuni bo‘lib o‘tgan majlisida 2025-yilgi Davlat budjetiga o‘zgartirishlar qabul qilinganligi e’lon qilindi. Belgilangan tartiblarga rioya qilgan holda, qonun loyihasi birinchi navbatda Qonunchilik Yuanida uchta o’qishda ko’rib chiqiladi va keyin Senatga yoki Yuqori palataga yuboriladi.
Iqtisodiyot va Moliya vazirligi tomonidan yil davomida parlament muhokamasiga byudjet xarajatlarini oshirish bo‘yicha hech qanday tashabbus kiritilmagan, qo‘shimcha xarajatlar zarurligini tushuntiruvchi qonuniy hujjatlar deputatlarga taqdim etilmagan. Yil oxirida Milliy byudjetga o’zgartirishlar kiritish to’g’risidagi qonun loyihasi qonun chiqaruvchi yuanga taqdim etildi.
Xuddi shunday holat 2024-yil oxirida davlat idoralari va tashkilotlari xarajatlari qonunda belgilangan 10 trillion so‘mdan oshib ketgan edi. O’sha paytda Qonun chiqaruvchi Yuan hukumat so’ragan tuzatishni to’qqiz daqiqa ichida barcha uchta o’qishdan o’tkazdi, birorta a’zo unga qarshi ovoz bermadi.
2023-yilda Milliy byudjet to‘g‘risidagi qonunga yil yakuniga 15 kun qolganida o‘zgartirishlar kiritildi. 20 daqiqa ichida qonunchilar konsolidatsiyalangan byudjet taqchilligi chegarasini YaIMning 3 foizdan 5,5 foizigacha va yillik tashqi qarz limitini 4,5 milliard dollardan 5,5 milliard dollarga oshirishni ma’qulladilar.
2022 yilgi davlat byudjeti to‘g‘risidagi qonunda ham byudjet taqchilligi chegarasi 3 foiz qilib belgilangan. Biroq, xarajatlar daromadlardan sezilarli darajada oshib ketganligi sababli, qonunga o’zgartirishlar kiritildi va chegara 4% ga ko’tarildi.
41 trln.soʻm qoʻshimcha xarajatlar
Senatning Byudjet va iqtisodiyot qo‘mitasi raisi Erkin Gadoyev 2025-yilda qo‘shimcha xarajatlar 40,9 trillion so‘mni tashkil etishini ma’lum qildi. U buni tashqi xatarlarning ortib borayotgani, masalan, global iqtisodiy o‘sishning sekinlashishi, oziq-ovqat va energiya narxlarining oshishi, jahon moliya bozorlarida foiz stavkalarining oshishi, milliy byudjetlarga bosim kuchayib borayotgani bilan izohladi.
O‘zgartishlar natijasida birlamchi byudjet nazoratchilariga (vazirliklarga) Respublika byudjetidan ajratmalarning yuqori chegarasi ilgari tasdiqlangan 281,6 trillion so‘mdan 322,5 trillion so‘mgacha oshirildi.
Gadoyevning soʻzlariga koʻra, qoʻshimcha xarajatlarning salmoqli qismi aholi turmush darajasini oshirish bilan bogʻliq. Ish haqi va unga tenglashtirilgan to‘lovlar uchun jami 5,8 trillion so‘m mablag‘ yo‘naltirildi. Shundan 5,3 trillion so‘mi 2025-yil 1-iyuldan pensiya va nafaqalarni 10 foizga, 1-avgustdan esa byudjet mablag‘lari hisobidan xodimlarning ish haqi va nafaqalarini 10 foizga oshirishga yo‘naltiriladi.Budjetning dastlabki parametrlarida 1-oktabrdan 1-sentabrdan boshlab pensiya va nafaqalar miqdorini 7 foizga oshirish nazarda tutilgan edi.
Ayrim tarmoqlarda ish haqini oshirish uchun ham qo‘shimcha mablag‘lar ajratildi.
Bolalar musiqa maktablari va san’at maktablari xodimlarining ish haqini oshirish uchun 79 mlrd. Shtatdagi madaniyat muassasalari va tashkilotlarining ish haqini oshirish bilan bog’liq qo’shimcha xarajatlar 298 mlrd. Milliy statistika komissiyasi xodimlarining mehnatga haq to‘lash shartlaridagi o‘zgarishlarni qoplash uchun 76 mlrd.
Issiqlik ta’minoti tizimini isloh qilish doirasida ijtimoiy soha ob’ektlari va ko‘p qavatli uylarning energiya samaradorligini oshirishga 2,7 trillion so‘m yo‘naltiriladi.
Ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari doirasida jami 1,9 trillion so‘m ajratildi, jumladan:
Milliy sog’liqni saqlash xizmatlari sifatini oshirish uchun 435 milliard bedana. Tibbiyot va taʼlim muassasalaridagi qoʻl yuvish vositalarini zarur sanitariya-gigiyena vositalari bilan jihozlashga 311 milliard soʻm.
“Qashshoqlikdan farovonlik sari” dasturi doirasida 2025-yilga mo‘ljallangan 3,2 trillion so‘mga qo‘shimcha ravishda 1,6 trillion so‘m mablag‘ ajratildi.
Milliy futbol markazini tashkil etish va ushbu sohani raqamlashtirish uchun 458 milliard so‘m miqdorida mablag‘ ajratilishi rejalashtirilgan. Qishloq va suv xo‘jaligidagi islohotlarni qo‘llab-quvvatlash, jumladan, paxta yetishtirish, suvni tejaydigan texnologiyalarni joriy etish, yaylovlarni tiklash uchun jami 3,6 trillion so‘m mablag‘ ajratiladi.
Birja savdolari orqali sotilgan paxtaning har tonnasi uchun 1 million so‘mlik klasterlarga 3 trillion so‘m miqdorida subsidiya beriladi. Suvni tejovchi texnologiyalarni joriy qilishni yanada qo‘llab-quvvatlash uchun 308 mlrd. Yaylovlarni tiklash va irrigatsiya inshootlarini qurish uchun 112 mlrd.
Shuningdek, intensiv investitsiya loyihalari va hududlar infratuzilmasini rivojlantirishga 5,8 trillion so‘m yo‘naltiriladi. Maktabgacha taʼlim vazirligi xarajatlari limiti 737 milliard soʻmga oshib, 59,2 trillion soʻmdan 59 trillion 901 milliard soʻmga yetdi. Qishloq xoʻjaligi vazirligining chegarasi 222,6 mlrd. soʻmdan 2021 trln. soʻmga koʻtarilib, 12,4 foizga oʻsdi. Shundan 191,7 milliard bedana bog‘chalari va umumta’lim maktablarini qurish va jihozlashga yo‘naltirildi.
Davlat budjetidan davlat maqsadli jamg‘armasiga transfert 4,1 trillion so‘mga, xarajatlari esa 7,7 trillion so‘mga oshadi.
Senatorlar qoʻshimcha xarajatlarga qariyb 26 trillion soʻm ajratilishini belgilab berdilar, biroq qolganlari umumiy koʻrinishda koʻrsatilib, qariyb 15 trillion soʻm sarflanishi aniqlanmagan.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Шанхай ҳамкорлик ташкилотига аъзо давлатлар раҳбарлари кенгашининг навбатдаги йиғилиши ҳамда «ШҲТ плюс» форматидаги учрашувда иштирок этиш учун Бишкек шаҳрига келди.
«Манас» халқаро аэропортида давлатимиз раҳбарини Қирғиз Республикаси Вазирлар Маҳкамаси Раиси – Президент Администрацияси раҳбари Адилбек Қасималиев ва бошқа расмийлар кутиб олди.
Бугун Ўзбекистон Президенти қатор икки томонлама учрашувлар ўтказади ҳамда VI Бутунжаҳон кўчманчилар ўйинларининг очилиш маросимида иштирок этади.
Bishkek shahrida o‘tayotgan Shanxay hamkorlik tashkiloti sammiti doirasida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Xitoy Xalq Respublikasi Raisi Si Szinpin bilan muzokaralari bo‘lib o‘tdi.
Uchrashuv avvalida davlatimiz rahbari Xitoy yetakchisiga O‘zbekiston mustaqilligining 35 yilligi munosabati bilan yo‘llagan samimiy tabrigi hamda O‘zbekiston – Xitoy ko‘p qirrali munosabatlarini mustahkamlashga qo‘shayotgan shaxsiy hissasi uchun minnatdorlik bildirdi.
Kelgusi yilda mamlakatlarimiz o‘rtasida diplomatik aloqalar o‘rnatilganiga 35 yil to‘ladi. Ushbu qutlug‘ sanani keng nishonlash bo‘yicha tadbirlar dasturini tayyorlash taklif etildi.
So‘nggi yillarda ikki tomonlama munosabatlar sifat jihatidan yangi bosqichga ko‘tarildi. Barcha darajalarda aloqalar izchil mustahkamlanib, siyosiy muloqot, savdo-iqtisodiy, investitsiyaviy va texnologik hamkorlik rivojlanmoqda, madaniy-gumanitar almashinuvlar kengaymoqda.
Tomonlar tashqi siyosat idoralari o‘rtasidagi tizimli strategik muloqotni davom ettirish va parlamentlararo aloqalarni yanada chuqurlashtirish muhimligini ta’kidladilar. O‘zbekiston “yagona Xitoy” siyosati hamda “uch yovuz kuch”ga qarshi qat’iy kurashni doimiy qo‘llab-quvvatlashi qayd etildi.
Savdo-iqtisodiy va investitsiyaviy hamkorlikka alohida e’tibor qaratildi. O‘tgan yili ikki mamlakat o‘rtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 18 milliard dollarga yaqinlashdi. Kelgusida uning yanada o‘sishiga ishonch bildirildi.
Yaqin yillarda tovar ayirboshlash hajmini 30 milliard dollarga yetkazish bo‘yicha yangi marrani belgilash taklif etildi. Shu maqsadda sanoat va qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini o‘zaro yetkazib berishni ko‘paytirish hamda O‘zbekiston korxonalarining Xitoyda o‘tkaziladigan savdo ko‘rgazmalarida faol ishtirokini ta’minlash bo‘yicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar davom ettiriladi.
Amaldagi qo‘shma investitsiya loyihalari portfeli qariyb 60 milliard dollarni tashkil etmoqda. O‘zbekistonda 6 mingdan ortiq qo‘shma korxona faoliyat yuritmoqda.
Energetika, kimyo sanoati, metallurgiya, qurilish materiallari va oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish, transport va infratuzilma, qishloq xo‘jaligi hamda yuqori texnologiyalar sohalarida sanoat kooperatsiyasining istiqbolli yo‘nalishlari belgilandi. Raqamli iqtisodiyot, tog‘-kon sanoati, mineral resurslarni o‘zlashtirish va qayta ishlash sohalaridagi “o‘sish nuqtalari” kengaytiriladi.
Texnologik sheriklikning yorqin namunasi sifatida “BYD” kompaniyasi bilan elektromobillar ishlab chiqarish bo‘yicha hamkorlik qayd etildi. Ishlab chiqarish quvvatlari va mahalliylashtirish darajasini oshirish rejalari qo‘llab-quvvatlandi.
Xitoy kompaniyalariga O‘zbekiston hududlaridagi qo‘shma sanoat zonalarida ishlab chiqarish korxonalarini tashkil qilishda yanada faol ishtirok etish taklif qilindi.
Xitoyning yetakchi moliya institutlari bilan hamkorlikni yanada rivojlantirish va ularning mamlakatimizdagi loyihalardagi ishtirokini kengaytirishdan manfaatdorlik bildirildi.
Energetika sohasidagi hamkorlik yuqori baholandi. O‘zbekiston an’anaviy va muqobil energetika sohalaridagi sheriklikni kengaytirish hamda Xitoy kompaniyalarini tinch atom loyihalariga jalb etishdan manfaatdor.
Hududlararo almashinuvlar faol rivojlanmoqda. O‘zbekistonning barcha viloyatlari Xitoy provinsiyalari bilan faol hamkorlik qilib, ko‘pgina qo‘shma loyihalarni amalga oshirmoqda. May oyida Sian shahrida uchinchi Hududlar forumi bo‘lib o‘tdi.
Transport sohasidagi o‘zaro bog‘liqlikni rivojlantirishga alohida e’tibor qaratildi. “Xitoy – Qirg‘iziston – O‘zbekiston” strategik temir yo‘lini qurish ishlari samarali davom ettirilmoqda. Mazkur yo‘nalish Yevroosiyo transport ekotizimining muhim bo‘g‘iniga aylanishi hamda “Bir makon, bir yo‘l” tashabbusi doirasidagi o‘zaro bog‘liqlikni yanada kuchaytirishiga ishonch bildirildi.
Muzokaralar davomida turizm va gumanitar almashinuvlarni kengaytirish masalalariga alohida to‘xtalib o‘tildi. Vizasiz tartib amal qilmoqda, ikki mamlakat shaharlari o‘rtasidagi aviaqatnovlar geografiyasini kengaytirish va parvozlar sonini ko‘paytirish rejalari muhokama qilindi.
O‘zbekiston va Xitoy madaniyat markazlarini ochish bo‘yicha izchil ishlar olib borilmoqda. Yil yakuniga qadar Xitoyda O‘zbekiston madaniyati kunlarini o‘tkazish rejalashtirilgan. 2027-2029-yillarga mo‘ljallangan madaniy tadbirlar dasturini qabul qilish taklif etildi.
Ilm-fan, ta’lim va kadrlar tayyorlash sohalaridagi hamkorlik muntazamlik kasb etgan. “Lu Ban ustaxonalari” va Konfutsiy institutlari faoliyati hamda hududlarda qo‘shma ta’lim loyihalarini rivojlantirish ishlari davom ettiriladi.
Xitoy tilini o‘rganishni, oliy ta’lim muassasalari o‘rtasidagi ta’lim dasturlarini yanada kengaytirish hamda yurtimiz yoshlarining Xitoyda tahsil olishi uchun kvotalarni oshirishdan manfaatdorlik bildirildi.
Kosmosni o‘zlashtirish hamkorlikning istiqbolli yo‘nalishlari qatorida qayd etildi.
“Xitoy – Markaziy Osiyo” formatidagi mintaqaviy sheriklikni yanada chuqurlashtirish va uning kelgusi yilda Xitoyda bo‘lib o‘tadigan uchinchi sammitiga tayyorgarlik ko‘rish masalalariga alohida e’tibor qaratildi.
O‘zbekiston Prezidenti Xitoy Raisini mamlakatimizga tashrif bilan kelishga taklif etdi. Uchrashuv har doimgidek ishonch, ochiqlik va do‘stlik ruhida o‘tdi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Bishkek shahrida o‘tayotgan ShHT sammiti tadbirlari doirasida BMT Bosh kotibi Antoniu Guterrish bilan uchrashuv o‘tkazdi.
Suhbat avvalida BMT Bosh kotibi davlatimiz rahbari va O‘zbekiston xalqini mamlakatimiz mustaqilligining 35 yilligi bilan samimiy tabriklab, tinchlik-osoyishtalik, farovonlik va ravnaq tiladi.
BMT va uning institutlari bilan hamkorlikni yanada kengaytirish va mustahkamlash masalalari muhokama qilindi.
Davlatimiz rahbari Antoniu Guterrishning O‘zbekiston va BMT o‘rtasidagi ko‘p qirrali hamkorlikni rivojlantirishga qo‘shayotgan shaxsiy hissasini yuqori baholadi. Bosh kotibning tashkilot tizimini isloh qilishga qaratilgan tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlashini aytdi.
Faol muloqot va o‘zaro tashriflar hamda O‘zbekistonning BMTning saylanadigan organlari faoliyatidagi ishtiroki kengayib borayotgani mamnuniyat bilan qayd etildi. So‘nggi yillarda mamlakatimiz tashabbusi bilan BMT Bosh Assambleyasining 15 ta rezolyusiyasi qabul qilindi.
Antoniu Guterrish O‘zbekistonning Barqaror rivojlanish maqsadlarini amalga oshirishda katta yutuqlarga erishayotganini olqishladi. Bu boradagi hamkorlikni yanada faol davom ettirishga tayyorlik tasdiqlandi.
Suhbat davomida xalqaro va mintaqaviy kun tartibining dolzarb masalalari yuzasidan fikr almashildi. Bo‘lajak qo‘shma tadbirlar rejasi ham ko‘rib chiqildi.
Bishkek shahrida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Pokiston Islom Respublikasi Bosh vaziri Shahboz Sharif bilan uchrashdi.
Suhbat avvalida davlatimiz rahbari Pokistonni Shanxay hamkorlik tashkilotiga raislikni qabul qilayotgani bilan samimiy tabrikladi.
Joriy yilning fevral oyida Islomobodga amalga oshirilgan tarixiy tashrif va bo‘lib o‘tgan oliy darajadagi uchrashuvlar munosabatlarimizni yangi sifat bosqichiga ko‘targani alohida qayd etildi.
Muloqot davomida savdo-iqtisodiy, investitsiyaviy, transport va logistika bo‘yicha hamkorlik ko‘lamini yanada kengaytirish borasida fikr almashildi.
Uchrashuvda hududlararo hamkorlik va gumanitar yo‘nalishdagi aloqalarni rivojlantirish masalalariga ham e’tibor qaratildi. Xususan, joriy yilda Xiva shahrida Hududlararo forum o‘tkazishga tayyorgarlik ko‘rilayotgani hamda Pokistonda O‘zbekiston madaniyati va kinosi kunlarini tashkil etish rejalashtirilayotgani qayd etildi.
To‘qimachilik, tibbiyot, farmatsevtika, qishloq xo‘jaligi va boshqa muhim sohalardagi loyihalarni jadallashtirish maqsadida qo‘shma “yo‘l xaritasi”ni qabul qilishga kelishib olindi.
Prezident Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva Xitoy tashqi ishlar vaziri bilan uchrashdi.
Mirziyoyeva Xitoy Kommunistik partiyasi Markaziy Qo‘mitasi Siyosiy byurosi a’zosi, XKP MQ Tashqi ishlar bo‘yicha komissiyasi devoni rahbari, Xitoy tashqi ishlar vaziri janob Van I bilan uchrashuv samimiy va do‘stona ruhda o‘tganini bildirgan.
O‘zbekiston va Xitoy o‘rtasidagi strategik sheriklik yangi bosqichga ko‘tarilib, keng imkoniyatlar eshiklari ochilmoqda. Shu nuqtai nazardan savdo, iqtisodiyot, investitsiya va madaniy aloqalar kabi ustuvor yo‘nalishlardagi munosabatlar rivojini muhokama qilish alohida ahamiyat kasb etdi.
Suhbat chog‘ida tomonlar global masalalar bo‘yicha umumiy qarashlarni shakllantirishga alohida to‘xtaldi.
Saida Mirziyoyeva Van Iga iliq va mazmunli suhbat uchun minnatdorlik bildirdi.
Шавкат Мирзиёев Бишкекда кутиб олинди
Bu yilgi Mustaqillik bayrami ijtimoiy tarmoqlarda chin ma’noda portladi!
Shavkat Mirziyoyev va Si Szinpin o‘rtasida muzokaralar bo‘lib o‘tdi
-
Sport3 days ago
EChL 2026/2027. Umumiy guruh bosqichi taqvimi e’lon qilindi
-
Jamiyat2 days ago
Ko‘ksaroyda O‘zbekiston va Hindiston yetakchilariningg tarixiy muzokaralari bo‘lib o‘tdi
-
Sport2 days ago
Akademik eshkak eshish bo‘yicha O‘zbekiston terma jamoasi tarixda ilk bor jahon chempioni bo‘ldi
-
Jamiyat2 days ago
Qonunchilikdagi noaniqliklar tadbirkor foydasiga talqin qilinadi
-
Siyosat3 days ago
Prezidentning Mustaqillik bayrami tabrigidan o‘rin olgan asosiy fikrlari
-
Siyosat1 day ago
Pokiston bosh vaziri bilan uchrashuv o‘tkazildi
-
Jamiyat11 hours ago
BYD CHAZOR UzPride – O‘zbekiston mustaqilligining 35 yilligiga bag‘ishlangan maxsus taklif
-
Siyosat3 hours ago
Шавкат Мирзиёев Бишкекда кутиб олинди