Jamiyat
“U yaxshi niyatining qurboni bo‘ldi”
Istanbulda 37 yoshli o‘zbekistonlik Durdona Hakimovaning vahshiylarcha o‘ldirilishi Turkiya jamoatchiligida norozilik namoyishlariga, o‘zbek segmentida esa qurbonni ayblashga sabab bo‘ldi. Marhuma bilan ko‘p yillar hamkorlik qilgan Murat Baskan esa bu gaplarni yolg‘on deb, tarqalayotgan «ishqiy munosabat» haqidagi iddaolarni keskin rad etdi.
Istanbulda 37 yoshli o‘zbekistonlik Durdona Hakimovaning jasadi Shishli tumanidagi chiqindi qutisidan topildi. Tergov ma’lumotlariga ko‘ra, asosiy gumonlanuvchi D.T. marhum bilan yaqin munosabatda bo‘lib, ular o‘rtasida janjal kelib chiqqan va D.T. uni to‘rt marta pichoq bilan jarohatlagan. Jasaddan qutulish uchun u tanishidan yordam olgan va jasadni bo‘laklarga ajratib, chiqindi qutilariga tashlagan. Tergovda ishtirok etayotgan uchinchi shaxs — taksi haydovchisi ham gumonlanuvchilar harakatlarini bilgan yoki bilmaganligi aniqlanmoqda.
Marhumning o‘ldirilishi Istanbul va Anqarada norozilik namoyishlariga sabab bo‘ldi. Turk ayollari bir o‘zbek ayolining hayoti uchun «Migrant ayollar yolg‘iz emas», «Ayollar hayoti muhim» degan shiorlar bilan adolat va qat’iy jazo talab qilib ko‘chaga chiqishdi. Huquq himoyachilari bu fojiani migrant ayollarni himoya qilishdagi tizimli bo‘shliqlar bilan izohlashdi.
Ammo shu paytda, o‘zbek ijtimoiy tarmoq segmentida mutlaqo boshqa manzara kuzatildi: jinoyatchi emas, qurbon muhokama qilindi. Ayrimlar ayolning o‘limida uning o‘zini ayblab, zo‘ravonlikni oqlashga urinishdi. Bu esa jamiyatda hali ham jabrlanuvchini ayblashga moyil ong ustuvor ekanini yaqqol ko‘rsatdi.
Turkiyada Durdona Hakimova bilan 7 yildan buyon hamkorlikda ishlab kelgan Murat Baskan ismli shaxs o‘z ijtimoiy sahifasida bu gaplar mutlaqo yolg‘on ekanligini aytdi:
“Durdonaning vahshiylarcha o‘ldirilishi va odamlarning unga nisbatan bilib-bilmasdan aytayotgan fikrlari sabab men do‘stim, yaqinim bo‘lgan ayol haqida gapirishga majbur bo‘ldim. U bilan 7 yildan beri do‘st edik. Durdonaning Emeno‘ni Marjanda ovchilik va sport anjomlari sotadigan firmasi bor edi. 17-18 yoshli ikki qizlari bor, Istanbulda litseyda o‘qishadi. Juda muloyim, tarbiyali inson edi. U bunday o‘limga munosib emasdi. Xabarni eshitishim bilan uning turmush o‘rtog‘iga qo‘ng‘iroq qildim, javob bermadi. Keyin bildimki bu xabar rost.
Durdonaning qotillari bo‘lgan 2 nafar o‘zbekistonlikni uning sevgilisi deyishyapti, ammo unday emas. Biz Durdona bilan tijorat yuzasidan Moskva, O‘zbekiston, Qirg‘iziston, Qozog‘iston kabi davlatlarda bo‘ldik. Shu jarayonlarda Durdonaning vatandoshlari bilan tanishdik, ya’ni qotillar bilan. Ular viza qoidalarini buzgani uchun oilasi bilan deport bo‘lgan ekan. Qaytganimizdan keyin u menga o‘sha vatandoshlari ish topib berishni so‘rayotganini aytdi va ular Turkiyaga kelishdi. Durdona ularga ijaraga uy, qassob tanishlari bilan gaplashib ish topib berdi. Bu sharafsizlar uni o‘ldirgandan keyin “biz sevishardik, menga xiyonat qilgani uchun o‘ldirdim” deb qotillikdan ham battar tuban ish qilishdi. Aslo u inson sevgilisi emasdi. Qotilning onasi orqali tanish edi ular, onasi undan ish topib berishni iltimos qilgandi.
Durdonaning malak kabi qalbi bor edi. Qizlarining kelajagi uchun halol mehnat qilayotgan edi. Hayotda har narsaning chegarasi bo‘lishi kerak ekan, u shunday ayol ediki, birov besh tanga so‘rasa olti tanga berardi. Biz birga hamkorlikda ishladik, biror narsaga pul kerak desam nimaga deb so‘rab o‘tirmasdi. Marhamatning ham chegarasi bo‘lishi kerak ekan, u yaxshi niyatining qurboni bo‘ldi”, deydi u.
Turkiyada istiqomat qiluvchi erkin jurnalist Sitora Alixonzoda shunday yozadi: “Ayollarning bu darajada xor bo‘lib, bevaqt va beshavqat o‘lim topishida, ularga nisbatan zo‘ravonlikning tobora ortib borishida har safar jabrlanuvchi, qurbon qolib, jinoyatchi, qotil erkakni «tushunadigan», oqlaydigan va ruhlantiradigan jamoaviy ongning hissasi katta ekanini tan olish vaqti allaqachon kelgan. Hatto kech qolingan. Men bugun shu mavzu bilan bog‘liq xabarlarni o‘qib turib, turk millatiga mansub internet foydalanuvchisining yozganlariga ko‘zim tushdi. Uning mulohazalarini o‘zbekchaga tarjima qilishni lozim topdim. Zora, o‘sha g‘aflatdagi zehniyatlarga bir o‘zbek ayoli uchun yozganlari yetib borib, vijdonini uyg‘otsa.
Durdona Hakimovaning o‘limi bizga ayollarning, ayniqsa, muhojir xotin-qizlarning qanchalik himoyasiz qoldirilayotganining navbatdagi isbotidir.
Bu – siz ko‘rmaydigan, eshitmaydigan, himoya qilmaydigan hayotlarning ayanchli oqibatidir. Agar inson jasadi chiqindilarga tashlanishi mumkin bo‘lsa, u yerda faqat bir qotil yo‘q. U yerda mas’uliyatsizlik, beparvolik, sukut va jamiyatning ko‘r vijdoni bor.
Ayollar hamma joyda – ko‘chada, uyda, ish joyida zo‘ravonlik va tahdid ostida ekanini aytganimizda ensa qotiradigan, o‘zimizni ayblaydigan yoki vaziyatni ko‘ra bila turib, kar-soqovga aylanib oladigan har kim bu tizimning bir qismi hisoblanadi. Biz endi bu tizimni qabul qilmaymiz.
Davlat, jamiyat va qonun o‘z vazifasini bajarishi kerak.
Agar Durdona Hakimovaning ismi unutilsa, ertaga bu satrlarga boshqa bir ayolning ismi yoziladi. Biz bunga rozi emasmiz. Aybdorlar eng og‘ir jazoga tortilishi shart! Ayollarning yashash huquqi savdolashuv mavzusi bo‘lmasin. Biz bu jinoyatni unutmaymiz. Unuttirmaymiz. Voz kechmaymiz!”.
Istanbul va Anqaradagi namoyishlardan so‘ng huquq himoyachilari qat’iy yondoshuvni talab qilmoqda: barcha aybdorlar qonuniy tartibda og‘ir jazoga tortilsin, migrant ayollarning xavfsizligini ta’minlash tizimli choralar orqali rivojlantirilsin.
Kun.uz ma’lumotlariga ko‘ra, O‘zbekistonning Turkiyadagi diplomatik vakolatxonasi mazkur holatni nazoratga olgan. Konsullik tomonidan Turkiya huquqni muhofaza qiluvchi organlari bilan aloqa o‘rnatilgani, ishning xolis va qonun doirasida ko‘rib chiqilishi yuzasidan tegishli murojaatlar qilingani ma’lum qilindi.
Shuningdek, diplomatik vakolatxona marhumaning yaqinlariga konsullik-huquqiy yordam ko‘rsatish masalasini ham ko‘rib chiqmoqda. Tergov jarayoni va sud ishlari bo‘yicha qo‘shimcha ma’lumotlar olinishi bilan jamoatchilikka yetkazilishi aytilmoqda. Turkiya qonunchiligiga binoan qasddan odam o‘ldirish eng og‘ir jinoyat bo‘lib, bunday shaxslarga umrbod qamoq jazosi tayinlanadi. Agar tergov davomida jinoyatning o‘ta shafqatsiz usulda va oldindan rejalashtirilgani isbotlansa, Turkiya qonunchiligiga ko‘ra asosiy gumonlanuvchilarga og‘irlashtirilgan umrbod qamoq jazosi tayinlanishi mumkin.
Eslatib o‘tamiz, 268 mingga yaqin o‘zbekistonlik ayollar turli davlatlarda mehnat migratsiyasida bo‘lib, ularning xavfsizligi dolzarb masala bo‘lib qolmoqda.
2026 yil 1 iyuldan boshlab davlat OTTlari buyurtmasi asosida tadbirkorlar tomonidan 50 o‘rinli yangi yotoqxonalar qurish amaliyoti bekor qilinadi. Yangi tartibga ko‘ra, DXSh asosidagi loyiha kamida 200 o‘rinli talabalar turar joyi uchun amalga oshiriladi.
Hukumat qarori bilan talabalar turar joylarini davlat-xususiy sheriklik asosida qurish va moliyalashtirish tartibi yangilandi.
Endilikda tadbirkorlar davlat bilan hamkorlikda zamonaviy talabalar turar joylarini quradi, davlat esa ularni moliyaviy jihatdan qo‘llab-quvvatlaydi.
Yangi tartibga ko‘ra, DXSh asosidagi loyiha kamida 200 o‘rinli talabalar turar joyi uchun amalga oshiriladi.
Shuningdek, DXSh belgilangan limit doirasida har bir yotoq o‘rni uchun qurilish xarajatlarining 50 foizigacha subsidiya ajratadi.
Talabalar turar joyi uchun to‘lov miqdori davlat va xususiy sherik o‘rtasidagi kelishuv asosida belgilanadi.
Davlat qabul komissiyasi orqali joylashtirilgan talabalar uchun yotoqxonani saqlash va foydalanish xarajatlarining 50 foizigacha davlat budjeti hisobidan qoplab beriladi.
Agar yotoqxonada bo‘sh o‘rinlar qolsa, ularga boshqa oliy ta’lim tashkilotlari talabalari ham joylashtirilishi mumkin.
Shuningdek, yotoqxona uchun ajratilgan yer maydonida bitimda belgilangan yotoq o‘rinlardan tashqari bo‘sh maydonlardan tadbirkorlik faoliyati uchun foydalanishga ruxsat beriladi.
Davlat subsidiyalari maxsus elektron platforma orqali talabalarning biometrik identifikatsiyasi asosida hisoblanadi.
2026 yil 1 iyuldan boshlab davlat OTTlari buyurtmasi asosida tadbirkorlar tomonidan 50 o‘rinli yangi yotoqxonalar qurish amaliyoti bekor qilinadi. Avval boshlangan loyihalar esa amaldagi bitimlar muddati tugaguniga qadar davom ettiriladi.
Daraxt va butalarni sanitar maqsadida kesish, shakl berish hamda ularning ruxsat etilgan o‘lchamdagilarini ko‘chirib o‘tqazish ishlari yaproq va igna bargli turlar uchun kuz mavsumida – o‘simliklarning vegetatsiya davri yakunlangandan boshlab bahor mavsumining 1 apreliga qadar amalga oshiriladi.
Vazirlar Mahkamasining “Davlat o‘rmon fondiga kirmaydigan daraxtlar va butalardan foydalanishni tartibga solish va ulardan foydalanish sohasida ruxsat berish tartibini yanada takomillashtirish to‘g‘risida”gi qarori qabul qilindi.
Qarorga ko‘ra, davlat o‘rmon fondiga kirmaydigan, yerdan 1,3 metr balandlikdagi va tana diametri 15 santimetrgacha bo‘lgan daraxtlar hamda tana ildiz bo‘g‘zi diametri 10 santimetrgacha bo‘lgan butalar ruxsatnoma asosida ko‘chirib o‘tqaziladi.
Shuningdek, daraxt va butalarni sanitar maqsadida kesish, shakl berish hamda ularning ruxsat etilgan o‘lchamdagilarini ko‘chirib o‘tqazish ishlari yaproq va igna bargli turlar uchun kuz mavsumida — o‘simliklarning vegetatsiya davri yakunlangandan boshlab bahor mavsumining 1 apreliga qadar amalga oshiriladi.
Daraxt va butalar ularning ildiz tuprog‘ini saqlagan holda ko‘chirib o‘tqaziladi, buning uchun ruxsatnomalar har bir ko‘chirilgan daraxt va butani uch yil davomida parvarish qilish sharti bilan beriladi.
Jamiyat
Dorixona ochishga litsenziya berish uchun pul talab qilgan mansabdorga jinoyat ishi qo‘zg‘atildi
«Farmatsevtika mahsulotlari xavfsizligi markazi”ning litsenziyalash va nazorat qilish boshqarmasi bosh mutaxassisi tadbirkorga yangi tashkil etilayotgan dorixona uchun litsenziyani mansabdor tanishlari orqali ijobiy hal qilib berishni va’da qilib 6 mln so‘m pul so‘ragan.
Yangi dorixona filialini ochish maqsadida Toshkent viloyatida ro‘yxatdan o‘tgan tadbirkor litsenziya olish uchun Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi «Farmatsevtika mahsulotlari xavfsizligi markazi” davlat muassasasiga murojaat qilgan. Biroq litsenziyalash jarayonida ushbu markaz xodimi undan pul talab qilgan.
Aniqlanishicha, Markazning litsenziyalash va nazorat qilish boshqarmasi bosh mutaxassisi tadbirkorga yangi tashkil etilayotgan dorixona uchun litsenziyani mansabdor tanishlari orqali ijobiy hal qilib berishni va’da qilib 6 mln so‘m pul so‘ragan.
U talab qilingan pulning 4 mln so‘mini olgan, biroq qolgan 2 mln so‘mni ololmagach, tadbirkorning litsenziya olish bo‘yicha yuborilgan so‘rovnomasiga rad javobini bergan.
Mazkur holat yuzasidan Toshkent shahar IIBB huzuridagi Tergov boshqarmasi tomonidan unga nisbatan Jinoyat kodeksining 168-moddasi hamda 25, 211-moddasi bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atildi.
Raqobat qo‘mitasi o‘tkazgan o‘rganishlardan ma’lum bo‘lishicha, mobil aloqa abonentlaridan eng ko‘p qo‘ng‘iroqlar elektr tarmoqlari, gaz va suv ta’minoti va xizmatlarning boshqa hayotiy muhim bo‘g‘in raqamlariga amalga oshirilgan.
Qayd etilishicha, umumiy o‘rtacha kutish davomiyligi ayrim holatlarda 10-30 daqiqagachani tashkil etgan.
Shuningdek, o‘rganishlar tahlili ko‘rsatishicha, kommunal soha bilan bog‘liq murojaatlarning 80-90 foizdan ortig‘i qo‘mitaning 1159 ishonch raqami orqali qabul qilingan va ularning soni quyidagi tarzda keskin ortib borgan:
gaz ta’minoti bo‘yicha – 4,5 barobar;
maishiy chiqindi xizmatlari bo‘yicha – 2,4 barobar;
ichimlik suvi va qurilish xizmatlari bo‘yicha – 1,2 barobar.
Bundan tashqari, xizmat ko‘rsatuvchi tashkilotlar aloqa markazlarida faoliyatni tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjat mavjud emasligi, bu esa jismoniy va yuridik shaxslar tegishli ishonch telefonlaridan to‘liq va samarali foydalana olmasligi hamda ko‘plab vaqtini yo‘qotayotgan fuqarolarning kayfiyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatib, muammolarini to‘g‘ridan-to‘g‘ri, qisqa vaqtda yechim topishiga to‘sqinlik qilayotgani aniqlandi.
Yuqoridagilarga asosan, Raqobat qo‘mitasi tomonidan iste’molchilar huquqlarini samarali himoya qilish, ularning behuda yo‘qotgan vaqtlarini qadrlash, xizmat ko‘rsatish korxonalari qisqa raqamiga ishonchini oshirish maqsadida ishonch telefonlaridagi texnik va tashkiliy muammolarni bartaraf etish yuzasidan ishlab chiqilgan takliflar Raqamli texnologiyalar vazirligiga yuborildi.
Jumladan, aloqa markazlari faoliyatini baholash tartibini aholi bilan ishlovchi barcha tashkilotlarga tatbiq etish, kamchiliklar uchun aniq javobgarlik belgilash hamda natijalarni ochiq e’lon qilib borish taklif etilmoqda.
Mashqlar Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, Toshkent shahar va viloyatlar hokimliklari binolarida soat 10.00dan 12.00gacha o‘tkaziladi.
5 iyul kuni O‘zbekiston bo‘ylab reja-grafik asosida ma’muriy binolarda Favqulodda vaziyatlar vazirligi tomonidan maxsus-taktik o‘quv mashqlari o‘tkaziladi.
FVV e’lon qilgan jadvalga ko‘ra, mashqlar Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, Toshkent shahar va viloyatlar hokimliklari binolarida soat 10.00dan 12.00gacha o‘tkaziladi.
Qayd etilishicha, bundan ko‘zlangan maqsad yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan zilzila, yong‘in va boshqa turdagi favqulodda vaziyatlarda to‘g‘ri harakat qilish, oqibatlarni qisqa vaqtda bartaraf etish, odamlarni xavfsiz joyga evakuatsiya qilish va birinchi tibbiy yordam ko‘rsatish ko‘nikmalarini oshirishdan iboratdir.
Favqudodda vaziyatlar vazirligi ijtimoiy tarmoq foydalanuvchilaridan mazkur o‘quv mashqlari bo‘yicha materiallar yuzasidan asossiz va noo‘rin materiallarni tarqatmaslik, mavjud ma’lumotlardan unumli foydalanishni so‘ramoqda.
Ikki nafar futbolchimiz Portugaliyaning “Braga” klubiga o‘tdi
Shavkat Mirziyoyev Gruziya qahramonlari yodgorligi poyiga gulchambar qo‘ydi (foto)
Fransiya va Italiya Livan janubiga qo‘shin yuborishi mumkin
-
Siyosat1 day agoO‘zbekiston va Gruziya strategik sheriklik deklaratsiyasini imzoladi
-
Dunyodan3 days ago
NATO davlatlari Rossiyadan xavotirda…
-
Jamiyat4 days agoSog‘liqni saqlash vaziri korrupsiyaga qarshi murojaat bilan chiqdi
-
Siyosat2 days agoShavkat Mirziyoyev Gruziyaning oliy milliy mukofoti bilan taqdirlandi
-
Jamiyat4 days agoNavoiyda 7 yoshli bolaga yuk mashinasi boshqaruvini bergan shaxsga chora ko‘rildi
-
Sport4 days agoJCh kundaligi. Mbappe Messini ta’qib qilmoqda
-
Jamiyat4 days agoGaz ta’minoti va kadastr tizimida korrupsion jinoyatlar aniqlandi
-
Jamiyat3 days agoToshkentda Malibu qahvaxonaga borib urildi