Dunyodan
Xamas garovga olingan, ammo G’azo mereza rejasiga bo’lgan o’zgarishlarni so’raymiz.
Xamas AQShning sulh takliflariga kiritilgan o’zgarishni talab qilib, u 10 ta Falastin mahbuslari evaziga 18 ta yotgan isroilliklarni ozod qilishga va 18 kishini ozodlikdan mahrum qilishga tayyorligini aytdi.
Guruh doimiy ravishda sulhga bo’lgan talablarini takrorladi, Isroilning G’azodan chiqib ketishi va gumanitar yordamning davomiyligini ta’minlaydi. Bularning hech biri jadvaldagi bitimlarda emas.
Vashington shtatlar, Isroil aniq rad etuvchi emas yoki AQShning aniq qabul qilinishini qabul qildi.
Xamas AQSh prezidenti Donald Trumpning Yaqin Sharqning Yaqin Sharq elchisi Stiv Witkoff tomonidan taklif etilgan AQShning AQSh loyihasiga javob berganini aytdi.
Vitkovning so’zlariga ko’ra, “Xamas” ning AQSh taklifiga javobini oldim, bu mutlaqo nomaqbul va faqat bizni orqaga olib keladi.
“Keyingi bir necha kun ichida 60 kunlik sulhni sukutlashni to’xtatib qo’yishning yagona yo’li”.
Isroil Bosh vaziri Benyamin Netanyaxuning vakolatxonasi: “Isroil so’nggi Vitkovning so’nggi uchrashuviga garovga olinganligimiz uchun kelishib oldi, ammo Xamas rad etishni davom ettirmoqda.”
AQSh, Buyuk Britaniya va EIning taqiqlangan terroristik guruhi Xamas “doimiy sukutter” va G’azo tasmasidan Isroil kuchlarining “to’liq tortib olinishini” ta’kidlamoqda.
Guruh anklavda bo’lgan Falastinaliklarga Isroilning Falastin mahbuslarining “Raqami” ning “Raqamining” evaziga 10 ta va 18 kishining “jasadlarini ozod qilishlarini aytib, ularda 10 va O’YINChILARNING HAYoTINING IShIDA BERADI.
Ammo Xamas urush boshlanganidan beri yuz bergan eng murakkab va qiyin mavqeida o’zini topadi.
Ularning tarixidagi eng yomon sharoitda kuchli sharoitlarda kuchli sharoitda kuchli bosim ostida, bu barcha hisobvaraqlardan kam saxovatli takliflarni bir necha bor rad etib, barcha hisobvaraqlarga qaraganda kamroq saxovatlarni rad etmasdan rad etdi.
O’sha paytda Xail al Haxiya, Xamasning yuqori martabali va muzokarachisi Xar Xinchatch, harakat urushga to’liq va davom etadigan qisman bitimlar bilan bog’liq bo’lgan qisman bitimlar bilan bog’liq emasligini aniq ko’rsatdiki.
Biroq, Xamas, shuningdek, G’azoga qarshi hujumni kuchaytirishga tayyorlanayotganini biluvchi AQShning so’nggi taklifini to’liq rad qila olmadi.
Harakat bunday hujumlarning oldini olish yoki jiddiy qarshilik ko’rsatish uchun harbiy imkoniyatlarga ega emas.
Ushbu ikki voqelik o’rtasida g’azablangan Xamas AQShning deyarli javob emas, balki butun yangi muxolifatning taklifiga javob berdi.
AQSh rejasi tafsilotlari ommaviy ravishda ommaviy bo’lib, tasdiqlanmagan, ammo xabarlarga ko’ra ushbu asosiy fikrlarni kiritilgan.
Birinchi haftada 28 kunlik qamoqqa olinganidan keyin, 60 kunlik to’xtatilishlar e’lon qilindi va Falastinlik mahbuslar soni e’lon qilindi va 180 nafar halokatning qoldiqlari Birlashgan Millatlar Tashkilotining va boshqa muammolar yuzaga keldi
Taklif etilayotgan shartlar Isroilni qabul qilishi mumkin edi – Oq uy Isroilning ushbu taklifni Xamasga etkazishdan oldin Isroilning ma’qullashini tasdiqladi.
Isroil Bosh vaziri Benyamin Netanyaxu Hamasning umidlarini muzokara qilishga tayyor ekanligi dargumon.
U uyga garovga olish va vaqtincha sulhni qabul qilishga tayyorligini aytadi.
Biroq, Isroil hukumati Xamasning yadroli talablariga qaramay, vaqtincha sulhni to’xtatish uchun vaqtincha sulhni tugatishga yo’l qo’yganiga qaramay, har doim harbiy vaziyatlarga qaytish huquqini talab qildi.
Netanyaxu, Xamas “ning qo’llarini va hukumatini qo’yganida tugaydi.
Ushbu haftada Isroil mudofaa vaziri Katz yanada zerikarli. “Xamas qotillari” Vitkov bitim “shartlarini qabul qilishga yoki ularni ozod qilish uchun garovga olinganlarni yo’q qilishga majbur bo’ladilar”, dedi u.
Vitskoffning so’nggi izohlariga javoban, Xamasning rasmiy izohi Naim Bia Bia o’tgan haftada guruhga “muzokaralar uchun maqbul deb topildi”, dedi.
– Nega Isroilning javobi har safar muzokaralardagi yagona javob sifatida ko’rilmoqda? – dedi u.
“Bu vositachilikning yaxlitligi va adolatliligini buzadi va boshqa tomon tomon to’liq fikrlarni anglatadi.”
Avvalroq, Xamaslanning G’azo Sog’liqni saqlash vazirligi 60 kishi halok bo’lganini va yana 284 284 kishi jarohatlanganini aytdi.
Bunga Shimoliy G’azo shtatining gubernatori uchun shifoxonalar kirmaydi, chunki hududga kirish qiyin bo’lgani kabi.
Isroil Xamas chegarasidagi hujumlarga javoban Isroil 2023 yil 7 oktyabrda G’azoda harbiy kampaniyani boshladi. U erda 1200 ga yaqin kishi halok bo’ldi va 251 kishi garovga olingan.
G’azoda kamida 54,381 kishi, shu jumladan 4117 kishi halok bo’ldi, chunki Isroil 18 mart kuni hujumni qayta boshlaganiga, deya xabar beradi Xamaslan Sog’liqni saqlash vazirligi.
Kiyev Turkiyadan Zelenskiy va Putin o‘rtasida uchrashuv tashkil etishni so‘radi.
Ukraina Turkiyadan prezident Vladimir Zelenskiy va Rossiya prezidenti Vladimir Putin o‘rtasida muzokara o‘tkazishni ko‘rib chiqishni so‘radi.
Bu haqda Ukraina tashqi ishlar vaziri Andrey Shibiga “Ukrinform” axborot agentligiga bergan intervyusida ma’lum qildi.
“Biz Turkiyadan janob Zelenskiy va janob Putin o‘rtasida Rejep Tayyip Erdo‘g‘on va Donald Tramp ishtirokida uchrashuv o‘tkazish masalasini ko‘rib chiqishni so‘radik. Biz bu uchrashuvga tayyormiz”, – dedi Sibiga.
Vazir turk diplomatlari faoliyatini yuqori baholab, uni juda samarali deb atadi. Shuningdek, u Ukraina mojarosini hal qilishdan Turkiyaning ham manfaatdor ekanini ta’kidladi.
Eslatib o‘tamiz, Kiyev anchadan beri Rossiya prezidenti Vladimir Putinga uchrashuv taklif qilgan edi. Biroq Kreml turli sabablarni ko‘rsatib, muzokaralarga rozilik bermayapti.
Janubiy Koreya harbiy shtab-kvartirasi Shimoliy Koreya yana bir bor ballistik raketa uchirgani haqida xabar berdi. Bu haqda Yonhap News xabar berdi.
Raketa sharqiy sohildan uchirilgan va taxminan 140 kilometr uzoqlikda uchgan. Bu Shimoliy Koreyaning joriy oyda to‘rtinchi ballistik raketa uchirishidir.
Mutaxassislarning fikricha, Shimoliy Koreya xalqaro ta’sirini oshirishga harakat qilmoqda. Shu munosabat bilan Janubiy Koreya kuzatuvni kuchaytirdi va yuqori darajadagi jangovar shaylikni saqlab qoldi. Yaponiya tomonida ham parvozlar tasdiqlangan.
Yaponiya hukumati Shimoliy Koreyaga bu harakatlar mintaqaviy va xalqaro xavfsizlikka tahdid solayotgani hamda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashi rezolyutsiyalarini buzayotgani uchun norozilik bildirdi.
Pentagon bu parvozlar AQSh va uning ittifoqchilari uchun hech qanday xavf tug‘dirmasligiga ishontirdi.
Reuters manbalariga ko’ra, Meta 2026 yilda ommaviy ishdan bo’shatishni boshlashni rejalashtirmoqda, birinchi tur 20 may kuni bo’lib o’tishi rejalashtirilgan.
Odamlarning aytishicha, kompaniya dastlab global ishchi kuchining taxminan 10 foizini yoki 8000 ga yaqin kishini ishdan bo’shatishni rejalashtirmoqda. Joriy yilning ikkinchi yarmida yana qisqartirishlar bo’lishi mumkin.
Kompaniya ishdan bo’shatish vaqti va ko’lami haqida ochiqchasiga izoh bermadi. Biroq, bu jarayon sun’iy intellektga asoslangan samaradorlikni oshirish strategiyalari bilan bog’liqligi aytiladi.
Bosh direktor Mark Sukerberg biznes jarayonlarini inqilob qilish uchun sun’iy intellektga katta sarmoya kiritmoqda. Bu yoʻnalishda yuzlab milliard dollarlik sarmoya kiritilishi rejalashtirilgan.
Shunga o’xshash tendentsiya texnologiya sohasida ham tarqalmoqda. Misol uchun, Amazon so’nggi oylarda o’n minglab xodimlarini ishdan bo’shatdi. Mutaxassislarning ta’kidlashicha, kompaniyalar avtomatlashtirish va sun’iy intellekt yechimlari orqali boshqaruv qatlamlarini qisqartirishga intilmoqda.
Maʼlumotlarga koʻra, 2026-yil boshidan buyon texnologiya sohasida 73 mingdan ortiq xodim oʻz ishini yoʻqotdi.Bu jarayon umumiy sonlarni 2024-yilga yaqinlashtiradi.
Bu meta uchun eng katta qisqartirishlardan biri bo’ladi. Avvalroq kompaniya “Samaralilik yili” doirasida 2022 yildan 2023 yilgacha 21 ming xodimni qisqartirgan.
Hozirda kompaniya moliyaviy barqaror bo’lsa-da, rahbariyat kelajakda xodimlarni qisqartirish va mehnat unumdorligini oshirish tizimi bo’ladi, deb hisoblaydi.
Yaqin Sharqdagi vaziyat yanada murakkab bosqichga kirdi. Eron rasmiylari Hormuz boʻgʻozi qatʼiy harbiy nazorat ostida ekanligini va AQShning Eron portlarini blokadasi davom etar ekan, shunday boʻlishini eʼlon qildi.
Bu bayonot AQSh va Eron o’rtasidagi muzokaralar arafasida aytilgani bilan alohida ahamiyatga ega. Chunki bugungi mojaroning markazida Hormuz bo‘g‘ozi turibdi.
So‘nggi harbiy harakatlarga qaramay, Qo‘shma Shtatlar Eronning yadroviy va raketa dasturlarini to‘liq cheklashdek asosiy strategik maqsadiga erisha olmadi. Shu munosabat bilan AQSh hukumati yangicha yondashuvga o‘tdi. Maqsad Eronni zaiflashtirib qo‘yish va urushni cho‘zmasdan, jahon neft bozorlariga ta’sirini cheklashdan iborat. Bunday stsenariyda Hormuz bo’g’ozini dengiz nazorati hal qiluvchi omil bo’ladi.
Shuning uchun AQSh Eron portlarini to’sib qo’ydi. Rasmiy ravishda bu harakat xavfsizlik va bosim chorasi sifatida talqin etiladi. Aslida esa bu Eronni iqtisodiy va strategik jihatdan cheklashga qaratilgan. Biroq, to’rt kunlik kuzatuvlar blokirovka to’liq samarali emasligini ko’rsatdi. Neft jo‘natish qisqargan bo‘lsa-da, ular to‘liq to‘xtatilgani yo‘q, ba’zi kemalar hali ham suzib ketmoqda.
Bu holat AQSh uchun ham, jahon iqtisodiyoti uchun ham qiyin vaziyat yaratadi. Chunki dunyo neftining beshdan bir qismi Hormuz bo‘g‘ozi orqali o‘tadi. Uning yopilishi nafaqat mintaqaga, balki jahon iqtisodiyotiga ham ta’sir qilishi mumkin. Neft tanqisligi inflyatsiyani oshiradi, bozor o’zgaruvchanligini oshiradi va siyosiy bosimni oshiradi.
Shu bilan birga, blokadaning huquqiy maqomi haqida bahslar bor. Xalqaro huquqqa ko‘ra, bunday cheklovlar tinchlik davrida tajovuz, deb hisoblanadi. Biroq hozirgi sharoitda urush rasman e’lon qilinmagan bo‘lsa-da, harbiy amaliyotlar hamon davom etmoqda. Shuning uchun bu masala siyosiy talqin uchun ochiqligicha qolmoqda.
Hozircha Qo’shma Shtatlar kuch ishlatmasdan blokadani amalga oshirdi. Kemalar radio signallari bilan boshqariladi va ba’zi hollarda tahdidlar bilan orqaga suriladi. Eron tinchlik davrida ham zo’ravonlikdan o’zini tiyadi. Bu shuni ko’rsatadiki, har ikki tomon hamon keng ko’lamli mojarodan qochishga harakat qilmoqda.
Biroq, vaziyat tezda o’zgarishi mumkin. 21 aprelda nihoyasiga yetadigan vaqtinchalik otashkesim muzokaralarda muhim bosqich hisoblanadi. Agar kelishuvga erishilsa, tomonlar 2015-yilgi yadroviy kelishuvga o‘xshash formatga qaytishlari mumkin. Aks holda, harbiy stsenariylar yana kun tartibiga kiradi.
Ushbu hodisaga tayyorgarlik ko’rish uchun Qo’shma Shtatlar mintaqadagi dengiz kuchlarini kuchaytirmoqda va amfibiya va minalardan tozalash imkoniyatlarini jamlamoqda. Demak, Hormuz boʻgʻozini kuch bilan ochish varianti ham koʻrib chiqilmoqda. Biroq, bunday stsenariy katta xavf bilan birga keladi. Chunki bitta muvaffaqiyatli hujum ham neft bozorida katta inqirozga olib kelishi mumkin.
Bunday vaziyatda Eron javobsiz qola olmaydi. Bu qobiliyat Xolms bilan chegaralanib qolmaydi. Qizil dengiz, Fors ko‘rfazi va mintaqaning energetika infratuzilmasi ham potentsial nishonlardir.
Ya’ni, bugun Hormuz bo‘g‘ozi nafaqat geografik nuqta, balki jahon siyosati va iqtisodiyoti kesishgan strategik markazdir. Kelgusi kunlardagi muzokaralar mojaro qanday rivojlanishini aniqlaydi. Yoki diplomatik kelishuv orqali barqarorlikni tiklang yoki kattaroq mojaroga duch keling.
Eron oliy rahnamosi Mujtabo Xomanaiy mamlakati dengiz floti AQSh va Isroilga qarshi yangi hujumlar uyushtirishga tayyorligini aytdi.
Uning bayonoti rasmiy Telegram kanali orqali e’lon qilindi.
“Yashin tezligida uchuvchisiz samolyotlar amerikaliklar va sionistlarga hujum qilganidek, bizning jasur dengiz flotimiz ham dushmanga qarshi yana bir mag‘lubiyatga uchradi”, — deyiladi bayonotda.
Eslatib o‘tamiz, 28 fevral kuni AQSh va Isroil Eron hududi ichidagi nishonlarga hujum uyushtirgan edi. Turli ma’lumotlarga ko’ra, hujum oqibatida minglab odamlar halok bo’lgan.
8 aprel kuni Vashington va Tehron oʻrtasida ikki haftalik otashkesimga kelishib olindi.
Biroq bu sulh uzoq davom etmadi va Islomoboddagi muzokaralar hech qanday natija bermay yakunlandi.
Hozirda to’g’ridan-to’g’ri harbiy harakatlar qayta boshlangani haqida rasmiy ma’lumot yo’q. Shunga qaramay, AQSh Eron portlarini to’sib qo’ydi.
Ayni paytda xalqaro vositachilar muzokaralarning yangi bosqichini tashkil etishga harakat qilmoqda.
Xokkey. O‘zbekiston jahon chempionatida bir divizion yuqoriladi
Bola asrab olmoqchi bo‘lgan ayol qo‘rqyapti. Ruhshunos nima deydi?
Самарқандда МЧЖ раҳбарларининг кирдикорлари ошкор бўлди: тафсилотлар
-
Siyosat2 days ago
«Muruvvat» internat uylari «G‘amxo‘rlik» markazlariga aylantiriladi
-
Iqtisodiyot4 days ago
16-apreldan dollar sezilarli ravishda oshadi
-
Dunyodan2 days ago
Eron nega Hurmuzni yana qamal qildi?
-
Iqtisodiyot5 days ago
O‘zbekistonga kofe importi keskin kamaydi
-
Sport4 days ago«Real» turnirni tark etdi, «Arsenal» yarimfinalda. Kun o‘yinlari
-
Jamiyat5 days ago
Qodiriy boshidan o‘tgan kunlar
-
Jamiyat3 days ago
Reklama qonunchiligini buzgan qurilish kompaniyalari jarimaga tortildi
-
Sport4 days ago
Shavkat Mirziyoyev Sindorovni telefon orqali tabrikladi