Jamiyat
“U yaxshi niyatining qurboni bo‘ldi”
Istanbulda 37 yoshli o‘zbekistonlik Durdona Hakimovaning vahshiylarcha o‘ldirilishi Turkiya jamoatchiligida norozilik namoyishlariga, o‘zbek segmentida esa qurbonni ayblashga sabab bo‘ldi. Marhuma bilan ko‘p yillar hamkorlik qilgan Murat Baskan esa bu gaplarni yolg‘on deb, tarqalayotgan «ishqiy munosabat» haqidagi iddaolarni keskin rad etdi.
Istanbulda 37 yoshli o‘zbekistonlik Durdona Hakimovaning jasadi Shishli tumanidagi chiqindi qutisidan topildi. Tergov ma’lumotlariga ko‘ra, asosiy gumonlanuvchi D.T. marhum bilan yaqin munosabatda bo‘lib, ular o‘rtasida janjal kelib chiqqan va D.T. uni to‘rt marta pichoq bilan jarohatlagan. Jasaddan qutulish uchun u tanishidan yordam olgan va jasadni bo‘laklarga ajratib, chiqindi qutilariga tashlagan. Tergovda ishtirok etayotgan uchinchi shaxs — taksi haydovchisi ham gumonlanuvchilar harakatlarini bilgan yoki bilmaganligi aniqlanmoqda.
Marhumning o‘ldirilishi Istanbul va Anqarada norozilik namoyishlariga sabab bo‘ldi. Turk ayollari bir o‘zbek ayolining hayoti uchun «Migrant ayollar yolg‘iz emas», «Ayollar hayoti muhim» degan shiorlar bilan adolat va qat’iy jazo talab qilib ko‘chaga chiqishdi. Huquq himoyachilari bu fojiani migrant ayollarni himoya qilishdagi tizimli bo‘shliqlar bilan izohlashdi.
Ammo shu paytda, o‘zbek ijtimoiy tarmoq segmentida mutlaqo boshqa manzara kuzatildi: jinoyatchi emas, qurbon muhokama qilindi. Ayrimlar ayolning o‘limida uning o‘zini ayblab, zo‘ravonlikni oqlashga urinishdi. Bu esa jamiyatda hali ham jabrlanuvchini ayblashga moyil ong ustuvor ekanini yaqqol ko‘rsatdi.
Turkiyada Durdona Hakimova bilan 7 yildan buyon hamkorlikda ishlab kelgan Murat Baskan ismli shaxs o‘z ijtimoiy sahifasida bu gaplar mutlaqo yolg‘on ekanligini aytdi:
“Durdonaning vahshiylarcha o‘ldirilishi va odamlarning unga nisbatan bilib-bilmasdan aytayotgan fikrlari sabab men do‘stim, yaqinim bo‘lgan ayol haqida gapirishga majbur bo‘ldim. U bilan 7 yildan beri do‘st edik. Durdonaning Emeno‘ni Marjanda ovchilik va sport anjomlari sotadigan firmasi bor edi. 17-18 yoshli ikki qizlari bor, Istanbulda litseyda o‘qishadi. Juda muloyim, tarbiyali inson edi. U bunday o‘limga munosib emasdi. Xabarni eshitishim bilan uning turmush o‘rtog‘iga qo‘ng‘iroq qildim, javob bermadi. Keyin bildimki bu xabar rost.
Durdonaning qotillari bo‘lgan 2 nafar o‘zbekistonlikni uning sevgilisi deyishyapti, ammo unday emas. Biz Durdona bilan tijorat yuzasidan Moskva, O‘zbekiston, Qirg‘iziston, Qozog‘iston kabi davlatlarda bo‘ldik. Shu jarayonlarda Durdonaning vatandoshlari bilan tanishdik, ya’ni qotillar bilan. Ular viza qoidalarini buzgani uchun oilasi bilan deport bo‘lgan ekan. Qaytganimizdan keyin u menga o‘sha vatandoshlari ish topib berishni so‘rayotganini aytdi va ular Turkiyaga kelishdi. Durdona ularga ijaraga uy, qassob tanishlari bilan gaplashib ish topib berdi. Bu sharafsizlar uni o‘ldirgandan keyin “biz sevishardik, menga xiyonat qilgani uchun o‘ldirdim” deb qotillikdan ham battar tuban ish qilishdi. Aslo u inson sevgilisi emasdi. Qotilning onasi orqali tanish edi ular, onasi undan ish topib berishni iltimos qilgandi.
Durdonaning malak kabi qalbi bor edi. Qizlarining kelajagi uchun halol mehnat qilayotgan edi. Hayotda har narsaning chegarasi bo‘lishi kerak ekan, u shunday ayol ediki, birov besh tanga so‘rasa olti tanga berardi. Biz birga hamkorlikda ishladik, biror narsaga pul kerak desam nimaga deb so‘rab o‘tirmasdi. Marhamatning ham chegarasi bo‘lishi kerak ekan, u yaxshi niyatining qurboni bo‘ldi”, deydi u.
Turkiyada istiqomat qiluvchi erkin jurnalist Sitora Alixonzoda shunday yozadi: “Ayollarning bu darajada xor bo‘lib, bevaqt va beshavqat o‘lim topishida, ularga nisbatan zo‘ravonlikning tobora ortib borishida har safar jabrlanuvchi, qurbon qolib, jinoyatchi, qotil erkakni «tushunadigan», oqlaydigan va ruhlantiradigan jamoaviy ongning hissasi katta ekanini tan olish vaqti allaqachon kelgan. Hatto kech qolingan. Men bugun shu mavzu bilan bog‘liq xabarlarni o‘qib turib, turk millatiga mansub internet foydalanuvchisining yozganlariga ko‘zim tushdi. Uning mulohazalarini o‘zbekchaga tarjima qilishni lozim topdim. Zora, o‘sha g‘aflatdagi zehniyatlarga bir o‘zbek ayoli uchun yozganlari yetib borib, vijdonini uyg‘otsa.
Durdona Hakimovaning o‘limi bizga ayollarning, ayniqsa, muhojir xotin-qizlarning qanchalik himoyasiz qoldirilayotganining navbatdagi isbotidir.
Bu – siz ko‘rmaydigan, eshitmaydigan, himoya qilmaydigan hayotlarning ayanchli oqibatidir. Agar inson jasadi chiqindilarga tashlanishi mumkin bo‘lsa, u yerda faqat bir qotil yo‘q. U yerda mas’uliyatsizlik, beparvolik, sukut va jamiyatning ko‘r vijdoni bor.
Ayollar hamma joyda – ko‘chada, uyda, ish joyida zo‘ravonlik va tahdid ostida ekanini aytganimizda ensa qotiradigan, o‘zimizni ayblaydigan yoki vaziyatni ko‘ra bila turib, kar-soqovga aylanib oladigan har kim bu tizimning bir qismi hisoblanadi. Biz endi bu tizimni qabul qilmaymiz.
Davlat, jamiyat va qonun o‘z vazifasini bajarishi kerak.
Agar Durdona Hakimovaning ismi unutilsa, ertaga bu satrlarga boshqa bir ayolning ismi yoziladi. Biz bunga rozi emasmiz. Aybdorlar eng og‘ir jazoga tortilishi shart! Ayollarning yashash huquqi savdolashuv mavzusi bo‘lmasin. Biz bu jinoyatni unutmaymiz. Unuttirmaymiz. Voz kechmaymiz!”.
Istanbul va Anqaradagi namoyishlardan so‘ng huquq himoyachilari qat’iy yondoshuvni talab qilmoqda: barcha aybdorlar qonuniy tartibda og‘ir jazoga tortilsin, migrant ayollarning xavfsizligini ta’minlash tizimli choralar orqali rivojlantirilsin.
Kun.uz ma’lumotlariga ko‘ra, O‘zbekistonning Turkiyadagi diplomatik vakolatxonasi mazkur holatni nazoratga olgan. Konsullik tomonidan Turkiya huquqni muhofaza qiluvchi organlari bilan aloqa o‘rnatilgani, ishning xolis va qonun doirasida ko‘rib chiqilishi yuzasidan tegishli murojaatlar qilingani ma’lum qilindi.
Shuningdek, diplomatik vakolatxona marhumaning yaqinlariga konsullik-huquqiy yordam ko‘rsatish masalasini ham ko‘rib chiqmoqda. Tergov jarayoni va sud ishlari bo‘yicha qo‘shimcha ma’lumotlar olinishi bilan jamoatchilikka yetkazilishi aytilmoqda. Turkiya qonunchiligiga binoan qasddan odam o‘ldirish eng og‘ir jinoyat bo‘lib, bunday shaxslarga umrbod qamoq jazosi tayinlanadi. Agar tergov davomida jinoyatning o‘ta shafqatsiz usulda va oldindan rejalashtirilgani isbotlansa, Turkiya qonunchiligiga ko‘ra asosiy gumonlanuvchilarga og‘irlashtirilgan umrbod qamoq jazosi tayinlanishi mumkin.
Eslatib o‘tamiz, 268 mingga yaqin o‘zbekistonlik ayollar turli davlatlarda mehnat migratsiyasida bo‘lib, ularning xavfsizligi dolzarb masala bo‘lib qolmoqda.
«Media haftalik»: mamlakatimizda yilning eng yirik media loyihasi start olmoqda.
Global axborot makonidagi shiddatli o‘zgarishlar, ijtimoiy tarmoqlar va sun’iy intellektning rivojlanishi, feyk xabarlar oqimi media sohasi vakillaridan mutlaqo yangicha yondashuvlarni talab etmoqda. Shu maqsadda respublikamizda yilning eng yirik va muhim ta’limiy-amaliy loyihasi — jurnalistlar, blogerlar va matbuot kotiblarini yagona platformada birlashtiruvchi «Media haftalik» o‘z ishini boshladi.
Kontent markazi tomonidan hamkor tashkilotlar bilan birgalikda yo‘lga qo‘yilayotgan mazkur loyiha butun respublikadan qariyb 12,5 ming ishtirokchini qamrab oladi. Joriy yilning 30 martidan 26 iyuniga qadar har bir hududda 5 kunlik intensiv o‘quv-seminarlar va mahorat darslari o‘tkazilishi rejalashtirilgan.
Dasturda nazariya va amaliyot birlashadi: asosiy urg‘u haqiqiy tajriba orttirishga qaratiladi. Mamlakatimizning eng yetakchi media-ekspertlari, muharrir va prodyuserlari ishtirokida kontent yaratish, faktcheking, raqamli gigiyena, SMM va strategik kommunikatsiyalar kabi muhim mavzular bo‘yicha treninglar olib boriladi.
Mashg‘ulotlar telejurnalistlar, bosma nashrlar, blogerlar va davlat idoralari matbuot kotiblari uchun alohida yo‘nalishlarda o‘tkaziladi. Bilimlarini oshirgan ishtirokchilarga maxsus sertifikatlar topshiriladi.
O‘zbekiston bo‘ylab harakatlanuvchi mazkur media-estafetaning ilk bosqichi 30 mart kuni Qoraqalpog‘iston Respublikasida boshlanadi. Darslar davomida ishtirokchilar real keyslar asosida ishlash, xatolarni tahlil qilish, yangi yondashuvlarni shakllantirish imkoniyatiga ega bo‘ladi. Spikerlar o‘z tajribalari bilan o‘rtoqlashib, zamonaviy media rivojining ustuvor yo‘nalishlari bo‘yicha tavsiyalar beradi.
Haftalik yakunida hududdagi soha vakillarini qamrab oluvchi yirik Media forum tashkil etiladi.
Loyihada ishtirok etish istagida bo‘lgan nomzodlar Yoshlar ishlari agentligining hududiy boshqarma va bo‘limlariga murojaat qilishlari mumkin.
Media haftalik quyidagi sanalarda hududlar kesimida tashkil etiladi:
• 30 mart – 03 aprel: Qoraqalpog‘iston Respublikasida;
• 6 aprel – 10 aprel: Xorazm viloyatida;
• 13 aprel – 17 aprel: Surxondaryo viloyatida;
• 20 aprel – 24 aprel: Qashqadaryo viloyatida;
• 27 aprel – 1 may: Samarqand viloyatida;
• 4 may – 8 may: Navoiy viloyatida;
• 11 may – 15 may: Buxoro viloyatida;
• 18 may – 22 may: Farg‘ona viloyatida;
• 25 may – 29 may: Namangan viloyatida;
• 1 iyun – 5 iyun: Andijon viloyatida;
• 8 iyun – 12 iyun: Jizzax viloyatida;
• 15 iyun – 19 iyun: Sirdaryo viloyatida;
• 22 iyun – 26 iyun: Toshkent viloyati va Toshkent shahrida.
Namanganlik Alixon ota 86 yoshida huquqiy hujjatga ega bo‘ldi. Bu haqda Namangan viloyati adliya boshqarmasi xabar berdi.
To‘raqo‘rg‘on tumanida inson huquqlarini ta’minlashga qaratilgan yana bir masala ijobiy hal etildi. 1937-yilda tug‘ilgan fuqaro Alixon ota Zaripovning tug‘ilganlik dalolatnoma yozuvi mavjud emasligi sababli u uzoq yillar davomida tegishli hujjatsiz yashab kelgan.
Mazkur holat fuqaroga bir qator ijtimoiy va huquqiy xizmatlardan to‘liq foydalanishda qiyinchiliklar tug‘dirib kelgan. Muammo tegishli tartibda o‘rganilib, Fuqarolik ishlari bo‘yicha Chust tumanlararo sudiga murojaat qilindi.
Sud tomonidan ish atroflicha ko‘rib chiqilib, fuqaroning tug‘ilganlik holatini tasdiqlovchi dalillar asosida tug‘ilganlik qayta tiklash to‘g‘risida qaror qabul qilindi.
Mazkur qarorga asosan Alixon ota Zaripovning tug‘ilishi belgilangan tartibda qayta tiklanib, unga tug‘ilganlik haqida guvohnoma rasmiylashtirib berildi.
Ushbu amaliy yordam natijasida fuqaroning huquqiy maqomi tiklanib, endilikda u davlat xizmatlaridan to‘laqonli foydalanish imkoniyatiga ega bo‘ldi.
Majburiy ijro byurosining Toshkent shahar Olmazor tuman bo‘limi ish yurituviga sud va boshqa organlar qarorlariga asosan qarzdor «S.-M» MChJdan davlat foydasiga jami 6,24 mlrd so‘m davlat boji va soliq qarzdorligini undirish to‘g‘risidagi ijro hujjati kelib tushgan hamda ijro ishi qo‘zg‘atilgan.
Ijro harakatlari davomida qarzdor tomonidan yuqoridagi qarzdorlik bartaraf etilmaganligi sababli majburiy ijro harakatlariga kirishilib, qarzdorga tegishli barcha mol-mulklarga taqiq o‘rnatilgan hamda belgilangan tartibda qidiruv e’lon qilingan.
Majburiy ijro harakatlari davomida qarzdorga tegishli «LI XIANG L9» rusumli avtotransport vositasi xatlanib, jarima maydoniga joylashtirilgan.
Hozirda mazkur xatlangan avtotransport vositasi baholanib, auksion orqali qarzdorlik hisobidan sotish choralari ko‘rilmoqda.
Qarzdor tomonidan ushbu jarayon davomida qarzdorlik to‘liq qoplangan taqdirda, avtotransport vositasi mulk egasiga qaytariladi.
«Toshkent-AERO» IBK Kontrabandaga qarshi kurashish shu’basi xodimlari tomonidan Davlat xavfsizlik xizmati va Ichki ishlar idoralari vakillari bilan hamkorlikda poytaxtimizda sifati kafolatlanmagan tibbiy buyumlarning noqonuniy realizatsiyasiga qarshi navbatdagi tezkor tadbir o‘tkazildi.
Tezkor tadbirda oldindan shubha ostiga olingan shaxsning Yangihayot tumanidagi xonadoni belgilangan tartibda va xolislar ishtirokida ko‘zdan kechirilganida, bu yerda 38 nomdagi 3613 turli tibbiy buyumlar noqonuniy ravishda saqlanayotgani fosh bo‘ldi.
Ushbu holatda olib qo‘yilgan tibbiy buyumlar murakkab jarrohlik amaliyotlarida qo‘llaniladigan stent, kateter va yana boshqa turdagi buyumlar inson hayoti uchun juda muhim va shu bilan bir qator yuqori xavf guruhiga kiruvchi buyumlar hisoblanadi.
Masalan, sifati kafolatlanmagan stentning qon tomiri ichida to‘g‘ri ishlamasligi xastalikni kuchaytirishi, bemor organizmiga mos kelmasligi, allergik reaksiyalar, tromb hosil bo‘lishi yoki hatto infarktga olib kelishi mumkin.
Qolaversa, maxsus sharoitlarda tashilishi va saqlanishi talab etiladigan tibbiy buyumlarning oddiy xonadonda saqlanishini hech narsa bilan oqlab bo‘lmaydi.
Dastlabki hisob-kitoblarga ko‘ra mazkur holatda olib qo‘yilgan tibbiy buyumlarning jami qiymati 1 mlrd 100 mln so‘mdan oshmoqda.
Holat yuzasidan bojxona tekshiruvlari davom ettirilmoqda.
Eslatib o‘tamiz, bojxona organlari tomonidan joriy yilning o‘tgan davrida aniqlangan 484 ta holatda qiymati 18 mlrd. so‘mlik dori vositalari va tibbiy buyumlarning bojxona chegaralari orqali noqonuniy ravishda olib o‘tilishi va ichki hududdagi yashirin aylanmasigan chek qo‘yilgan.
2026-yilning yanvar oyida O‘zbekistonga 14 ta xorijiy davlatdan qiymati 3,8 mln AQSh dollariga teng bo‘lgan 2 570 tonna choy import qilingan.
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, ushbu mahsulotning mamlakatga import hajmi 2025-yilning mos davriga nisbatan 421 tonnaga kamaygan.
2026-yilning ilk oyida O‘zbekistonga eng ko‘p choy yetkazib bergan davlatlar:
Xitoy – 2 122 tonna;
Qozog‘iston – 123 tonna;
Eron – 113,4 tonna;
Keniya – 97,6 tonna;
Indoneziya – 41,8 tonna;
Boshqa davlatlar – 72,3 tonna.
Eronlik futbolchilar Minob qurbonlarini xotirladi
yilning eng yirik media loyihasi start olmoqda
AQSh va Eron o’rtasida muloqot davom etmoqda – Turkiya TIV
-
Dunyodan5 days ago
Prezident Tramp Eronga Hormuz boʻgʻozini ochish uchun 48 soat vaqt berdi
-
Jamiyat4 days ago
O‘zbekistonliklar qaysi mamlakatlarga eng ko‘p safar qilmoqda (top-10)
-
Turk dunyosi4 days agoPrezident Trampning Eron urushini toʻxtatib qoʻyishida haqiqatda kim vositachilik qilgan? Misr, Pokiston va Turkiyaning sokin diplomatiyasi diqqat markazida
-
Dunyodan3 days ago
Maskat va Toshkent oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri reyslar yoʻlga qoʻyiladi.
-
Dunyodan4 days ago
Eron tarixidagi eng katta banknotalar muomalaga chiqariladi
-
Jamiyat3 days ago
«Ташаббусли бюджет» ғолиблари эълон қилинди
-
Iqtisodiyot4 days agoO‘zbekistonda kichik AES qurilishi Rossiya kompaniyalarini 24,7 mlrd dollargacha buyurtmalar bilan ta’minlaydi – Lixachyov
-
Dunyodan5 days ago
Eronning hujumi AQShga qancha zarar yetkazdi? BBC sharhi