Dunyodan
Xitoy Prezident Trampning tariflariga qaramay rekord darajadagi savdo profitsiti haqida e’lon qildi
Xitoy 2025 yil uchun rekord eksport hajmini e’lon qildi, bu yil AQSh prezidenti Donald Trampning tariflari va savdo siyosati jahon iqtisodiyotiga putur yetkazdi.
Xitoy hukumatining chorshanba kuni xabar berishicha, uning savdo profitsiti – chet elda sotilgan tovarlar va xizmatlar qiymati import qiymatiga nisbatan – 1,19 trillion dollarni (890 milliard funt sterling) tashkil etgan, bu dunyodagi eng katta ko’rsatkichdir.
Bu Xitoyning to‘liq yillik savdo balansi saldosi birinchi marta 1 trillion dollardan oshib, 2024-yilda o‘rnatilgan 993 milliard dollarlik rekordni ortda qoldirdi.
Xitoyning oylik eksport profitsiti o‘tgan yili yetti marta 100 milliard dollardan oshdi, bu Prezident Trampning tarif kampaniyasi boshqa mamlakatlar bilan umumiy savdoga unchalik ta’sir qilmaganini ko‘rsatadi.
Amerika Qo’shma Shtatlari bilan savdo pasaygan bo’lsa-da, bu Xitoyning boshqa mintaqalarga, xususan, Janubi-Sharqiy Osiyo, Afrika va Lotin Amerikasiga eksportini ko’paytirish hisobiga qoplandi.
Xitoy bojxona boshqarmasi direktorining o‘rinbosari Van Jun chorshanba kuni bo‘lib o‘tgan matbuot anjumanida global savdodagi “katta o‘zgarishlar” va muammolarni hisobga olgan holda bu ko‘rsatkich “misli ko‘rilmagan va qiyin erishilgan” ekanligini aytdi.
Uning ta’kidlashicha, yashil texnologiya, sun’iy intellekt bilan bog’liq mahsulotlar va robototexnika eksporti ortib bormoqda.
Katta profitsitni ichki bozorlarning zaifligi va Janubiy Osiyo, Afrika va Yevropa kabi global hamkorlar bilan savdoni kengaytirish sharoitida Xitoy mahsulotlariga kuchli chet el talabi bilan izohlash mumkin.
Xitoy iqtisodiyoti ko’chmas mulk inqirozi va ko’tarilgan qarzlar tufayli og’irlashdi, bu esa korxonalarni sarmoya kiritishda ikkilantirdi va iste’molchilarni sarflashda ehtiyotkor bo’ldi.
Natijada, yangi raqamlarga ko’ra, import faqat 0,5% ga oshgan holda, tovarlarni import qilish zarurati kamaygan.
Ayni paytda, yuanning zaiflashishi, kuchli tovar taklifi va G‘arb mamlakatlaridagi inflyatsiya ham Xitoy eksportini jozibador qiladi.
Hinrich fondining savdo siyosati bo’yicha tahlilchisi Debora Elmsning aytishicha, natija Pekin uchun “aralash baraka” bo’ldi.
Xitoy o’zining xorijdagi operatsiyalari natijasida savdo hajmining oshishi va ish o’rinlari yaratilishidan foyda ko’rdi, ammo Xitoy mahsulotlari bilan raqobatlashish uchun bosim ostida bo’lgan chet el bozorlari “qo’shimcha tekshiruv” ostida bo’lishi mumkin, dedi u.
Elmsning ta’kidlashicha, Xitoyning muvaffaqiyati 2026 yilda ham davom etishi mumkin, chunki Xitoy mahsulotlari va xizmatlari global biznesga yanada chuqurroq kirib boradi.
Ushbu so’nggi raqamlar Pekinda Xitoyning Qo’shma Shtatlardan tashqari butun dunyo bo’ylab mijozlari borligining belgisi sifatida ko’rilsa-da, Vang Xitoy noaniq tashqi muhitga duch kelayotgani haqida ogohlantirdi.
Bir qator davlatlar bozorni ular bilan raqobatlasha olmaydigan arzon narxlardagi Xitoy mahsulotlari bilan to’lib-toshganidan xavotir bildirdi.
Kompaniyalar, shuningdek, Tramp ma’muriyati tomonidan kelgusi yilgi buzilishlar va tariflardagi keskinliklarga tayyorlanmoqda.
O‘tgan aprel oyida Prezident Tramp 90 dan ortiq mamlakat mahsulotlariga keng ko‘lamli bojlar joriy etilishini e’lon qildi, bu esa jahon iqtisodiyotida tartibsizliklarni keltirib chiqardi. Eng qattiq tariflarning bir qismi Qo’shma Shtatlarga boshqa mamlakatlarga qaraganda ko’proq eksport qiladigan Xitoy uchun saqlangan.
Dunyoning ikki yirik iqtisodiyoti o’rtasida kuchayib borayotgan so’z urushi uch xonali tariflarning keng qamrovli tahdidini ko’rdi.
O‘shanda savdo mutaxassislari buni Xitoyning AQSh bozoriga qaramligi sinovi sifatida ko‘rishgan, Pekin esa AQSh bozori Xitoy kompaniyalari sotishi mumkin bo‘lgan ko‘plab bozorlardan biri ekanligini ta’kidlagan edi.
Prezident Tramp va Xitoy yetakchisi Si Tszinpin oktabr oyida Janubiy Koreyada uchrashganidan so‘ng, ikki davlat harbiy harakatlarni to‘xtatib, savdo aloqalarining to‘liq uzilishining oldini olishga muvaffaq bo‘ldi.
Boshqa, oddiyroq tariflar saqlanib qolmoqda va Xitoyning Qo’shma Shtatlarga eksporti sezilarli darajada kamaydi.
“Jim, ko’rinmas qotil” Yevropani dahshatga solmoqda
Source link
Dunyodan
Kaliforniyadagi Jahon chempionati muxlislar zonasi yaqinida sodir bo’lgan otishmada bir kishi halok bo’ldi
AQShning Kaliforniya shtatida jahon chempionati muxlislari yig‘iladigan fan-zonasi yaqinida otishma sodir bo‘ldi, natijada bir kishi halok bo‘ldi, yana biri og‘ir yaralandi.
San-Xose politsiyasi voqea San-Pedro Plazada sodir bo’lganini aytdi. Bu hudud San-Fransisko ko’rfazi atrofidagi asosiy joylardan biri bo’lib, u erda jahon chempionati o’yinlari katta ekranlarda namoyish etiladi.
Biroq politsiyaning ta’kidlashicha, otishma vaqtida hududda futbol o‘yinlari translyatsiya qilinmagan.
Rasmiy maʼlumotlarga koʻra, qurbonlardan biri voqea joyida vafot etgan. Ikkinchi fuqaro hayoti uchun xavfli holatda kasalxonaga yetkazilgan.
Huquq-tartibot organlari hodisani qotillik sifatida tekshirmoqda. Voqea joyi atrofidagi bir qancha ko‘chalar vaqtincha yopilgan.
Hozircha gumonlanuvchi yoki otishma sabablari haqida rasmiy ma’lumot berilmagan.
Ukraina bilan urushda muvaffaqiyat qozona olmagan Rossiya Federatsiyasi NATO davlatlariga qarshi provokatsiyalar uyushtirib, vaziyatni izdan chiqarishi mumkin. Bu haqda Polsha razvedka xizmati rahbari Pavel Shota ma’lum qildi.
“Biz Ukrainada nimalar bo‘layotganini, jumladan, urush Rossiya uchun barbod bo‘layotganini ko‘rib turibmiz. Bu Rossiya tomonidan yanada avj olishi ehtimolidan xavotir uyg‘otmoqda”, – dedi polkovnik Pavel Shota.
Polsha razvedka xizmati rahbariga ko’ra, Rossiyaning Boltiqbo’yi davlatlariga kichik miqyosdagi hujumi “yashil odam” desantini ko’rinishida bo’lishi mumkin. Bu ibora 2014-yilda Qrim anneksiya qilinganidan keyin paydo bo‘lgan Rossiya Federatsiyasi Qurolli Kuchlari bilan bog‘liq holda qo‘llaniladi va rossiyalik harbiy xizmatchilarning ajralib turmagan kiyim-kechaklarini nazarda tutadi.
Polsha tashqi ishlar vaziri Radoslav Sikorski bir necha kun avval Rossiya qo‘shinlari xorijiy bayroqlar ostida operatsiya o‘tkazishi mumkinligi haqida ogohlantirgan edi.
“Biz (Rossiya prezidenti Vladimir) Putinga uning rejalaridan xabardor ekanimizni, tuzoqqa tushmasligimizni, bu mutlaqo qabul qilib bo‘lmaydigan holat ekanligini va NATO hududining har bir qarichini himoya qilishimizni aytishimiz kerak”, — dedi polshalik diplomat CBS telekanaliga bergan intervyusida.
So’nggi paytlarda Rossiya va NATO o’rtasida keskinlik kuchaygan.
Kreml Rossiya Shimoliy Atlantika ittifoqchilariga hujum qilish niyatida emasligini bir necha bor ta’kidlagan. Ammo NATOning ko‘plab mamlakatlari rasmiylari va razvedka xizmatlari Rossiya hukumati hujumga tayyorlanayotganini aytadi.
2025-yil 12-16-sentabr kunlari Rossiya Belarus bilan hamkorlikda “Zapad-2025” strategik harbiy mashg‘ulotlarini o‘tkazdi. Harbiy razvedka bo’yicha tahlilchi Rebekka Kofflerning aytishicha, rus harbiylari ham bu mashg’ulotlar davomida taktik yadro qurolidan foydalanishni mashq qilgan. Harbiy kiyimdagi prezident Putin jarayonni boshqargan.
Shunisi e’tiborga loyiqki, na Rossiya, na G’arb yadroviy urushni xohlamaydi, ammo tobora beqaror vaziyat yadro urushi har qachongidan ham ko’proq ehtimoli borligini ko’rsatmoqda.
Myunxen xalqaro xavfsizlik kengashi raisi Kristof Xoysgenning fikricha, agar Putin jang maydonida Ukrainani mag‘lub etsa, NATO bilan urush boshlaydi.
Avvalroq Amerika urushni o‘rganish instituti (ISW) Boltiqbo‘yi davlatlari Ukrainadan keyin Kremlning navbatdagi nishoniga aylanishini taxmin qilgan edi.
Avval xabar berganimizdek, Estoniya, Latviya va Litva Rossiya hujumi sodir bo‘lgan taqdirda o‘z fuqarolarini evakuatsiya qilish rejalarini ishlab chiqmoqda.
Pokiston xavfsizlik kuchlarining ma’lum qilishicha, Afg‘oniston bilan chegaradosh hududlarda quruqlik va havo amaliyotlari chog‘ida kamida 29 jangari yo‘q qilingan. Tolibon havo hujumida kamida 38 nafar tinch aholi vakili halok bo‘lganini ma’lum qildi.
Pokiston Axborot vaziri Aturo Tarar 29-iyun kuni Afg‘onistonning Paktiya, Paktika va Kunar viloyatlaridagi uchta nishonga berilgan aviazarbalar natijasida 25 nafar jangari o‘ldirilgani, katta miqdordagi qurol-yarog‘ va o‘q-dorilar yo‘q qilinganini aytdi.
Shuningdek, Pokistonning Xayber-Paxtunxva viloyatining Bajaur tumanida o‘tkazilgan quruqlik amaliyotida “Jamoat-ul-Ahror” guruhiga mansub yana to‘rt nafar jangari yo‘q qilingani qayd etildi.
Afg‘oniston Tolibon hukumati rahbari Hamdulloh Fitratning aytishicha, Pokiston havo hujumlarida kamida 38 nafar tinch aholi halok bo‘lgan, 163 nafari, jumladan, ayollar va bolalar yaralangan.
Uning so‘zlariga ko‘ra, qurbonlarning aksariyati Paktiya viloyatidagi uylarga berilgan aviazarbalar tufayli sodir bo‘lgan. Mahalliy ma’muriyatning xabar berishicha, qutqaruv ishlari davom etayotgan paytda hudud ikkinchi havo hujumiga uchragan.
Pokiston rasmiylari bu amaliyotlar so‘nggi teraktlarga javoban amalga oshirilganini da‘vo qilmoqda. Xususan, 28-iyun kuni Karachi shahridagi chegara qo‘riqlash postiga uyushtirilgan hujumda uch askar halok bo‘ldi, to‘rt nafari yaralandi.
30-iyun kuni ertalab Tojikiston Favqulodda vaziyatlar qo‘mitasi qutqaruvchilari tog‘li Badaxshon muxtor viloyati raisi Alisher Mirzonavotning jasadini topdi. Bu haqda agentlikning OAV bo‘limi boshlig‘i Arif Nozimyan ma’lum qildi.
Uning aytishicha, jasad Xatlon viloyati Shamsiddin Shohin tumanidagi Kisht qishlog‘i yaqinidagi Panj daryosi yuzasidan topilgan.
Tibbiy ekspertiza natijasida marhumning shaxsi aniqlangan.
Hozirda qutqaruv guruhlari Alisher Mirzonavottning turmush o‘rtog‘i va voyaga yetmagan qizini qidirmoqda.
Qidiruv-qutqaruv ishlari 17 iyundan beri davom etmoqda. O‘sha kuni tog‘li Badaxshon muxtor viloyati rahbari Alisher Mirzonavot hamrohlari bilan Darvoz tumanida yo‘ldan chiqib ketib, Panj daryosiga qulagan.
Avvalroq qutqaruv guruhlari YTHda halok bo‘lgan haydovchi va tuman boshlig‘i maslahatchisining jasadlarini topgan edi.
Tojikiston Ichki ishlar vazirligi ish bo‘yicha tergov jarayoni mamlakat prezidenti Imomali Rahmonning shaxsan nazorati ostida olib borilayotganini ma’lum qildi.
«Oltin qalam» XX Milliy mukofoti g‘oliblarini taqdirlash marosimi boshlandi
Kripto xizmatlari uchun litsenziya talablari yanada kuchaytirildi
“Jim, ko’rinmas qotil” Yevropani dahshatga solmoqda
-
Dunyodan4 days agoEron Hormuz boʻgʻozi orqali oʻtayotgan kemalarni ogohlantirdi
-
Sport4 days agoShomurodov jahon chempionatidagi deyarli imkonsiz gol muallifi bo‘ldi
-
Jamiyat4 days agoToshkent davlat agrar universiteti sport kompleksida yong‘in sodir bo‘ldi
-
Iqtisodiyot4 days ago“Xohlagan ekinni ekish mumkin” – Yangi tartib fermerga nima beradi?
-
Dunyodan1 day ago
Tojikistonning Togri-Badaxshon muxtor viloyati raisining jasadi topildi.
-
Iqtisodiyot2 days agoO‘zbekistonda benzin narxi rekord darajada qimmatlashdi. Sabab nima?
-
Jamiyat5 days agoOlimlar kimlar tezroq qarishini aniqlashdi
-
Mahalliy4 days ago
Birov bildi, birov bilmadi…