1 iyuldan boshlab biznesning yagona UzQR tizimidan foydalanishi majburiy bo‘ladi. Bunda sotuvchidan undiriladigan komissiya 0,65 foiz etib belgilandi. Ayrim hollarda xaridordan ham tranzaksiya summasining 1 foizigacha pul ushlab qolinyapti. Markaziy bankka ko‘ra, iste’molchilardan undirilayotgan yig‘im tizim tarifining bir qismi emas, tegishli ishtirokchilarning shaxsiy tashabbusi hisoblanadi. Ushbu holatlarni tartibga solish bo‘yicha ish olib borilyapti.

2025 yil dekabr oyida yagona QR-kodlarni joriy etishni nazarda tutuvchi prezident farmoni imzolangandi. Unga ko‘ra, 1 yanvardan boshlab savdo va xizmat ko‘rsatish sohalaridagi barcha yuridik shaxslar faoliyatiga yagona QR-kodlarni joriy etish boshlandi va 1 iyuldan boshlab undan foydalanish majburiy talabga aylanadi. Ya’ni yuridik shaxslar o‘z mijozlariga nafaqat naqd yoki terminal orqali, balki yagona QR-kod orqali ham to‘lov qilish imkoniyatini yaratishi shart bo‘ladi. Bu qoidani buzish javobgarlikka sabab bo‘ladi.

UzQR kodning asosiy xususiyati — iste’molchi istalgan bank ilovasi yoki to‘lov tashkiloti mobil ilovasi orqali bitta QR-kodni skaner qilgan holda to‘lovni amalga oshirishi. Bunda savdo va xizmat ko‘rsatish sub’yektlari bir necha xil QR-kod va to‘lov yechimlarini saqlab turish zaruratidan ozod bo‘ladi.

Komissiya to‘lovi — 0,65 foiz

Markaziy bank ma’lumotlariga ko‘ra, UzQR uchun sotuvchidan tranzaksiya summasining 0,65 foizi miqdorida komissiya undiriladi. Ushbu komissiya quyidagicha taqsimlanadi:

Ekvayer bank (QR-kodni merchantga o‘rnatib bergan bank) — 0,10 foiz;

Uzcard — 0,075 foiz;

Humo — 0,05 foiz;

QR-kod operatori (tizimni uzluksiz qo‘llab-quvvatlash) — 0,20 foiz;

To‘lov tashabbuskori (QR-kodni o‘quvchi mobil ilova) — 0,15 foiz;

To‘lovchi bank (tizimda to‘lovni amalga oshiruvchi bank) — 0,05 foiz.

“UzQR’ning 0,65 foizlik umumiy tarifini xolisona baholash uchun uni hozirgi to‘lov xizmatlari bozoridagi mavjud tariflar bilan taqqoslash o‘rinli. Bugungi kunda to‘lov xizmatlari bozorida savdo va xizmat ko‘rsatish sub’yektlari uchun QR-kodlar orqali to‘lovlarni qabul qilish 1-3 foizni tashkil qiladi”, deyiladi MB xabarida.

Regulyatorga ko‘ra, tizimning rasmiy tarif tuzilmasida to‘lovchidan (iste’molchidan) hech qanday komissiya undirish ko‘zda tutilmagan. Barcha tarif — faqat merchant tomonidan to‘lanadigan 0,65 foizdan iborat va u yuqorida ko‘rsatilgandek zanjir ishtirokchilari o‘rtasida taqsimlanadi.

“Ayni paytda ayrim tashabbuskorlar tomonidan iste’molchidan qo‘shimcha yig‘im undirilayotgan holatlar kuzatilyapti. Bunday yig‘im tizim tarifining bir qismi emas — u tegishli ishtirokchilar tomonidan o‘z tashabbusi bilan qo‘shimcha tarzda qo‘yilgan”, deyiladi MB izohida.

Regulyator xaridordan qo‘shimcha komissiya undirish bilan bog‘liq holatlar tartibga solish jarayonida ekanini qayd etgan.

Iqtisodchi Otabek Bakirovning ta’kidlashicha, komissiyaning yuqoriligi yagona QR-kodni naqd hisob-kitoblardan ham, terminal orqali hisob-kitoblardan ham ustun qila olmasligi mumkin.

“Juda katta umidlar qilingan yagona QR bunday ajdarho komissiyalar bilan naqd hisob-kitoblardan ham, terminal orqali hisob-kitoblardan ham afzal bo‘la olmasligi ayon bo‘ldi. Balki shuning uchun ham majburiy deb e’lon qilingan. Naqdsiz to‘lovlar ko‘lami kengaytirilishi arafasida va undan keyin iste’molchilar naqdsiz to‘lovlar va tranzaksiyalar uchun komissiyalarning tinimsiz oshib borayotganiga guvoh bo‘lishmoqda”, deya yozdi u.

 Iqtisodchining qo‘shimcha qilishicha, Markaziy bank 0,65 foizlik majburiy komissiyani ikki barobargacha arzonlashtirishi ham mumkin edi.

“Tizim orqali to‘lovlar o‘tishining tannarxi qancha o‘zi? Nega regulyator va ma’muriy ta’sir choralari, shuningdek, boshqa ulkan infratuzilmaviy resurslar bo‘la turib, tariflar 2 karra arzonroq taklif etilmadi. Ikkinchi savol esa o‘sha-o‘sha, 0,65 foiz, +1 foiz komissiya bilan UzQR naqd pul orqali savdoni o‘ldira olmaydi (o‘zi maqsad shu emasmidi), sotuvchi ham, iste’molchi ham baribir naqdlikni yoki arzonroq bo‘lgan terminal (0,20 foiz) orqali hisob-kitobni tanlaydi. Va uchinchidan, biznes va iste’molchilarga asosiy xatar ham shu yerda, endi ikki monopolist to‘lov tizimi terminallar orqali ekvayring tariflarini oshirish tafovutini qo‘lga kiritishdi”, deydi Bakirov.

Source link

Tog‘-kon sanoati uchun texnika ishlab chiqarishga ixtisoslashgan UzXCMG qo‘shma korxonasidagi davlat ulushini xususiylashtirish bo‘yicha Xitoyning XCMG Construction Machinery Co., Ltd kompaniyasi bilan hamkorlik memorandumi imzolandi.

V Toshkent xalqaro investitsiya forumi doirasida xususiylashtirishga oid ikkita bitim imzolandi, deya xabar berdi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi.

Bitimlardan biri Mobiuz mobil operatorini AQShning McKim and Company kompaniyasiga 351 mln dollarga sotishga oid. Ikkinchisi esa – UzXCMGʼdagi davlat ulushini xususiylashtirish bo‘yicha Xitoyning XCMG Construction Machinery Co., Ltd kompaniyasi bilan hamkorlik memorandumi.

Rasmiy xabarga ko‘ra, memorandum Davlat aktivlarini boshqarish agentligi hamda XCMG Construction Machinery Co., Ltd o‘rtasida “UzXCMG” MChJ ustav kapitalidagi davlat ulushini xususiylashtirish jarayonini samarali amalga oshirish maqsadida imzolangan.

Hujjatda tomonlar o‘rtasida hamkorlikni yo‘lga qo‘yish, tajriba almashish va sa’y-harakatlarni muvofiqlashtirish orqali xususiylashtirish jarayonining samaradorligi hamda shaffofligini ta’minlash nazarda tutilgan.

Kun.uz’ning aniqlik kiritish haqidagi so‘roviga javoban Davlat aktivlarini boshqarish agentligi mazkur hujjat UzXCMG’ni sotish bo‘yicha bitim emasligini bildirdi. Agentlikka ko‘ra, korxonaning 50,9 foiz ulushi allaqachon Xitoyning XCMG HK International Corporation Development Company Limited kompaniyasiga tegishli bo‘lib, imzolangan hujjat davlat ulushini xususiylashtirish jarayoni bo‘yicha hamkorlik memorandumi hisoblanadi.

«Bu oldi-sotdi shartnomasi emas. Shuning uchun mazkur bosqichda bitim qiymati haqida gap bo‘lishi mumkin emas. Memorandum xususiylashtirish jarayonida hamkorlik qilishni nazarda tutadi. Agar kompaniyaning o‘zida qiziqish bo‘lsa, davlat ulushini sotib olishi mumkin. Shuningdek, u boshqa strategik investorlarni jalb qilishda ham ko‘maklashishi mumkin», – deya izoh berdi agentlik.

UzXCMG haqida

UzXCMG qo‘shma korxonasi 2014 yilda Xorazmda tashkil etilgan bo‘lib, tog‘-kon sanoati va yerosti konlari uchun texnika ishlab chiqarish bilan shug‘ullanadi. Korxonaning ustav fondi 81 mlrd so‘mni tashkil etadi.

Korporativ reyestrga ko‘ra, kompaniya ulushlarining 50,9 foizi XCMG HK International Corporation Development Company Limited’ga, 49,1 foizi esa Davlat aktivlarini boshqarish agentligiga tegishli.

Eslatib o‘tamiz, prezidentning 2023 yildagi 102-son qarori bilan UzXCMG MChJdagi davlat ulushini xususiylashtirish rejalashtirilgan edi. Mazkur hujjatda «O‘zbekiston temiryo‘llari» AJ tizimidagi 33 ta korxonani xususiylashtirish nazarda tutilgan bo‘lib, ular qatorida UzXCMGʼdagi 49 foizlik davlat ulushini ommaviy savdolarga chiqarish rejasi ham ko‘rsatilgan.

Source link

Bank AQSh, BAA, Turkiya, Yevropa va MDH mamlakatlaridan tashrif buyurgan hamkorlar bilan korrespondentlik tarmog‘ini rivojlantirish, investitsiyalar va savdoni moliyalashtirishni jalb etish masalalarini muhokama qildi.

16-18 iyun kunlari bo‘lib o‘tgan V Toshkent xalqaro investitsiya forumi doirasida Octobank Boshqaruv raisining birinchi o‘rinbosari Hamid Jumayev va Boshqaruv raisi o‘rinbosari Sardor Shavqiyev boshchiligidagi delegatsiya AQSh, Yevropa, Yaqin Sharq va MDH mamlakatlaridan kelgan xalqaro moliya institutlari va sarmoyaviy hamkorlar bilan strategik muzokaralar o‘tkazdi.

Bankning asosiy ustuvor yo‘nalishlari korrespondentlik tarmog‘ini kengaytirish, valyuta va g‘aznachilik operatsiyalarini rivojlantirish, shuningdek, tashqi iqtisodiy faoliyat va investitsiya loyihalarini qo‘llab-quvvatlash uchun xalqaro kapitalni jalb qilish bo‘lib qolmoqda.

Hisob-kitob infratuzilmasi va likvidlikni kengaytirish

Uchrashuvlarning asosiy yo‘nalishlaridan biri transchegaraviy hisob-kitoblarni rivojlantirish va valyuta operatsiyalari samaradorligini oshirish bo‘ldi.

StoneX Group global moliya tarmog‘i bilan o‘tkazilgan muzokaralar korrespondentlik aloqalarini kengaytirish hamda xalqaro likvidlikka kirishni ta’minlaydigan valyuta va g‘aznachilik infratuzilmasini rivojlantirishga qaratildi.

Bundan tashqari, Turkiyaning “Aktif Bank” banki bilan hamkorlikni rivojlantirish davom ettirilib, amaldagi vakillik munosabatlaridan hamkorlikning keyingi bosqichiga – savdo moliyalashtirish vositalari va kastodiya yechimlarini kengaytirishga o‘tmoqda.

MDH va Sharqiy Yevropa bozorlaridagi aloqalarni mustahkamlash

Octobank, shuningdek, MDH hududida savdo infratuzilmasini rivojlantirish orqali mintaqadagi moliya institutlari bilan hamkorlikni kuchaytirmoqda.

Asosiy hamkorlar orasida Priorbank (Belarus) va BAKAI Bank (Qirg‘iziston) bor. Hamkorlar bilan vakillik aloqalarini kengaytirish, valyuta va pul bozorlaridagi operatsiyalarni rivojlantirish, shuningdek, savdoni moliyalashtirish vositalari muhokama qilindi.

Shu bilan birga, bank Armaniston Markaziy depozitariysi (AMX) bilan infratuzilmaviy hamkorlikni rivojlantirishni rejalashtirmoqda, xalqaro bozorlarda qimmatli qog‘ozlar operatsiyalarini amalga oshirish imkoniyati ko‘rib chiqildi.

Investitsiyalarni jalb qilish va kapital bozorlari

Muzokaralarning salmoqli qismi O‘zbekiston iqtisodiyotini qo‘llab-quvvatlash uchun uzoq muddatli kapitalni jalb qilish va investitsiya vositalarini rivojlantirishga bag‘ishlandi.

Nuqi Wealth (BAA) bilan muloqotda tizimli va islomiy moliyaviy yechimlar orqali xorijiy investitsiyalarni jalb qilish mexanizmlari muhokama qilindi.

Italiyaning Intesa Sanpaolo kompaniyasi bilan ko‘rib chiqilgan hamkorlik imkoniyati o‘zbek emitentlarining xalqaro qarz kapitali bozorlariga chiqish salohiyatini va DCM vositalarini rivojlantirishni o‘z ichiga oladi.

Ozarbayjon-O‘zbekiston investitsiya kompaniyasi bilan ikki tomonlama hamkorlik doirasidagi investitsiya tashabbuslariga, jumladan, qo‘shma loyihalarni qo‘llab-quvvatlash va barqaror investitsiya oqimlarini rivojlantirishga alohida e’tibor qaratildi.

Shu bilan birga, Octobank islomiy va impact-investitsiyalariga bag‘ishlangan sessiyalarda ishtirok etdi, unda mas’uliyatli kapitalni jalb qilish va uzoq muddatli moliyalashtirishni rivojlantirishning zamonaviy yondashuvlari muhokama qilindi.

«Forum doirasida o‘tkazilgan muzokaralar Octobank’ning xalqaro hisob-kitob infratuzilmasini kengaytirish, savdo va investitsiyaviy moliyalashtirishni rivojlantirish, shuningdek, O‘zbekiston iqtisodiyotiga sarmoya jalb qilish uchun yangi imkoniyatlar ochadi. Mijozlarimiz uchun bu global moliyaviy vositalardan kengroq foydalanish va xalqaro operatsiyalar samaradorligini oshirish demakdir», – deb ta’kidladi Octobank matbuot xizmati. 

102 mamlakatdan 9 mingdan ortiq ishtirokchini birlashtirgan TXIF-2026 O‘zbekistonning mintaqadagi eng jadal rivojlanayotgan investitsiya markazlaridan biri sifatidagi maqomini tasdiqladi va Octobank’ning xalqaro bank ekotizimining faol ishtirokchisi sifatidagi mavqeini mustahkamladi.

Source link

Markaziy bank 2026-yil 23-iyundan valyutalarning yangi kursini belgiladi. 

AQSh dollari 68,19 so‘mga tushib, 11 990,26 so‘m etib belgilandi.

Yevro kursi 80,54 so‘mga tushdi va 13 738,44 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 861,91 so‘m bo‘ldi (-97,45).

Rossiya rubli 162,23 so‘m etib belgilandi (-1,81).

Source link

Prezident Shavkat Mirziyoyev kapital bozorini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari yuzasidan taqdimot bilan tanishdi.

So‘nggi yillarda mamlakatimizda iqtisodiyotni liberallashtirish, davlat ishtirokidagi korxonalarni transformatsiya qilish, xususiylashtirish jarayonlarini jadallashtirish va investorlar uchun qulay muhit yaratish bo‘yicha izchil ishlar amalga oshirilmoqda. Bu jarayonlarda kapital bozorini rivojlantirish muhim ahamiyat kasb etadi.

O‘tgan oyda mamlakatimiz moliyaviy hayotida ulkan voqea ro‘y berdi. Ilk bor London va Toshkent fond birjalarida Milliy investitsiya jamg‘armasi aksiyalari birlamchi ommaviy joylashtirildi. Bu iqtisodiyotimizning xorijiy sarmoya uchun ochiq va ishonchli maydonga aylanib borayotganini yana bir bor namoyon etdi.

Ta’kidlanganidek, xalqaro investorlar O‘zbekiston kapital bozoriga qiziqishini oshirmoqda. Ayniqsa, Osiyo taraqqiyot banki, Xalqaro moliya korporatsiyasi, Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki kabi nufuzli xalqaro moliyaviy institutlar o‘z obligatsiyalarini milliy valyutada mahalliy fond bozorida chiqarishga qiziqish bildirmoqda.

Buning uchun zamonaviy infratuzilma, xalqaro standartlarga mos huquqiy rejim, soliq imtiyozlari, eng muhimi, biznes yuritishning ishonchli va shaffof muhitini shakllantirish zarurligi qayd etildi.

Shu bois, xalqaro moliya tashkilotlari bilan birgalikda yangi tahrirdagi “Kapital bozori to‘g‘risida”gi qonun loyihasi ishlab chiqildi. 16 ta bob va 123 ta moddadan iborat ushbu hujjat kapital bozorini zamonaviy bozor normalari asosida tartibga solish, investorlar huquqini himoya qilish, bozor infratuzilmasini mustahkamlash va yangi moliyaviy vositalarni joriy etishga qaratilgan.

Qonun loyihasida xalqaro amaliyotda keng qo‘llaniladigan yangi moliyaviy instrumentlarni joriy etish nazarda tutilmoqda. Xususan, Xalqaro derivativlar va svoplar assotsiatsiyasi standartlariga muvofiq, mamlakatimizda opsion, svop, fyuchers va forvard kabi hosila moliyaviy vositalar, shuningdek, netting shartnomasi asosida bitimlar tuzish tizimi yo‘lga qo‘yiladi.

Banklar tomonidan garov bilan qoplangan obligatsiyalar va ipoteka kreditlari majburiyatlari asosida maxsus obligatsiyalar chiqarishning huquqiy asoslari yaratilmoqda. Bu banklar uchun uzoq muddatli resurslarni jalb qilish, ipoteka bozorini rivojlantirish va aholi uchun moliyaviy imkoniyatlarni kengaytirishga xizmat qiladi.

Islom moliyasi vositalarini joriy etishga ham alohida e’tibor qaratilgan. Yurtimizda ilk bor sherikchilik, ijara, savdo va agentlik sukuki kabi islom moliyasi turlarini o‘z ichiga olgan “sukuk” qimmatli qog‘ozlarini chiqarish shartlari belgilanmoqda.

Taqdimotda qimmatli qog‘ozlar bozori infratuzilmasini takomillashtirish masalalari ham ko‘rib chiqildi. Qimmatli qog‘ozlar markaziy depozitariysining vakolatlari kengaytirilib, unga dividendlarni markazlashgan holda to‘lash, xorijiy banklarda vakillik hisobvaraqlari ochish huquqi berilmoqda.

Shuningdek, moliyaviy tashkilotlar tomonidan mijozlarning qimmatli qog‘ozlarini saqlash, hisobini yuritish va ular bilan bog‘liq operatsiyalarni amalga oshirish bo‘yicha professional xizmatlar joriy etiladi. Chet ellik nominal saqlovchilar uchun mahalliy bozorga kirish tartibini soddalashtirish orqali xorijiy institutsional investorlarni jalb qilish imkoniyatlari kengayadi.

Regulyator vakolatlarini xalqaro talablar va standartlarga muvofiqlashtirish ham nazarda tutilmoqda. Bu bozor ishtirokchilari faoliyatini samarali nazorat qilish, axborot oshkoraligini ta’minlash, qonunchilik buzilishi holatlariga tezkor munosabat bildirish va investorlar huquqini ishonchli himoya qilishga xizmat qiladi.

Milliy korxonalar aksiyalarini xalqaro moliya bozorlariga joylashtirish va investorlarning aktivlarini ishonchli himoya qilish maqsadida 10 dan ziyod qonun va kodekslarga o‘zgartirishlar kiritilmoqda.

Prezidentimiz kapital bozori iqtisodiyotga uzoq muddatli resurslarni jalb qilish, korxonalarni transformatsiya qilish va xususiy investitsiyalar oqimini kengaytirishda muhim manba ekanini ta’kidladi.

Mutasaddilarga yangi tahrirdagi “Kapital bozori to‘g‘risida”gi qonun loyihasini xalqaro hamkorlar bilan muhokama qilish, bozor infratuzilmasini xalqaro standartlar asosida rivojlantirish, yangi moliyaviy vositalarni joriy etish va soha uchun kadrlar tayyorlash yuzasidan topshiriqlar berildi.

Source link