Iqtisodiyot
Venchur va xususiy investitsiya fondlari uchun huquqiy asos yaratiladi
O‘zbekistonda muqobil investitsiya fondlarini tashkil etish, boshqarish va tugatish, shuningdek, farishta investitsiyalarni amalga oshirish bilan bog‘liq munosabatlarni tartibga solishga qaratilgan qonun loyihasi ishlab chiqildi.
«Muqobil investitsiya fondlari to‘g‘risida»gi qonun loyihasida venchur fondlari, xususiy investitsiyalar fondlari, fondlar fondi, investitsiya shirkatlari va biznes-farishtalar faoliyati uchun huquqiy asoslarni belgilash nazarda tutilgan.
Loyihaga ko‘ra, muqobil investitsiya fondlari faqat malakali investorlar mablag‘lari hisobiga shakllantiriladi va ular qimmatli qog‘ozlar uyushgan bozorida muomalada bo‘lmagan aksiyalar, ishtirok etish ulushlari hamda boshqa aktivlarga investitsiya kiritadi.
Hujjatda venchur fondlarining innovatsion loyihalarni amalga oshiruvchi, rivojlanishning dastlabki bosqichlaridagi yuridik shaxslarga sarmoya yo‘naltirishi, xususiy investitsiyalar fondlari esa amaldagi kompaniyalarga to‘g‘ridan to‘g‘ri investitsiya kiritishi belgilangan.
Shuningdek, qonun loyihasida biznes-farishtalarning huquqiy maqomi, ularning investitsiya kiritish huquqlari, konvertatsiya qilinadigan qarzlar va kelgusida ulushni sotib olish to‘g‘risidagi bitimlar kabi yangi moliyaviy instrumentlar ham mustahkamlanmoqda.
Hujjatda muqobil investitsiya fondlarini davlat reyestriga kiritish, boshqaruvchi kompaniyalarni litsenziyalash, investorlar huquqlarini himoya qilish, audit va nazorat mexanizmlarini joriy etish ham nazarda tutilgan.
Qonun loyihasi qabul qilinishi venchur va xususiy kapital bozorini rivojlantirish, innovatsion loyihalarni moliyalashtirish imkoniyatlarini kengaytirish hamda mamlakatning investitsiya muhitini yanada takomillashtirishga xizmat qilishi kutilmoqda.
Iqtisodiyot
58 ovozdan 13 ming 386 ovozgacha. «Tashabbusli budjet» g‘oliblari e’lon qilindi
Respublika bo‘yicha 1996 ta loyiha g‘olib deb topildi. Ularni moliyalashtirishga 3 trln so‘mdan ortiq mablag‘ ajratiladi. Eng ko‘p ovozni Ko‘kdala tumanidan qo‘yilgan loyiha to‘plagan – 13 386 ta. Mo‘ynoq tumanidan qo‘yilgan loyiha esa atigi 58 ta ovoz bilan g‘olib bo‘ldi.
«Tashabbusli budjet» jarayonining 2026 yildagi 1-mavsumi yakunlandi. Iqtisodiyot va moliya vazirligi 21 martga o‘tar kechasi g‘olib loyihalar ro‘yxatini e’lon qildi.
Jarayonlarda respublika bo‘ylab 10 mln 284 mingta ovoz berilgan va 3 trln 5 mlrd so‘mlik jami 1996 ta (1980 ta an’anaviy hamda 16 ta sheriklik) loyiha g‘olib deb topilgan. Joriy mavsumda bir loyiha uchun eng yuqori qiymat 1 mlrd 648 mln so‘mni (BHMning 4000 baravari) tashkil etdi.
Respublika bo‘ylab eng ko‘p ovozni Ko‘kdala tumanidan qo‘yilgan loyiha to‘plagan – 13 ming 386 ta. E’tiborga molik jihati, eng ko‘p ovoz to‘plagan Top-10ʼlikdagi loyihalarning oltitasi Xorazmning Qo‘shko‘pir, uchtasi Samarqandning Oqdaryo tumanidan ilgari surilgan tashabbuslar. Bu esa ushbu hududlarda raqobat ancha kuchli bo‘lganligini anglatadi.
Qoraqalpog‘iston Respublikasining Mo‘ynoq tumanidan qo‘yilgan loyiha esa eng kam – atigi 58 ta ovoz bilan g‘olib bo‘lgan. Sultanbek Rasbergenovning ko‘cha chiroqlarini o‘rnatish o‘yicha tashabbusi shuncha ovoz to‘plagan.
Umuman olganda, enk ko‘p ichki yo‘llarni ta’mirlash (868 ta), maktablarni ta’mirlash va moddiy-texnika bazasini rivojlantirish (566 ta) hamda sog‘liqni saqlash muassasalarini ta’mirlash va moddiy-texnika bazasini rivojlantirish (163 ta) bo‘yicha loyihalar g‘olib bo‘lgan.
Internetda tarqalgan videolarda g‘olib bo‘lgan mahallalar buni o‘yin-kulgi, xursandchilik va mushakbozlik bilan nishonlayotganini ko‘rish mumkin. Ular orasida bayram kechasiga alohida tayyorgarlik ko‘rib, sharlar, tort va ertak qahramonlarini tayyorlab qo‘yganlari ham bor.
Ma’lumot uchun, bu yilgi 1-mavsum 1 fevralda boshlangan edi. Loyiha kiritish 1−20 fevral kunlari, ularni saralash 21 fevraldan 7 martgacha hamda targ‘ibot qilish 8-10 mart kunlari bo‘lib o‘tgan. Ovoz berish bosqichi esa 20 mart kuni yakunlandi.
Iqtisodiyot
Andijon viloyatida «Quruq port» quriladi
Andijon viloyatida xalqaro logistika markazi – «Quruq port» barpo etish bo‘yicha yirik investitsiya loyihasi amalga oshiriladi. Mazkur tashabbus O‘zbekiston va Xitoy hamkorligi doirasida yo‘lga qo‘yilmoqda.
Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, Andijon viloyati hokimligi hamda Xitoyning Hainan Xintanbo Investment kompaniyasi o‘rtasida investitsiya loyihalarini birgalikda amalga oshirish bo‘yicha bitim imzolandi.
Kelishuvga muvofiq, Andijon viloyatida to‘rtta yirik loyiha amalga oshirilishi rejalashtirilgan. Ular qatorida Xonobod shahrida xalqaro logistika markazi — «Quruq port» tashkil etish alohida ahamiyat kasb etadi.
Shuningdek, Yangi Andijon (Bobur) massivida ko‘p funksiyali turar joy majmuasini qurish, «Sun’iy ko‘l» turistik majmuasini rivojlantirish, muhandislik-kommunikatsiya va yo‘l infratuzilmasini barpo etish ishlari ham ko‘zda tutilgan.
Ma’lum qilinishicha, loyihalarning umumiy qiymati 1,4 milliard dollardan ortiqni tashkil etadi. Ularning amalga oshirilishi natijasida 2000 dan ziyod yangi ish o‘rinlari yaratilishi kutilmoqda.
Mazkur tashabbus Andijon viloyatining iqtisodiy salohiyatini oshirish, transport-logistika imkoniyatlarini kengaytirish hamda O‘zbekiston–Xitoy investitsiyaviy hamkorligini yanada mustahkamlashga xizmat qiladi.
Iqtisodiyot
Ho‘rmuz bo‘g‘ozining blokadasi jahon YaIMni 2,9 foizga pasaytirishi mumkin
Dallas federal zaxira banki Ho‘rmuz bo‘g‘ozining uzoq muddatga yopilishi ssenariylarini modellashtirdi. Mutaxassislar tasalli bermaydigan xulosalarga keldi: jahon yalpi ichki mahsuloti qariyb 3 foiz bandiga qulashi mumkin.
Agar Ho‘rmuz bo‘g‘ozining blokadasi iyun oyi oxirigacha davom etsa, jahon iqtisodiy o‘sishi ikkinchi chorakda yillik hisobda 2,9 foiz bandiga pasayadi. Bu haqda 20 mart, juma kuni Bloomberg agentligi Dallas federal zaxira banki hisob-kitoblariga tayanib xabar berdi. Bo‘g‘oz 28 fevraldan — AQSh va Isroilning Eronga qarshi urushi boshlanganidan buyon xalqaro kema qatnovi uchun amalda yopiq holatda. WTI rusumli Texas neftining bir barreli narxi allaqachon 97 dollardan oshib ketgan.
Dallas federal zaxira banki tadqiqotchilari blokadaning davomiyligiga qarab bir nechta ssenariyni modellashtirgan. Agar kema qatnovi bir chorakdan keyin qayta tiklansa, neft narxi bir barrel uchun 68 dollargacha arzonlashadi, YaIM o‘sish sur’ati esa 2,2 foiz bandiga oshadi. Agar blokada ikki chorak davom etsa, uchinchi chorakda neft narxi 115 dollargacha ko‘tariladi, shundan keyin yil oxiriga borib 76 dollargacha orqaga chekinadi. Agar bo‘g‘oz uch chorak davomida yopiq qolsa, yil oxiriga borib bir barrel neft narxi 132 dollargacha yetishi mumkin.
Bloomberg ta’kidlashicha, iqtisodiyotga faqat neft narxining o‘sishi emas, balki uning iste’mol talabi uchun oqibatlari ham bosim o‘tkazmoqda. Amerika aholisi yonilg‘i qimmatlashayotgani sababli boshqa toifalardagi xarajatlarini qisqartira boshlagan — safarlar kamaymoqda va bir necha sent tejash uchun yonilg‘i quyish shoxobchalarida navbatlar paydo bo‘lmoqda. AQShda dizel yonilg‘isining bir galloni o‘rtacha narxi tarixda ilk bor 5 dollardan oshib ketdi. Bu esa butun milliy iqtisodiyot uchun sezilarli, chunki dizel deyarli barcha tarmoqlarda ishlatiladi.
Shu bilan birga, Eronning “soya flot”i Ho‘rmuz bo‘g‘ozi orqali neft yetkazib berishda davom etmoqda, holbuki boshqa davlatlar uchun bu yo‘lak bo‘ylab kema qatnovi amalda bloklangan. TankerTrackers va Kpler kema kuzatuv servislari ma’lumotlariga ko‘ra, urush boshlanganidan beri Eron kuniga taxminan 1,1 milliondan 1,5 million barrelgacha neft eksport qilgan.
Iqtisodiyot
Yanvarda 14,9 trln so‘mlik moliyaviy xizmatlar ko‘rsatildi
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026 yilning yanvar oyida moliyaviy xizmatlar hajmi 14,9 trln so‘mni tashkil etdi.
Ko‘rsatkich 2025 yilning mos davriga nisbatan 20,2 foizga oshgan.
Jami moliyaviy xizmatlar tarkibi:
moliyaviy xizmatlar — 88,4 foiz
sug‘urta xizmatlari — 7,1 foiz
yordamchi moliyaviy xizmatlar — 4,5 foiz
Iqtisodiyot
O‘zbekiston 2026 yilda 167 mlrd dollarlik YaIMga erishishni rejalashtirmoqda
2026 yilda O‘zbekiston iqtisodiyotini 6,6 foizga oshirish va yalpi ichki mahsulot hajmini 167 mlrd dollarga yetkazish rejalashtirilmoqda.
Prezident huzurida o‘tgan yig‘ilishlarda 2026 yil uchun mamlakatning asosiy iqtisodiy ustuvor yo‘nalishlari belgilab olindi. Davlat siyosatida asosiy e’tibor aniq iqtisodiy natijalarga erishish, investitsiyalarni keng jalb qilish va tarmoqlar samaradorligini oshirishga qaratiladi.
Ma’lum qilinishicha, 2025 yilda yalpi ichki mahsulot 7,7 foizga o‘sib, 147 mlrd dollardan oshgan. Iqtisodiy o‘sishning asosiy qismi xizmatlar sohasi hisobiga ta’minlangan.
Joriy yilda 50 mlrd dollar xorijiy investitsiya jalb qilish rejalashtirilgan. Shu bilan birga, investitsiya loyihalarini amalga oshirishda ularning samaradorligi va eksportga yo‘naltirilganligi ustidan qat’iy nazorat o‘rnatiladi.
Sanoatni kamida 8,5 foizga oshirish, avtomobil ishlab chiqarish hajmini 510 mingtaga yetkazish va mahalliy kooperatsiyani kengaytirish vazifalari qo‘yildi.
Qurilish sohasida hajmni 400 trln so‘mga yetkazish va kamida 17 foizlik o‘sishni ta’minlash rejalashtirilgan. Ijtimoiy va ishlab chiqarish infratuzilmasini rivojlantirish uchun budjetdan 40 trln so‘m mablag‘ ajratiladi.
Shuningdek, 2026 yilda kichik va o‘rta biznesda energiya samaradorligini oshirish, gaz va elektr energiyasi sarfini qisqartirish bo‘yicha choralar ko‘riladi.
Eksportni diversifikatsiya qilish, yangi bozorlar va mahsulotlar hisobiga uni oshirish, shuningdek ichki bozorda narx-navo barqarorligini ta’minlash ham ustuvor vazifalar sifatida belgilandi.
Barcha islohotlar “hujjatdan natijaga” tamoyili asosida amalga oshiriladi va ularning ijrosi qat’iy nazorat ostida bo‘ladi.
-
Dunyodan2 days ago
Eron Hormuz boʻgʻozi orqali cheklangan oʻtishga ruxsat beradi
-
Jamiyat2 days ago
Tadbirkor boshpanasiz bo‘lgan 5 ta oilani uy-joy bilan ta’minladi
-
Siyosat2 days agoSoʻnggi savdo maʼlumotlariga koʻra, Oʻzbekiston temir yoʻllari importi eksportdan 2,5 barobar koʻp
-
Jamiyat4 days ago
Ichki ishlar xodimlarining qo‘pol muomalasi va tergov sifatidan norozilik ko‘paygan – Prezident
-
Iqtisodiyot5 days ago«Yomg‘ir va qorda ham foydalanishga tayyor bo‘ladi» – Toshkent-Andijon pulli yo‘li haqida nimalar ma’lum?
-
Iqtisodiyot3 days agopayme Tez QR orqali to‘lovni 3% keshbek bilan ishga tushirmoqda
-
Iqtisodiyot4 days ago“Markaziy Osiyo umumiy investitsiya makonini yaratishi zarur” – Alisher Umirdinov
-
Iqtisodiyot4 days agoMetandan go‘shtgacha. Narxi keskin oshgan mahsulot va xizmatlar
