Connect with us

Iqtisodiyot

SpaceX tarixdagi eng yirik IPOʻni amalga oshirdi

Published

on


Amerikalik milliarder Ilon Maskka tegishli bo‘lgan SpaceX kompaniyasi tarixiy moliyaviy natijaga erishdi. Kompaniya o‘zining ilk ommaviy aksiyalar joylashtirish jarayoni (IPO) doirasida 555,6 million dona aksiyani har biri 135 dollardan sotib, jami 75 milliard dollar mablag‘ jalb qildi. Bu ko‘rsatkich IPO tarixidagi eng yirik natija sifatida qayd etilmoqda.

12 iyun kuni kompaniya aksiyalari Nasdaq birjasida rasman savdoga chiqariladi. Investorlar tomonidan berilgan baholashga ko‘ra, SpaceXʼning bozor qiymati dastlabki bosqichda 1,77 trillion dollarga teng bo‘ladi.

Bu natija Ilon Maskni dunyodagi birinchi «trillioner»ga aylantirishi mumkin. Mutaxassislar hisob-kitoblariga ko‘ra, SpaceX va Tesla kompaniyalaridagi ulushlarining bozor qiymati asosida uning umumiy boyligi 1 trillion dollarlik marradan oshib ketadi. Albatta, bu mablag‘ asosan aksiyalar qiymatiga bog‘liq bo‘lib, «qog‘ozdagi boylik» hisoblanadi.

Taqqoslash uchun, avvalgi eng yirik IPO 2019 yilda Saudiya Arabistonining Saudi Aramco neft kompaniyasi tomonidan amalga oshirilgan bo‘lib, u vaqtda kompaniya qariyb 29 milliard dollar jalb qilgan edi.

Investorlarga keng imkoniyat

NBC News ma’lumotlariga ko‘ra, SpaceX aksiyalarning qariyb 30 foizini oddiy investorlarga taklif qilishni rejalashtirgan. Bu AQSh fond bozoridagi an’anaviy 10 foizlik ulushdan ancha yuqori hisoblanadi.

Kompaniyaning 2026 yil may oyida taqdim etgan IPO hujjatlarida uzoq muddatli strategiyasi ham ochib berilgan. Unda Oyni o‘zlashtirish va Marsni koloniyalashtirish asosiy maqsadlardan biri sifatida ko‘rsatilgan. Shuningdek, asteroidlardan foydali qazilmalar qazib olish, Oyda energiya ishlab chiqarish va Yer orbitasida sanoat ishlab chiqarishini yo‘lga qo‘yish kabi loyihalar ham tilga olingan.

Katta daromadlarga qaramay milliardlab zarar

SpaceX hozircha yuqori daromad bilan birga katta xarajatlarni ham boshdan kechirmoqda. 2025 yil yakunlariga ko‘ra kompaniya 18,67 milliard dollar tushum olgan bo‘lsa-da, sof zarari 4,94 milliard dollarga yetgan.

2026 yilning birinchi choragida ham vaziyat shunga o‘xshash bo‘lgan: kompaniya taxminan 4,7 milliard dollar daromad qilgan, ammo 4,28 milliard dollar zarar qayd etgan.

Buning asosiy sabablaridan biri — Starship superog‘ir raketa dasturiga yo‘naltirilayotgan ulkan investitsiyalardir. Hozirgacha mazkur loyihaga 15 milliard dollardan ziyod mablag‘ sarflangan.

Starship kelajakni o‘zgartirishi mumkin

SpaceX rahbariyatining ta’kidlashicha, barcha sinovlar muvaffaqiyatli yakunlansa, Starship raketa tizimi yilning ikkinchi yarmida tijoriy parvozlarni boshlashi mumkin.

Mutaxassislar fikricha, ushbu raketa kosmosga odamlar va yuklarni yetkazish xarajatlarini keskin arzonlashtiradi. Shuningdek, Starlink sun’iy yo‘ldoshlarini orbitaga chiqarishda ham asosiy vositaga aylanadi.

Kompaniya kelajakda sun’iy yo‘ldosh internetini bevosita smartfonlarga yetkazish texnologiyasini kengaytirishni rejalashtirmoqda.

Starlink — SpaceXʼning asosiy daromad manbai

IPOʻdan keyin ham Ilon Mask kompaniya ustidan to‘liq nazoratni saqlab qoladi. Uning qo‘lida aksiyalarning 80 foizdan ortig‘i qoladi.

Hozirgi kunda SpaceXʼning eng katta daromad manbai Starlink hisoblanadi. 2026 yilning birinchi choragida ushbu xizmat 3,26 milliard dollar tushum keltirgan. Starlink xizmatidan dunyoning 164 ta mamlakatida 10,3 milliondan ortiq mijoz foydalanmoqda.

SpaceXʼning birjaga chiqishi nafaqat kosmik industriya, balki global moliya bozorlari uchun ham muhim voqea sifatida baholanmoqda. Kompaniyaning kelajakdagi muvaffaqiyati Starship dasturi va Marsni o‘zlashtirish bo‘yicha rejalarning qay darajada amalga oshishiga bog‘liq bo‘ladi.



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Iqtisodiyot

QQSning «nol» stavkasi qo‘llaniladigan qishloq xo‘jaligi mahsulotlari ro‘yxati tasdiqlandi

Published

on


Adliya vazirligi Qo‘shilgan qiymat solig‘ining «nol» stavkasi qo‘llaniladigan qishloq xo‘jaligi mahsulotlari (bundan paxta va g‘alla mustasno) ro‘yxatini davlat ro‘yxatidan o‘tkazdi.

Prezidentning 2025 yil 4-sentyabrdagi Farmoniga asosan 2026 yil 1 yanvardan qishloq xo‘jaligi tovar ishlab chiqaruvchilari tomonidan yetishtirilgan qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini (paxta va g‘alladan tashqari) realizatsiya qilishda qo‘shilgan qiymat solig‘ining «nol» foizlik stavkasi qo‘llaniladi.

Shunga ko‘ra, QQSning «nol» stavkasi qo‘llaniladigan 516 ta qishloq xo‘jaligi mahsulotlari ro‘yxati tasdiqlandi.

Ushbu ro‘yxatga kiritilgan mahsulotlarni yetishtirish uchun xarid qilingan tovarlar (xizmatlar) bo‘yicha to‘langan QQS summasi qaytarib beriladi, qishloq xo‘jaligi tovar ishlab chiqaruvchilariga mazkur mablag‘lar 3 kun ichida avtomatlashtirilgan tartibda qaytariladi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

O‘zbekiston 5 oyda qariyb 22,5 mingta konditsioner eksport qildi

Published

on


2026-yilning yanvar–may oylarida O‘zbekiston 8 ta xorijiy davlatga 22 ming 443 dona konditsioner eksport qildi. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi ma’lum qildi.

Qayd etilishicha, eksportning umumiy qiymati 4,6 million AQSh dollarini tashkil etdi. Bu ko‘rsatkich o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 1,1 ming donaga yoki 5,1 foizga ko‘paygan.

Eng yirik eksport bozori Ozarbayjon bo‘lib, ushbu mamlakatga 7 ming 367 dona konditsioner yetkazib berilgan.

Keyingi o‘rinlarda Tojikiston 4 ming 775 dona va Turkiya 4 ming 640 dona bilan qayd etilgan. Shu tariqa ushbu uch mamlakat O‘zbekiston konditsionerlari eksportida yetakchilik qildi.

Shuningdek, Qirg‘iz Respublikasiga 2 ming 448 dona, Qozog‘istonga 1 ming 324 dona konditsioner eksport qilingan. Qolgan 1 ming 889 dona mahsulot boshqa davlatlarga jo‘natilgan.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Bir necha kun ko‘tarilgan dollar birdan keskin pastladi

Published

on



Bir necha kun ko‘tarilgan dollar birdan keskin pastladi



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Markaziy bank iyun oyida 21 ta bankni jarimaga tortdi

Published

on


Markaziy bankning Bank nazorati qo‘mitasi 2026-yil iyun oyida o‘tkazilgan yettita yig‘ilishda jami 34 ta masalani ko‘rib chiqib, ular yuzasidan tegishli qarorlar qabul qildi.

Ko‘rib chiqilgan masalalarning 22 tasi ro‘yxatga olish va ruxsat berish yo‘nalishiga to‘g‘ri keldi. Ular orasida kredit tashkilotlari ustaviga kiritilgan o‘zgartishlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish, bank auditori malaka sertifikatlarini taqdim etish, mikromoliya tashkilotlarini hisob ro‘yxatidan o‘tkazish hamda to‘lov tashkilotiga litsenziya berish kabi masalalar bor.

Shuningdek, kredit tashkilotlari ustav kapitalida ulushga egalik qilishga ruxsat berish, tijorat banklari kuzatuv kengashi va boshqaruvi a’zolari, shuningdek muhim ahamiyatga ega xodimlar nomzodlarini ko‘rib chiqish bilan bog‘liq qarorlar ham qabul qilindi.

Yig‘ilishlarda kredit va to‘lov tashkilotlarining moliyaviy holatiga oid 12 ta masala ham muhokama qilindi. Bunda Markaziy bank ko‘rsatmalari va prudensial me’yorlarga rioya etilishi, inspeksiya tekshiruvlari natijalari hamda taqsimlanmagan foydani taqsimlash masalalari tahlil qilindi.

Prudensial normativlar talablariga rioya etmagani yoki faoliyatini qonunchilik talablariga muvofiqlashtirmagani uchun 23 ta bankka chora va sanksiyalar qo‘llanilishi mumkinligi haqida ogohlantirish berildi.

Bundan tashqari, qonunchilik talablarini buzgani, shuningdek inspeksiya tekshiruvlari va o‘rganishlar davomida aniqlangan kamchiliklar sababli 21 ta tijorat banki, 1 ta mikromoliya tashkiloti va 1 ta to‘lov tashkilotiga nisbatan jarima sanksiyalari qo‘llanildi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

O‘zbekistonda qurilgan yo‘llar sifatini tekshirish uchun laboratoriya sinovlari o‘tkaziladi

Published

on


Adliya vazirligi «Avtomobil yo‘llarini qurish, rekonstruksiya qilish va ta’mirlashda laboratoriya sinovlarini amalga oshirish to‘g‘risida»gi nizomni ro‘yxatdan o‘tkazdi.

Ushbu nizom avtomobil yo‘llarini qurish, rekonstruksiya qilish va ta’mirlashda bajarilgan ishlarning yo‘l qurilishiga oid hujjatlarga muvofiqligini aniqlash bo‘yicha laboratoriya sinovlarini amalga oshirish tartibini belgilaydi.

Hujjatga ko‘ra, bajarilgan ishlarning sifati ustidan pudrat tashkiloti tomonidan doimiy ravishda laboratoriya nazorati ta’minlanadi.

Pudratchining o‘zida sinash laboratoriyasi mavjud bo‘lmagan taqdirda, shartnoma asosida jalb etiladi.

Buyurtmachi tomonidan avtomobil yo‘llarini qurish, rekonstruksiya qilish va ta’mirlashda bajarilgan ish hajmlarini pudrat tashkilotidan qabul qilib olishda yo‘l qurilishiga oid hujjatlarga muvofiqligi va sifati ta’minlanganligini aniqlash uchun sinash laboratoriyasi jalb qilinadi.

Buyurtmachi tomonidan tomonidan jalb etiladigan sinash laboratoriyasi akkreditatsiyadan o‘tgan bo‘lishi va uni jalb qilish O‘zbekiston Respublikasining «Davlat xaridlari to‘g‘risida»gi Qonuniga muvofiq amalga oshiriladi.

Buyurtmachi tomonidan pudrat tashkilotining sinash laboratoriyasini yoki u tomondan jalb etilgan sinash laboratoriyasini jalb qilinishiga yo‘l qo‘yilmaydi.



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.