Dunyodan
Xitoy Prezident Trampning tariflariga qaramay rekord darajadagi savdo profitsiti haqida e’lon qildi
Xitoy 2025 yil uchun rekord eksport hajmini e’lon qildi, bu yil AQSh prezidenti Donald Trampning tariflari va savdo siyosati jahon iqtisodiyotiga putur yetkazdi.
Xitoy hukumatining chorshanba kuni xabar berishicha, uning savdo profitsiti – chet elda sotilgan tovarlar va xizmatlar qiymati import qiymatiga nisbatan – 1,19 trillion dollarni (890 milliard funt sterling) tashkil etgan, bu dunyodagi eng katta ko’rsatkichdir.
Bu Xitoyning to‘liq yillik savdo balansi saldosi birinchi marta 1 trillion dollardan oshib, 2024-yilda o‘rnatilgan 993 milliard dollarlik rekordni ortda qoldirdi.
Xitoyning oylik eksport profitsiti o‘tgan yili yetti marta 100 milliard dollardan oshdi, bu Prezident Trampning tarif kampaniyasi boshqa mamlakatlar bilan umumiy savdoga unchalik ta’sir qilmaganini ko‘rsatadi.
Amerika Qo’shma Shtatlari bilan savdo pasaygan bo’lsa-da, bu Xitoyning boshqa mintaqalarga, xususan, Janubi-Sharqiy Osiyo, Afrika va Lotin Amerikasiga eksportini ko’paytirish hisobiga qoplandi.
Xitoy bojxona boshqarmasi direktorining o‘rinbosari Van Jun chorshanba kuni bo‘lib o‘tgan matbuot anjumanida global savdodagi “katta o‘zgarishlar” va muammolarni hisobga olgan holda bu ko‘rsatkich “misli ko‘rilmagan va qiyin erishilgan” ekanligini aytdi.
Uning ta’kidlashicha, yashil texnologiya, sun’iy intellekt bilan bog’liq mahsulotlar va robototexnika eksporti ortib bormoqda.
Katta profitsitni ichki bozorlarning zaifligi va Janubiy Osiyo, Afrika va Yevropa kabi global hamkorlar bilan savdoni kengaytirish sharoitida Xitoy mahsulotlariga kuchli chet el talabi bilan izohlash mumkin.
Xitoy iqtisodiyoti ko’chmas mulk inqirozi va ko’tarilgan qarzlar tufayli og’irlashdi, bu esa korxonalarni sarmoya kiritishda ikkilantirdi va iste’molchilarni sarflashda ehtiyotkor bo’ldi.
Natijada, yangi raqamlarga ko’ra, import faqat 0,5% ga oshgan holda, tovarlarni import qilish zarurati kamaygan.
Ayni paytda, yuanning zaiflashishi, kuchli tovar taklifi va G‘arb mamlakatlaridagi inflyatsiya ham Xitoy eksportini jozibador qiladi.
Hinrich fondining savdo siyosati bo’yicha tahlilchisi Debora Elmsning aytishicha, natija Pekin uchun “aralash baraka” bo’ldi.
Xitoy o’zining xorijdagi operatsiyalari natijasida savdo hajmining oshishi va ish o’rinlari yaratilishidan foyda ko’rdi, ammo Xitoy mahsulotlari bilan raqobatlashish uchun bosim ostida bo’lgan chet el bozorlari “qo’shimcha tekshiruv” ostida bo’lishi mumkin, dedi u.
Elmsning ta’kidlashicha, Xitoyning muvaffaqiyati 2026 yilda ham davom etishi mumkin, chunki Xitoy mahsulotlari va xizmatlari global biznesga yanada chuqurroq kirib boradi.
Ushbu so’nggi raqamlar Pekinda Xitoyning Qo’shma Shtatlardan tashqari butun dunyo bo’ylab mijozlari borligining belgisi sifatida ko’rilsa-da, Vang Xitoy noaniq tashqi muhitga duch kelayotgani haqida ogohlantirdi.
Bir qator davlatlar bozorni ular bilan raqobatlasha olmaydigan arzon narxlardagi Xitoy mahsulotlari bilan to’lib-toshganidan xavotir bildirdi.
Kompaniyalar, shuningdek, Tramp ma’muriyati tomonidan kelgusi yilgi buzilishlar va tariflardagi keskinliklarga tayyorlanmoqda.
O‘tgan aprel oyida Prezident Tramp 90 dan ortiq mamlakat mahsulotlariga keng ko‘lamli bojlar joriy etilishini e’lon qildi, bu esa jahon iqtisodiyotida tartibsizliklarni keltirib chiqardi. Eng qattiq tariflarning bir qismi Qo’shma Shtatlarga boshqa mamlakatlarga qaraganda ko’proq eksport qiladigan Xitoy uchun saqlangan.
Dunyoning ikki yirik iqtisodiyoti o’rtasida kuchayib borayotgan so’z urushi uch xonali tariflarning keng qamrovli tahdidini ko’rdi.
O‘shanda savdo mutaxassislari buni Xitoyning AQSh bozoriga qaramligi sinovi sifatida ko‘rishgan, Pekin esa AQSh bozori Xitoy kompaniyalari sotishi mumkin bo‘lgan ko‘plab bozorlardan biri ekanligini ta’kidlagan edi.
Prezident Tramp va Xitoy yetakchisi Si Tszinpin oktabr oyida Janubiy Koreyada uchrashganidan so‘ng, ikki davlat harbiy harakatlarni to‘xtatib, savdo aloqalarining to‘liq uzilishining oldini olishga muvaffaq bo‘ldi.
Boshqa, oddiyroq tariflar saqlanib qolmoqda va Xitoyning Qo’shma Shtatlarga eksporti sezilarli darajada kamaydi.
Dunyodan
Rossiyada muhojirlar uchun patent olish va ularni uzaytirish uchun yangi shartlar belgilandi.
Rossiya prezidenti Vladimir Putin mehnat muhojirlari Rossiyada yashovchi o‘zlari va qaramog‘ida bo‘lgan shaxslarni hech bo‘lmaganda kunlik ish haqi bilan ta’minlashni talab qiluvchi qonunni imzoladi.
Qonunga ko‘ra, chet el fuqarosi patent olganida, u nafaqat o‘zi, balki voyaga yetmagan barcha farzandlari uchun ham belgilangan miqdorda shaxsiy daromad solig‘ini (NDFL) oldindan to‘lashi kerak.
Ushbu talab tadbirkorlik faoliyatidan qat’i nazar, jismoniy shaxslarga mahalliy yoki shaxsiy xizmatlar ko’rsatadigan chet el fuqarolariga ham tegishli.
Agar bu talablar bajarilmasa, immigrantning patenti yoki ishlash uchun ruxsatnomasi uzaytirilmaydi. Shundan so’ng, agar Rossiyada vaqtincha qolish uchun boshqa qonuniy asos bo’lmasa, ular 15 kun ichida voyaga etmagan bolalari bilan mamlakatni tark etishlari kerak.
Shuningdek, qonunga ko’ra, chet ellik voyaga etmagan bolaning Rossiyada vaqtincha bo’lish muddati uning ota-onasiga berilgan patentning amal qilish muddatidan (uzaytirish yoki qayta rasmiylashtirish) oshmasligi kerak. Biroq, bu muddat 18 yoshga to’lgunga qadar amal qiladi, buning uchun siz NDFL uchun ma’lum miqdorni oldindan to’lashingiz kerak.
Bola 18 yoshga to’lganda va Rossiyada qolish uchun boshqa qonuniy sabab bo’lmasa, u 30 kun ichida mamlakatni tark etishi yoki ushbu muddat ichida patent olish uchun ariza topshirishi va tegishli avans to’lovini amalga oshirishi kerak.
Yangi qonunga ko’ra, Rossiya Ichki ishlar vazirligiga chet elliklarning daromadlari va NDFLning belgilangan avans to’lovlari amalga oshirilganligini tekshirish vakolati berildi. Shuningdek, vaqtinchalik propiska yoki propiska olgan xorijliklarning davlat migratsiya axborot tizimi orqali soliq organlarida ro‘yxatdan o‘tganligini nazorat qilish mumkin bo‘ladi.
Kyushu yaqinida kuchli zilzila sodir bo’ldi. Bu haqda Osiyo OAVlari mamlakatning Yaponiya meteorologiya agentligiga asoslanib xabar berdi.
Zilzila magnitudasi: 7,1 Sana va vaqt: Bugun, 28-iyul, mahalliy vaqt bilan 16:27 atrofida Joylashuvi: Kumamoto prefekturasi yaqinida Zilzila o‘chog‘ining chuqurligi 10 km.
NHK telekanali zilziladan keyin sunami xavfi e’lon qilinganini ma’lum qildi.
Isroil atrof-muhitni muhofaza qilish vaziri Yidit Shirman Nil timsohini ko’payuvchi yovvoyi hayvon deb e’lon qildi. Bu chora Isroil qamoqxona maʼmuriyatiga falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanish imkonini beradi.
Euronews xabariga ko‘ra, vazirlik huquqshunoslari bu qarorga qarshi chiqishgan.
Mamlakat Tabiat va milliy bog‘lar vazirligi ham yovvoyi hayvonlarni faqat ilmiy va o‘quv maqsadlarida saqlash mumkinligi haqida bayonot berdi.
2025-yil dekabrida Isroil hukumatining radikal aʼzosi va Davlat xavfsizlik vaziri Itamar Ben Gvir falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanishni taklif qildi.
Tashabbus egalari timsohlardan AQSh va Janubiy Amerika mamlakatlaridagi qamoqxonalarni qo‘riqlashda foydalanilayotganini da’vo qilishdi. Biroq huquqshunoslarning aytishicha, amaliyot vaqti-vaqti bilan kuzatilgan bo‘lsa-da, muntazam ravishda amalga oshirilmagan.
Inson huquqlari tashkilotlari Isroilni xavfsizlik nuqtai nazaridan falastinliklarni aybsiz qamoqqa tashlaganlikda tanqid qilmoqda. Bu amaliyot, ayniqsa, 2023-yil 7-oktabrdan keyin kuchaydi.
BBC maʼlumotlariga koʻra, Gʻarbiy Sohildagi deyarli har bir oila vakillari Isroil qamoqxonalarida vaqt oʻtkazgan. Harbiy asirlar Isroilning ichki qismida saqlanayotganligi sababli, ularning qarindoshlari ularning qayerda ekanligi haqidagi xabarlarga ega emaslar.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti hisobotiga ko’ra, 1967 yildan beri Isroil 800 mingdan ortiq falastinlikni sababsiz yoki mayda ayblar bilan hibsga olgan.
“Isroil harbiy bosqinchi rejimi bosib olingan Falastin hududlarini ochiq qamoqxonalarga aylantirdi”, – dedi BMT maxsus ma’ruzachisi Francheska Albanese.
Hibsga olingan falastinliklarning ko‘pchiligining bolalar bo‘lishi xavotirga sabab bo‘lmoqda.
Xalqaro Amnistiya inson huquqlari tashkiloti Isroil qamoqxonalarida falastinlik mahbuslarga nisbatan qiynoqlar, jismoniy va jinsiy zo‘ravonliklardan xavotir bildirdi.
Tashkilotning Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika boʻyicha direktor oʻrinbosari Sara Xasash Negev choʻlidagi Sde Teyman qamoqxonasida falastinlik mahbuslarga nisbatan gʻayriinsoniy muomala va qiynoqlarga oid dalillar borligini aytdi.
Mart oyida Isroil parlamenti (Knesset) terrorchilik hujumlarida ayblangan falastinliklar uchun o‘lim jazosini standart jazo sifatida belgilovchi qonunni qabul qildi.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Falastinlik qochqinlar agentligi rahbari va Yevropa davlatlari, jumladan, Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya va Italiya vakillari qonunni demokratik tamoyillarga zid deb qoraladi.
Yaponiya ayollarning uzoq umr ko‘rishi bo‘yicha yana dunyoda birinchi o‘rinni egalladi
Yaponiya ayollarning umr ko‘rish davomiyligi bo‘yicha dunyoda yetakchi bo‘lib qolmoqda. Yaponiya Sogʻliqni saqlash vazirligi maʼlumotlariga koʻra, yapon ayollarining oʻrtacha umr koʻrishi 2025-yilda 87,33 yoshni tashkil qiladi.
Shunisi e’tiborga loyiqki, Yaponiya 41 yil davomida ayollarning o’rtacha umr ko’rish davomiyligi bo’yicha dunyoda yetakchilik qilmoqda.
Yaponiyalik erkaklarning o‘rtacha umri 81,35 yoshni tashkil qilgan. Bu borada Shvetsiya, Norvegiya, Italiya va boshqa bir qancha davlatlarni ortda qoldirib, dunyoda ettinchi o‘rinda turadi.
Bir necha yil oldin, COVID-19 pandemiyasi Yaponiyada o’rtacha umr ko’rishning biroz qisqarishiga olib keldi. Biroq, 2023 yildan boshlab bu ko’rsatkich yana o’sish nuqtasiga yetdi va pandemiyadan oldingi darajadan ham yuqori.
Suriya hukumati Isroil bilan ziddiyatni istamaydi va Isroil bilan xavfsizlik kelishuviga erishmoqchi, dedi Suriya prezidenti Ahmad al-Sharah Al-Jazira telekanaliga.
“Biz Isroil bilan to’qnashuvni istamaymiz va bundan manfaatdor ham emasmiz. Isroil bilan muvaffaqiyatli xavfsizlik kelishuvi Suriya bosib olingan Golan tepaliklariga bo’lgan huquqidan voz kechmasdan turib, dunyo tinchligiga yo’l ochadi”, – dedi al-Sharah.
Prezident Suriya va Isroildan tashqari barcha davlatlar kelishuv imzolashni taklif qilib, Damashq Livan ishlariga harbiy aralashuvni istamasligini aytdi. “Biz mintaqada urush zonasining kuchayishidan xavotirdamiz. “Biz Livanga harbiy aralashish niyatimiz yo’q”, dedi u.
Janob Al-Sharah Damashq Livan hukumatining kuch ishlatish va harbiy harakatlar bo‘yicha o‘z ixtiyori bilan foydalanish huquqini qo‘llab-quvvatlashini ta’kidladi. Prezident “Livandagi har qanday tartibsizlik Suriyaga bevosita ta’sir qiladi”, deya qo‘shimcha qildi.
Aprel oyi o‘rtalarida al-Shara Turkiyaning Antaliya shahrida bo‘lib o‘tgan diplomatik forumda Damashq Isroil bilan Suriya janubidan Isroil qo‘shinlarini olib chiqishni o‘z ichiga olgan xavfsizlik bo‘yicha kelishuvga erishish niyatida ekanini aytdi. Uning aytishicha, bunday kelishuv Suriya hukumatiga Isroil bilan bosib olingan Golan tepaliklari yuzasidan muzokaralarni boshlash imkonini beradi.
O‘zbekiston mahsulotlari AQShning eng yirik savdo tarmog‘i orqali Amerika bozoriga chiqishi mumkin
Prezident 7 milliy dastur haqida e’lon qildi
Prezidentning bojxona xizmatiga oid farmoni qabul qilindi
-
Sport5 days ago
EChL 2026/2027. Umumiy guruh bosqichi taqvimi e’lon qilindi
-
Siyosat2 days ago
Шавкат Мирзиёев Бишкекда кутиб олинди
-
Jamiyat4 days ago
Ko‘ksaroyda O‘zbekiston va Hindiston yetakchilariningg tarixiy muzokaralari bo‘lib o‘tdi
-
Sport4 days ago
Akademik eshkak eshish bo‘yicha O‘zbekiston terma jamoasi tarixda ilk bor jahon chempioni bo‘ldi
-
Jamiyat4 days ago
Qonunchilikdagi noaniqliklar tadbirkor foydasiga talqin qilinadi
-
Mahalliy2 days ago
«Enamdan qolgan dalalar» (Esse)
-
Siyosat3 days ago
Pokiston bosh vaziri bilan uchrashuv o‘tkazildi
-
Jamiyat2 days ago
BYD CHAZOR UzPride – O‘zbekiston mustaqilligining 35 yilligiga bag‘ishlangan maxsus taklif