Dunyodan
Trumpdan keyin Braziliya tariflarimiz bilan uchrashishga va’da bermoqda
Braziliya prezidenti Luis Incacio Lula da Silva AQSh Braziliyaga tayinlangan tariflarga mos kelishga tayyorligini aytdi.
Lula, chorshanba kuni AQSh hamkasbi Donald Trumpdan 1 avgustdan 50% import solig’ini kiritishga tahdid berildi.
Maktubda Trump sobiq Braziliya prezidenti Jia Bolsono bilan davolanishni tarif bo’lishiga tetik deb atadi.
Bolsonaro endi sudga tortilmoqda, chunki u 2022 yilgi saylovda uni yo’qotib qo’ygandan so’ng Lulaga qarshi to’ntarishni boshlashga urinib ko’rdi.
Trump Bolsonaroni “Dunyo bo’ylab juda hurmatli rahbar” deb atadi. “Bu sud o’tkazilmasligi kerak”, deb yozadi u, Braziliyaga sobiq prezidentga qarshi “jodugar ovi” ni tezda tugatishga chaqirdi.
Trumpning Bolsononi qo’llab-quvvatlashi ajablanarli emas, chunki ikki kishi uzoq vaqtdan beri ittifoqchi deb hisoblanadi.
AQSh prezidenti allaqachon Braziliyani dushanba kuni bilan davolash uchun Bolsonroni davolab, uni AQSh sudlarida da’vo bilan taqqoslagan.
50% tarif tahdidi prezident Lula tomonidan mustahkam va uzoq javob bilan ta’minlandi.
X-dagi xostda u Braziliya “mustaqil institutlar bo’lgan suveren mamlakat” ekanligini ta’kidladi va etakchi. “
Braziliya rahbari, shuningdek, “Tariflarning bir tomonlama o’sishi” AQShga kiritilgan o’zaro tariflar bilan bajarilishini ma’lum qildi.
AQSh Braziliyaning Xitoydan keyin ikkinchi eng yirik savdo sherigi, shuning uchun 10% ni 50% ga sug’orishdan 50% ko’zni sug’orish kuchga kirsa, janubiy Amerika xalqini surgundir.
Biroq, Lula, shuningdek, AQShning Braziliya bilan savdo defitsiti borligini ta’kidlab, uni “noaniq” deb atadi, deb ta’kidlaydi.
Lula Coundergeum AQSh hukumatining ma’lumotlari bilan ta’minlandi. Bu shuni ko’rsatadiki, 2024 yilda AQShda Braziliya bilan 7,4 milliard dollar (5,4 milliard funt) miqdorida profitsitga ega bo’lgan.
Braziliya AQShdagi 15-eng yirik savdo sherigi va AQShdan AQShning asosiy importi orasida mineral yoqilg’i, samolyotlar va texnik vositalar mavjud.
AQSh Braziliyadan gaz, moy, temir va qahvani olib kiradi.
Trump chorshanba kuni yuqori tariflarga tahdid soladigan yagona mamlakat emas edi.
Yaponiya, Janubiy Koreya va Shri-Lanka 22 mamlakatdan biridir va oliy soliqqa tortish to’g’risidagi ogohlantirishlar kelib tushdi.
Biroq, Trump o’zining braziliyalik hamkasbiga yuborilgan Maktub, savdo to’siqlari bilan bog’liq bo’lgan yagona masala edi.
Prezident Trump nafaqat prezident Bolsononi davolashini tanqid qilgan, balki u, shuningdek, “Maxfiy va noqonuniy tsenzura buyrug’larini” aytgani uchun uni tanqid qildi.
AQSh prezidentining haqiqiy ijtimoiy platformasiga ega bo’lgan va Trumpga tegishli bo’lgan ko’pchilik, AQSh Teet kompaniyalaridan biri bo’lgan AQSh Technoses-ning ijtimoiy media hisobvaraqlarini to’xtatib turish uchun AQSh texnologiyaslaridan biri hisoblanadi.
Lula shuningdek, bu borada “Braziliya jamiyati inson huquqlari, bola pornografiyasi, firibgarlik va inson huquqlari va demokratik erkinlik va demokratik erkinlik” so’zlarini rad etganligi haqidagi da’volarni oqlashtirdi.
Braziliya Kortez, Braziliya Consulting firmasida Siyosatshunos The Thanxnccias konsalting firmasi, BBC News Brasilga uni xafa qilishdan ko’ra, Lulaga foyda keltirishi mumkinligini aytdi.
“Trump va boshqa konservativ etakchilar o’z mamlakatiga tegishli masalalar haqida gapirishganidek, Kanadada va Avstraliyada bo’lib o’tgan saylovlar bo’lib o’tdi”, dedi Kortezning ta’kidlashicha, Trumpga qarshi chiqqan boshqa rahbarlar va o’sib borayotgan mashhurlik darajasida mukofot.
Siyosiy xavfli maslahat Kremer de Suzadharma BBC News’exo’t, “Trump” ga qarshi “Maqsadni hisoblash” ga qarshi “Maqsad” deb nomlangan Lula hukumatiga bog’liqligini aytdi.
Dunyodan
Pokiston Eron va AQSh o’rtasida vositachilik qilishni taklif qilmoqda
Pokiston Bosh vaziri Shahboz Sharif Islomobod Yaqin Sharqdagi vaziyat boʻyicha “mazmunli va konstruktiv muhokamalar” oʻtkazishga tayyor ekanini aytdi.
Bu haqda bosh vazir ijtimoiy tarmoqda ma’lum qildi
Avvalroq Tashqi ishlar vazirligi OAVni mish-mishlardan tiyilib, AQSh va Eron rasmiylarining Yaqin Sharq mojarosi fonida Islomobodda uchrashishi mumkinligi haqidagi xabarlarga javoban rasmiy bayonotni kutishga chaqirgan edi.
23 mart kuni AQSh prezidenti Donald Tramp Eron bilan muzokaralar olib borilishini eʼlon qildi va shundan soʻng Eron energetika obʼyektlariga hujumlarni besh kunga toʻxtatdi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, maxsus elchi Stiv Uitkoff va tadbirkor Jared Kushner “Erondagi eng muhim odamlar” bilan uchrashgan. Biroq Tehron Vashington bilan aloqalarini rad etdi. Axios, AQSh rasmiylariga tayanib, so’nggi kunlarda Turkiya, Misr va Pokiston vositachilik qilganini xabar qildi.
Express Tribune nashri Islomobod AQSh delegatsiyasi ishtirokidagi muzokaralar uchun potentsial joy sifatida ko‘rib chiqilayotganini xabar qildi.
Dunyodan
Yevropa davlatidan Amerikaga kutilmagan “sovg‘a”
Shveytsariya Eronga qarshi urush munosabati bilan AQShga qurol eksport qilishni taqiqladi. Bu holat davlatning betarafligi tamoyili bilan izohlanadi.
“Ushbu mojaro vaqtida Eron bilan harbiy mojaroda ishtirok etayotgan mamlakatlarga oʻq-dorilarni eksport qilishga ruxsat berilmaydi”, — deyiladi Shveysariya hukumati bayonotida.
Bern rasmiylari AQSh va Isroil Eronga qarshi keng ko‘lamli urush boshlagan joriy yilning 28-fevralidan beri Vashingtonga qurol sotishga ruxsat bermayapti.
Joriy yilning 14 mart kuni Shveysariya hukumati Eronga yo‘l olgan Amerikaning ikkita razvedkachi samolyotining o‘z havo hududi uzra uchib o‘tishini to‘sib qo‘ydi.
1996 yilda qabul qilingan Shveytsariya federal qonuni inson huquqlari va betaraflik tamoyillariga asoslangan harbiy texnika va texnologiyalarni import qilish, eksport qilish va tashish uchun litsenziyalarni talab qiladi.
Ushbu standartga ko’ra, Isroil so’nggi yillarda harbiy texnikani eksport qilish uchun litsenziyadan mahrum qilingan. Bu tartib Eronning o’ziga ham tegishli.
Qo’shma Shtatlarga qarshi qurol embargosi maxsus ekspertlar qo’mitasi tomonidan nazorat qilinadi.
Tahlillarga ko‘ra, Vashington Bernning ikkinchi yirik qurol importchisi hisoblanadi. 2025 yilda Qo’shma Shtatlar Shveytsariyadan taxminan 120 million dollarlik qurol sotib oldi.
Shveytsariya 2003-yilda AQSh Iroqqa bostirib kirganida oʻz havo hududidan foydalanish va qurol-yarogʻ sotishni taqiqlagan edi.
Tahlilchi Gailatoja Gafarxoʻja Oʻgʻlining aytishicha, “Shveytsariyaning qarori Vashington uchun kutilmagan zarba boʻlishi mumkin, chunki Shveytsariya harbiy sanoati AQShning baʼzi mudofaa tizimlari uchun muhim komponentlar yetkazib beruvchi hisoblanadi. Bu harakat Bernning xalqaro maydonda “xolis hakam” sifatidagi mavqeini saqlab qolish va mojaro ishtirokchisi boʻlmaslik istagini yana bir bor tasdiqlaydi.
G’arb davlatlari tomonidan AQShga qarshi qurol embargosi joriy etilishi Oq uy uchun katta ramziy zarba hisoblanadi. Chunki bu Vashingtonning Tehronga qarshi urushini hatto eng yaqin ittifoqchilari ham tan olmasligining yana bir isbotidir.
AQSh va Isroil Eronga qarshi urush boshlagan 28-fevraldan beri jahon energetika bozorlarida narxlar keskin oshgan. Vashington va Tel-Aviv Eronga qarshi hujumlar uyushtirdi va mamlakat oliy rahbari Ali Xomanaiy va ko’plab harbiy qo’mondonlarni o’ldirdi, ammo Fors davlati kutilgandek osonlik bilan taslim bo’lmadi.
Pentagon Kongressdan Eronga qarshi harbiy amaliyotlarni davom ettirish uchun 200 milliard dollardan ortiq mablagʻ ajratishni soʻramoqda.
Prezident Tramp bir tomondan jahon energetika bozoridagi narxlarning oshishi, ikkinchi tomondan Amerika jamoatchiligi va isyonchi kuchlarning bosimi tufayli yakuniy maqsadga erishilmagan bo‘lsa-da, urushdan chiqish yo‘lini qidirayotgani aytiladi.
Qolaversa, Eron bilan urush Qo’shma Shtatlar xalqaro maydonda asosan yakkalanib qolganini ko’rsatdi. Buni prezident Tramp va Oq uy rasmiylarining asabiy bayonotlari ham tasdiqlaydi.
Avval xabar qilinganidek, prezident Tramp kecha NATO davlatlarini Eron bilan bog‘liq mojaroda faol ishtirok etmayotgani uchun qattiq tanqid qilib, ularni “ayyor” deb atadi.
Aslida prezident Tramp avvalroq NATO davlatlaridan Hormuz boʻgʻozi orqali neft va gaz eksportini tiklashda yordam soʻragan edi.
Ammo AQShning Britaniya va Fransiya kabi ittifoqchilari ehtiyotkorligicha qolmoqda. Yaponiya va Avstraliya Xurmuzga harbiy kemalar jo‘natish niyatida emasligini ma’lum qilgan.
Dunyodan
Eron tarixidagi eng katta banknotalar muomalaga chiqariladi
Financial Times gazetasi Eron tarixidagi eng katta banknot bo‘lgan 10 million rial muomalada ekanligini ma’lum qildi.
Bu orqali hukumat o‘sib borayotgan inflyatsiyani jilovlashga va naqd pulga bo‘lgan ehtiyojni qondirishga harakat qilmoqda.
Shu haftadan boshlab banklar taxminan 7 dollarlik yangi 10 million rial banknotlarni tarqatishni boshladilar. Eronliklar elektron tizim buzilishidan qo‘rqib, bankomatlar oldida navbatga turishdi. Natijada, banknotalar tezda yo’q bo’lib ketdi.
Yangi pushti banknotning old tomonida IX asrda qurilgan Yazdning Jome masjidi, orqa tomonida esa 2500 yillik Bam qal’asi tasvirlangan.
Bu qadam Eron iqtisodiyotining urushdan keyingi og‘ir ahvoliga yana bir dalildir. 19-fevralda yakunlangan oyda inflyatsiya 47,5 foizni tashkil etdi.
Dunyodan
Qo‘shma Shtatlar “yadroviy tahdid” tug‘dirishi mumkin bo‘lgan davlatlar ro‘yxatini e’lon qildi.
Qo’shma Shtatlar Rossiya, Xitoy, Eron, Shimoliy Koreya va Pokistonni AQShga yadroviy qurol bilan hujum qilishga qodir davlatlar ro’yxatiga kiritadi. Bu maʼlumotlar AQSh hukumati razvedka hamjamiyatining yillik hisobotida keltirilgan.
“Xitoy, Rossiya, Shimoliy Koreya, Eron va Pokiston yadroviy va oddiy kallaklarga ega boʻlgan turli xil yangi, ilgʻor va anʼanaviy raketa uchirish tizimlarini tadqiq qilmoqda va ishlab chiqmoqda”, — deyiladi hisobotda. Razvedka idoralari taxminiga ko‘ra, 2035-yilga borib AQShga 16 mingdan ortiq raketa tahdid soladi, bugungi kunda ularning soni 3000 dan oshdi.
Shimoliy Koreya butun AQSh hududiga zarba bera oladigan qit’alararo ballistik raketani muvaffaqiyatli sinovdan o‘tkazdi. Hujjatda, shuningdek, Xitoy, Eron, Shimoliy Koreya, Pokiston va Rossiya “AQShga tahdid solishi mumkin bo‘lgan ilg‘or raketalarga ustuvor ahamiyat berishda” davom etishi aytiladi.
Bunga javoban razvedka idoralari Rossiyani “Arktikadagi asosiy muammo” deb atadi. Hujjatda aytilishicha, Rossiya kuchlar muvozanati uchun kengroq global raqobatning bir qismi sifatida mintaqadagi o‘z manfaatlarini ilgari surishga intiladi.
Hisobotga ko‘ra, Xitoy Arktikadagi strategik va iqtisodiy manfaatlarini, birinchi navbatda, Rossiya bilan munosabatlari orqali ilgari surish uchun ancha cheklangan sa’y-harakatlarni amalga oshirgan.
AQSh prezidenti Donald Tramp AQSh milliy xavfsizligini ta’minlash uchun Grenlandiyaga muhtojligini aytdi. Aks holda, u orol Rossiya yoki Xitoy tomonidan nazorat qilinishini ta’kidladi.
Dunyodan
Eronning hujumi AQShga qancha zarar yetkazdi? BBC sharhi
BBC tahliliga ko‘ra, Eronning Yaqin Sharqdagi AQSh harbiy bazalariga hujumlari dastlabki 14 kun ichida taxminan 800 million dollar zarar keltirgan.
Xabarda aytilishicha, ko‘p zarar Eronning jangovar harakatlarning birinchi haftasida amalga oshirgan javob hujumlari tufayli yetkazilgan. Bu nishonlarga AQShning Yuqori balandlikdagi hududdan mudofaa tizimi (THAAD) va Iordaniya havo bazasi AN/TPY-2 radar tizimi kiritilgan. Tahlillarga ko’ra, ikkinchisining qiymati taxminan 485 million dollarga baholanmoqda. Bundan tashqari, Eron hujumlari AQShning Yaqin Sharqdagi harbiy bazalaridagi binolar va infratuzilmalarga qo‘shimcha 310 million dollar zarar yetkazdi, deya xabar beradi BBC.
Sun’iy yo’ldosh tasvirlari tahlili shuni ko’rsatadiki, Eron ham kamida uchta AQSh havo bazasiga bir necha bor hujum qilgan: Quvaytdagi Ali al-Salim, Qatardagi al-Udeid va Saudiya Arabistonidagi shahzoda Sulton. BBCning xabar berishicha, bu takroriy hujumlar Eron muhim ob’ektlarga hujum qilish niyatida ekanligini ko’rsatadi.
Senatorlar bilan bo‘lib o‘tgan shaxsiy konferensiyada Pentagon rasmiylari AQSh urushning dastlabki olti kunida kamida 11,3 milliard dollar sarflaganini ma’lum qildi, deb xabar berdi ABC News. The Washington Post gazetasining yozishicha, Pentagon harbiy amaliyotning dastlabki ikki kunida o‘q-dorilarga 5,6 milliard dollar sarflagan.
-
Jamiyat5 days agoChilonzorda Al-Xorazmiy ko‘chasining bir qismi yopiladi
-
Siyosat2 days agoIslom bank ishi anʼanaviy foizlarga asoslangan modellardan nimasi bilan farq qiladi?
-
Siyosat4 days ago
O‘zbekiston va Turkmaniston yetakchilari bir-birlarini tabrikladilar
-
Jamiyat4 days agoImom Buxoriy masjid-majmuasida ilk hayit namozi o‘qildi (foto)
-
Sport4 days ago
Masharipov va Fayzullayev jarohat sabab xalqaro turnirda qatnashmaydi
-
Jamiyat4 days ago
Shavkat Mirziyoyev O‘zbekiston xalqini hayit bilan tabrikladi
-
Siyosat5 days agoShavkat Mirziyoyev va Shahboz Sharif o‘rtasida telefon muloqoti bo‘lib o‘tdi
-
Jamiyat1 day agoO‘zbekistonda taksichilarni aldashning yangi firibgarlik usuli fosh etildi
