Jamiyat
“To‘lqinli” yo‘llar: asfaltdagi do‘ngliklar bartaraf etiladimi?
O‘zbekiston yo‘llarida deformatsiyaga uchragan asfaltdagi to‘lqinsimon notekisliklar (xalq tilida “garmoshka”) ko‘p uchraydi. Ayrim joylarda bunday do‘ngliklarning balandligi haydovchini qo‘rqitib yuboradi va YTHlarga ham sabab bo‘ladi. Muammo shahar yo‘llarida ham, shaharlararo magistrallarda ham birdek dolzarb. Xo‘sh, gap asfaltning sifatidami yoki yuk mashinalarida? Kun.uz haydovchilar va mas’ullarga mikrofon tutdi.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
Bir necha yil oldin Qashqadaryoning Muborak tumanida asfalt yo‘lning to‘lqinsimon notekisligi (“garmoshka”) bor joyda mudhish YTH ro‘y berib, 8 kishi halok bo‘lgan edi. Va bu muammo hozir ham aktualligicha turibdi.
“Garmoshka”lar nafaqat shaharlararo yo‘llarda, balki shaharlar ichkarisida ham ko‘p uchraydi. Toshkent halqa yo‘lida Kun.uz bilan suhbatlashgan haydovchilardan biri bunday notekisliklar avariya xavfini oshirishini aytadi.
“Svetoforga yaqinlashayotganda mashinalar juda noqulay to‘xtaydi. Yoningizdagi mashina bo‘lsa, garmoshka hisobiga manyovr qilish qiyin. Yoki ayrimlar garmoshkani ko‘rib, birdan tormoz berib qoladi, avariyaviy holatlar yuzaga keladi”, – deydi suhbatdosh.
Toshkent avtovokzalidan viloyatlarga qatnaydigan taksichilar bilan ham suhbatda bo‘ldik.
“Garmoshkalar Sirdaryoda ko‘proq. Oldimizda qish, qishda unaqa narsalar juda ko‘p bo‘ladi. Garmoshkadan qochaman deb kimnidir qisib yuboradi yo turtib oladi, ag‘darilib ketadi, ballonlari dam qo‘yib yuboradi… O‘zim necha marta guvohi bo‘lganman. Men ham o‘tgan yili ballonimni yirtib oldim”, – deydi haydovchilardan biri.
“Jizzaxdan qatnaymiz. Trassaga chiqqandan keyin Toshkentga kelguncha juda ko‘p. Sirdaryoda, Baxtda bor, yamalar ko‘p. Ballonga zarar yetadi, diska qiyshayadi. Hozirgi ballonlar kamirsiz, bitta yamaga tushsak bo‘ldi, dam qo‘yyapti-da. Misol uchun, Baxtdan burilgandan keyin garmoshka juda ko‘p. Gagarindan Do‘stlikka borguncha ham yo‘llar o‘ta yomon, garmoshka. Avariya ko‘p bo‘ladi, toyib ketamiz. Oldingi yili shaxsan o‘zim shu betonkada garmoshkaning kasriga qoldim”, – deydi boshqa bir haydovchi.
“Samarqand, Ishtixonning yo‘li juda ham rasvo bo‘lib ketgan. Garmoshkasi juda ham ko‘p. Keyin Jizzaxga kirishdan to chiqishgacha mashinalarni sakratib yuboryapti. Garmoshka kelgan paytda birdan tormoz berib qo‘ysak, orqadan yetib olyapti. Odamlarimiz qo‘rqib, dod deb yuboryapti. Asosan, homiladorlar qiynalyapti. Men ham oilam bilan Toshkentdan Samarqandga borib kelishda 5-6 ta garmoshkaga tushdim. Ayolim homilador edi, borgandan vrachga ko‘rsatdik. “Ugrojayushchiy” deb bir haftalik “lecheniya” yozib berdi”, – deydi yana bir suhbatdosh.
“Buxoroda ham bor. Qiziltepa cho‘lida o‘tgandan keyin. Loyish betonkalarida. Biz borib yurganimiz uchun bilamiz, lekin bilmaydigan insonlarning ballonlari teshilib qoladi”, – deydi taksichilik bilan shug‘ullanuvchi vatandosh.
Mas’ullar nima deydi?
Transport nazorati inspeksiyasi Qurilish ishlarini nazorat qilish boshqarmasi bosh inspektori Doniyorxo‘ja Po‘latov yo‘llardagi notekisliklarga ko‘proq yuk avtomobillari sabab bo‘layotganini aytdi.
“Umumfoydalanuvdagi avtomobil yo‘llarida hosil bo‘layotgan siljishlarning asosiy sabablaridan bittasi – og‘ir yuk avtomobillari. Chunki ushbu qoplamalarning yuk ko‘tarish qobiliyati 13 tonnagacha mo‘ljallangan. Hozirgi vaqtda bitta o‘qiga 30 tonnagacha yuk olib harakatlanayotgan transport vositalari bor. 3 barobargacha og‘ir yuk tushishi natijasida asfaltda siljishlar, o‘yilishlar, buzilishlar hosil bo‘lyapti”, – deydi Po‘latov.
Uning so‘zlariga ko‘ra, sifatsiz bajarilgan qurilish ishlari ham notekisliklarga sabab bo‘lishi mumkin. Po‘latovning aytishicha, 2025 yilning 9 oyida 19 mlrd 300 mln so‘mlik sifatsiz yo‘lqurish ishlari aniqlangan. 2024 yilning xuddi shu davrida bu ko‘rsatkich 16,9 mlrd so‘m bo‘lgan.
Doniyorxo‘ja Po‘latovning aytishicha, inspeksiya yo‘llardagi do‘ngliklar aynan nimadan kelib chiqayotganini ilmiy asos bilan isbotlash taklifini tayyorlamoqda. Bu tez orada Avtomobil yo‘llari qo‘mitasiga taqdim etiladi.
“Bu taklifimiz siljishlar hosil bo‘lgan asfalt qoplamalarni tekshirishni ilmiy ish darajasigacha ko‘tarish. Bir necha obektlarni tanlab, rahbariyat bilan kelishdik. Shu obektlarda aynan nima sababdan shu holatlar yuzaga kelayotgani bo‘yicha Avtomobil yo‘llari qo‘mitasiga bevosita murojaat xatimizni tayyorlayapmiz. Avtomobil yo‘llari qo‘mitasi tarkibida ilmiy-tadqiqot instituti bor. Shu institutning professor-o‘qituvchilari va ilmiy xodimlaridan aynan shu holatga nima sabab bo‘layotgani bo‘yicha ilmiy asoslar so‘ramoqchimiz.
Chunki faqat yuk mashinasining harakatidan hosil bo‘lmasligi ham mumkin. Balki boshqa sabablar bordir. Balki asfalt-beton mahsulotimizning tarkibini o‘zgartirarmiz”, – deydi u.
Yo‘llardagi notekisliklarni kamaytirish uchun yuk avtomobillarining og‘irligini o‘lchaydigan statsionar va ko‘chma tarozilar tashkil etilgan. Lekin ularning soni ko‘p emas, respublika bo‘yicha 50 tacha. Transport nazorati inspeksiyasi axborot xizmati boshlig‘i Firdavs Xayriddinovning so‘zlariga ko‘ra, 100 tonnadan ortiq yuk bilan harakatlangan avtomobillar ham uchrab turibdi.
“Statsionar tarozilar Buxoro, Qoraqalpog‘iston Respublikasi va Qamchiq dovonidan chiqqanda bor. Ko‘chma tarozilar qayerda qoidabuzarliklar ko‘p bo‘lsa, o‘sha joyga o‘tkaziladi va reyd tadbirlari tashkil etiladi. 2025 yilning 9 oylik hisobotini oladigan bo‘lsak, 560 mingdan ziyod yuk avtomobillari tarozi nazoratidan o‘tkazilgan va ulardan 10 500 tasidan ortig‘i belgilangan me’yorlarni buzgani aniqlangan va ularga nisbatan ma’muriy choralar qo‘llangan.
Barcha davlatlarda yuk avtomobillariga qo‘yilgan me’yorlar bor. Yo‘l qanchalik sifatli qurilmasin, o‘sha me’yorga amal qilinmasa, tezda buziladi. Reydlar davomida 100 tonnadan ortiq yuk bilan harakatlanganlar ham qayd etilgan. Ko‘pincha reydlarda kuzatamiz, haydovchi tarozidan o‘tkazmasa ham yuki og‘irligini harakatlanayotgan payt biladi, chunki bu yuk avtomobilini haydashda ham bilinadi. Hammada ijtimoiy tarmoqlar bor, qayerdadir tarozi nazorati qo‘yilgan, deyishadi, keyin unga yaqin bo‘lgan joyda atayin to‘xtab turish holatlari bor”, – deydi Xayriddinov.
Uning qo‘shimcha qilishicha, dunyoning ko‘plab davlatlarida, xususan, O‘zbekiston yo‘llarida maksimal 44 tonnagacha bo‘lgan yuk bilan harakatlanish mumkin. Biroq hozircha buni doimiy nazorat qilish va barcha qoidabuzarlarni aniqlab, jarima qo‘llashning imkoni yo‘q. Xayriddinovga ko‘ra, 2026 yildan boshlab O‘zbekistonda vazn va hajm parametrlari nazoratining avtomatlashtirilgan WIM tizimi yo‘lga qo‘yiladi. U inson omilisiz bo‘lishi kutilmoqda. Hozirda shunday tizimlardan biri Toshkendagi “Rohat” post oldida qurilmoqda. Tizimlar bosqichma-bosqich ko‘payib borishi kutilyapti.
Bundan tashqari, kuni kecha jamoatchilik muhokamasiga qo‘yilgan hukumat qarori loyihasida, og‘irligi 44 tonnadan ortiq yuk avtomobillari uchun alohida davlat raqam belgilarini joriy etish ko‘zda tutilgan. Bu orqali eng og‘ir transportlarni yo‘llarda oson ajratib olish imkoni paydo bo‘ladi.
Inspeksiya vakili Doniyorxo‘ja Po‘latovga ko‘ra, respublika bo‘yicha ko‘chma tarozilar sonini oshirish choralari ham ko‘rilmoqda. Bu haqdagi taklif Avtomobil yo‘llari qo‘mitasiga kiritilgan.
Po‘latovdan do‘ngliklar hosil bo‘lgan yo‘llarni ta’mirlash masalasi haqida so‘radik. U bu ishga “O‘zavtoyo‘l” va yo‘l harakati xavfsizligi boshqarmalari vakolatli ekanini aytdi.
Koreya davlatiga ishga yuborish bilan bog‘liq firibgarlik holatlari aniqlandi.
Bosh prokuratura huzuridagi Departamentning Toshkent viloyati boshqarmasi tomonidan o‘tkazilgan tergovga qadar tekshiruvda fuqaro T.T. 12 nafar fuqaroning ishonchiga kirib, ularni Koreya davlatiga ishga yuborishini aytib, 38 000 AQSh dollarini firibgarlik yo‘li bilan qo‘lga kiritib, ushbu pullarni muqaddam Migratsiya Agentligida ishlagan A.A.ga (muqaddam JKning 168 va 211-moddalari bilan sudlangan) berganligi aniqlangan.
Departamentning Marg‘ilon shahri bo‘limi tomonidan o‘tkazilgan tergovga qadar tekshiruvda fuqaro I.R. (muqaddam sudlangan) 2 nafar fuqaroni Koreya davlatiga ishga yuborishini va’da qilib, ulardan jami 3 500 AQSh dollarini firibgarlik yo‘li bilan qo‘lga kiritganligi aniqlanib, ushbu pullar hisobidan 3 mln so‘mning qaytarilishi protsessual tartibda rasmiylashtirilgan.
Departamentning Dehqonobod tumani bo‘limi tomonidan o‘tkazilgan tergovga qadar tekshiruvda fuqarolar I.X. (muqaddam JKning 168-moddasi bilan sudlangan) va A.K. migratsiya agentligida ishlovchi tanishlari orqali fuqaro B.T.ni Koreya davlatiga ishga yuborishlarini aytib, 2 000 AQSh dollari va 36 mln so‘mni firibgarlik yo‘li bilan qo‘lga kiritganliklari aniqlangan.
Departamentning Xonobod shahri bo‘limi tomonidan o‘tkazilgan tergovga qadar tekshiruvda fuqaro A.A. (muqaddam JKning 168-moddasi bilan sudlangan) 3 nafar fuqaroni Koreya davlatiga ishga yuborishi uchun viza olib berishini aytib, 2 500 AQSh dollari va 11 mln so‘mni firibgarlik yo‘li bilan qo‘lga kiritganligi aniqlanib, ushbu pullar hisobidan 1 000 AQSh dollarining qaytarilishi protsessual tartibda rasmiylashtirilgan.
Departamentning Do‘stlik tumani bo‘limi tomonidan o‘tkazilgan tergovga qadar tekshiruvda fuqaro Yu.L. (muqaddam sudlangan) 11 000 AQSh dollari evaziga fuqaro U.F.ni migratsiya agentligida ishlovchi tanishlari orqali Koreya davlatiga ishga yuborishini va’da qilib, shundan 2 300 AQSh dollarini firibgarlik bilan qo‘lga kiritganligi aniqlangan.
Departamentning Bog‘ot tumani bo‘limi tomonidan o‘tkazilgan tergovga qadar tekshiruvda fuqaro X.K. 3 500 AQSh dollari evaziga fuqaro A.A.ni Koreya davlatiga ishga ketishi uchun o‘tkaziladigan imtihonlaridan ijobiy natijalar bilan o‘tkazib berishini aytib, kelishilgan puldan 1 000 AQSh dollarini firibgarlik yo‘li bilan qo‘lga kiritganligi aniqlangan.
Mazkur holatlar yuzasidan Jinoyat kodeksining tegishli moddalari bilan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari o‘tkazilmoqda.
O‘zbekiston prezidenti matbuot va OAV xodimlarini kasb bayrami bilan tabrikladi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Prezident Shavkat Mirziyoyev 27 iyun – Matbuot va ommaviy axborot vositalari xodimlari kuni munosabati bilan soha vakillariga bayram tabrigini yo‘lladi.
Davlat rahbari tabrigida mamlakatning bosma va internet nashrlari, teleradiokanallar, axborot va media xizmatlari, nashriyot hamda matbaa korxonalarida faoliyat yuritayotgan ijodiy va texnik xodimlar, jurnalistlar hamda soha faxriylarini samimiy qutladi.
Prezident jurnalistlarni o‘zining doimiy maslakdoshi va jonkuyar do‘sti deb bilishini ta’kidladi.
Qayd etilishicha, bu yilgi kasb bayrami milliy matbuot tarixidagi muhim sanalar – jadidlar tomonidan «Taraqqiy» gazetasi tashkil etilganining 120 yilligi hamda O‘zbekistonda ilk radioeshittirishlar boshlanganining 100 yilligi arafasida nishonlanmoqda.
Tabrikda so‘nggi yillarda mamlakatda so‘z erkinligini ta’minlash, ommaviy axborot vositalarini qo‘llab-quvvatlash, davlat organlari faoliyatining ochiqligini kengaytirish, axborot sohasini raqamlashtirish va zamonaviy mediamakonni shakllantirish bo‘yicha amalga oshirilgan ishlar qayd etildi.
Prezidentning ma’lum qilishicha, bugungi kunda mamlakatdagi qariyb 2 ming 700 ta ommaviy axborot vositasining 67 foizi, noshirlik sub’yektlarining 90 foizdan ortig‘i va matbaa korxonalarining 83 foizi nodavlat sektor hissasiga to‘g‘ri keladi. Shuningdek, joriy yilda nashriyotlarning ishlab chiqarish quvvati o‘tgan yilga nisbatan ikki barobar oshib, 15 ming nomdagi 60 milliondan ortiq nusxada kitob nashr etilgan.
Davlat rahbari axborot oqimi ortib, dipfeyk texnologiyalari keng tarqalayotgan sharoitda ishonchli manbalarga tayanish muhim ahamiyat kasb etayotganini ta’kidladi. Shu bilan birga, qisqa vaqt ichida 10 ming nafar yoshni qamrab oladigan zamonaviy media-ta’lim tizimi shakllantirilgani qayd etildi.
Shavkat Mirziyoyev erkin va mas’uliyatli, xalqchil jurnalistikani davlat va jamiyat taraqqiyotining muhim sharti deb atab, jurnalistlarning huquq va manfaatlarini himoya qilish, ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash, malakasini oshirish hamda mehnatini rag‘batlantirishga qaratilgan yangi chora-tadbirlar amalga oshirilishini bildirdi.
Shuningdek, prezident O‘zbekiston Jurnalistlar uyushmasi faoliyatini takomillashtirish, uning nufuzini oshirish va jurnalistlarni huquqiy hamda axborot-texnologik jihatdan qo‘llab-quvvatlash muhim vazifalardan biri ekanini ta’kidladi.
Tabrik so‘zi yakunida davlat rahbari kasb bayrami munosabati bilan davlat mukofotlariga sazovor bo‘lgan soha xodimlarini qutlab, barcha jurnalistlarga mustahkam sog‘liq, oilaviy baxt va ijodiy muvaffaqiyat tiladi.
Xorazm viloyatida jamoat transporti uchun to‘lovlar to‘liq elektron shaklga o‘tkaziladi. Bu haqda Transport vazirligi axborot xizmati xabar berdi.
Yangi tartib jamoat transportida ko‘rsatilayotgan xizmatlarning sifatini oshirish, to‘lovlar shaffofligini ta’minlash, sohaga raqamli texnologiyalarni keng joriy etish orqali yashirin iqtisodiyotni bartaraf etish, yo‘lkira haqini to‘lashda elektron to‘lov tizimlaridan foydalanishni rag‘batlantirish maqsadida joriy etilmoqda.
Elektron to‘lovga o‘tish ikki bosqichda amalga oshiriladi. Birinchi bosqich 2026 yil 1 iyuldan ShI-4, ShI-5, ShI-7, ShI-13, ShI-18, ShI-19 va ShI-28-sonli avtobus yo‘nalishlari hamda T1-sonli «Urganch shahri – Xiva shahri» trolleybus yo‘nalishini qamrab oladi.
Ikkinchi bosqichda qolgan avtobus hamda trolleybus yo‘nalishlarida belgilangan tartibda brutto-shartnomasi rasmiylashtirilgandan keyin yo‘lkira haqini to‘lashda naqd pulsiz to‘lov tizimi amaliyoti joriy etiladi va to‘lovlar faqat elektron tarzda qabul qilinishi yo‘lga qo‘yiladi.
2026-yil 1-aprel holatiga ko‘ra, O‘zbekistonda doimiy aholisi eng kam bo‘lgan hudud Navoiy viloyatidagi G‘ozg‘on shahri bo‘ldi. Milliy statistika qo‘mitasiga ko‘ra, bu yerda 9,5 ming nafar aholi istiqomat qiladi.
Top-10 talikdan Navoiy, Buxoro, Sirdaryo va Qoraqalpog‘iston Respublikasi hududlari o‘rin olgan.
Reytingning ikkinchi pog‘onasidan Navoiy viloyatining Tomdi tumani joy olgan. Bu yerda 15,3 ming nafar aholi yashaydi. Keyingi o‘rinda esa Sirdaryo viloyatidagi Shirin shahri qayd etilgan bo‘lib, uning aholisi 19,4 ming nafarni tashkil qiladi.
Shuningdek, Buxoro viloyatining Qorovulbozor tumanida 20,7 ming nafar, Qoraqalpog‘iston Respublikasining Bo‘zatov tumanida 21,8 ming nafar aholi istiqomat qiladi.
Ro‘yxatdan Jizzax viloyatidagi Yangiobod tumani ham o‘rin olgan. U yerda 30,6 ming nafar aholi yashaydi. Qoraqalpog‘istondagi Mo‘ynoq tumani aholisi esa 34,1 ming nafarni tashkil etgan.
Navoiy viloyatining Konimex tumanida 36,8 ming nafar, Qoraqalpog‘iston Respublikasining Taxtako‘pir tumanida 38,9 ming nafar aholi yashaydi. Reytingni Navoiy viloyatining Uchquduq tumani yakunlab, u yerda 39,9 ming nafar doimiy aholi qayd etilgan.
Soliq qo‘mitasi banklar tomonidan soliq organlariga axborot taqdim etish tartibiga oid qaror loyihasi yuzasidan jamoatchilikda paydo bo‘lgan savollarga munosabat bildirdi.
Qo‘mita ayrim ommaviy axborot vositalarida loyiha faqat jismoniy shaxslarning omonatlari bilan bog‘liq tashabbus sifatida talqin qilinayotganini qayd etdi. Rasmiy izohga ko‘ra, bunday yondashuv hujjat mazmunini to‘liq aks ettirmaydi.
Ta’kidlanishicha, loyihada soliq nazorati uchun zarur bo‘lgan ma’lumotlarni taqdim etish tartibi, muddatlari, shakllari va elektron formatini belgilash taklif etilmoqda. Shu bilan birga, hujjat soliq organlariga yangi vakolatlar bermaydi va bank hisobvaraqlariga erkin kirish imkoniyatini nazarda tutmaydi.
Soliq qo‘mitasiga ko‘ra, banklar ma’lumotlarni faqat qonunchilikda belgilangan holatlar va tartib doirasida taqdim etishi mumkin. Bu vakolatlar Soliq kodeksining 134-moddasida mustahkamlangan.
Shuningdek, «Bank siri to‘g‘risida»gi Qonunga muvofiq, soliq solish masalalariga oid ma’lumotlar belgilangan tartibda davlat soliq xizmati organlariga berilishi mumkin.
Qo‘mita soliq organlari tomonidan olingan ma’lumotlar soliq siri hisoblanishini ham eslatdi. Bunday ma’lumotlarni oshkor qilish, uchinchi shaxslarga taqdim etish yoki belgilangan maqsaddan tashqari ishlatish qonun bilan taqiqlangan.
Rasmiy bayonotda qayd etilishicha, banklar va soliq organlari o‘rtasidagi axborot almashinuvi mexanizmi xalqaro amaliyotda keng qo‘llaniladi. Xususan, Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti mamlakatlarida bunday tizimlar soliq shaffofligini ta’minlashning muhim vositalaridan biri hisoblanadi. O‘zbekiston ham Soliq maqsadlarida shaffoflik va axborot almashinuvi bo‘yicha global forumga qo‘shilgan.
Soliq qo‘mitasi qaror loyihasi hozirda jamoatchilik muhokamasiga qo‘yilganini ma’lum qildi. Idora fuqarolar, tadbirkorlar, ekspertlar va ommaviy axborot vositalari vakillarini muhokamada faol ishtirok etishga chaqirib, kelib tushgan takliflar hujjatni takomillashtirish jarayonida ko‘rib chiqilishini bildirdi.
“Ertangi o‘yin osonroq kechadi” – Kongo bilan o‘yin oldidan matbuot anjumani o‘tkazildi
Bosh vazir Netanyaxu g’azabda – nima uchun biz bilamiz
Qurilish materiallari korxonalariga 50 mln dollar ajratiladi
-
Sport4 days ago🔴 LIVE: AQSh-Eron muzokaralari va Starmer iste’fosi
-
Iqtisodiyot5 days agoO‘zbekiston qaysi mamlakatlarga ko‘proq mahsulot sotmoqda?
-
Siyosat5 days agoPrezident Mirziyoyev Ozarbayjon elchisini oʻz nihoyasiga yetgan “Mehnat Shufrati” ordeni bilan taqdirladi
-
Iqtisodiyot5 days agoMurojaatlar bo‘yicha eng salbiy ko‘rsatkichga ega bo‘lgan banklar ro‘yxati e’lon qilindi
-
Jamiyat5 days agoO‘zbekistonda aholiga tegishli avtomobillar soni qariyb 5 millionga yetdi
-
Siyosat4 days ago
O‘zbekiston uchun nimalar muhim? (video)
-
Dunyodan5 days ago
Eron Hurmuz bo‘g‘ozini yopishni rad etadi
-
Iqtisodiyot4 days ago
Octobank xalqaro hamkorlikni va global kapital bozorlariga kirishni kengaytirmoqda: TXIF-2026 natijalari