Iqtisodiyot
Toshkentda do‘konlar va dorixonalar peshlavhalari uchun “soliq” solinmoqda
Poytaxt hokimligi do‘kon va dorixonalar nomlari yozilgan peshlavhalarni “noqonuniy o‘rnatilgan tashqi reklama” deb hisoblab, ularni demontaj qilishni talab qilyapti. Tadbirkorlarning Kun.uz’ga aytishicha, bu talab “mini market”, “dorixona”, “go‘sht do‘koni” kabi brend nomini ko‘rsatmaydigan peshlavhalarga ham qo‘llanmoqda. Biznes-ombudsmanga ko‘ra, bu talab qonuniy, lekin adolatsiz.
Toshkentdagi do‘konlar va dorixonalarga shahar hokimligining Raqamli rivojlanish departamenti ogohlantirish xatlarini yubora boshladi.
Departament do‘konning nomi yozilgan peshlavhalarni tashqi reklama deb baholayapti. Bu – Vazirlar Mahkamasining 2020 yil fevraldagi 104-sonli qarorida nazarda tutilgan. Unga ko‘ra, axborot beruvchi peshlavhalar yuzasi 1 kvadrat metrdan ortiq bo‘lishi kerak emas. Aks holda, ular tashqi reklama deb baholanadi va belgilangan tartibda reklama joyining pasporti rasmiylashtirilib, to‘lov qilinishi lozim.
Kun.uz’ga murojaat qilgan tadbirkorlardan birining aytishicha, hokimiyat departamentining 23 sentabr kungi xatida “Reklama to‘g‘risida”gi qonunning 25-moddasiga tayangan holda, pasporsiz o‘rnatilgan tashqi reklama va axborot obektlari vakolatli organ qaroriga muvofiq demontaj qilinishi ko‘rsatilgan.
Shuningdek, idora Vazirlar Mahkamasining 2023 yil 31 avgustdagi 428-son qarorini ham eslatgan. Unda xususiylashtirilgan, ijaraga berilgan yoki nodavlat tashkilotlarga tegishli bo‘lmagan yer uchastkalari, shuningdek, xususiy mulk bo‘lgan binolarda tashqi reklama obektlarini joylashtirish uchun reklama joyi pasporti Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali rasmiylashtirilishi lozimligi belgilangan.
“Bino kirish qismida reklama (do‘kon nomi nazarda tutilmoqda – tahr.) sababli faoliyatingizni to‘xtatib, tashqi reklama obektlarini 3 kun ichida demontaj qilishingiz va amalga oshirilgan ishlar haqida rasmiy axborot taqdim etishingiz so‘raladi”, – deyiladi xatda.
Tadbirkorlarning Kun.uz’ga aytishicha, bu talab “mini market”, “dorixona”, “go‘sht do‘koni” kabi brend nomini ko‘rsatmaydigan peshlavhalarga ham qo‘llanyapti.
“Sevaras” kiyim do‘koni asoschisi Sevara Salimova Instagram’dagi sahifasida u bilan ham xuddi shunday holat kuzatilganini aytgan.
“Hokimiyatdan 2 kishi kelib, ogohlantirib ketdi. Mana bu Sevaras yozuvini tashqi reklama deb baholab, pul to‘lashimiz kerakligini aytishdi. Ya’ni men logotipim, nomimni qo‘yganim uchun har bir kvadrat metrga davlatga pul to‘lashim kerak. “Minimalka” 1 kvadrat metr ekan, undan oshganiga 60 ming so‘mdan har oy to‘lov qilishim kerak ekan.
Tushunmayapman, YaTT nomining shunchaki qisqartirilgan nomi bu, do‘kon tepasiga qo‘ygan nom uchun pul to‘lashim kerakmi? Men tashqi reklama nimaligini yaxshi tushunaman, mana bu yerda monitor turibdi, shu kabilarni reklama deb baholash mumkin. [Nomimni] kichkina qilib, hech kimga ko‘rinmaydigan qilib qo‘yishim kerakmi? Men faoliyat yuritayotganim uchun davlatga soliq to‘layman. Allaqachon nomni olib tashlashyapti, 3 kun ichida olib tashlamasak, 30 mln so‘m jarima qo‘llashar ekan”, – deydi Sevara Salimova.
Kun.uz vaziyatga aniqlik kiritish uchun Biznes-ombudsman, Raqobat qo‘mitasi va Toshkent shahar hokimligiga so‘rov yubordi.
Biznes-ombudsman: “Qonuniy, ammo adolatsiz”
Biznes-ombudsmanning ma’lum qilishicha, Dorixonalar assotsiatsiyasi raisidan dorixona peshlavhalari reklama sifatida baholanayotgani haqidagi norozilik murojaati kelib tushgan. Murojaatda “dorixona” yozuvi oddiy axborot beruvchi peshlavha ekani, hech qanday brend yoki mahsulot targ‘ib qilinmayotgani ta’kidlangan.
Biznes-ombudsman Toshkent shahar hokimligi mas’ullarini vakil devoniga chaqirtirgan.
Biznes-ombudsman rasmiysi Jamshid Hasanovning Kun.uz’ga aytishicha, hokimlikning talabi qonuniy, ammo adolatsiz.
“Dorixona yozuvi 1 kvadrat metrdan katta bo‘lsa, reklama sifatida talqin qilinmoqda, lekin dorixona so‘zi brend yoki tovar nomi emas. Talab qonuniy, ammo adolatli emas. Bu hukumatning 104-sonli qarorida nazarda tutilgan. Biznes-ombudsman tadbirkorlar huquqlarini himoya qilish uchun qarorga o‘zgartirish kiritish masalasini ko‘ryapti”, – deydi u.
Raqobat qo‘mitasi nima deydi?
Raqobat qo‘mitasi Kun.uz’ga bergan javobida “Reklama to‘g‘risida”gi qonun reklama tusiga ega bo‘lmagan peshlavhalarga tatbiq etilmasligini bildirdi. Ammo hukumat qaroriga muvofiq, umumiy maydoni 1 kvadrat metrdan katta bo‘lgan yozuvlar tashqi reklama sifatida tan olinishi belgilanganini eslatdi.
“Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari tashqi reklama bo‘yicha vakolatli organ hisoblanadi. Toshkentda bu masala hokimlik huzuridagi Raqamli rivojlanish departamenti tomonidan ko‘riladi”, – deyiladi qo‘mita bergan izohda.
Toshkent shahar hokimligi matbuot kotibi Gulnoza Qosimova esa so‘rovga dushanba kuni javob berilishini ma’lum qildi.
Madina Ochilova,
Kun.uz
2026-yil yanvar–iyun oylarida O‘zbekistonda yirik korxonalar tomonidan 19 trln so‘mlik kiyimlar ishlab chiqarilgan. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi xabar berdi.
Qayd etilishicha, hududlar kesimida eng yuqori ko‘rsatkich Andijon viloyatida qayd etilgan — 7,1 trln so‘m. Bu ko‘rsatkich ikkinchi o‘rindagi Toshkent viloyati natijasidan 3 barobardan ko‘proq yuqori.
Toshkent viloyatida kiyim ishlab chiqarish hajmi 2,1 trln so‘m, Namanganda 1,8 trln so‘m, Toshkent shahrida esa 1,7 trln so‘mni tashkil etgan. Farg‘ona viloyatida ham 1,4 trln so‘mlik mahsulot ishlab chiqarilgan.
Samarqand viloyatida yirik korxonalar 1 trln so‘mlik kiyim mahsulotlari ishlab chiqargan. Qashqadaryoda bu ko‘rsatkich 897,9 mlrd so‘m, Buxoroda 659,8 mlrd so‘m, Xorazmda 620,1 mlrd so‘m bo‘lgan.
Navoiy viloyatida kiyim ishlab chiqarish hajmi 578 mlrd so‘m, Sirdaryoda 324,7 mlrd so‘m, Qoraqalpog‘iston Respublikasida 307,8 mlrd so‘mni tashkil etgan.
Bulardan tashqari, Surxondaryoda 227,1 mlrd so‘m, Jizzax viloyatida esa 203 mlrd so‘mlik kiyim mahsulotlari ishlab chiqarilgan.
Dushanbadan dollar bilan bog‘liq vaziyat qanday bo‘ladi?
Source link
Milliy statistika qo‘mitasiga ko‘ra, 2026-yil 1-avgust holatida O‘zbekistonda xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi 20 973 ta korxona faoliyat yuritmoqda.
Ularning 4 685 tasi qo‘shma korxona, 16 288 tasi esa xorijiy korxona hisoblanadi. Bu mamlakatda xorijiy kapital ishtirokidagi biznes subyektlari soni sezilarli ko‘payganini ko‘rsatmoqda.
So‘nggi besh yilda xorijiy investitsiyalar ishtirokida faoliyat yuritayotgan korxonalarning umumiy soni 1,7 barobarga oshgan. Korxonalar soni bo‘yicha Xitoy yetakchilik qilmoqda.
Xitoyga tegishli xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi 6 241 ta korxona faoliyat yuritmoqda. Bu ko‘rsatkich bilan mamlakatlar reytingida Xitoy birinchi o‘rinni egallagan.
Rossiya 3 512 ta korxona bilan ikkinchi o‘rinda, Turkiya esa 2 327 ta korxona bilan uchinchi o‘rinda qayd etilgan. Keyingi o‘rinlarni Qozog‘iston — 1 321 ta va Janubiy Koreya — 730 ta korxona bilan egallagan.
Shuningdek, Afg‘onistonda 706 ta, Ozarbayjonda 492 ta, Tojikistonda 467 ta, Birlashgan Arab Amirliklarida 453 ta va Hindistonda 439 ta korxona qayd etilgan.
Milliy statistika qo‘mitasiga ko‘ra, 2026-yilning yanvar–iyun oylarida O‘zbekistonda yirik korxonalar tomonidan qariyb 3 trln so‘mlik asosiy farmatsevtika mahsulotlari va preparatlari ishlab chiqarilgan.
Bu ko‘rsatkich 2025-yilning mos davriga nisbatan 22,3 foizga oshgan. Yarim yillik natijalar farmatsevtika sanoatida ishlab chiqarish hajmi o‘sganini ko‘rsatmoqda.
Hududlar kesimida eng katta ishlab chiqarish hajmi Toshkent shahriga to‘g‘ri kelgan. Poytaxtda 1,8 trln so‘mlik farmatsevtika mahsuloti ishlab chiqarilgan.
Sirdaryo viloyati 443,6 mlrd so‘mlik ishlab chiqarish bilan ikkinchi o‘rinni egallagan. Toshkent viloyatida 226,4 mlrd so‘mlik mahsulot ishlab chiqarilgan.
Namangan viloyatida ishlab chiqarish hajmi 169,1 mlrd so‘mni tashkil etgan. Samarqand viloyatida 116,9 mlrd so‘m, Andijonda 71,4 mlrd so‘mlik farmatsevtika mahsuloti ishlab chiqarilgan.
Farg‘onada 53,4 mlrd so‘m, Surxondaryoda 49,3 mlrd so‘m, Qashqadaryoda 15,4 mlrd so‘mlik mahsulot ishlab chiqarilgan.
Xorazm viloyatida 12,1 mlrd so‘m, Buxoroda 7,8 mlrd so‘m, Qoraqalpog‘iston Respublikasida 3,5 mlrd so‘mlik farmatsevtika mahsuloti ishlab chiqarilgan. Jizzax va Navoiy viloyatlarida esa ishlab chiqarish hajmi 0,1 mlrd so‘mdan qayd etilgan.
Iqtisodiyot
Yangi boshlayotgan tadbirkorlar 5 mlrd so‘mgacha kreditni onlayn rasmiylashtirishi mumkin
Prezident Shavkat Mirziyoyevning tadbirkorlar bilan VI ochiq muloqotida biznes uchun barqaror o‘sish trayektoriyasini ta’minlashga qaratilgan yangi tashabbuslar e’lon qilindi.
Qayd etilishicha, banklar kredit portfelida kichik biznes ulushi 45 foizdan 63 foizga oshgan. 2026-yilning birinchi yarmida kichik va o‘rta biznesga 76,5 trln so‘m resurs ajratilgan.
Tadbirkorlar uchun «kredit xizmatlari yagona raqamli portali» ham ishga tushirildi. U orqali tadbirkor bitta ariza topshiradi, banklar esa mijoz uchun raqobat qiladi. Biznesni endi boshlayotganlar 5 mlrd so‘mgacha kreditni onlayn rasmiylashtirishi mumkin bo‘ladi.
Yangi tizimda biznesning turli bosqichlariga mos dasturlar joriy etiladi. Yangi tadbirkorlar uchun «Biznes start», ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yganlar uchun «Biznes lift», yangi o‘sish bosqichiga o‘tayotganlar uchun «Biznes yuksalish» dasturlari ishlaydi.
«Biznes start» doirasida tadbirkorlarga sun’iy intellekt yordamida loyiha ishlab chiqish, kredit hujjatlari va hisobotlarni yuritish o‘rgatiladi.
Bu maqsadlar uchun 100 mlrd so‘m ajratiladi. Dastur doirasida tadbirkorlarga tayyor biznes-reja hamda 200 mln so‘mgacha garovsiz kredit berish nazarda tutilmoqda.
Yangi yondashuvda tadbirkorlikni faqat kredit bilan ta’minlash emas, balki biznesning keyingi bosqichlarida ham qo‘llab-quvvatlash maqsad qilingan.
Prezident Shavkat Mirziyoyev bu tizimning maqsadini shunday ifodaladi: «Tadbirkorga kredit berish emas, uni birinchi qadamidan katta biznesga aylangunicha boshidan oxirigacha qo‘llab-quvvatlaydigan kompleks tizim yaratamiz».
Shavkat Mirziyoyev AQSh kongressmenlari delegatsiyasini qabul qildi
O‘zbek tilini o‘qitish bo‘yicha muhim tadbir tashkil etildi
Buxoro viloyati hokimiga birinchi o‘rinbosar tayinlandi
-
Iqtisodiyot5 days ago
O‘zbekiston qaysi davlatlarga ko‘proq eksport qilmoqda?
-
Siyosat17 hours ago
Илҳом Алиев Тошкентда тантанали кутиб олинди
-
Iqtisodiyot5 days ago
Mikro GESlarni loyihalash va qurish tartibi soddalashtiriladi
-
Mahalliy2 days ago
O‘zbekistonda 10-sinf o‘quvchilari o‘qishini texnikumga ko‘chirishi mumkin bo‘ladi
-
Iqtisodiyot4 days ago
Yangi boshlayotgan tadbirkorlar 5 mlrd so‘mgacha kreditni onlayn rasmiylashtirishi mumkin
-
Jamiyat3 days ago
O‘zbekistonda endi uylarni «rassrochka»ga olib bo‘lmaydimi?
-
Iqtisodiyot5 days agoO‘zbekistonning kuzatilmaydigan iqtisodiyoti 245,5 trln so‘mga yetdi
-
Mahalliy5 days ago
Talabalar uchun o‘quv yili qachon boshlanishi aniq bo‘ldi