Jamiyat
To‘rt marta sudlangan gazeta
U o‘z faoliyatini atigi ikki oy va bir hafta davom ettirgan bo‘lsa-da, ziyolilar e’tiborini qozonib, hukumat va aqidaparast ulamolar, tanqidni jini suymaydigan kishilar quvg‘iniga uchradi. Natijada to‘rt marta sudga berilib, mol-mulki musodara qilindi. U o‘zbek matbuotiga asos solgan Ismoil Obidiyning «Taraqqiy» gazetasi edi…
Turkistonda dastlabki matbuot nashri chor Rusiyasi bosqinchilarining rus tilida chop etiladigan «Turkestanskiye vedomosti» gazetasi bo‘lib, u 1870 yilning 28 aprelidan 1917 yilning 15 dekabrigacha bo‘lgan faoliyati davrida asosan mustamlakachilar siyosati va mafkurasini targ‘ib qilgan. Aynan o‘zbek va qirg‘iz tillarida chop etilgan «Turkiston viloyatining gazeti» ham «Turkestanskiye vedomosti»ning o‘zbekcha nusxasi bo‘lib, farqi mustamlakachilarga xizmat qilayotgan mahalliy ijodkorlar tomonidan tayyorlanib, nashr etilayotganida edi.
Zero, targ‘ibu tashviq ham mustamlakachilar mafkurasi bo‘yicha bo‘lib, «…vedomosti»dan o‘zbekcha chiqayotganligi bilan ajralib turardi.
Cho‘lpon ta’biri bilan aytganda, «Turkiston viloyatining gazeti» istilo etilgan generallar tarafidan nashr etilgan, ruslig‘ning shavkat va saltanatini ko‘hna madrasalarning tumtaroq tili ila osmonlarga chiqargan bir gazeta edi».
Avloniy esa «…bu gazeta Turkiston o‘zbeklari uchun birinchi gazeta bo‘lg‘oni kabi yerlik xalqni razolat, safolatga boshlag‘on tarixiy bir qora guruh gazeta… Bu maorif madaniyatiga dushmon bo‘lg‘oni hamda tabiiy el orasig‘a bid’at, xurofot tarqatishqa bor kuchi bilan kirishgan va bu yo‘lda bir qancha muvaffaqiyatlarga uchrag‘on edi», deya jadidlar nuqtai nazaridan «Turkiston viloyatining gazeti»ga baho bergandi.
Shunday vaziyatda bor haqiqatni yozadigan, milliy kayfiyatni ifodalaydigan sof o‘zbekcha nashrga ehtiyoj tug‘ilayotgan edi. Zero, bu paytga kelib, Behbudiy, Avloniy, Cho‘lpon, So‘fizoda va yana ko‘plab qalamkashlar matbuot maydonida qad rostlab turar, ularning «Turkiston viloyati gazeti»ga yozganlari missioner Ostroumov tomonidan «qaychilanib» chiqarilar, ba’zi paytlarda esa chop ham etilmasdi.
Bularning barini ko‘rib, sezib yurgan va o‘zbek xalqining qarashlarini ifodalaydigan milliy gazetaga ehtiyoj tug‘ilganini anglagan Ismoil Obidiy 1906 yil 27 iyundan «Taraqqiy» nomli milliy o‘zbekcha gazetaga asos soldi. Gazeta Toshkentdagi V.Ilinning xususiy bosmaxonasida bosilib, O‘rta Osiyoga tarqatilgan.
Abdulla Avloniyning 1924 yil 24 iyundagi «Turkiston» gazetasida yozgan maqolasiga ko‘ra, «gazeta muharriri Ismoil Obidiyga Taraqqiy ismi berildi. Hozirgacha xalq Ismoil Obidiyning ismini Taraqqiy deb yuritadir. Bu gazeta elning eng suyub o‘qiydurg‘on bir gazetasi bo‘la oldi. Bu gazeta o‘sha zamon musulmon gazetalari ichida eng so‘li bo‘lib, hukumat va uning ma’murlarig‘a qarshi hujum ochdi. Bu gazeta yerlik yosh yozuvchilarg‘a sahifasidan keng o‘rin berdi. Istibdod hukumatining favqulodda saqlash (cherezvichayniy oxran) qo‘li bilan bu gazeta o‘ldirildi. Xalq oziqsiz qolib, uzoq vaqt jimjitlik hukm surdi».
Ismoil Obidiy 1880 yilda tug‘ilgan bo‘lib, hayoti davomida Sharqiy Turkiston, Qozon, Moskva, Toshkent shaharlarida yashagan, tatar, o‘zbek, arab, fors, uyg‘ur, rus tillarini biladigan o‘z davrining taraqqiyparvar ziyolilaridan bo‘lgan. Shuningdek, u nafaqat jurnalist, balki me’mor va rasom, tarjimon ham edi.
Garchi «Taraqqiy»ning 21 soni nashrdan chiqqan bo‘lsa-da, ularda Behbudiy, Munavvar Qori, Mulla Said Ahmad qizi Nozimaxonim, So‘fizoda, Shokir Muxtoriy, Bahrombek Davlatboyev kabilarning milliy ruhdagi xalqchil maqolalari chop etilib, o‘quvchilar hurmatini qozondi. Ro‘y berayotgan voqea-hodisalarni haqqoniy yozgani, chorizm siyosatini tanqid qilgani, jadidlarga qarshi bo‘lgan konservatizm qarashdagi qadimgi ulamolar qilmishlarini sharmanda qilgani sababli ham gazeta to‘rt marta sudga berilib, oxiri chor hukumati tomonidan nashr etish taqiqlab qo‘yildi.
Gazetada bosilgan quyidagi maqola va xabarlardagi lavhalarni kuzatib ham o‘zingiz «Taraqqiy»ning tutgan yo‘lini bilib olasiz:
«…dunyog‘a nima uchun kelgonini bilmay ilm va maorifg‘a aslo rag‘bat qilmay jonidin shirin bolalarini ko‘cha bako‘cha kezdurub bechora ma’sumni aziz umrini jaholat otashina yondiruvchi beahamiyat va bediyonat otalar ham oramizda oz emasdur. Ko‘p dindoshlarimizni ko‘rarmizki, o‘z farzandlarini aslo maktabga bermay orqalaridan ergashtirib ruslar eshigida o‘zlari kabi xizmatchilikg‘a o‘rgatub dunyo va oxiratni saodati o‘lg‘on ilm va maorifdin mahrum qilmoqdin hech bir ibo qilmaslar… Va bu jaholat xohishudirki, millat foydasi uchun jonini qurbon qilmoqqa loyiq arslon kabi yigitlarimiz butun millatni o‘ylaridan chiqarib iste’dod va g‘ayratlarini choyxona va pivoxonalarg‘a sarf etmakdadurlar» (gazetaning 1-sonidagi Munavvarqorining maqolasidan).
«…agar bizlarning maktablarimiz boshqa millat maktablari kabi bir nizomga qo‘yilib yaxshi muallimlik vazifasini lavozimcha ado qilurlik kishilardin muallimlar tayin qilinsa edi, ma’sum avlodlarimiz ruhiy hayotiga, dunyo va oxiratni saodatig‘a birinchi sabab o‘ladurg‘on ilm va maorifdin bu darajada mahrum o‘lmagiga sabab o‘lmas eduk…» (gazetaning 1-sonidagi maqoladan)
«…Madrasalarning ahvolin kimlar isloh qilurlar, ulamolar, qozilarning so‘zlaridan o‘tib, bir ish qilolmasliklari uchun bu janoblardan isloh umid qilmoq to‘qson yoshliq bir qari g‘ajuzadan farzand umid etmak qabilidandir» («Taraqqiy»ning 9-sonidagi maqoladan).
«Bizni Toshkentda ichkulik va pivoxo‘rlik chunon shoyi bo‘ldiki, bosh bekatlarimizdan boshlab, dumaxona ulug‘larigacha choy o‘rniga pivo iste’mol qilurlar. Na ulamolarimizdan, na hukumatlarimizdan bir kishi yo‘qki, yigitlarimizni ichkulik ichmoqdin man qilsalar. Davlat dumasig‘a vakil saylamoq uchun aholi tarafdin ko‘zlangan ulug‘ predsedatellarimiz ichkulik ichib, mast bo‘lib, aholi orasida beibo kezmakdalar. Ajabo! Buningday fasod axloq qanday noinsoflikdirki, aholiga va’z nasihat qilib, tazyiq qaytarmoq va qaytmog‘onni urub, so‘kib tazyiq bermoq vazifalari o‘lg‘on o‘g‘limiz o‘zlarini obro‘yini rus qizlari ila gostinisa zollarida barbod etmakdalar. Allohdan qo‘rqib, xalqdan uyolmaslar» (gazetaning 3-sonidagi maqoladan).
«Rus-yapon urushi va buning oqibatida jangga mablag‘ topmoqning eng oson yo‘li xalqqa turli soliqlar solib, undirib olish, xalqning og‘ir va mashaqqatli mehnati evaziga bunyodga kelgan ozgina mablag‘ni shu yo‘l bilan undan tortib olib, yana xalqni din va imonga taaullug‘i bor afsonalar bilan battar ozg‘urib, itoat qafasida tutadurlar» (3-son, 1-betidagi maqoladan).
«Taraqqiy»ning shu tarzda jamiyatni isloh qilish, muammolar ildizini axtarishga bo‘lgan urinishlari jadidchilik harakatining Qrimdagi asoschisi Ismoil Gaspirinskiyga, tatarlarning Qozondagi buyuk shoiri Abdulla To‘qayga ham yetib bordi. Qrimda yashayotgan buyuk ma’rifatparvar «Tarjimon» gazetasining 1906 yil 69-sonidagi maqolasida gazetani o‘qib quvonganini «Turkistonda bunday taraqqiyparvar bir gazetaga ko‘pdan beri ehtiyoj bor edi», deya baholagandi.
Ha, «Taraqqiy» ehtiyoj, zarurat bois dunyoga kelgan edi. Shu bois ham qisqa fursat ichida haqiqiy ma’noda qo‘lma-qo‘l bo‘lib ketdi. Ayniqsa, gazetada dumadagi deputatlarning ish jarayonidagi sustkashlik, madrasalarning qoloqligi, zamonaviy ta’lim-tarbiyadan uzoqlashib ketganligi kabi dolzarb mavzularda maqolalar berilishi chor mustamlakachilarini cho‘chitib qo‘ydi.
Ba’zi muttaasiblar va «Turkiston viloyatining gazeti» kabi mustamlakachilar mafkurasini ifodalovchi muxbirlar «Taraqqiy»ni obro‘sizlantirish yo‘lidan bordilar. Xususan, gazeta muharriri Ismoil Obidiy haqida, «muharirning asli ismi ma’lum emas, imzosi «Sayyid Ismoil» esa-da, o‘zi «Sayyid» bo‘lmasa kerak», deb qochiriqlar qildi va shu xildagi g‘iybatlar bilan «Taraqqiy»ni to‘xtatishga harakat qildilar. Toshkentdagi bunday vaziyat to‘g‘risida Ismoil Gaspirinskiy «Tarjimon»ning 1906 yil 117-sonida maqola yozib bu holatni «Noma’qul so‘zlar. Shahri Toshkandda 38 yildan beri rasmiy «Turkiston gazeti» nashr qilinadi. Muharriri ziyoli g‘o‘spo‘din Ostroumovdir. Ziyoli bir odamning qo‘l ostida bo‘lgan gazeta boshqa muharrirlar haqida bozor g‘iybatlariga o‘xshar narsalar yozmasligi lozimdir. «Taraqqiy» muharriri sayyidmi, emasmi, muhim emas, yozganlari muhimroq, shunga qarash kerak», deya baho berib o‘tgan, ahvol yaxshilanishiga umid qilgandi. Afsuski, bunday mutassibona qarashlar, mustamlakachilarning tazyiqi natijasida gazeta yopildi. Ziyo Saidning yozishiga ko‘ra, «Taraqqiy» qora guruh ulamolari bilan qattiq tortishib, ularning xalq orasida obro‘larini tushirishga harakat qildi. Ora-sira hukumatga ham tegib turdi. Mazkur «gunohlari» uchun 20-nomeriga yetganda, chor hukumati tomonidan musodara etilib, muharriri qamoqqa olindi».
Garchi shunday bulsa-da, Ismoil Obidiyning «Taraqqiy» gazetasi birinchi o‘zbek milliy matbuot nashri sifatida tarixda qoldi.
Umid Bekmuhammad,
tarix fanlari bo‘yicha falsafa doktori, dotsent.
Jamiyat
Tadbirkorlarga Belarusdagi sheriklar bilan qo‘shma tashabbuslarni boshlash vazifasi yuklatildi
Prezident Shavkat Mirziyoyev Belarusga tashrif davomida hududlararo hamkorlikni kengaytirish bo‘yicha erishilgan kelishuvlar ijrosiga doir taqdimot bilan tanishdi. Unda har bir hududdan 30 nafardan yetakchi tadbirkorni Belarusga olib borib, mahalliy sheriklar bilan qo‘shma tashabbuslarni boshlash vazifasi qo‘yildi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Taqdimotda qayd etilganidek, davlat rahbarining 8-9 iyul kunlari ushbu mamlakatga rasmiy tashrifi chog‘ida o‘zaro savdo hajmini 2 milliard dollarga yetkazish, mashinasozlik, qishloq xo‘jaligi, farmatsevtika, to‘qimachilik, yog‘ochni qayta ishlash va tibbiyot sohalarida umumiy qiymati 2 milliard dollarlik 310 ta loyiha va chora-tadbirni ro‘yobga chiqarish bo‘yicha muhim kelishuvlarga erishildi. Prezident ularni qisqa muddatda amaliy natijaga aylantirish, yangi korxonalar va ish o‘rinlarini tashkil etish, tadbirkorlar uchun zarur shart-sharoitlarni yaratish muhimligini ta’kidladi.
Belarusda investitsiya loyihalarini joylashtirish uchun taklif etilayotgan sanoat obektlari, davlat mulki va keng qishloq xo‘jaligi yerlari mavjud. Mamlakat hududining 40 foizini yoki 8 million gektarini qishloq xo‘jaligi maydonlari tashkil etadi.
Bu imkoniyatlar qo‘shma ishlab chiqarishlarni yo‘lga qo‘yish, agrar kooperatsiyani rivojlantirish, tadbirkorlik aloqalarini kengaytirish hamda fuqarolarni tashkiliy asosda ish bilan ta’minlash uchun mustahkam zamin yaratadi.
Bunda Belarusda ishlash yoki biznes yuritish istagidagi fuqarolar va tadbirkorlar ro‘yxatini shakllantirib, Belarus bilan oldindan kelishib, ish joyi, yashash sharoiti, loyiha uchun zarur bino va yer masalalarini hal etgan holda ularning borishini tashkil qilish zarurligi ko‘rsatib o‘tildi.
Taqdimotda Andijon va Vitebsk viloyatlari o‘rtasidagi hamkorlik doirasida bajarilgan ishlar haqida axborot berildi.
Ikki hudud o‘rtasida “yo‘l xaritasi” tasdiqlanib, aniq tashabbuslarni ro‘yobga chiqarish boshlangan. Ta’kidlanishicha, Andijon viloyatida yashovchi 255 kishining tashkiliy asosda Vitebskka borishi va bandligi ta’minlandi.
Shuningdek, 11 ta chorvachilik majmuasi negizida yangi loyihalarni yo‘lga qo‘yish bo‘yicha kelishuvga erishildi. Ularning har biri 200 boshdan 3 ming boshgacha qoramol parvarishlash imkoniyatiga hamda yetarli ozuqa maydonlariga ega.
“Andijon invest” kompaniyasi ishtirokida yirik chorvachilik kompleksi va sanatoriy majmuasi negizida investitsiya hamda ijtimoiy tashabbuslarni boshlash choralari ko‘rilmoqda.
Umuman, Vitebsk va Belarusning boshqa viloyatlarida chorvachilik, yog‘ochni qayta ishlash, logistika, savdo va xizmat ko‘rsatish yo‘nalishlarida umumiy qiymati 100 million dollardan ziyod bo‘lgan 30 ta yangi loyiha paketi shakllantirildi.
Xususan, Vitebsk viloyatida 3 ming bosh qoramolga mo‘ljallangan yirik sutchilik majmuasi, bir qator o‘rta hajmdagi chorvachilik xo‘jaliklari, yog‘ochni chuqur qayta ishlash va uning chiqindilaridan pellet ishlab chiqarish korxonasini tashkil etish rejalashtirilgan.
Prezident Andijon va Vitebsk viloyatlari o‘rtasida shakllangan hamkorlik modelini boshqa hududlar kesimida ham rivojlantirish bo‘yicha ko‘rsatmalar berdi.
Buxoro, Qashqadaryo, Navoiy, Namangan, Toshkent, Farg‘ona va Samarqand viloyatlari Belarusning Vitebsk, Mogilyov, Grodno, Gomel va Brest viloyatlariga biriktiriladi.
Sanoat va agrar obektlar negizida yangi ishlab chiqarishlarni tashkil etish, tadbirkorlik loyihalarini joylashtirish hamda aholi bandligini ta’minlash bo‘yicha alohida “yo‘l xaritalari” tasdiqlanadi.
Har bir hududdan 30 nafardan yetakchi tadbirkorni Belarusga olib borib, mahalliy sheriklar bilan qo‘shma tashabbuslarni boshlash vazifasi qo‘yildi.
O‘zaro savdoni jadallashtirish va yuk tashish xarajatlarini kamaytirish maqsadida zamonaviy logistika infratuzilmasini barpo etish masalalari ham ko‘rib chiqildi.
Yil yakuniga qadar “Belarus temir yo‘llari” bilan hamkorlikda Vitebsk viloyatidagi Orsha stansiyasida eksport-import yuklari uchun maqbul tariflar asosida xizmat ko‘rsatadigan intermodal logistika markazini ishga tushirish belgilandi.
Shuningdek, Belarus kompaniyalari bilan hamkorlikda ikki mamlakat o‘rtasida blok-poyezdlar qatnovini yo‘lga qo‘yish vazifasi qo‘yildi.
Fuqarolarni tashkiliy tartibda ishga joylashtirish masalasiga alohida e’tibor qaratildi.
Birinchi bosqichda Vitebsk va boshqa hududlardagi 13 ta korxonaga 1 ming 100 nafar O‘zbekiston fuqarosini tanlov asosida ishga joylashtirish rejalashtirilgan.
Sentabr oyidan boshlab har oyda 500 nafardan, jami 5 ming nafar andijonlikni Vitebsk viloyatida doimiy ish bilan ta’minlash ko‘zda tutilgan. Buning uchun Vitebsk shahrida Migratsiya agentligi vakolatxonasi ochiladi.
Tadbirkorlarga Belarusda hisobvaraq ochish, ustav fondiga mablag‘ o‘tkazish va loyihalariga moliyaviy resurslar olishda ko‘maklashish vazifasi qo‘yildi.
Vitebskda zamonaviy sutchilik majmuasi, yog‘ochni qayta ishlash zavodi va logistika kompaniyasini tashkil etish uchun zarur mablag‘larni qulay shartlarda ajratish bo‘yicha ko‘rsatmalar berildi.
Davlat rahbari har bir kelishuv aniq loyiha, yangi korxona, qo‘shimcha savdo hajmi va munosib ish o‘rniga aylanishi shartligini ta’kidladi.
Mutasaddilarga erishilgan natijalarni tizimli nazorat qilish va “yo‘l xaritalari” ijrosini tanqidiy tahlil qilib borish topshirildi.
Hozir o‘zini o‘zi band qilgan fuqarolar ixtiyoriy ravishda soliq to‘lamoqda. Keyinchalik bu majburiy bo‘lishi mumkin.
O‘zini o‘zi band qilgan shaxslarga ijtimoiy soliq to‘lashni majburiy qilish rejalashtirilmoqda. Bu haqda Iqtisodiyot va moliya vaziri o‘rinbosari Otabek Fozilkarimov «O‘zbekiston 24» telekanaliga bergan intervyusida ma’lum qildi.
«Hozir 2,8 million nafar o‘zini o‘zi band qilgan fuqarodan 800 mingga yaqini ixtiyoriy ravishda soliq to‘laydi. Pensiya jamg‘armasiga bazaviy hisoblash miqdorida (412 ming so‘m) to‘lov qilsa, ularga bir yillik ish staji avtomatik hisoblanadi. Mana shuni rag‘batlantirish maqsadida majburiy tartibda belgilash tizimini joriy qilmoqchimiz», dedi u.
Unga ko‘ra, fuqarolarning to‘lagan pullaridan Ijtimoiy sug‘urta jamg‘armasiga ajratmalar joriy qilinadi. Yangi tizimda kelgusida bola parvarishi yoki kasallik sabab nafaqa ta’tiliga chiqqanlarga nafaqa olish imkoniyati yaratiladi.
«Davlat rahbari shu bo‘yicha alohida topshiriqlar berdi, takliflarimizni ma’qulladi», dedi vazirlik rasmiysi.
Ta’kidlanishicha, hozir Pensiya jamg‘armasidan moliyalashtiradigan pensionerlar soni 4,3 milliondan oshgan. Ularga 2026 yilda jami 86 trillion so‘m to‘lash belgilangan. Bu jon boshiga oyiga o‘rtacha 1,66 million so‘mdan to‘g‘ri keladi.
Poytaxtda avtobus bekatlari buzilib, o‘rniga yangi tipdagilari o‘rnatilmoqda. Yangi bekatlar qishning sovuq, yozning jazirama kunlarida yo‘lovchilarga nima bera oladi? Soyasi yetmaganidan quyoshdan pana izlab o‘zini har yonga urayotgan odamlar bu yangilik haqida qanday fikrda? Kun.uz odamlarga mikrofon tutdi.
Toshkent shahrida jamoat transporti infratuzilmasini yaxshilash maqsadida boshlangan avtobus bekatlarini modernizatsiya qilish ishlari davom etmoqda. Poytaxt hokimligiga ko‘ra, hozirga qadar 1000 dan ortiq bekat yangilangan.
Joriy yil mart oyi boshida Toshkent shahar hokimi barcha bekatlarni yagona standart asosida bosqichma-bosqich modernizatsiya qilish to‘g‘risidagi qarorni imzolagan edi. Hujjatga ko‘ra, poytaxtdagi jami 2717 ta bekatdan 1185 tasi yangilanishi, shuningdek, ulardagi noqonuniy savdo shoxobchalari olib tashlanishi belgilangan.
Loyiha Yo‘l harakatini tashkil etish markazi (YHTeM) tomonidan muvofiqlashtirilib, davlat-xususiy sheriklik mexanizmi asosida amalga oshirilmoqda. Rasmiylarning ta’kidlashicha, yangi bekatlar platformalari tekis va to‘siqsiz bo‘lib, imkoniyati cheklangan fuqarolar uchun ham moslashtiriladi. Shahar bo‘ylab kunlik yo‘lovchilar oqimi hozirda 1,4 million kishini tashkil etmoqda va yil yakuniga qadar bu ko‘rsatkichni 2 million kishiga yetkazish rejalashtirilgan. Bu esa bekatlarning sig‘imi va qulayligiga bo‘lgan talabni yanada oshirmoqda.
Rasmiy ma’lumotlar ortida qanday amaliy holat mavjudligini aniqlash maqsadida Kun.uz muxbiri bir nechta bekatda bo‘lib, yo‘lovchilar fikri bilan qiziqdi.
So‘rovnoma davomida respondentlarning aksariyati yangi bekatlarning “ochiq” va “yupqa” konstruksiyaga ega ekanidan shikoyat qildi. Shuningdek, bekatlarning quyosh, yomg‘ir va boshqa noqulay ob-havo sharoitlaridan yetarli darajada himoya qila olmasligi asosiy muammolardan biri sifatida qayd etildi. Aksariyat yo‘lovchilar bekatlar zamonaviy dizaynga ega bo‘lsa-da, amaliy foydalanish nuqtayi nazaridan yetarlicha qulay emasligini ta’kidladilar. Ayniqsa, yoz oylaridagi yuqori harorat sharoitida soyabon maydonining kichikligi yo‘lovchilarga noqulaylik tug‘dirayotgani ta’kidlandi.
«Quyoshli kun, issiq kunlari quyoshni qop ketayotganligini sababli, sal kengaytirish ham kerak. Naves bo‘lsa yaxshi, odamlarga qulay bo‘ladi-da», — deya izohladi yo‘lovchilardan biri.
Yana bir respondent bekat konstruksiyasining amaliy jihatlariga e’tibor qaratib, shunday dedi:
«Bekatni orqa tarafiga o‘tib, avtobusni kutishga majbur bo‘lyapmiz. Bu ostanovkalar bittasi ham yaramas bo‘ladi, yomg‘ir-qorda odamlar hammasini urib tashlaydi».
So‘rovnoma ishtirokchilari tomonidan ko‘tarilgan yana bir muhim masala — bekatlarning raqamli axborot tizimlari bilan to‘liq jihozlanmaganidir. Xususan, GPS asosidagi real vaqt rejimida avtobuslarning harakatini ko‘rsatuvchi elektron monitorlarning yetishmasligi yo‘lovchilarda noaniqlikni yuzaga keltirib, kutish vaqtining ortishiga sabab bo‘lmoqda. Bu esa jamoat transportidan foydalanish qulayligiga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda.
«Bu yerda GPS yo‘q, bu yerda o‘zbekchilik, mana shu yo‘lga qarab, tomosha qilib o‘tirishadi».
Bekatlarda o‘rindiqlar sonining kamligi ham yo‘lovchilar tomonidan dolzarb muammo sifatida tilga olindi. Ayniqsa, yoshi katta fuqarolar, homilador ayollar hamda yosh bolalar bilan harakatlanayotgan yo‘lovchilar uzoq vaqt tik turishga majbur bo‘layotgani qayd etildi. Bu esa bekatlarning inklyuzivlik va qulaylik talablariga to‘liq javob bermayotganini ko‘rsatadi.
«Skameykalar ham ko‘paytirish kerak, chunki bu yerda yoshi katta odamlar qiynaladi, ko‘p oyoqda qolib ketishadi».
Intervyular davomida ayrim bekatlarda sanitariya holati va tozalik masalalari ham ko‘tarildi. Respondentlarning ta’kidlashicha, chiqindi qutilarining o‘z vaqtida bo‘shatilmasligi hamda bekat hududining muntazam tozalanmasligi umumiy muhit sifatiga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda. Bu holat nafaqat estetik ko‘rinishni, balki yo‘lovchilarning jamoat transporti tizimi haqidagi umumiy taassurotini ham yomonlashtirmoqda.
«Birinchidan, hozir bu yerni ko‘rganda holi kayfiyat tushib ketadigan darajada. Musur idishlari yo‘lida qaralmagan, toza emas».
12:12
44 darajali issiqda ish beruvchilarga yangi talablar qo‘yildi
Source link
Samarqand shahridagi banklardan biriga niqobli shaxs qora sumka ko‘targan holda kirib borgan. U o‘zida portlovchi modda borligini aytib, bank xodimlarini qo‘rqitgan. So‘ngra oynalarni sindirib, pul talab qilgan.
Samarqandda bankni o‘marmoqchi bo‘lgan shaxs qo‘lga olindi. Bu haqda Qo‘riqlash departamenti xabar berdi.
Ma’lum qilinishicha, holat 13 iyul kuni Samarqand shahridagi banklardan birida sodir bo‘lgan. Bankka qishki kiyimda, yuzini niqob bilan yashirgan va qora sumka ko‘targan shaxs kirib kelgan. U o‘zida portlovchi modda borligini aytib, bank xodimlarini qo‘rqitgan. So‘ngra oynalarni sindirib, pul talab qilgan.
Kelib tushgan tashvish xabari asosida voqea joyiga qo‘riqlash xizmati xodimlari yetib borgan. Ular niqobli shaxs bilan xavfsiz masofadan turib, muloqot qilishgan. Muzokaralardan so‘ng bosqinchi o‘z xohishi bilan taslim bo‘lgan va qo‘lga olingan. Hodisa oqibatida fuqarolarga zarar yetmagani bildirildi.
Holat yuzasidan Jinoyat kodeksining 164-moddasi (bosqinchilik) 4-qismi bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan.
Germaniyaning O‘zbekistondagi elchisi diplomatik missiyasini yakunladi
O‘zbekistonda mehnat ruxsatnomasisiz ishlagan xorijliklar javobgarlikka tortiladi
Tadbirkorlarga Belarusdagi sheriklar bilan qo‘shma tashabbuslarni boshlash vazifasi yuklatildi
-
Sport4 days agoIspaniya Belgiyani yengib, yarimfinalga chiqdi
-
Sport4 days agoAngliya-Norvegiya bahsi boshlanish vaqti kechiktirilishi mumkin
-
Jamiyat4 days agoBektemir tumanida «zakladchik»lar qo‘lga olindi
-
Jamiyat4 days agoDori narxini sun’iy oshirgan yuzlab dorixonalar aniqlandi
-
Jamiyat5 days agoJanubiy Koreya va AQShga noqonuniy migratsiya tashkil etmoqchi bo‘lganlar ushlandi
-
Iqtisodiyot4 days ago
17 mlrd so‘mdan ortiq davlat xaridlaridagi qonunbuzilishlar aniqlandi
-
Dunyodan4 days ago
Frantsiyada ko’pchilik qo’rqqan narsa yuz berdi.
-
Sport3 days agoInfantino yana JCh ishtirokchilari sonini oshirish g‘oyasi haqida gapirdi