Jamiyat
“Xalqning haqidan qo‘lingizni torting, hokim bobo!”
Bugun xalqimizda “Tashabbusli budjet” haqida tushuncha va tasavvur deyarli shakllanib bo‘ldi. Ushbu loyihada ishtirok etish, ovoz to‘plash sarguzashtlari va g‘oliblarning qay darajada quvonganiga guvoh bo‘lib kelyapmiz. G‘oliblik haqiqiy bayramga aylanib ketyapti, chunki ko‘p yillik qiyinchiliklar tugab, qaysidir muammoning yechimiga umid bog‘lanmoqda. Biroq g‘olib bo‘lishning o‘zi yetarli emasligini “Yakkabog‘ tajribasi” misolida ko‘rdik.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
Qashqadaryo viloyati Yakkabog‘ tumani Qayrag‘och mahallasi ahli 2025 yilda “Tashabbusli budjet”ning ikkinchi mavsumida g‘olib bo‘lishdi. Ular 4644 ta ovoz to‘plashdi.
Ovoz berish mavsumida bozorlar, aholi gavjum joylarda odamlarimiz ovoz sotib olishadi. O‘tgan-ketganlarga yalinishadi, mahallasi uchun kurashishadi. Demak, qayrag‘ochliklarga 4644 ta ovoz to‘plash qanchalik mashaqqatli mehnat va bu yilgi hisob-kitoblarga ko‘ra, 120-130 million so‘mga tushgan.
Nihoyat, mahalla uchun mavjud suv inshootlarini ta’mirlash va qo‘shimcha to‘rtta artezian qazish uchun 1,5 milliard so‘m ajratiladigan bo‘ldi.
Tumanning bu hududida ichimlik suviga bo‘lgan ehtiyoj ancha baland. Davlat tomonidan tortib kelingan toza suv aholiga yetmaydi. Odamlarning aytishicha, bir necha soatlab kutish evaziga ikki-uch satil ichimlik suvi olishga ulgurishadi. Suvga navbatda turganlarning azobi va mashaqqatini ochig‘i, issiqqina kresloda o‘tirib, zarurat bo‘lganda shunchaki, jo‘mrakni burab tashnaligini qondirayotgan qatlam chuqur his qilmasligi mumkin albatta.
Biroq hozirgi kunga kelib, loyiha amalga oshmay qolish ehtimoli paydo bo‘lmoqda.
Yakkabog‘ hokimiyati mas’ullari aholi bilan uchrashib, hudud yerosti suvi ichishga yaroqsiz, degan sovuq xabarni yetkazgan. “Sizlarga artezian qurib berish o‘rniga boshqa narsa qilib beraylik, masalan ko‘chalaringizni asfalt qilib beramiz”, degan taklif bildirilgan.
Qayrag‘ochliklar taklifni rad qilishgan. Odamlar asfaltda, toza va tekis yo‘lda yurishni istashadi albatta, lekin suv bo‘lmaganidan keyin ravon yo‘llar ham unchalik tatimas ekan.
Kun.uz Yakkabog‘ hokimining qurilish masalalari bo‘yicha o‘rinbosari Elbek Beknayev bilan bog‘landi. Hokim o‘rinbosari yerosti suvi iste’molga yaroqsiz, shu sababli ichimlik suvi o‘rniga aholining taklifini inobatga olib, tomorqasini sug‘orish uchun boshqa loyihani amalga oshirmoqchimiz. Bu loyihani amalga oshirish bo‘yicha Xalq deputatlari tuman kengashining qarori tayyorlanmoqda, dedi.
Deputatlar ham bu masalani kechiktirib o‘tirishmabdi, 2025 yilning 15 dekabr kuni ushbu loyihani tasdiqlab qo‘ya qolishibdi.
Endi mavzuga yana bir qadam chuqurroq kiramiz. Holatning ajoyibligi shundaki, agar suv quduqlari tomorqa sug‘orishi uchun ajratilgan taqdirda ham aholi o‘sha suvni ichimlik suvi sifatida iste’mol qilaveradi. Oshirib yubordingiz, deyishingiz mumkin albatta, ammo asoslarimiz bor. Chunki shu paytgacha ham mahallada quduqlarni qazishga imkoniyati yetarli bo‘lgan odamlar ekspertiza xulosasi bo‘lmasa ham yerosti suvini iste’mol qilib kelmoqda. O‘lib qolishayotgani yo‘q, kasal bo‘lishayotgandir, ammo hozircha bu yaroqsiz suvdan emas, harqalay qog‘ozlarda shunaqa. Bu holatning salomatlik uchun xavfini hech kim nazorat qilayotgani ham yo‘q aslida.
Shuningdek, mahalladagi 39-umumta’lim maktabi o‘quvchilari ham artezian suvini iste’mol qilmoqda. Qo‘shni Chubron qishlog‘ida esa, e’tibor qiling, davlat qazib bergan artezian suvini ham bog‘cha bolalari iste’mol qilayotgani aytilmoqda. O‘sha hudud suvi bo‘yicha ham xulosa olinganmikan yoki Yakkabog‘ning bog‘cha bolalari terminatordek chidamlimi? Buni o‘zlari kelishib olishar, albatta.
Do‘stlar, hali tugamadi, xulosadan oldin yechim haqida gapirmoqchimiz. Xo‘sh, Yakkabog‘ning bu hududida ichimlik suvi muammosini bartaraf etishning iloji yo‘qmi? Bor, ishonavering, bor ekan. Buni qayerdan bila qoldi, deb o‘ylayapsizmi? Yakkabog‘ hokimiyati ilgari surayotgan o‘sha mash’um xulosadan.
Demak, bunday. Hudud suvi iste’molga yaroqsiz ekanligiga asos sifatida ko‘rsatilayotgan o‘sha xulosa haqida ma’lumot beramiz.
Gidrogeologik xulosani e’tibor bilan o‘qib chiqdik. Unda yerosti suvi mutlaq yaroqsiz, deyilmagan. Yakkabog‘ hokimiyati bu yerda xulosani ham, aholining fikr va ehtiyojini ham inobatga olmagani ma’lum bo‘ldi.
Xulosaga ko‘ra, hududdagi yerosti suvi “Ichimlik suvi” standarti talablariga javob bermaydi. Mineralizatsiya va umumiy qattiqlik darajasi ham ichimlik uchun noqulay. E’tibor qiling, shu sababli quduqdan suv olishda chuchuklashtiruvchi uskuna qo‘llanishi, ya’ni suvni tozalash orqali foydalanish tavsiya qilinmoqda. Faqatgina loyihachi loyihani tayyorlashda masalaning shu tomonlarini inobatga olsa, kifoya. Shu orqali suv sifati va xavfsizligini ta’minlash mumkin bo‘ladi.
Aytish lozimki, Yakkabog‘ tumani hokimiyati xulosani atay noto‘g‘ri talqin qilyapti yoki ishning oson bitishini o‘ylamoqda. Muammoni bartaraf etish emas, ustiga xashak tashlab qo‘yishni afzal ko‘rishmoqda. Xalq saylagan deputatlarimiz esa indamaygina xalqning muammosini yechmaydigan loyihani tasdiqlab yuborishmoqda.
Xulosa o‘rnida ko‘plab savollarni keltirmoqchimiz.
Yil oxirlayapti, “Tashabbusli budjet”da qayrag‘ochliklar yutib olgan mablag‘larning taqdiri nima bo‘ladi? Kelgusi yilda ushbu mablag‘ni sarf qilishda qonunchilikka ko‘ra, muammolar yuzaga kelmaydimi?
Ushbu loyiha ovozga qo‘yilmasidan avval uni amalga oshirish imkoniyatlari nega mutasaddilar tomonidan o‘rganilmagan? Hudud geologiyasi, sarflanadigan mablag‘ miqdori nega inobatga olinmagan?
Boringki, Yakkabog‘ hokimiyati hozir yana qandaydir qo‘shimcha xarajatlardan qochib, ichimlik suvi emas, aholining irodasi va “Tashabbusli budjet” loyihasining qoidalariga qarshi borgan holda tomorqa suvi chiqarib berganda, masala yechiladimi? Albatta yo‘q, odamlar yana noma’lum muddatga mana shunday og‘ir turmush va hayotga mahkumligicha qolaveradi!
Umid qilamizki, Yakkabog‘ tumani hokimligi mutaxassislar bergan xulosani yana bir bor e’tibor bilan o‘qib chiqadi va loyihani o‘zlariga ma’qul variantda emas, odamlarning haqiqiy ehtiyoji hamda talabiga mos tarzda amalga oshiradi.
Kun.uz mavzuga yana qaytadi.
Isomiddin Po‘latov, Kun.uz
«Toshkent – Xiva – Toshkent» yo‘nalishida «Jaloliddin Manguberdi» yuqori tezlikdagi elektropoyezdi qatnovi yo‘lga qo‘yilmoqda. Transport vazirligi mazkur poyezdning harakat jadvali bo‘yicha ma’lumot berdi.
Harakat jadvali:
Toshkent Markaziy vokzali — Xiva
Jo‘nash: 07:00
Yetib borish: 14:31
Xiva — Toshkent Markaziy vokzali
Jo‘nash: 07:20
Yetib kelish: 14:51
Qatnov kunlari:
Toshkent — Xiva: haftaning seshanba, payshanba, shanba kunlari
Xiva — Toshkent: haftanig chorshanba, juma, yakshanba kunlari
Qatnov boshlanish sanalari:
– 3-may — Toshkentdan ilk qatnov
– 4-may — Xivadan ilk qatnov
Holat 29 aprel kuni Shirin shaharchasida sodir bo‘lgan: ayol va ikki qizini kundoshi rashk tufayli pichoqlagan. Oqibatda ona va 5 yoshli qizi vafot etgan. 3 yoshli qizaloq esa shifoxonaning jonlantirish bo‘limida og‘ir ahvolda qolmoqda.
Sirdaryo viloyati Shirin shaharchasida qotillik jinoyati sodir etildi. Bu haqda Kun.uz manbasi xabar berdi.
Ma’lum bo‘lishicha, holat 29 aprel kuni kechga yaqin sodir bo‘lgan. 1997 yilda tug‘ilgan M.S. o‘z xonadonida uy yumushlari bilan band bo‘lgan. Turmush o‘rtog‘ining sha’riy nikohdagi ayoli 29 yoshli N.X. uyga bostirib kelib, u va ikki qizini pichoqlagan. So‘ngra voqea joyidan yashiringan. Qizaloqlarning kattasi 5, kichigi 3 yoshda bo‘lgan.
Oqibatda ayol va 5 yoshli qizi Sh.S. voqea joyida vafot etgan. 3 yoshli qizi I.S. esa og‘ir ahvolda shifoxonaga yotqizilgan. Hozirda u jonlantirish bo‘limida qolmoqda.
Kun.uz marhumaning yaqinlari bilan bog‘landi. Ularning aytishicha, ayol Toshkent viloyatining Bekobod shahridan Sirdaryoga kelin bo‘lgan.
“U ayol bir necha bor kuyovimga borib xotiningni o‘ldiraman deb aytgan ekan. Kuyovim qo‘lingdan kelmaydi, degan. Mana, nima bo‘ldi, qizim va nevaramdan ayrildim. Qizimning 4 farzandi bor edi. 8 yoshli o‘g‘li va 20 kunlik chaqalog‘i qoldi.
Shifoxonadagi nevaram ham og‘ir ahvolda. Tegishli tashkilotlardan iltimos qilaman, ularni bizning qaramog‘imizga olib berishsin”, deydi ayolning otasi.
“O‘sha kuni opam uyida kir yuvib o‘tirgan bo‘lgan. U ayol borib, pichoq bilan tashlangan. Baqir-chaqirni eshitib, uydan ikki qizi yugurib chiqqan. Ularga ham pichoq urgan”, deydi marhumaning jiyani.
Bosh prokurorning matbuot kotibi Hayot Shamsutdinov holatni Kun.uz’ga tasdiqladi. Unga ko‘ra, holat yuzasidan Sirdaryo viloyati o‘ta og‘ir jinoyatlarni tergov qilish bo‘limi tomonidan Jinoyat kodeksining 97-moddasi (qasddan oam o‘ldirish) 2-qismi “a,v,j” bandlari bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan. Gumonlanuvchi N.X. protsessual tartibda ushlangan.
Ko‘p kvartirali uylarni saqlash va ulardan foydalanish qoidalariga ko‘ra, shu turdagi uylar va unga tutash yer uchastkalarida quyidagilar taqiqlanadi:
tegishli ruxsatnomasiz daraxtlar va butalarni boshqa joyga ko‘chirib ekish yoki kesish;
ko‘p kvartirali uylarga tutash yer uchastkalarini metall parchalari, qurilish va maishiy va boshqa chiqindilar bilan to‘ldirish;
daraxtlarga arqon va simlarni bog‘lash, belanchaklar osish, reklama taxtalarini yopishtirish;
gulzorlar, maysazorlar va yo‘laklarni chiqindilar bilan ifloslantirish;
ko‘kalamzorlashtirilgan hududlar, bolalar va sport maydonchalari, katta yoshdagi aholining dam olishi, jismoniy tarbiya mashg‘ulotlari bilan shug‘ullanish uchun mo‘ljallangan joylardan avtoturargoh sifatida foydalanish;
ko‘kalamzorlashtirilgan hududlarni o‘zboshimchalik bilan qisqartirish (beton yoki boshqalar bilan qoplash);
yashil o‘simliklar bilan band bo‘lgan maydonlarga har qanday materiallarni to‘plash;
yashil o‘simliklar yaqinidagi yo‘laklarga yashil o‘simliklar uchun zararli bo‘lgan kimyoviy moddalarni sepish yoki ushbu moddalar bilan sug‘orish.
O‘zbekistonda qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yer uchastkalarini ijaraga berish tartibi yangilandi. Bu Prezidentning PF–68-sonli farmoni bilan belgilandi va 2026-yil 1-maydan kuchga kirdi.
Hujjatga ko‘ra, yerlar endi avval belgilangan yagona tartib asosida, asosan auksion savdolari orqali taqsimlanadi. Bu yerdan foydalanishda shaffoflik va raqobatni oshirishga qaratilgan.
Shuningdek, Qoraqalpog‘iston Vazirlar Kengashi raisi va viloyat hokimlari taklifi asosida 50 gektardan 500 gektargacha yerlar sanoat usulidagi plantatsiyalar va chorvachilik uchun ajratilishi mumkin. Bu holda yerlar faqat belgilangan maqsadda foydalanish sharti bilan auksionga chiqariladi.
Yer uchastkalarini ijaraga berish jarayonida bozor mexanizmlarini keng joriy etish, resurslardan samarali foydalanish asosiy maqsad sifatida belgilangan.
Yangi tartibga ko‘ra, auksionga chiqariladigan yer uchastkalarining boshlang‘ich narxi ularning normativ qiymatining 50 foizi miqdorida belgilanadi.
Agar lot birinchi savdoda sotilmasa, har bir takroriy auksionda uning narxi bosqichma-bosqich 10 foizga pasaytirib boriladi. Birinchi auksion yer haqidagi e’lon berilganidan so‘ng 15 kun ichida o‘tkaziladi. Takroriy savdolar esa qisqa muddatda — 1 kun ichida tashkil etiladi.
Yaylovlar, pichanzorlar va lalmi yerlar uchun alohida tartib joriy etildi. Ularning boshlang‘ich narxi yer normativ qiymatining 1 foizi darajasida belgilanadi.
Shu bilan birga, auksionga tayyorlash, yer tuzish loyihalari va ijara huquqini ro‘yxatdan o‘tkazish bilan bog‘liq xarajatlar ham ushbu narxga qo‘shiladi.
2026 yil 28 aprel kuni taniqli jurnalist va olim Beruniy Alimovning «Jurnalistikada sun’iy intellekt davri» nomli kitobi taqdimoti bo‘lib o‘tdi. Tadbir O‘zbekiston jurnalistlar uyushmasi, Yoshlar ishlari agentligi va «Yoshlar ovozi» gazetasi hamkorligida tashkil etildi.
Taqdimot davomida mazkur qo‘llanmaning dolzarbligi, unda ilgari surilgan ilmiy yondashuvlar hamda sun’iy intellekt texnologiyalarining bugungi media makoniga ta’siri keng muhokama qilindi. Qayd etilganidek, raqamli transformatsiya sharoitida jurnalistika tubdan o‘zgarib, axborot uzatish tezligi, auditoriya talablari va kontent yaratish uslublari yangicha bosqichga ko‘tarilmoqda. Kitobda aynan shu jarayonlar chuqur tahlil qilinib, zamonaviy jurnalistika oldida turgan yangi vazifalar yoritilgan. Muallif sun’iy intellekt imkoniyatlarini keng ochib berar ekan, uning jurnalist faoliyatidagi o‘rni, kontent yaratishdagi roli va media sohadagi transformatsiyalarni ilmiy asosda izohlaydi.
Tadbirda O‘zbekiston jurnalistlar uyushmasi raisi vazifasini bajaruvchi Shuhrat Oripov, O‘zbekiston jurnalistika va ommaviy kommunikatsiyalar universiteti rektori Sherzodxon Qudratxo‘ja, taniqli olim va jurnalistlar — Xurshid Do‘stmuhammad, Fayzulla Mo‘minov, Salim Doniyorov, Amrullo Karimov, «Yoshlar ovozi» gazetasi bosh muharriri Hamza Abdullayev kitobning ilmiy va amaliy ahamiyatiga yuqori baho berib, uni nafaqat nazariy manba, balki kundalik faoliyatda foydalanish mumkin bo‘lgan muhim qo‘llanma sifatida e’tirof etishdi. Ta’kidlanganidek, kitob jurnalistlar, blogerlar, PR mutaxassislari hamda jurnalistika yo‘nalishida tahsil olayotgan yoshlar uchun dolzarb bilim manbai bo‘lib xizmat qiladi.
Shundan so‘ng «Jurnalistikada sun’iy intellekt davri» kitobi muallifi, filologiya fanlari doktori, jurnalist Beruniy Alimov so‘zga chiqib, kitobning yuzaga kelishi va nashrga tayyorlash jarayonlari haqida so‘zlab berdi.
Muhim jihatlardan biri shundaki, asarda sun’iy intellektning ijobiy jihatlari bilan bir qatorda, uning ehtimoliy xavf-xatarlari ham e’tibordan chetda qolmagan. Xususan, muallif mualliflik huquqi, faktcheking, axborot xavfsizligi, etik me’yorlar hamda jurnalist kasbining kelajagi bilan bog‘liq muhim masalalarni ko‘taradi. Bu esa kitobni nafaqat nazariy, balki tahliliy va amaliy ahamiyatga ega manbaga aylantiradi.
Tadbirda, shuningdek, sun’iy intellektning matbuot, televideniye, radio va internet jurnalistikadagi o‘rni, uning global tendensiyalar fonidagi rivoji hamda milliy jurnalistika uchun yaratayotgan yangi imkoniyatlari muhokama qilindi. Ishtirokchilar sun’iy intellekt texnologiyalari jurnalistika mazmunini o‘zgartirayotgan bo‘lsa-da, ijodkorlik va inson omili har doim ustuvor bo‘lib qolishini ta’kidladi. Uchrashuv yakunida ishtirokchilarning savollariga javob berilib, kitob yuzasidan fikr va takliflar bildirildi. Bu esa mavzu atrofida ochiq va mazmunli muloqot shakllanganini ko‘rsatdi.
Mazkur nashrni ommaviy axborot vositalari tahririyatlari hamda jurnalist kadrlarini tayyorlaydigan oliy ta’lim muassasalariga yetkazish rejalashtirilgan. Bu esa kitobning keng jamoatchilik orasida ommalashishi va uning amaliy ahamiyatini yanada oshirishga xizmat qiladi.
«Jaloliddin Manguberdi» poyezdining qatnov jadvali e’lon qilindi
29 yoshli ayol va uning 5 yoshli qizi pichoqlab o‘ldirildi
Qirg‘iziston xavfsizlik xizmatining sobiq rahbari Qamchibek Tashiyev hokimiyatni tortib olishga urinishda ayblanmoqda
-
Siyosat4 days agoFransiya va Oʻzbekiston taʼlim va madaniyat yoʻli bilan aloqalarni chuqurlashtirmoqda – Elchi Valid Xouk
-
Siyosat4 days agoToshkentda yirik hududlarda issiq suv taʼminoti 5 kunga toʻxtatilganini maʼlum qildi
-
Jamiyat5 days agoJomboyda mast haydovchi YTH sodir etdi
-
Dunyodan5 days agoPrezident Tramp delegatsiya parvozini bekor qildi
-
Siyosat2 days agoOʻzbekistonda yashirin forumda davlat xizmatchilariga oid maʼlumotlarning sizib chiqib ketishini tekshirmoqda
-
Siyosat2 days agoOʻzbekiston Davlat investitsiya jamgʻarmasi Toshkent va Londonda ikki tomonlama IPO oʻtkazdi
-
Mahalliy3 days ago
Gulga shaydo onaxon, kitob “ovchisi” va chemodansiz sayyoh…
-
Dunyodan4 days ago
Ruminiyalik erkak ayolni o‘ldirgani uchun umrbod qamoq jazosiga hukm qilindi