Jamiyat
To‘rt marta sudlangan gazeta
U o‘z faoliyatini atigi ikki oy va bir hafta davom ettirgan bo‘lsa-da, ziyolilar e’tiborini qozonib, hukumat va aqidaparast ulamolar, tanqidni jini suymaydigan kishilar quvg‘iniga uchradi. Natijada to‘rt marta sudga berilib, mol-mulki musodara qilindi. U o‘zbek matbuotiga asos solgan Ismoil Obidiyning «Taraqqiy» gazetasi edi…
Turkistonda dastlabki matbuot nashri chor Rusiyasi bosqinchilarining rus tilida chop etiladigan «Turkestanskiye vedomosti» gazetasi bo‘lib, u 1870 yilning 28 aprelidan 1917 yilning 15 dekabrigacha bo‘lgan faoliyati davrida asosan mustamlakachilar siyosati va mafkurasini targ‘ib qilgan. Aynan o‘zbek va qirg‘iz tillarida chop etilgan «Turkiston viloyatining gazeti» ham «Turkestanskiye vedomosti»ning o‘zbekcha nusxasi bo‘lib, farqi mustamlakachilarga xizmat qilayotgan mahalliy ijodkorlar tomonidan tayyorlanib, nashr etilayotganida edi.
Zero, targ‘ibu tashviq ham mustamlakachilar mafkurasi bo‘yicha bo‘lib, «…vedomosti»dan o‘zbekcha chiqayotganligi bilan ajralib turardi.
Cho‘lpon ta’biri bilan aytganda, «Turkiston viloyatining gazeti» istilo etilgan generallar tarafidan nashr etilgan, ruslig‘ning shavkat va saltanatini ko‘hna madrasalarning tumtaroq tili ila osmonlarga chiqargan bir gazeta edi».
Avloniy esa «…bu gazeta Turkiston o‘zbeklari uchun birinchi gazeta bo‘lg‘oni kabi yerlik xalqni razolat, safolatga boshlag‘on tarixiy bir qora guruh gazeta… Bu maorif madaniyatiga dushmon bo‘lg‘oni hamda tabiiy el orasig‘a bid’at, xurofot tarqatishqa bor kuchi bilan kirishgan va bu yo‘lda bir qancha muvaffaqiyatlarga uchrag‘on edi», deya jadidlar nuqtai nazaridan «Turkiston viloyatining gazeti»ga baho bergandi.
Shunday vaziyatda bor haqiqatni yozadigan, milliy kayfiyatni ifodalaydigan sof o‘zbekcha nashrga ehtiyoj tug‘ilayotgan edi. Zero, bu paytga kelib, Behbudiy, Avloniy, Cho‘lpon, So‘fizoda va yana ko‘plab qalamkashlar matbuot maydonida qad rostlab turar, ularning «Turkiston viloyati gazeti»ga yozganlari missioner Ostroumov tomonidan «qaychilanib» chiqarilar, ba’zi paytlarda esa chop ham etilmasdi.
Bularning barini ko‘rib, sezib yurgan va o‘zbek xalqining qarashlarini ifodalaydigan milliy gazetaga ehtiyoj tug‘ilganini anglagan Ismoil Obidiy 1906 yil 27 iyundan «Taraqqiy» nomli milliy o‘zbekcha gazetaga asos soldi. Gazeta Toshkentdagi V.Ilinning xususiy bosmaxonasida bosilib, O‘rta Osiyoga tarqatilgan.
Abdulla Avloniyning 1924 yil 24 iyundagi «Turkiston» gazetasida yozgan maqolasiga ko‘ra, «gazeta muharriri Ismoil Obidiyga Taraqqiy ismi berildi. Hozirgacha xalq Ismoil Obidiyning ismini Taraqqiy deb yuritadir. Bu gazeta elning eng suyub o‘qiydurg‘on bir gazetasi bo‘la oldi. Bu gazeta o‘sha zamon musulmon gazetalari ichida eng so‘li bo‘lib, hukumat va uning ma’murlarig‘a qarshi hujum ochdi. Bu gazeta yerlik yosh yozuvchilarg‘a sahifasidan keng o‘rin berdi. Istibdod hukumatining favqulodda saqlash (cherezvichayniy oxran) qo‘li bilan bu gazeta o‘ldirildi. Xalq oziqsiz qolib, uzoq vaqt jimjitlik hukm surdi».
Ismoil Obidiy 1880 yilda tug‘ilgan bo‘lib, hayoti davomida Sharqiy Turkiston, Qozon, Moskva, Toshkent shaharlarida yashagan, tatar, o‘zbek, arab, fors, uyg‘ur, rus tillarini biladigan o‘z davrining taraqqiyparvar ziyolilaridan bo‘lgan. Shuningdek, u nafaqat jurnalist, balki me’mor va rasom, tarjimon ham edi.
Garchi «Taraqqiy»ning 21 soni nashrdan chiqqan bo‘lsa-da, ularda Behbudiy, Munavvar Qori, Mulla Said Ahmad qizi Nozimaxonim, So‘fizoda, Shokir Muxtoriy, Bahrombek Davlatboyev kabilarning milliy ruhdagi xalqchil maqolalari chop etilib, o‘quvchilar hurmatini qozondi. Ro‘y berayotgan voqea-hodisalarni haqqoniy yozgani, chorizm siyosatini tanqid qilgani, jadidlarga qarshi bo‘lgan konservatizm qarashdagi qadimgi ulamolar qilmishlarini sharmanda qilgani sababli ham gazeta to‘rt marta sudga berilib, oxiri chor hukumati tomonidan nashr etish taqiqlab qo‘yildi.
Gazetada bosilgan quyidagi maqola va xabarlardagi lavhalarni kuzatib ham o‘zingiz «Taraqqiy»ning tutgan yo‘lini bilib olasiz:
«…dunyog‘a nima uchun kelgonini bilmay ilm va maorifg‘a aslo rag‘bat qilmay jonidin shirin bolalarini ko‘cha bako‘cha kezdurub bechora ma’sumni aziz umrini jaholat otashina yondiruvchi beahamiyat va bediyonat otalar ham oramizda oz emasdur. Ko‘p dindoshlarimizni ko‘rarmizki, o‘z farzandlarini aslo maktabga bermay orqalaridan ergashtirib ruslar eshigida o‘zlari kabi xizmatchilikg‘a o‘rgatub dunyo va oxiratni saodati o‘lg‘on ilm va maorifdin mahrum qilmoqdin hech bir ibo qilmaslar… Va bu jaholat xohishudirki, millat foydasi uchun jonini qurbon qilmoqqa loyiq arslon kabi yigitlarimiz butun millatni o‘ylaridan chiqarib iste’dod va g‘ayratlarini choyxona va pivoxonalarg‘a sarf etmakdadurlar» (gazetaning 1-sonidagi Munavvarqorining maqolasidan).
«…agar bizlarning maktablarimiz boshqa millat maktablari kabi bir nizomga qo‘yilib yaxshi muallimlik vazifasini lavozimcha ado qilurlik kishilardin muallimlar tayin qilinsa edi, ma’sum avlodlarimiz ruhiy hayotiga, dunyo va oxiratni saodatig‘a birinchi sabab o‘ladurg‘on ilm va maorifdin bu darajada mahrum o‘lmagiga sabab o‘lmas eduk…» (gazetaning 1-sonidagi maqoladan)
«…Madrasalarning ahvolin kimlar isloh qilurlar, ulamolar, qozilarning so‘zlaridan o‘tib, bir ish qilolmasliklari uchun bu janoblardan isloh umid qilmoq to‘qson yoshliq bir qari g‘ajuzadan farzand umid etmak qabilidandir» («Taraqqiy»ning 9-sonidagi maqoladan).
«Bizni Toshkentda ichkulik va pivoxo‘rlik chunon shoyi bo‘ldiki, bosh bekatlarimizdan boshlab, dumaxona ulug‘larigacha choy o‘rniga pivo iste’mol qilurlar. Na ulamolarimizdan, na hukumatlarimizdan bir kishi yo‘qki, yigitlarimizni ichkulik ichmoqdin man qilsalar. Davlat dumasig‘a vakil saylamoq uchun aholi tarafdin ko‘zlangan ulug‘ predsedatellarimiz ichkulik ichib, mast bo‘lib, aholi orasida beibo kezmakdalar. Ajabo! Buningday fasod axloq qanday noinsoflikdirki, aholiga va’z nasihat qilib, tazyiq qaytarmoq va qaytmog‘onni urub, so‘kib tazyiq bermoq vazifalari o‘lg‘on o‘g‘limiz o‘zlarini obro‘yini rus qizlari ila gostinisa zollarida barbod etmakdalar. Allohdan qo‘rqib, xalqdan uyolmaslar» (gazetaning 3-sonidagi maqoladan).
«Rus-yapon urushi va buning oqibatida jangga mablag‘ topmoqning eng oson yo‘li xalqqa turli soliqlar solib, undirib olish, xalqning og‘ir va mashaqqatli mehnati evaziga bunyodga kelgan ozgina mablag‘ni shu yo‘l bilan undan tortib olib, yana xalqni din va imonga taaullug‘i bor afsonalar bilan battar ozg‘urib, itoat qafasida tutadurlar» (3-son, 1-betidagi maqoladan).
«Taraqqiy»ning shu tarzda jamiyatni isloh qilish, muammolar ildizini axtarishga bo‘lgan urinishlari jadidchilik harakatining Qrimdagi asoschisi Ismoil Gaspirinskiyga, tatarlarning Qozondagi buyuk shoiri Abdulla To‘qayga ham yetib bordi. Qrimda yashayotgan buyuk ma’rifatparvar «Tarjimon» gazetasining 1906 yil 69-sonidagi maqolasida gazetani o‘qib quvonganini «Turkistonda bunday taraqqiyparvar bir gazetaga ko‘pdan beri ehtiyoj bor edi», deya baholagandi.
Ha, «Taraqqiy» ehtiyoj, zarurat bois dunyoga kelgan edi. Shu bois ham qisqa fursat ichida haqiqiy ma’noda qo‘lma-qo‘l bo‘lib ketdi. Ayniqsa, gazetada dumadagi deputatlarning ish jarayonidagi sustkashlik, madrasalarning qoloqligi, zamonaviy ta’lim-tarbiyadan uzoqlashib ketganligi kabi dolzarb mavzularda maqolalar berilishi chor mustamlakachilarini cho‘chitib qo‘ydi.
Ba’zi muttaasiblar va «Turkiston viloyatining gazeti» kabi mustamlakachilar mafkurasini ifodalovchi muxbirlar «Taraqqiy»ni obro‘sizlantirish yo‘lidan bordilar. Xususan, gazeta muharriri Ismoil Obidiy haqida, «muharirning asli ismi ma’lum emas, imzosi «Sayyid Ismoil» esa-da, o‘zi «Sayyid» bo‘lmasa kerak», deb qochiriqlar qildi va shu xildagi g‘iybatlar bilan «Taraqqiy»ni to‘xtatishga harakat qildilar. Toshkentdagi bunday vaziyat to‘g‘risida Ismoil Gaspirinskiy «Tarjimon»ning 1906 yil 117-sonida maqola yozib bu holatni «Noma’qul so‘zlar. Shahri Toshkandda 38 yildan beri rasmiy «Turkiston gazeti» nashr qilinadi. Muharriri ziyoli g‘o‘spo‘din Ostroumovdir. Ziyoli bir odamning qo‘l ostida bo‘lgan gazeta boshqa muharrirlar haqida bozor g‘iybatlariga o‘xshar narsalar yozmasligi lozimdir. «Taraqqiy» muharriri sayyidmi, emasmi, muhim emas, yozganlari muhimroq, shunga qarash kerak», deya baho berib o‘tgan, ahvol yaxshilanishiga umid qilgandi. Afsuski, bunday mutassibona qarashlar, mustamlakachilarning tazyiqi natijasida gazeta yopildi. Ziyo Saidning yozishiga ko‘ra, «Taraqqiy» qora guruh ulamolari bilan qattiq tortishib, ularning xalq orasida obro‘larini tushirishga harakat qildi. Ora-sira hukumatga ham tegib turdi. Mazkur «gunohlari» uchun 20-nomeriga yetganda, chor hukumati tomonidan musodara etilib, muharriri qamoqqa olindi».
Garchi shunday bulsa-da, Ismoil Obidiyning «Taraqqiy» gazetasi birinchi o‘zbek milliy matbuot nashri sifatida tarixda qoldi.
Umid Bekmuhammad,
tarix fanlari bo‘yicha falsafa doktori, dotsent.
Jamiyat
Toshkentdan bir kunda 500 mingdan ortiq avtomobil chiqib ketdi
Bayram arafasida Toshkent shahrida yo‘l tarmog‘iga katta yuklama tushdi – 19 mart kuni atigi 11 soat ichida poytaxtdan 500 mingdan ortiq transport vositasi chiqib ketgan.
Toshkent shahar IIBB Yo‘l harakati xavfsizligi boshqarmasi ma’lumotiga ko‘ra, 19 mart kuni soat 09:00 dan 20:00 gacha bo‘lgan vaqt oralig‘ida 500 mingdan ortiq avtomobil poytaxt hududini tark etgan.
Ma’lum qilinishicha, bunday yuqori transport oqimi Ramazon hayiti bayrami va dam olish kunlari munosabati bilan aholining ommaviy ravishda shahardan chiqib ketishi bilan bog‘liq.
Shahardagi yo‘l harakati holati Yagona tezkor boshqaruv markazi orqali sutka davomida nazorat qilinmoqda. Mutaxassislar videokuzatuv tizimlari yordamida ko‘chalar, asosiy magistrallar hamda chiqish postlaridagi vaziyatni real vaqt rejimida kuzatib bormoqda.
Bayram kunlari ayrim hududlarda qisqa muddatli tirbandliklar kuzatilgan. Yo‘l harakatini tartibga solish va tirbandliklarning oldini olish maqsadida ichki ishlar organlarining qo‘shimcha kuch va vositalari jalb etilgan.
YHXB xodimlari haydovchilarni yo‘l harakati qoidalariga qat’iy rioya qilishga chaqirmoqda. Ayniqsa, shaharlararo yo‘llarda harakat jadalligi yuqori bo‘lgani sababli masofani saqlash va tezlik rejimini buzmaslik tavsiya etilmoqda.
Jamiyat
Turkiyada o‘zbekistonlik ayolga hujum qilindi: ikki erkak ushlandi
Turkiyaning Bodrum shahrida 36 yoshli O‘zbekiston fuqarosiga nisbatan jinoyat sodir etganlikda gumonlangan ikki nafar erkak qo‘lga olindi.
Foto: bodrumsicakhaber.com
Ma’lum qilinishicha, voqea Bodrumning Yalikavak tumanidagi Go‘kchebel mahallasida sodir bo‘lgan. Jabrlanuvchi ayol yo‘l chetida transport kutib turgan vaqtda, ikki nafar erkak bo‘lgan avtomobil to‘xtab, uni Turkbuku hududiga olib borishni taklif qilgan.
Yo‘l davomida haydovchi yo‘nalishni o‘zgartirib, ayolni qurilish obektiga olib borgan. Jabrlanuvchining aytishicha, u yerda erkaklar tomonidan kuch ishlatish tahdidi ostida jinoyat sodir etilgan.
Shundan so‘ng gumonlanuvchilar ayolning sumkasi, pul mablag‘lari va mobil telefonini olib, voqea joyidan yashiringan.
Og‘ir holatiga qaramay, jabrlanuvchi yaqin atrofdagi uylarga yetib borib, mahalliy aholidan yordam so‘ragan. U shifoxonaga yotqizilib, tibbiy va psixologik yordam ko‘rsatilmoqda.
Huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan olib borilgan tezkor tadbirlar natijasida gumonlanuvchilar — 24 va 25 yoshli ikki nafar erkak aniqlanib, qo‘lga olingan. Sud qarori bilan ular qamoqqa olindi.
Mazkur ish mahalliy huquqni himoya qiluvchi tashkilotlar nazoratida bo‘lib, tergov harakatlari davom etmoqda.
Jamiyat
Toshkentda 33,5 mlrd so‘mlik kontrabanda mahsulotlari aniqlandi
Toshkent shahrida o‘tkazilgan tezkor tadbirlar davomida katta miqdordagi noqonuniy import mahsulotlari fosh etildi. Ularning umumiy qiymati 33,5 mlrd so‘mni tashkil etadi.
Foto: Davlat xavfsizlik xizmati
Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish doirasida Davlat xavfsizlik xizmati va Bojxona qo‘mitasi xodimlari tomonidan o‘tkazilgan tezkor tadbirda xorijdan mamlakatga noqonuniy ravishda olib kirilgan mahsulotlar aniqlandi.
Xususan, Toshkent shahrida avtomobil ehtiyot qismlari savdosi hamda aholiga xizmat ko‘rsatish faoliyati bilan shug‘ullanuvchi ikki ta mas’uliyati cheklangan jamiyat tomonidan ijaraga olingan omborlar xolislar ishtirokida ko‘zdan kechirildi.
Tekshiruv jarayonida boshqa tovarlar niqobi ostida mamlakatga noqonuniy olib kirilgan, aksiz markasiga ega bo‘lmagan 29 turdagi 1 million 963 ming 964 quti tamaki mahsulotlari, shuningdek 4 turdagi 807 kilogramm oziq-ovqat mahsulotlari aniqlandi.
Ushbu mahsulotlar protsessual tartibda rasmiylashtirib olindi. Mutaxassislar xulosasiga ko‘ra, ularning umumiy qiymati 33,5 mlrd so‘mni tashkil etadi.
Hozirda mazkur holat yuzasidan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
Jamiyat
O‘zbekistonda 2025 yilda 48 nafar erkak 70 yoshdan keyin ota bo‘ldi
2025 yilda O‘zbekistonda jami 879 599 ta tug‘ilish qayd etildi. Shu tug‘ilishlar orasida 70 yoshdan oshgan 48 nafar erkakning ota bo‘lgani qayd etilgan.
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025 yil davomida mamlakatda 879 599 ta tug‘ilish rasman ro‘yxatga olingan.
Tug‘ilishlar otaning yosh guruhlari kesimida tahlil qilinganda, eng katta ulush 25–39 yoshli erkaklarga to‘g‘ri kelgan — 718 798 holat. 25 yoshgacha bo‘lgan otalar hissasi 97 917 nafarni tashkil etgan.
Shuningdek, 40–59 yoshli erkaklar 62 246 holatda ota bo‘lgan. 60 yosh va undan katta yoshdagi otalar soni esa 638 nafarni tashkil etib, ular orasida 70 yoshdan oshganlar 48 nafarni tashkil qilgan.
Mazkur ma’lumotlar tug‘ilishlar dinamikasida turli yosh guruhlaridagi erkaklar ishtirokini ko‘rsatadi.
Jamiyat
Ehson niqobi ostidagi xatar: terrorizmni moliyalashtirishdan saqlaning!
Insoniyat tarixida ehson va xayriya ishlari jamiyatni birlashtiruvchi, muhtojlarga yordam beruvchi ezgu qadriyatlardan biri hisoblanadi. Islom dinida ham muhtojlarga yordam ko‘rsatish, sadaqa va zakot ulashish insonning savobini ko‘paytiruvchi, jamiyatda mehr-shafqatni mustahkamlovchi amal sifatida ta’kidlangan.
Biroq so‘nggi yillarda ayrim jinoiy va ekstremistik guruhlar ana shu ezgu tushunchani suiiste’mol qilib, “ehson” yoki “xayriya” niqobi ostida terrorizmni moliyalashtirishga urinish holatlari kuzatilmoqda.
O‘tgan yilning kuz faslida Koreya telekanallari orqali Janubiy Koreyada soxta xayriya orqali 663 ming dollar miqdorida pul yig‘ib, terrorchilik faoliyatini moliyalashtirgan o‘zbekistonlik yigit ushlanganligi to‘g‘risidagi xabarlar keng tarqaldi.
Afsuski, so‘nggi yillarda ayrim jinoiy to‘dalar va ekstremistik guruhlar ushbu olijanob tushunchani suiiste’mol qilib, “ehson” niqobi ostida terrorizmni moliyalashtirishga urinmoqda. Xususan, o‘tgan yilning kuzida Janubiy Koreyada soxta xayriya tadbirlarini tashkil etib, 663 ming AQSh dollari miqdorida mablag‘ to‘plagan o‘zbekistonlik yigit qo‘lga olingani haqidagi xabarlar ushbu mamlakat ommaviy axborot vositalarida keng aks-sado berdi.
Ma’lum bo‘lishicha, 29 yoshli ushbu shaxs firibgarlik va aldov yo‘li bilan yig‘ilgan mablag‘larning bir qismini BMT tomonidan terrorchilik tashkiloti deb tan olingan “Katiba at-Tavhid val-Jihod” (KTJ) hamda “HAMAS” guruhlariga yo‘naltirgan.
Bundan tashqari, shu kunlarda OAVda Buxoroda terrorizmni moliyalashtirgan ota va o‘g‘il haqida xabarlar tarqaldi. Aniqlanishicha, Buxoro shahrida yashovchi, 1999-yilda tug‘ilgan shaxs yot g‘oyalar ta’sirida 2019-yilda Suriyadagi “Tavhid va jihod katibasi” xalqaro terroristik tashkiloti safiga borib qo‘shilgan va ijtimoiy tarmoqlar orqali jangarilarni qo‘llab-quvvatlash maqsadida xayriya pullarini yig‘ib kelgan. Bu ishga hatto otasini ham jalb qilgan.
Hozirda uning aldovlariga uchib, pul yuborgan 8 nafar shaxsga nisbatan Jinoyat kodeksining 155-3-moddasi, ya’ni terrorizmni moliyalashtirish aybi bilan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda. Ota esa sud hukmi bilan ozodlikdan mahrum etildi. Jinoyatchi o‘g‘ilga nisbatan qidiruv e’lon qilingan.
Mazkur har ikki holatda ham “ehson” deya yig‘ilgan pullarning oxiri borar manzili terrorchilarning cho‘ntagi bo‘lgan va ularning kayfi-safosiga sarflangan.
Bugungi kunda terrorchi tashkilotlar ham internet orqali musulmonlarga, G‘azo aholisiga yordam berishni niqob qilgan holda xayriya aksiyalarini tashkil etish orqali pul yig‘ib,ularning faoliyati moliyalashtirib kelishmoqda.
Rahmdil va saxovatpesha xalqimiz esa yuqoridagi kabi terrorchilik tashkilotlari tarafdorlarining aldoviga uchib, internetda e’lon qilingan norasmiy manbalarga “ehson” yuborishmoqda. Oqibatda o‘zlari bilmagan holda terrorizmni moliyalashtirishda ishtirok etgan jinoyatchiga aylanishmoqda.
Ta’kidlash lozimki, ayrim terrorchi tashkilotlar tomonidan yuqoridagi usullar orqali yig‘ilgan pullarning juda ham oz qismi, odamlarni ishontirish maqsadida ehsonga sarflanadi va ushbu holat videotasvirga olinib, ijtimoiy tarmoqlarda faol tarqatiladi. Natijada, ushbu videomateriallarni ko‘rgan fuqarolar ularga to‘liq ishonib, ehson sifatida pullarni yuborishmoqda.
O‘zbek xalqi bag‘rikeng va insonparvar, dini va e’tiqodiga sodiq. Yordamga muhtojlarga hamisha qo‘lidan kelguncha yaxshilik ulashishni, xayru ehson qilishni ezgu amal sifatida qadrlaydi. G‘azoga ko‘mak, musulmon birodarlarimizga yordam deb jinoyatchilarga sherik bo‘lib qolmaslik uchun ham davlatimiz tomonidan, mamlakat Prezidenti boshchiligida G‘azoni qayta tiklash borasida muhim vazifalar belgilanib, amalga oshirilayotganini bilish zarur.
Zero, ezgu niyat bilan qilingan ehson jamiyatni yaxshilikka yetaklashi kerak, zo‘ravonlik va adovatni moliyalashtirishga emas. Ushbu Muborak Ramazon oyida xalqimizni “zakot”, “fitr” ko‘rinishidagi “ehson” pullarni terrorchilik tashkilotlari a’zolariga yuborishlarining oldini olish maqsadida ogohlikka chaqiramiz!
«Bu ezgu maqsadga mening hissam qo‘shilsin, deb xayru ehson qilishni istagan kishilar O‘zbekiston Musulmonlari idorasi huzurida faoliyat yuritadigan “Vaqf” xayriya jamoat fondi orqali xayrli maqsadlarini amalga oshirsalar ayni muddaodir.
“Vaqf” jamoat fondiga tushgan mablag‘lar masjidlar va diniy ta’lim muassasalarini qurish va ta’mirlash, diniy o‘quv yurtlarini qo‘llab-quvvatlash, talabalar va olimlarga moddiy yordam berish, kam ta’minlangan oilalar, nogironlar va muhtojlarga yordam ko‘rsatish, haj va umraga boruvchilarga xizmatlarni tashkil qilishga sarflanadi. Bu ishlar esa xayriya pullari, zakot, fitr va sadaqalar orqali amalga oshiriladi.
Ehsonning eng afzali oilangga, qarindoshing, qo‘ni-qo‘shning, mahallang ahliga qilinganidir. Ehson — insonparvarlik va bag‘rikenglik ramzi. Uni suiiste’mol qilish esa jamiyat uchun katta xavf tug‘diradi. Shu bois har bir inson xayriya qilishda mas’uliyatli bo‘lishi, mablag‘lar haqiqatan ham muhtojlarga yetib borishiga ishonch hosil qilishi zarur.
-
Turk dunyosi4 days agoTurkiyaning Baykal K2 bir tomonlama hujumga uchragan uchuvchisiz samolyotining toʻda harakatini sinovdan oʻtkazdi
-
Jamiyat1 day ago
Tadbirkor boshpanasiz bo‘lgan 5 ta oilani uy-joy bilan ta’minladi
-
Jamiyat3 days ago
Ichki ishlar xodimlarining qo‘pol muomalasi va tergov sifatidan norozilik ko‘paygan – Prezident
-
Dunyodan1 day ago
Eron Hormuz boʻgʻozi orqali cheklangan oʻtishga ruxsat beradi
-
Siyosat21 hours agoSoʻnggi savdo maʼlumotlariga koʻra, Oʻzbekiston temir yoʻllari importi eksportdan 2,5 barobar koʻp
-
Iqtisodiyot2 days agopayme Tez QR orqali to‘lovni 3% keshbek bilan ishga tushirmoqda
-
Iqtisodiyot3 days agoMetandan go‘shtgacha. Narxi keskin oshgan mahsulot va xizmatlar
-
Iqtisodiyot4 days ago«Yomg‘ir va qorda ham foydalanishga tayyor bo‘ladi» – Toshkent-Andijon pulli yo‘li haqida nimalar ma’lum?
