Jamiyat
Temiryo‘l muzeyida ovqatlanish shoxobchasi va attraksionlar ochilgani tanqidlarga sabab bo‘ldi
Toshkent temiryo‘l texnika muzeyi eksponatida ovqatlanish shoxobchasi ochildi. Muzeydagi ayrim joylar ijaraga berilib, bosqichma-bosqich boshqa lokomotivlar ham shunday qilinishi, hudud ko‘ngilochar maskanga aylanishi kutilmoqda. Rasmiylar bu orqali muzeyga ko‘proq odam kelishidan umidvor, jamoat faollari esa bundan norozi.
Ijtimoiy tarmoqlarda Toshkent shahrida joylashgan Temiryo‘llar texnika muzeyidagi poyezd vagonlaridan birida “Sosiskaxona bekati” nomli ovqatlanish shoxobchasi ochilgani haqida xabarlar tarqaldi. Ayrim faollar shoxobcha nomiga, ayrimlari esa muzey eksponatida bunday joy tashkil qilinganiga e’tirozlarini bildirib, post joylashdi.
Xususan, jurnalist Muhrim A’zamxo‘jayev muzey eksponatlarini “sosiskaxona”ga aylantirishni keskin qoralagan. U muzeylar daromad keltirishi uchun attraksionli bog‘ yoki yoki sosiskaxona-yu restoranlarga aylantirilishi shartmasligini yozgan.
“Boshlanishiga har bir eksponat haqida ko‘proq, qiziqroq axborot stendlarini qo‘yib chiqish mumkin, balki interfaolroq nimadir qilsa ham bo‘lar. Vokzallar, stansiyalar, umuman temiryo‘l faoliyatini yuqoridan ko‘rib, tushunishga yordam beradigan miniatyura shaharcha qurish mumkindir.
O‘zbekiston temiryo‘llarining eski vagonlarini — u tramvayniki bo‘ladimi, metroniki bo‘ladimi yoki poyezdniki, farqi yo‘q — “so‘yib tashlamay”, shu muzeyga yig‘aversa ham muzey yanada qiziqarli bo‘lardi. Masalan, juda ko‘pchilik metroning haydovchi o‘rniga o‘tirib ko‘rgisi kelsa kerak — buni muzeydan boshqa yana qaysi joyda qilish mumkin axir?” – degan A’zamxo‘jayev.
Ayni keys jamoatchilik muhokamasiga sabab bo‘lgach, “O‘zbekiston temiryo‘llari” AJ poyezd vagonida tashkil etilgan ovqatlanish shoxobchasidan “Sosiskaxona bekati” nomi olib tashlanganini, muzey hududida rekonstruksiya va obodonlashtirish ishlari davom etayotganini bildirdi.
Qayd etilishicha, shu kunga qadar muzeyda 7 ta bolalar attraksionlari ochilib, 60 metrli noyob musiqali favvora barpo etilgan, 4 ta yirik muzey eksponatlari tashqi va ichki tomondan restavratsiya qilinib, kafe va restoranlar faoliyati uchun moslashtirilgan.
Muzey parkka aylantirilyaptimi?
Kun.uz muzeyning attraksionli bog‘ga aylantirilayotganiga oid savollarga javob olish uchun “O‘zbekiston temiryo‘llari” AJ matbuot xizmati bilan bog‘landi.
Ma’lum qilinishicha, muzeyning ayrim hududlari tadbirkorlarga ijaraga berilgan, hozircha bitta poyezd vagonida ovqatlanish joyi ochilgan, bosqichma-bosqich bunday zonalar ko‘paytiriladi va bo‘sh yerlarga attraksionlar qo‘yiladi.
“Oldin 1 oyda atigi 10 ta odam kelardi, hozir endi 200-300 nafar odam kirib kelyapti. Bu ham muzey uchun katta ko‘rsatkich. Attraksion qo‘yilishi hali loyiha, u bo‘yicha tender o‘tkaziladi. Lokomotivlarning ichida sekin-sekin ovqatlanish shoxobchalari ochilmoqda. Odamlar uning ichiga kirib, atmosferani his qilib ovqatlanadi. Bo‘sh joylarga 1-2 ta attraksion qo‘yiladi, bo‘ldi.
Hozircha bitta lokomotivda “sosiskaxona” qilindi, daraxtlar ekildi, to‘liq obodonlashtirildi. Endi yosh bolalar lokomotivning ichiga kirib, mashinist bo‘lib, narsalarni ushlab, o‘rgana oladi. Kechasi joydagi chiroqlar ham yonyapti, sekin-sekin qilinyapti.
Muzeyning vagonlari o‘sha yerda turadi. Bundan tashqari, poyezdlar turmaydigan maxsus joyga 60 metrli musiqali favvora qilindi. Poyezdlar rekonstruksiya qilinib, [muzey bo‘ylab harakatlanishi uchun] bekatdan olib chiqildi”, – deydi AJ matbuot kotibi Alisher Boltaboyev.
“Markazdagi muzeylar o‘rni sotilib ketishi ehtimoli meni ko‘proq qo‘rqitadi” – iqtisodchi
Iqtisodiy tahlilchi Otabek Bakirov muzey uchun bunday loyiha konsepsiyasi tanlab olinishining asosini so‘rab yozmoqda. Uning fikricha, 200 kishiga yetgan mijozlar sosiska yegani kelyaptimi yo tarixiy texnikani ko‘rganimi, bu nuqta ham ahamiyatli.
Qolaversa, Bakirov muzeyning “tillaga teng yerlari” ovqatlanish shoxobchasi bahona xususiylashtirilishidan xavotir bildirgan.
“Yil o‘tib sosiskaxona o‘rnida dom yo biznes markaz qurvorishga, sosiskaxonaga yondosh muzeyni, aytaylik, Sergeliga ko‘chirib yuborishga bo‘lgan munosabat va e’tirozlar kuchi, albatta, avvalgidek bo‘lmaydi”, – deydi u.
Raqobat qo‘mitasi tomonidan 2026 yilning dastlabki sakkiz oyida o‘tkazilgan tekshiruvlar davomida 73 nomdagi mahsulot sifat va xavfsizlik talablariga javob bermasligi aniqlandi. Bu haqda qo‘mita matbuot xizmati xabar berdi.
Ma’lum qilinishicha, qo‘mita hamkor tashkilotlar bilan birgalikda chakana savdo nuqtalarida sotilayotgan xalq iste’moli tovarlarining sifat va xavfsizlik talablariga muvofiqligini tekshirish uchun muntazam ravishda nazorat xaridlarini o‘tkazib kelmoqda. Xarid qilingan mahsulotlar akkreditatsiyadan o‘tgan laboratoriyalarda tekshirilib, ularning davlat standartlari hamda normativ-texnik hujjatlar talablariga mosligi baholanadi.
Xususan, 2026 yilning sakkiz oyida 60 turdagi jami 558 nomdagi mahsulot laboratoriya ekspertizasidan o‘tkazilgan. Natijada ulardan 73 nomdagisi belgilangan normativ-texnik talablarga javob bermasligi ma’lum bo‘lgan.
Ushbu mahsulotlarni savdo rastalaridan qaytarib olish va qonunchilikka muvofiq choralar ko‘rish uchun tegishli materiallar O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi hamda Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qo‘mitasiga yuborilgan.
Qonunchilik palatasi deputatlari bugungi majlisida moliyaviy jarimalarni qo‘llash tartibini yengillashtirishga qaratilgan qonun loyihasini uchinchi o‘qishda qabul qilib, Senatga yubordi.
Hujjatga ko‘ra, tadbirkorlar jarima solish to‘g‘risidagi qaror topshirilgan kundan boshlab bir oy ichida jarimaning 50 foizini ixtiyoriy to‘lasa, qolgan qismini to‘lashdan ozod etilishi mumkin.
Shuningdek, jarimani 6 oy davomida bo‘lib-bo‘lib to‘lash imkoniyati nazarda tutilmoqda.
Agar jarima to‘g‘risidagi qaror bekor qilinsa yoki haqiqiy emas deb topilsa, noqonuniy undirilgan mablag‘ qaytariladi. Qaytarish kechiktirilgan taqdirda, Markaziy bank asosiy stavkasining uch yuzdan biri miqdorida foiz to‘lash tartibi joriy etiladi.
Hozircha bu qoidalar qonun loyihasida nazarda tutilgan, kuchga kirmagan.
O‘zbekistonda moda va dizayn sohasi uchun malakali mutaxassislar tayyorlashga ixtisoslashgan yangi davlat oliy ta’lim muassasasi tashkil etiladi.
Prezidentning 2026-yil 16-oktyabrdagi PQ–378-son qaroriga muvofiq, Toshkent xalqaro moda akademiyasi tashkil etiladi. Akademiya Yengil sanoatni rivojlantirish agentligi tizimida faoliyat yuritadi.
Yangi oliygoh Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti hamda Parij xalqaro moda akademiyasining qo‘shma ta’lim dasturi negizida tashkil etiladi.
Mazkur dasturda tahsil olayotgan barcha talabalar o‘qishini yangi akademiyada davom ettiradi. Bitiruvchilarga Toshkent xalqaro moda akademiyasining diplomi beriladi.
O‘quv jarayoni 2026/2027 o‘quv yilidan boshlanadi. Akademiyada xalqaro qo‘shma dasturlar bilan bir qatorda, mustaqil ta’lim dasturlari asosida bakalavr va magistrlar tayyorlashga ham ruxsat etiladi.
2027/2028 o‘quv yilidan boshlab to‘qimachilik, tikuvchilik, trikotaj va charm-poyabzal sohalarida korxonalar buyurtmasi asosida dual ta’lim joriy qilinadi. Bunda talabalar nazariy bilim olish bilan birga ishlab chiqarish jarayonlarida ham ishtirok etadi.
Shuningdek, yengil sanoat yo‘nalishidagi texnikumlarni muvaffaqiyatli tamomlagan, o‘rtacha bahosi akademiya belgilagan talabga javob beradigan bitiruvchilarga bakalavriatning uchinchi bosqichidan to‘lov-kontrakt asosida o‘qishni davom ettirish imkoniyati yaratiladi.
Akademiya bazasida davlat buyurtmasi asosida turli tashkilotlar uchun kiyim-bosh dizaynini ishlab chiqish va milliy brendlarni shakllantirish ham yo‘lga qo‘yiladi.
Qarorda xorijiy mutaxassislar va talabalarni jalb qilish uchun ko‘p martalik vizalar rasmiylashtirish tartibi ham nazarda tutilgan.
Bundan tashqari, 2028-yil yakuniga qadar davlat-xususiy sheriklik asosida 400 o‘rinli talabalar turar joyi quriladi. Ungacha akademiyaga o‘tkazilgan talabalar Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti yotoqxonasidan belgilangan tartibda foydalanishi mumkin.
Xorijda o‘zbek milliy taomlariga ixtisoslashgan restoran yoki oshxona tashkil etgan mahalliy tadbirkorlar ayrim xarajatlarining 50 foizigacha bo‘lgan qismini subsidiya sifatida qaytarib olishi mumkin.
Ushbu xizmat Turizm qo‘mitasi tomonidan my.gov.uz Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali bepul ko‘rsatiladi.
Subsidiya O‘zbekistonda davlat ro‘yxatidan o‘tgan va xorijda milliy restoran tashkil etgan tadbirkorlik subyektlariga ajratiladi.
Ariza topshirishda restoranning xorijiy davlatda ro‘yxatdan o‘tganini va binodan foydalanish huquqini tasdiqlovchi hujjatlar, sanitariya va yong‘in xavfsizligi talablariga muvofiqlik bo‘yicha ma’lumotlar taqdim etilishi kerak.
Shuningdek, restoranni tashkil etish bilan bog‘liq amalga oshirilgan xarajatlarni tasdiqlovchi hujjatlar, zaruratga qarab O‘zbekistondan mahsulot yetkazib berilganini tasdiqlovchi ma’lumotlar va ularning rasmiy tarjimasi so‘ralishi mumkin.
Restoranning ichki va tashqi ko‘rinishini aks ettiruvchi fotosuratlar ham arizaga ilova qilinadi.
Ariza my.gov.uz portali orqali elektron shaklda yuboriladi va 18 ish kuni ichida ko‘rib chiqiladi. Ijobiy qaror qabul qilinsa, subsidiya mablag‘lari 7 ish kuni ichida tadbirkorning bank hisobvarag‘iga o‘tkaziladi.
Arizada kamchiliklar aniqlangan taqdirda, tadbirkorga ularni bartaraf etib, hujjatlarni qayta taqdim qilish imkoniyati beriladi.
Qoraqalpog‘iston Respublikasidagi Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi huzuridagi «Sayg‘ochiy» kompleks landshaft buyurtma qo‘riqxonasida yovvoyi hayvonlarni suv bilan ta’minlash maqsadida beshta avtonom suv ichish tizimi o‘rnatildi.
Tashabbus Ekologiya qo‘mitasi tomonidan BMT Taraqqiyot dasturi (BMTTD) va Global ekologik jamg‘arma (GEF) bilan hamkorlikda «Aral Sea Wetlands» loyihasi doirasida amalga oshirildi.
Suv resurslari cheklangan Ustyurt cho‘li sharoitida qo‘shimcha suv manbalarining mavjudligi sayg‘oqlar va mahalliy faunaning boshqa vakillarini saqlab qolishda muhim ahamiyatga ega.
Avtonom tizimlar quyosh energiyasida ishlaydi va to‘liq avtomatlashtirilgan. Ularning har biri 3 kub metr sig‘imga ega suv havzalari, nasoslar, datchiklar va hisoblagichlar bilan jihozlangan. Bu markazlashgan elektr energiyasi va suv ta’minoti manbalariga doimiy ulanish zaruratisiz suvni barqaror yetkazib berish imkonini beradi.
Suv ichish tizimlari bilan bir qatorda hududga 10 ta kamera va 10 ta fototuzoq ham o‘rnatildi. Ular hayvonlarni sutka davomida kuzatish, harakatlanishi va suv ichish joylaridan foydalanishini qayd etish, shuningdek, populyasiyalar holatini keyingi monitoring qilish uchun ma’lumot to‘plash imkonini beradi.
Ustyurtning og‘ir tabiiy sharoitida yashaydigan sayg‘oqlar uchun qo‘shimcha suv manbalarining yaratilishi yovvoyi hayvonlar populyasiyalarini saqlash va tiklashda muhim ahamiyat kasb etadi.
Avtonom suv ichish tizimlarining o‘rnatilishi Ustyurtda bioxilma-xillikni asrash bo‘yicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlardan biri bo‘lib, zamonaviy kuzatuv vositalari orqali hayvonlar holatini monitoring qilish va zarur ma’lumotlarni to‘plash imkonini ham beradi.
