Sport
Temir odam
Yevropa chempionlar ligasida «PSJ» o‘z tarixida ilk bor g‘alaba qozondi. Tarixiy natijadan keyin asosiy qahramon sifatida jamoa bosh murabbiyi — Luis Enrike ko‘rsatildi.
Luis Enrike qizi vafot etgani uchun 10 yil avvalgi g‘alabali suratini takrorlay olmaydi. Ammo ’PSJ’ muxlislari bu fotosuratni o‘z bannerida aks ettirishdi.
Bundan 10 yil avval «Chempion» gazetasida Luis Enrike haqida «Temir odam» sarlavhali maqolam chop etilgandi. Unda Luchoning boshiga tushgan sinovlar, ularni qanday yengib o‘tgani haqida hikoya qilingandi. O‘sha maqola yozilganidan keyin ham hayot unga yanada qiyin sinovlarni berdi. Qanchalik og‘ir bo‘lmasin, u taslim bo‘lmadi. Taqdir zarbalaridan yiqildi, ammo oyoqqa turdi va boshini baland ko‘tara oldi.
Shu tobda matonatli inson haqidagi o‘sha hikoyani yana qayta e’lon qilishga qaror qildim. Toki bu ko‘pchilikka saboq bo‘lsin: haqiqiy g‘alaba — faqat maydonda emas, turli sinovlar qarshisida sinmaslikdir.
TEMIR ODAM
Uning hayoti o‘ziga xos murakkab marafondan, davomli sinovlardan iborat. U har doim shunday qiyinchiliklarga bardosh bergan, irodali bo‘lgan va oxir-oqibat uni yengib o‘tgan.
Futbolchilik faoliyatida «Sporting Xixon»da o‘zini ko‘rsatgani-yu, so‘ng «Real»ga taklif etilib, egnida Madrid libosi bo‘lsa-da, «Barselona» uning sevimli klubi ekanini yashirmagan Luis Enrike qator mashaqqatlarni yengib, o‘z maqsadiga erishganini ko‘pchilik yaxshi eslasa kerak. «Sporting»da hujumchi, «Real»da himoyachi, «Barselona»da yarim himoyachi. G‘alabaga erishish uchun shunday uzoq va sinovli yo‘l…
Luis Enrike «Real» klubi libosida
Lucho o‘z falsafasini, hayot yo‘lini shunday qurgani keyinchalik ma’lum bo‘ldi. Futbolni tark etgach, o‘zining temir irodasini yanada toblash maqsadidami yoki mukammallik yo‘lidami, avvaliga Avstraliyada syorfing bilan (Enrikening ko‘pincha qora ko‘zoynakda yurishining sababi ham shunda — u «syorfingchi ko‘zi», ya’ni pterigiy kasalligini orttirib olgan), keyinchalik dunyoning turli burchaklarida marafoncha yugurish va boshqa murakkab sport turlari bilan shug‘ullanadi.
Luis Enrike marafoncha yugurish musobaqasida.
Nyu-Yorkda bo‘lib o‘tgan dastlabki musobaqasida 42 kilometr masofani 3 soatu 14 daqiqayu 9 soniyada yugurib o‘tadi. Luis Enrike faqatgina marafon bilan kifoyalanmaydi. Parallel ravishda triatlon bilan ham shug‘ullanadi. Frankfurtda o‘tkazilgan Iron Man musobaqasida Lucho 3,8 kilometr masofani suvda suzib, 180 kilometrni velosipedda va 42 kilometrni yugurib o‘tadi va finishga 10 soat ichida yetib keladi. Bu hali hammasi emasdi.
Triatlon musobaqasida
2008 yili Enrike sahro marafonida ishtirok etishni maqsad qiladi. Musobaqa ishtirokchilari olti kun davomida Saxroi Kabir qumliklarida 250 kilometr masofani, o‘zi bilan barcha zarur narsalar — ovqat, suv, buyumlarni yelkasiga ko‘targanicha bosib o‘tishlari kerak edi. Lucho aqlbovar qilmas shart va sharoitdagi musobaqada finishgacha yetib boradi.
Sahro marafonida.
Kurashuvchanlik, mag‘lubiyatlardan ruhan sinmaslik, qaddini tutib, faqat va faqat olg‘a intilishni o‘zida toblagan Enrike, nihoyat futbolga qaytdi. Murabbiy bo‘lib qaytdi.
Uning murabbiylik faoliyati ham xuddi futbolchilik paytidagidek, marafoncha uslubda kechmoqda. Avvaliga «Barsa B»da tajriba orttirdi, so‘ng «Roma» va «Selta»da o‘z strategiyalarini takomillashtirib oldi. Intilishi va tanlagan yo‘li orqali asosiy maqsadiga — «Barselona» bosh murabbiyligiga erishdi.
«Barsa»ning hozirgi o‘yinlarini ko‘rgan muxlis va mutaxassislarning ko‘pchiligi bunday hujum triosi bilan istalgan murabbiy natija ko‘rsatgan bo‘lardi, deb hisoblaydi. Chetdan qaraganda shunday oson. Lekin bu yulduzlarni maydonda birlashtirish, o‘zaro jipsligini ta’minlashning o‘zi murabbiydan juda ko‘p narsani talab etadi. Yulduzli «Barselona» Gvardiola va Enrike oralig‘ida qanday holatda qolganini ko‘rdik. Yulduzlar ham qat’iyatli murabbiyga muhtoj ekaniga guvoh bo‘ldik.
Luchoning «Barsa»si ham marafoncha uslubda kurashadigan jamoaga aylandi. Mavsum startida kuch saqlanadi, strategiyalar aniq belgilanadi, finish yaqinlashgach, raqiblar birin-ketin ortda qoldiriladi. Bu reja Enrikega birinchi mavsumdayoq olti sovrindan beshtasini qo‘lga kiritish imkonini berdi.
Bu kurashda Lucho nafaqat raqiblarni, biroz buzilgan ichki muhitni, FIFAning taqiqi va tashqi bosimlarni yenggan holda g‘olib bo‘lganini alohida ta’kidlash kerak. Enrike o‘zi ishlashni istagan, boshqarishni orzu qilgan jamoasi bilan bugun dunyoning eng kuchli murabbiyi bo‘lib turibdi.
Futbolda ibtido va intiho doimo yonma-yon yuradi. Asosiysi, o‘z ortingdan qanday nom qoldirishing. Luis Enrike «Barselona» uchun qanday futbolchi bo‘lganini yaxshi bilamiz. Buning uchun statistikalarni titkilashimiz ham shart emas. Uning so‘nggi uchrashuvini yodga olsak, hammasini tushunib yetamiz.
Lucho 2004 yilning 16 mayida «Barsa» sardori sifatida futbol bilan xayrlashdi. Uchrashuvning 54-daqiqasida u almashtirilayotganda, sardorlik bog‘ichini yechishga uringan chog‘i «Kamp Nou» larzaga keladi, muxlislar uning ismini baralla kuylay boshlaydilar. Shu paytda bog‘ichini yechib, maydonni tark etishiga vaziyat yo‘l qo‘ymaydi — to‘p autga chiqmas, o‘yinda ha deganda to‘xtalish bo‘lavermasdi — xuddi ki hech kim, hatto taqdir ham uning futbolni tark etishini istamayotgandek edi, go‘yo.
Uning o‘rniga tushishi kerak bo‘lgan Mark Overmars ham maydon chetida uzoq kutib qoladi. Bu vaqt oralig‘ida stadionda «Luis Enrike! Luis Enrike!» deya yangragan olqishlar kuchaygandan kuchayardi. Nihoyat, o‘yinda tanaffus yuzaga keldi va Lucho zaxira o‘rindig‘i tomon yo‘l olar ekan, butun «Kamp Nou» o‘rnidan qo‘zg‘aldi, muxlislar tik turganicha uni davomli olqishlashdi. Raqib jamoa ham olqishlarga qo‘shildi. «Barsa» futbolchilari birin-ketin uning oldiga yugurib kelib, sardorga o‘z hurmati va minnatdorligini bildirishdi. Qat’iyatli Enrike bunday baxtdan o‘zini yo‘qotib qo‘ymaslikka harchand urinmasin, baribir o‘zini kuz yoshdan tiya olmagandi.
Uchrashuv tugab, ulkan stadionni muxlislar tark etib bo‘lishgan. Tribunalarda esa jamoa sardori uchun turli tilaklar bitilgan bannerlar, plakatlar osig‘lig‘icha turardi. Ulardan birida shunday oddiy jumla bor edi: «Hammasi uchun rahmat!»
Enrikening futbolchilik davrida uzoq kutgan eng katta g‘alabasi shu edi. U murabbiylik faoliyatidayam deyarli shu yo‘ldan ketyapti. Bu «marafon»da ham finishni yana xuddi shunday bosib o‘tishiga, shaxsan men ishonaman.
2016 yil, «Chempion» gazetasi
Yosinbek Odilov, Asadbek Samandarov va Mohidil O‘ktamjonova O‘zbekistonga oltin medallarni keltirdi.
Toshkentda 12-17 aprel kunlari Taekvondo WT bo‘yicha yoshlar o‘rtasidagi XV Jahon chempionati o‘tkazildi.
Nufuzli musobaqada O‘zbekiston yoshlar terma jamoasi 3 ta oltin, 2 ta kumush va 1 ta bronza medalini qo‘lga kiritdi.
Dastlabki oltin medalga -48 kg vazn toifasida Yosinbek Odilov ega chiqdi. U finalda o‘monlik Dovud Al-Yusufiyni mag‘lub etdi.
-51 kg vazn toifasida Asadbek Samandarov finalda tunislik Malik Mukroniy ustidan g‘alaba qozonib, oltin medalga sazovor bo‘ldi.
-63 kg vazn toifasida Mohidil O‘ktamjonova finalda italiyalik Sofiya Frassikani yengib, oltin medalni qo‘lga kiritdi.
Shuningdek, -68 kg vazn toifasida Ayubxon Nabiyev, +78 kg vazn toifasida Alisher Pak kumush medalga sazovor bo‘ldi.
-45 kg vazn toifasida Shohjahon Xolmurodov bronza medalini qo‘lga kiritdi.
Eron klublari mashg‘ulotlarni qayta boshlashga tayyorgarlik ko‘rmoqda va legionerlarni yig‘inlarga chaqirmoqda.
Eurasia Football xabariga ko‘ra, Eron chempionatida ishtirok etayotgan kamida ikki nafar xorijlik futbolchiga mamlakatga qaytish va o‘z jamoasiga qo‘shilish taklifi bilan rasmiy xatlar yuborilgan. Hujjatlarda qayd etilishicha, yaqinda o‘t ochishni to‘xtatish va vaziyat asta-sekin barqarorlashgandan so‘ng, klublar mavsumga tayyorgarlikni qayta boshladilar.
«Barcha o‘yinchilarimiz va xodimlarimizning xavfsizligi va farovonligi bizning eng ustuvor vazifamiz bo‘lib qolmoqda. Biz vaziyatni diqqat bilan kuzatib bormoqdamiz va qaytishingizga xavfsiz va professional muhit yaratish uchun barcha zarur choralarni ko‘rishni ta’minlash uchun tegishli organlar bilan muvofiqlashtirmoqdamiz», deyiladi futbolchiga yo‘llangan xatda.
Shu bilan birga, ichki chempionatni davom ettirish bo‘yicha yakuniy qaror hali qabul qilinmagan. Manba ma’lumotlariga ko‘ra, Eron futbol federatsiyasi va klublar rahbariyati musobaqani muddatidan oldin yakunlash yoki uni qayta boshlash variantini ko‘rib chiqmoqda. Dastlabki ma’lumotlarga ko‘ra, qaror aprel oyining oxirigacha qabul qilinishi mumkin.
Mamlakatdagi vaziyatning keskinlashuvi fonida xalqaro turnirlarni boykot qilish ehtimoli haqidagi bayonotlar ham yangradi. Xususan, rasmiylar jahon chempionatida ishtirok etishdan bosh tortish, klublar va terma jamoalarning bir qator mamlakatlarga chiqishini cheklash haqida gapirishni boshladi. Biroq bu masalalar bo‘yicha rasmiy qarorlar qabul qilinmadi. Shu tariqa, «Traktor» Saudiya Arabistonida Osiyo Chempionlar ligasi pley-off o‘yinini o‘tkazdi, terma jamoa esa yozda Shimoliy Amerikada bo‘lib o‘tadigan jahon chempionatiga tayyorgarlikni boshladi.
Ayni paytda Eron klublari ro‘yxatida 40 nafar legioner, jumladan, besh nafar o‘zbekistonlik (Jaloliddin Masharipov, Oston O‘runov, Rustam Ashurmatov, Odil Hamrobekov, Igor Sergeyev), ikki nafar tojikistonlik va bir nafar qirg‘izistonlik futbolchi bor. Harbiy qarama-qarshilik boshlanganidan so‘ng, xorijiy o‘yinchilar mamlakatni shoshilinch ravishda, ko‘pincha Turkiya va Ozarboyjon bilan chegaralar orqali tark etgan.
Kiprda o‘tkazilgan Xalqaro shaxmat federatsiyasi Nomzodlar turniri g‘olibi prezident tomonidan taqdirlandi.
Kiprda o‘tkazilgan Xalqaro shaxmat federatsiyasi Nomzodlar turnirida g‘alaba qozongan Javohir Sindarov prezident farmoniga ko‘ra, «Mehnat shuhrati» ordeni bilan mukofotlandi.
«O‘zining yuksak intellektual salohiyati va professional mahoratini yaqqol namoyon etib, dunyoning eng kuchli grossmeysterlari orasida rekord natijalar ko‘rsatgani va muddatidan oldin g‘oliblikni qo‘lga kiritgani uchun shaxmat bo‘yicha O‘zbekiston milliy terma jamoasi a’zosi Sindarov Javohir Sanjarbekovich «Mehnat shuhrati» ordeni bilan mukofotlansin», deyiladi farmonda.
Eslatib o‘tamiz, 20 yoshli grossmeyster Kiprda o‘tkazilgan Xalqaro shaxmat federatsiyasi Nomzodlar turnirida g‘alaba qozonib, shaxmat toji uchun hindistonlik Gukesh Dommaraju bilan kurashish imkoniyatini qo‘lga kiritgan edi.
O‘zbekiston jahon shaxmatidagi bunday ustunlikka qanday qilib erishdi? Shaxmatga ixtisoslashgan «e2e4» kanali ushbu savolga javob izlab ko‘rdi.
O‘ttiz sakkiz million aholiga ega mamlakat 2022-yildan beri gigantlar uddalay olmagan ishni qilmoqda. Ular shunchaki olimpiadani yutibgina qolmay, konveyer kabi vunderkindlarni yetishtiradigan tizimni yaratdilar. Bugun biz bu tizimni ipidan ignasigacha ko‘rib chiqamiz. Uch qahramon, uch taqdir, bir maqsad – shaxmat toji!
Agar O‘zbekistonning bugungi oltin avlodini tasodif deb o‘ylasangiz, qattiq adashasiz. Buni tushunish uchun o‘tmishni bilish kerak. O‘zbekistonda 2004-yili aqlbovar qilmas voqea yuz berdi. Toshkentlik Rustam Qosimjonov ismli yosh yigitga hech kim jiddiy qaramagan edi, ammo u Tripolidagi jahon chempionatiga borib, g‘olib bo‘ldi. Bu G‘arb uchun shok holat edi. O‘shanda bu boshqa hech qachon takrorlanmaydigan bir martalik chaqnash, yagona holatdek tuyulgandi. Ammo o‘sha paytda O‘zbekiston hukumati haqiqiy shaxmat saltanatini qurishga qat’iy qaror qildi.
Toshkentda davlat rahbari tashabbusi bilan respublika ixtisoslashtirilgan bolalar-o‘smirlar shaxmat maktabi ochiladi. Bu oddiy to‘garak emas, elektron doskalar, kompyuterlar va dunyoning istalgan raqibi bilan onlayn o‘yinlar o‘ynash imkoniyatiga ega bo‘lgan yuzlab o‘rinli saroy edi.
2017-yili FIDE bu maktabni mintaqadagi eng yaxshisi deb tan oladi. «Bu sport emas, davlat siyosati», — deya ta’riflagan edi Rossiya shaxmat federatsiyasi prezidenti Andrey Filatov maktabga tashrifidan so‘ng. Yevropada shaxmat boy ota-onalarning farzandlari uchun shunchaki xobbiga aylanib borayotgan bir paytda, O‘zbekistonda istalgan mahalladan chiqqan bolakayni bu intellekt maskaniga yetaklab kelishadi. U yerda ovqatlantirishadi, mashq qildirishadi va buning hammasi bepul. Mana, poydevor. Endi esa bu poydevor qanday natijalarga asos bo‘lganini ko‘ring.
Nodirbek Abdusattorov. U eng kattasi va hozirgi kunda eng sovrindori. 8 yoshida maktab o‘quvchilari o‘rtasida jahon chempioni. 17 yoshida esa haqiqiy tarix yaratadi: rapid bo‘yicha Jahon chempionatida g‘olib chiqadi. Yarim finalda u bir necha yildan so‘ng shaxmat toji uchun kurashadigan Yan Nepomnyashiyni mag‘lub etadi. Eng muhimi, guruhda u Magnus Karlsenni ham dog‘da qoldiradi. O‘shanda shaxmat olami hayratda qolgandi. Kim bu o‘zbek yigiti?!
Javohir Sindarov. Da’vogarlar turnirida barcha nomdor raqiblarini ko‘rdim demasdan, jahon chempionligi sari shahdam qadam tashlayotgan yigit.
Nodirbek Yoqubboyev. Uni ko‘pincha uchlikdagi ortiqcha shaxmatchi deb atashadi, ammo bu noto‘g‘ri, chunki aynan Yoqubboyev bu jamoadagi favoritlarning bosh kushandasi. Bosiq, sovuqqon, hissiyotlarga berilmaydi. Reytingda u, to‘g‘ri, biroz pastroqda, lekin bu uning kuchsiz ekanini anglatmaydi.
Aynan shu uchlik 2022-yili imkonsiz tuyulgan ishni amalga oshirgan jamoaning asosiy o‘zagiga aylanishgandi.
2022-yil avgust. Hindiston, Chennay, 44-Butunjahon shaxmat olimpiadasi. 188 jamoa, jahon darajasidagi yulduzlar. O‘zbekiston – turnirdagi eng yosh terma jamoa. O‘rtacha yosh – 19. Ularning juda bo‘lsa o‘nlikdan joy egallashini bashorat qilishadi, undan ortig‘ini emas. Lekin ular nima qilishadi? Butun turnir davomida birorta ham o‘yinda yutqazishmaydi! Sakkizta g‘alaba, uchta durang va haqli chempionlik!
Prezident Shavkat Mirziyoyev ularga shaxsan qo‘ng‘iroq qilib, shunday deydi: «Sizlar – bizning eng katta boyligimiz, xalqimizning oltin fondisiz».
Keling, bir narsani qayd etib qo‘yaylik: hech kim jiddiy qabul qilmagan jamoa barcha favoritlarni mag‘lub etdi. Ammo raqiblar uchun eng dahshatlisi hali oldinda, chunki bu tasodif emas, bu faqat boshlanishi edi.
2025-yil. Jahon kubogi. Sayyoramizning 206 nafar eng kuchli shaxmatchisi jamlangan. Biz qanday manzaraga guvoh bo‘lyapmiz? Yarim finalda O‘zbekistonning ikki vakili: Javohir Sindarov va Nodirbek Yoqubboyev da’vogarlar turniriga ulardan qaysi biri borishini hal qilishyapti!
«Bu aqlbovar qilmas holat. Bir mamlakatdan, bir shahardan chiqqan ikki yigit butun jahon elitasini turnirdan chiqarib yubordi», – deya izoh berishgandi ekspertlar jonli efirda. Yarim finalda Sindarov kuchliroq chiqdi. Finalda uni xitoylik tajribali Vey I kutib turardi, biroq u ham Sindarovni to‘xtata olmaydi.
Javohir Sindarov shaxmat tarixidagi Jahon kubogining eng yosh g‘olibi. O‘sha paytda u bor-yo‘g‘i 19 yoshda edi va u 2026-yilgi da’vogarlar turniriga yo‘llanmani qo‘lga kiritadi. Ayni damda u ushbu turnirda muddatidan oldin g‘alaba qozonib, Gukesh bilan jang qilishga tayyorlanayapti. Qolganlar-chi? Nodirbek Yoqubboyev elitada. Abdusattorov-chi? Ha, u Jahon kubogidan erta chiqib ketdi, ammo darhol London Chess Classic superturnirida 7 imkoniyatdan 6,5 ochko to‘plab, g‘olib bo‘ldi. Bu tendensiyani his qilyapsizmi?
Kimdir bitta turnirda yutib, soyaga chekinayotgan bir paytda, o‘zbeklar shunchaki o‘rin almashishmoqda. Bugun Sindarov qirol, ertaga Abdusattorov, indinga Yoqubboyev. Bu jamoa emas, bu haqiqiy «shaxmat mafiyasi». Albatta, bu yaxshi ma’noda. Mamlakat ichidagi raqobat shu qadar kuchliki, ularning bo‘shashishga haqlari yo‘q.
Xo‘sh, nega O‘zbekiston maktabi eng yaxshisi? Chunki davlat har bir bola uchun ochiq bo‘lgan jahon darajasidagi infratuzilmani yaratib qo‘ygan. Shuningdek, o‘zbekistonliklar g‘alabalarga juda tashna. Ular juda uzoq vaqt soyada bo‘lishdi va hozir bu yigitlar butun dunyoga isbotlashni xohlashadi: biz ruslardan yomon emasmiz, biz hindlardan yomon emasmiz, biz hammadan yaxshiroqmiz. Albatta, yuqorida nomi tilga olingan uchlikning muvaffaqiyatlari butun mamlakat darajasini ko‘tarmoqda. Shaxmatga yangi bolalar kirib kelmoqda. Qancha ko‘p bola o‘ynasa, shuncha ko‘p kuchli shaxmatchilar yetishib chiqadi.
Shuningdek, bu borada xarakter ham muhim rol o‘ynaydi. O‘zbekistonliklar yulduz shaxmatchilardan qo‘rqishmaydi. Karlsen, Firuzja, Fabi – bular ular uchun shunchaki nomlar. Doskada barcha donalar bir teriladi va barchaning imkoniyati teng. O‘zbek shaxmatchilari buni yaxshi tushunishadi. Da’vogarlar turniri Sindarov hozirda yaqqol favoritlardan biri ekanini isbotladi. Ammo, men esa sizga bundan ham ko‘prog‘ini ayta olaman: katta ehtimol bilan, kelajakdagi jahon chempioni aynan u bo‘ladi.
«Arsenal» va «Yuventus» ning sobiq darvozaboni Aleksandr Manninger poyezd halokatida vafot etdi.
Avstriya terma jamoasining sobiq darvozaboni Aleksandr Manninger 16-aprel kuni ertalab poyezd halokatida vafot etdi. Tutto Mercato Web xabariga ko‘ra, baxtsiz hodisa mahalliy vaqt bilan soat 8:40 atrofida Avstriyaning Nussdorf am Haunsberg shahridagi nazoratsiz temir yo‘l kesishmasida sodir bo‘lgan.
Politsiya ma’lumotlariga ko‘ra, 48 yoshli sobiq darvozabonning mashinasi to‘g‘ridan-to‘g‘ri yaqinlashib kelayotgan poyezd oldida kesishmani kesib o‘tgan. Poyezd mashinani bir necha metrgacha sudrab borgan.
Mashinist va taxminan 25 yo‘lovchi jarohat olmagan.
Onlayn xaridlar uchun yangi bojxona to‘lovlari joriy etiladi
Eron AQSh va Isroilga yana bir zarba berishga tayyor
Sigaret tutaydi, miya esa so‘nadi…
-
Jamiyat5 days agoO‘zbekistonda erkin bond omborlari tashkil etiladi
-
Iqtisodiyot3 days ago
16-apreldan dollar sezilarli ravishda oshadi
-
Iqtisodiyot4 days ago
O‘zbekistonga kofe importi keskin kamaydi
-
Dunyodan4 days agoKreml Vengriya muxolifati yetakchisini tabriklashdan bosh tortmoqda
-
Dunyodan4 days ago
Prezident Tramp Hormuz blokadasi bilan bog‘liq tahdidli so‘zlarni aytdi
-
Dunyodan4 days ago
Dunyo “dahshatli” ish taqchilligiga duch kelmoqda
-
Sport3 days ago
Shavkat Mirziyoyev Sindorovni telefon orqali tabrikladi
-
Sport5 days ago«MYu» Kerrik boshqaruvi davrida ilk bor uyda yutqazdi