Dunyodan
Trampning sobiq maslahatchisi Grenlandiya “Grenlandiya bo‘lib qoladi”
Faysal Islom, Iqtisodiyot muharriri, Dabo Sand
Oliver Smit, Davosdagi biznes muxbiri
Gari Konning aytishicha, u allaqachon NATO a’zosi bo’lgan davlatga bostirib kirishni “bir oz yuqoriroq” deb hisoblaydi.
Prezident Donald Tramp Grenlandiyani egalik huquqini o‘zgartirishga majbur qila olmaydi, dedi AQSh prezidentining sobiq bosh maslahatchisi BBCga.
“Grenlandiya Grenlandiya bo’ladi”, dedi IBM vitse-prezidenti Gari Kon, janob Trampga o’zining birinchi muddatida iqtisodiyot bo’yicha maslahat berib, muhim minerallarga kirish zarurligini janob Trampning sobiq xo’jayinining mintaqaga oid rejalari bilan bog’ladi.
Alohida-alohida, AQSh moliya vaziri Skott Bessent odamlarni Grenlandiya orqali Yevropaga bojlar tahdidi munosabati bilan “dam olish”ga va “ishlar o‘z yo‘liga o‘tishga” chaqirdi.
Davosdagi Jahon Iqtisodiy Forumida uyushtirilgan matbuot anjumanida so’zga chiqqan Bessent, Prezident Trampning o’tgan yili Amerika Qo’shma Shtatlariga tariflar e’lon qilgan munosabatini qiyosladi va hozirgi vaziyatning boshqacha ekanligini ilgari surdi.
Shon Gallup/Getty Images
Kon Uoll-stritda o’zi uchun nom qozondi va Goldman Sachs investitsiya bankining prezidenti va bosh operatsion direktori bo’ldi. U 2017 yildan 2018 yilgacha Tramp ma’muriyati qoshidagi Oq uy Milliy iqtisodiy kengashi direktori lavozimida ishlagan.
Biznes rahbarlari inqirozga qanchalik jiddiy yondashayotganining belgisi sifatida u “mustaqil NATOga a’zo davlatga bostirib kirish” “chegaradan tashqarida” ekanligini ogohlantirdi.
U, shuningdek, prezidentning Grenlandiya haqidagi so‘nggi izohlari “muzokaralarning bir qismi bo‘lishi mumkinligini” taklif qildi.
“Men hozirgina AQSh Kongressi delegatsiyasi konferentsiyasidan keldim va o’ylaymanki, respublikachilar ham, demokratlar ham Grenlandiya Grenlandiya bo’lib qolishda deyarli bir fikrda”, dedi u.
Grenlandiya Shimoliy Atlantika va Shimoliy Muz okeanlari “harbiy tahdidlarning kuchayishi” sababli AQShning oroldagi harbiy ishtirokini oshirishini mamnuniyat bilan qabul qilishini aytdi.
Qo’shma Shtatlar Grenlandiyaning keng, ammo umuman foydalanilmagan noyob er mineral zaxiralari bo’yicha “to’lovni olib tashlash” shartnomasini ham muhokama qilishi mumkin, dedi Kon.
“Ammo menimcha, siz bosib olishni istamagan mamlakatga bostirib kirish – bu harbiy ittifoq, NATOning bir qismi – hozircha menga biroz yuqoriroq tuyuladi”, dedi u.
Kon, prezident muzokaralar taktikasining bir qismi sifatida o’z talablarini bo’rttirib ko’rsatayotgan bo’lishi mumkinligini aytdi, bu o’tmishda muvaffaqiyatli bo’lganini aytdi.
“Siz Donald Trampga shu paytgacha erishgan muvaffaqiyati uchun qandaydir maqtovni berishingiz kerak, biroq u murosasiz vaziyatlarda biror narsaga erishish uchun bir necha bor o’zini majburlashga urinib ko’rdi”.
“U o’zi xohlagan narsaga erishish uchun nimanidir haddan tashqari oshirib yubormoqda. Balki u haqiqatdan ham ko’proq harbiy ishtirok etish va devolyutsiyani xohlayotgandir.”
EPA
Skott Bessent odamlarni “chuqur nafas olishga va hamma narsa o’z yo’liga o’tishiga imkon berishga” chaqirdi.
Bu yilgi Jahon iqtisodiy forumining Shveytsariyaning Davos tog‘-chang‘i kurortida ochilishi prezidentning Arktikaga nisbatan tobora tajovuzkor pozitsiyasi soyasida qoldi, ko‘plab siyosatchilar va biznes rahbarlari ehtimoliy geosiyosiy va iqtisodiy talofatlardan xavotirda. Prezident Tramp chorshanba kungi mitingda delegatlar oldida chiqish qilishi kerak.
Ammo seshanba kuni ertalab AQSh moliya vaziri jurnalistlarga prezidentning izohlariga haddan tashqari munosabat borligini aytdi.
“Bu biz 2-aprel kuni eshitgan xuddi shunday isteriya. Vahima bor edi. Men bu erda hammani tinchlantirishga, chuqur nafas olishga va voqealar o’z yo’liga o’tishiga yo’l qo’yishga undagan bo’lardim”, dedi Bessent.
“Eng yomoni, mamlakatlarning AQShga qarshi kuchayishi. O’sha paytda faqat bir davlat keskinlashdi, Xitoy. Oxir-oqibat, bu baxtsiz javob bilan yakunlandi.
“Men barcha mamlakatlarni savdo bitimlariga sodiq qolishga chaqiraman, chunki prezident Grenlandiya haqida tahdid qilayotgan narsa boshqa savdo bitimlaridan juda farq qiladi. Biz kelishuvga kelishib oldik va bu katta ishonch keltiradi”, – deya qoʻshimcha qildi u.
AQSh Yevropada hamon ittifoqchimi yoki yo‘qmi, degan savolga Bessent OAVni “maksimalistik pozitsiya” sari harakat qilayotganlikda aybladi.
“Albatta, Yevropa ittifoqchi, Amerikaning NATOga a’zoligi haqida gap yo’q va biz Rossiya va Ukraina o’rtasidagi fojiali urushning oldini olishga harakat qilayotgan sherikmiz, ammo bu Grenlandiyaning kelajagi borasida kelishmovchiliklarga duch kelmasligimizni anglatmaydi”.
Kon prezidentning ba’zi harakatlaridan xavotir bildirgan bo’lsa-da, u ma’muriyatning xatti-harakatlari uchun “ko’p sabablar” borligini aytdi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, prezident Trampning Venesuelaga aralashish qarori Venesuela neftining eng yirik bozorlari bo‘lgan Xitoy, Rossiya va Kuba bilan munosabatlarni buzishning “yo‘li” bo‘lgan.
Kon, shuningdek, prezident nodir yer minerallarining ahamiyatiga tobora ko’proq urg’u berayotganiga ishonadi va “Grenlandiya sezilarli resurslarga ega” ekanligini ta’kidlaydi.
Ushbu minerallar sun’iy intellekt (AI) va kvant hisoblashni rivojlantirish uchun juda muhim va Davosda katta mavzudir.
AI “har bir biznesning bir qismiga aylanadi”
Kvant hisoblash va sun’iy intellekt sohasidagi yutuqlar nafaqat AQSh iqtisodiyoti va unumdorligi, balki Amerikaning dunyodagi strategik ta’siri uchun ham muhim hisoblanadi.
“IBM bugungi kunda kvant fazosida sodir bo’layotgan voqealarning markazida. Biz bugungi kunda eng katta hajmdagi kvant kompyuterlaridan foydalanmoqdamiz”, – dedi Kon va uning kompaniyasi Amerika Qo’shma Shtatlaridagi biznesda bankdan tortib sog’liqni saqlash sohasiga qadar ko’plab kvant kompyuterlaridan foydalanishini ta’kidladi.
“AI ilgari hal qilib bo’lmaydigan muammolarni hal qilish uchun kvantga kiritilgan ma’lumotlarning asosi bo’ladi”, deya qo’shimcha qildi u.
“Biz intilayotgan intellekt har bir korxonaning bir qismiga aylanishdir. AI va kvant har bir korxonani yanada samaraliroq qilish uchun korxonalar ichida parda ortida ishlaydi. Va biz bu uzoq sayohatning boshida turibmiz va u erga borish uchun yana 3-5 yil kerak bo’ladi.”
Shu oy boshida AQShning Google texnologiya giganti BBCga dunyodagi eng kuchli kvant kompyuteriga ega ekanligini aytdi. Grenlandiyadan tashqari, Jahon Iqtisodiy Forumida texnologiyani rivojlantirish raqobati yana bir muhim masaladir.
Dunyodan
Rossiyada muhojirlar uchun patent olish va ularni uzaytirish uchun yangi shartlar belgilandi.
Rossiya prezidenti Vladimir Putin mehnat muhojirlari Rossiyada yashovchi o‘zlari va qaramog‘ida bo‘lgan shaxslarni hech bo‘lmaganda kunlik ish haqi bilan ta’minlashni talab qiluvchi qonunni imzoladi.
Qonunga ko‘ra, chet el fuqarosi patent olganida, u nafaqat o‘zi, balki voyaga yetmagan barcha farzandlari uchun ham belgilangan miqdorda shaxsiy daromad solig‘ini (NDFL) oldindan to‘lashi kerak.
Ushbu talab tadbirkorlik faoliyatidan qat’i nazar, jismoniy shaxslarga mahalliy yoki shaxsiy xizmatlar ko’rsatadigan chet el fuqarolariga ham tegishli.
Agar bu talablar bajarilmasa, immigrantning patenti yoki ishlash uchun ruxsatnomasi uzaytirilmaydi. Shundan so’ng, agar Rossiyada vaqtincha qolish uchun boshqa qonuniy asos bo’lmasa, ular 15 kun ichida voyaga etmagan bolalari bilan mamlakatni tark etishlari kerak.
Shuningdek, qonunga ko’ra, chet ellik voyaga etmagan bolaning Rossiyada vaqtincha bo’lish muddati uning ota-onasiga berilgan patentning amal qilish muddatidan (uzaytirish yoki qayta rasmiylashtirish) oshmasligi kerak. Biroq, bu muddat 18 yoshga to’lgunga qadar amal qiladi, buning uchun siz NDFL uchun ma’lum miqdorni oldindan to’lashingiz kerak.
Bola 18 yoshga to’lganda va Rossiyada qolish uchun boshqa qonuniy sabab bo’lmasa, u 30 kun ichida mamlakatni tark etishi yoki ushbu muddat ichida patent olish uchun ariza topshirishi va tegishli avans to’lovini amalga oshirishi kerak.
Yangi qonunga ko’ra, Rossiya Ichki ishlar vazirligiga chet elliklarning daromadlari va NDFLning belgilangan avans to’lovlari amalga oshirilganligini tekshirish vakolati berildi. Shuningdek, vaqtinchalik propiska yoki propiska olgan xorijliklarning davlat migratsiya axborot tizimi orqali soliq organlarida ro‘yxatdan o‘tganligini nazorat qilish mumkin bo‘ladi.
Kyushu yaqinida kuchli zilzila sodir bo’ldi. Bu haqda Osiyo OAVlari mamlakatning Yaponiya meteorologiya agentligiga asoslanib xabar berdi.
Zilzila magnitudasi: 7,1 Sana va vaqt: Bugun, 28-iyul, mahalliy vaqt bilan 16:27 atrofida Joylashuvi: Kumamoto prefekturasi yaqinida Zilzila o‘chog‘ining chuqurligi 10 km.
NHK telekanali zilziladan keyin sunami xavfi e’lon qilinganini ma’lum qildi.
Isroil atrof-muhitni muhofaza qilish vaziri Yidit Shirman Nil timsohini ko’payuvchi yovvoyi hayvon deb e’lon qildi. Bu chora Isroil qamoqxona maʼmuriyatiga falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanish imkonini beradi.
Euronews xabariga ko‘ra, vazirlik huquqshunoslari bu qarorga qarshi chiqishgan.
Mamlakat Tabiat va milliy bog‘lar vazirligi ham yovvoyi hayvonlarni faqat ilmiy va o‘quv maqsadlarida saqlash mumkinligi haqida bayonot berdi.
2025-yil dekabrida Isroil hukumatining radikal aʼzosi va Davlat xavfsizlik vaziri Itamar Ben Gvir falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanishni taklif qildi.
Tashabbus egalari timsohlardan AQSh va Janubiy Amerika mamlakatlaridagi qamoqxonalarni qo‘riqlashda foydalanilayotganini da’vo qilishdi. Biroq huquqshunoslarning aytishicha, amaliyot vaqti-vaqti bilan kuzatilgan bo‘lsa-da, muntazam ravishda amalga oshirilmagan.
Inson huquqlari tashkilotlari Isroilni xavfsizlik nuqtai nazaridan falastinliklarni aybsiz qamoqqa tashlaganlikda tanqid qilmoqda. Bu amaliyot, ayniqsa, 2023-yil 7-oktabrdan keyin kuchaydi.
BBC maʼlumotlariga koʻra, Gʻarbiy Sohildagi deyarli har bir oila vakillari Isroil qamoqxonalarida vaqt oʻtkazgan. Harbiy asirlar Isroilning ichki qismida saqlanayotganligi sababli, ularning qarindoshlari ularning qayerda ekanligi haqidagi xabarlarga ega emaslar.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti hisobotiga ko’ra, 1967 yildan beri Isroil 800 mingdan ortiq falastinlikni sababsiz yoki mayda ayblar bilan hibsga olgan.
“Isroil harbiy bosqinchi rejimi bosib olingan Falastin hududlarini ochiq qamoqxonalarga aylantirdi”, – dedi BMT maxsus ma’ruzachisi Francheska Albanese.
Hibsga olingan falastinliklarning ko‘pchiligining bolalar bo‘lishi xavotirga sabab bo‘lmoqda.
Xalqaro Amnistiya inson huquqlari tashkiloti Isroil qamoqxonalarida falastinlik mahbuslarga nisbatan qiynoqlar, jismoniy va jinsiy zo‘ravonliklardan xavotir bildirdi.
Tashkilotning Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika boʻyicha direktor oʻrinbosari Sara Xasash Negev choʻlidagi Sde Teyman qamoqxonasida falastinlik mahbuslarga nisbatan gʻayriinsoniy muomala va qiynoqlarga oid dalillar borligini aytdi.
Mart oyida Isroil parlamenti (Knesset) terrorchilik hujumlarida ayblangan falastinliklar uchun o‘lim jazosini standart jazo sifatida belgilovchi qonunni qabul qildi.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Falastinlik qochqinlar agentligi rahbari va Yevropa davlatlari, jumladan, Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya va Italiya vakillari qonunni demokratik tamoyillarga zid deb qoraladi.
Yaponiya ayollarning uzoq umr ko‘rishi bo‘yicha yana dunyoda birinchi o‘rinni egalladi
Yaponiya ayollarning umr ko‘rish davomiyligi bo‘yicha dunyoda yetakchi bo‘lib qolmoqda. Yaponiya Sogʻliqni saqlash vazirligi maʼlumotlariga koʻra, yapon ayollarining oʻrtacha umr koʻrishi 2025-yilda 87,33 yoshni tashkil qiladi.
Shunisi e’tiborga loyiqki, Yaponiya 41 yil davomida ayollarning o’rtacha umr ko’rish davomiyligi bo’yicha dunyoda yetakchilik qilmoqda.
Yaponiyalik erkaklarning o‘rtacha umri 81,35 yoshni tashkil qilgan. Bu borada Shvetsiya, Norvegiya, Italiya va boshqa bir qancha davlatlarni ortda qoldirib, dunyoda ettinchi o‘rinda turadi.
Bir necha yil oldin, COVID-19 pandemiyasi Yaponiyada o’rtacha umr ko’rishning biroz qisqarishiga olib keldi. Biroq, 2023 yildan boshlab bu ko’rsatkich yana o’sish nuqtasiga yetdi va pandemiyadan oldingi darajadan ham yuqori.
Suriya hukumati Isroil bilan ziddiyatni istamaydi va Isroil bilan xavfsizlik kelishuviga erishmoqchi, dedi Suriya prezidenti Ahmad al-Sharah Al-Jazira telekanaliga.
“Biz Isroil bilan to’qnashuvni istamaymiz va bundan manfaatdor ham emasmiz. Isroil bilan muvaffaqiyatli xavfsizlik kelishuvi Suriya bosib olingan Golan tepaliklariga bo’lgan huquqidan voz kechmasdan turib, dunyo tinchligiga yo’l ochadi”, – dedi al-Sharah.
Prezident Suriya va Isroildan tashqari barcha davlatlar kelishuv imzolashni taklif qilib, Damashq Livan ishlariga harbiy aralashuvni istamasligini aytdi. “Biz mintaqada urush zonasining kuchayishidan xavotirdamiz. “Biz Livanga harbiy aralashish niyatimiz yo’q”, dedi u.
Janob Al-Sharah Damashq Livan hukumatining kuch ishlatish va harbiy harakatlar bo‘yicha o‘z ixtiyori bilan foydalanish huquqini qo‘llab-quvvatlashini ta’kidladi. Prezident “Livandagi har qanday tartibsizlik Suriyaga bevosita ta’sir qiladi”, deya qo‘shimcha qildi.
Aprel oyi o‘rtalarida al-Shara Turkiyaning Antaliya shahrida bo‘lib o‘tgan diplomatik forumda Damashq Isroil bilan Suriya janubidan Isroil qo‘shinlarini olib chiqishni o‘z ichiga olgan xavfsizlik bo‘yicha kelishuvga erishish niyatida ekanini aytdi. Uning aytishicha, bunday kelishuv Suriya hukumatiga Isroil bilan bosib olingan Golan tepaliklari yuzasidan muzokaralarni boshlash imkonini beradi.
O‘zbekiston mahsulotlari AQShning eng yirik savdo tarmog‘i orqali Amerika bozoriga chiqishi mumkin
Prezident 7 milliy dastur haqida e’lon qildi
Prezidentning bojxona xizmatiga oid farmoni qabul qilindi
-
Siyosat2 days ago
Шавкат Мирзиёев Бишкекда кутиб олинди
-
Jamiyat5 days ago
Ko‘ksaroyda O‘zbekiston va Hindiston yetakchilariningg tarixiy muzokaralari bo‘lib o‘tdi
-
Sport5 days ago
Akademik eshkak eshish bo‘yicha O‘zbekiston terma jamoasi tarixda ilk bor jahon chempioni bo‘ldi
-
Jamiyat4 days ago
Qonunchilikdagi noaniqliklar tadbirkor foydasiga talqin qilinadi
-
Mahalliy2 days ago
«Enamdan qolgan dalalar» (Esse)
-
Jamiyat3 days ago
BYD CHAZOR UzPride – O‘zbekiston mustaqilligining 35 yilligiga bag‘ishlangan maxsus taklif
-
Jamiyat3 days ago
Bu yilgi Mustaqillik bayrami ijtimoiy tarmoqlarda chin ma’noda portladi!
-
Siyosat4 days ago
Pokiston bosh vaziri bilan uchrashuv o‘tkazildi