Dunyodan
Sobiq bosh vazir Sindzo Abeni o‘ldirgan shaxs umrbod qamoq jazosiga hukm qilindi
Hideharu Tamura, Tokio va
Kelly Ng, Singapur
Reuters
Tetsuya Yamagami 2022 yilda o’ldirilganidan so’ng darhol hibsga olingan.
2022-yilda Nara shahridagi mitingda Yaponiyaning sobiq bosh vaziri Sindzo Abeni otib o‘ldirganidan uch yarim yil o‘tib, Yaponiya sobiq bosh vaziri Sindzo Abeni o‘ldirgan shaxs umrbod qamoq jazosiga hukm qilindi.
Tetsuya Yamagami o’tgan yilgi sud jarayonida qotillikda aybini tan oldi, biroq Yaponiyada jamoatchilik fikri uni qanday jazolash kerakligi borasida turlicha edi. Ko‘pchilik 45 yoshli erkakni sovuqqon qotil sifatida ko‘rsa, boshqalar uning og‘ir tarbiyasiga hamdard.
Prokurorlar Yamagamining “jiddiy qilmishlari” umrbod qamoq jazosiga loyiq ekanini aytdi. Bosh vazir Abening o’ldirilishi qurolli zo’ravonlik deyarli bo’lmagan mamlakatni hayratda qoldirdi.
Yamagamining advokatlari uni “diniy zo‘ravonlik” qurboni bo‘lganini aytib, yengillik so‘ragan.
Sudning ta’kidlashicha, onasining Birlashish cherkoviga bo’lgan sadoqati oilani bankrot qilgan va janob Yamagami sobiq rahbarning munozarali Birlashish cherkovi bilan aloqalari haqida bilib, janob Abega nisbatan nafratda qolgan.
Chorshanba kuni Nara tuman sudi sudyasi Shinichi Tanaka prokuratura talabiga binoan Yamagamini shartli ravishda ozod qilmasdan umrbod qamoq jazosiga hukm qildi.
“Imkoniyatni kutish, teshik topish va keyin qurol bilan qurbonni nishonga olish jirkanch va o‘ta g‘arazli ish”, dedi sudya, NHK jamoat televideniyesi xabariga ko‘ra.
Yamagami hukm e’lon qilinganda qo‘llarini qovushtirib, ko‘zlarini pastga tushirgancha jim o‘tirdi. Sud majlisida qatnashish uchun 700 ga yaqin kishi mahkama zalidagi 31 o‘rindiqdan birini qo‘lga kiritish uchun sovuqda navbatga turdi.
Abening kunduzi hayratda qoldiradigan o’limi Birlashish cherkovi va uning shubhali xatti-harakatlari, shu jumladan uning a’zolaridan moliyaviy jihatdan halokatli xayr-ehsonlarni talab qilish bo’yicha tergovga sabab bo’ldi.
Bu voqea, shuningdek, uning Yaponiyaning hukmron Liberal-demokratik partiyasi siyosatchilari bilan aloqalarini fosh qildi, bu esa bir qancha vazirlarning iste’foga chiqishiga olib keldi.
Yamagami sud majlislarining biridan tashqari hammasini yoritgan jurnalist Eito Suzukining aytishicha, Yamagami va uning oilasi sud davomida “umidsizlikka botganga o’xshaydi”.
Janob Yamagami “dunyoga nisbatan charchoq va iste’foni his qildi”, dedi janob Suzuki. Xabar qilinishicha, janob Suzuki janob Abening dahshatli qotilligidan ancha oldin Birlashish cherkovini tadqiq qila boshlagan.
2025 yil oktyabr oyida sud jarayonining birinchi kunida Yamagami tantanali ravishda shunday dedi: “Hammasi haqiqat. Men buni qilganimga shubha yo’q.”
Reuters
Tetsuya Yamagami olib ketayotgan politsiya furgoni hukm chiqarilishidan oldin Nara tuman sudiga yetib keldi
2022-yil 8-iyul kuni g‘arbiy Nara shahridagi siyosiy tashviqot tadbiri chog‘ida u ikkita metall quvur va yopishqoq lenta yordamida yig‘ilgan qo‘lda yasalgan qurolni ushlab, bosh vazir Abega qarata ikki marta o‘q uzdi.
Yaponiyaning o‘sha davrdagi eng ko‘zga ko‘ringan jamoat arbobi – Bosh vazir Abe Yaponiya tarixidagi eng uzoq muddat bosh vazirlik qilgan shaxsning o‘ldirilishi butun dunyoni larzaga soldi.
Yamagamining advokati Yamagami “diniy zo’ravonlik” qurboni bo’lganini ta’kidlab, 20 yildan ortiq bo’lmagan qamoq jazosini so’radi. Sud majlisida aytilishicha, uning onasi marhum otasining hayoti sug‘urtasidan 100 million iyena va boshqa mol-mulkni cherkovga xayriya qilgani uchun u cherkovdan g‘azablangan.
Yamagami 2021-yilda cherkov bilan bog‘liq tadbirda Abening videomurojaatini ko‘rganidan so‘ng otishma vaqtida 67 yoshda bo‘lgan Abedan noroziligini bildirdi, biroq u dastlab Abega emas, balki cherkov amaldorlariga hujum qilishni rejalashtirganini aytdi.
Suzuki, Yamagami sobiq rahbar asosiy maqsad emasligini aytganida, Abening bevasi Akiening yuzidagi ishonchsizlik nigohini eslaydi. Suzukining so’zlariga ko’ra, uning yuzidagi nigoh “hali ham xotiramda yorqin muhrlanib qolgan”.
“Bu hayratda qoldi, xuddi u so’ragandek: “Mening erim shunchaki diniy guruhga nisbatan nafratlanish vositasi bo’lganmi? Hammasi shumi?”
Sudda o’qilgan hissiy bayonotda Akie Abe erini yo’qotish azobi “hech qachon tuzalmasligini” aytdi.
“Men uning tirik bo’lishini xohlardim”, dedi u.
Getty Images
Abening o‘ldirilishi Yaponiyani larzaga soldi, bu yerda qurol jinoyati deyarli uchramaydi
Janubiy Koreyada tashkil etilgan Birlashish cherkovi 1960-yillarda Yaponiyaga kirgan va izdoshlari sonini oshirish uchun siyosatchilar bilan aloqalar oʻrnatgan, deydi tadqiqotchilar.
Bosh vazir Abe aʼzo boʻlmasa-da, u boshqa bir qancha yapon siyosatchilari kabi vaqti-vaqti bilan cherkov bilan bogʻliq tadbirlarda qatnashadi. Uning bobosi Nobusuke Kishi ham sobiq bosh vazir bo‘lgan va aksilkommunistik pozitsiyasi tufayli guruhga yaqin bo‘lgani aytiladi.
O’tgan mart oyida Tokio sudi cherkov a’zolarining ruhiy salomatligi bilan bog’liq tashvishlaridan foydalanib, ularni qimmatbaho narsalarni sotib olishga majbur qilgani uchun cherkovning diniy korporatsiya sifatidagi maqomi bekor qilindi, deb qaror qildi.
Cherkov, shuningdek, minglab juftliklar ishtirok etgan ommaviy to’ylarni o’tkazish uchun bahsli bo’ldi.
Suzuki sud jarayonida himoya guvohi sifatida ishtirok etgan Yamagamining singlisi onalarining cherkovga chuqur aralashgani uchun “u va uning aka-ukalari boshdan kechirgan dahshatli sharoitlari” haqida yig’lab guvohlik berganini esladi.
“Bu juda hayajonli lahza edi. Umumiy galereyadagi deyarli hamma yig’layotganga o’xshardi”, deydi u.
Biroq, prokurorlar janob Yamagami nega cherkovdagi g’azabini janob Abega qaratgani borasida “mantiq sakrashi” borligini ta’kidlamoqda. Sud jarayonida sudyalar ham uning himoyasining bu jihatini tushunish qiyin bo‘lgan savollarni berishdi.
Kuzatuvchilar Yamagamining shaxsiy fojiasi uning xatti-harakatlari uchun engilroq jazoni talab qiladimi, degan fikrga qo’shilmaydi.
“Prokuraturaning Bosh vazir Abe janob Yamagami yoki uning oilasiga bevosita zarar yetkazmagani haqidagi argumentini buzish qiyin bo‘ladi”, dedi Suzuki.
Biroq, uning fikricha, Yamagami hodisasi “ijtimoiy muammolar qurbonlari qanday qilib og‘ir jinoyatlarga olib kelishi mumkinligini” ko‘rsatmoqda.
Suzuki: “Biz bu zanjirni buzishimiz kerak. Jinoyat nima uchun sodir etilganini to’g’ri tekshirishimiz kerak.”
Belfast Qirolicha universiteti sotsiologi Rin Ushiyamaning aytishicha, Yamagamiga hamdardlik asosan “Yaponiyada birlashish cherkovi kabi ziddiyatli dinlarga nisbatan keng tarqalgan ishonchsizlik va antipatiya” bilan bog’liq.
“Janob Yamagami, albatta, (Birlashtirish cherkovi) tomonidan bolalarga e’tiborsizlik va iqtisodiy qiyinchiliklar” qurboni bo’lgan, lekin bu uning (harakatlarini) tushuntirmaydi yoki oqlamaydi”, dedi Ushiyama.
Ukraina bilan urushda muvaffaqiyat qozona olmagan Rossiya Federatsiyasi NATO davlatlariga qarshi provokatsiyalar uyushtirib, vaziyatni izdan chiqarishi mumkin. Bu haqda Polsha razvedka xizmati rahbari Pavel Shota ma’lum qildi.
“Biz Ukrainada nimalar bo‘layotganini, jumladan, urush Rossiya uchun barbod bo‘layotganini ko‘rib turibmiz. Bu Rossiya tomonidan yanada avj olishi ehtimolidan xavotir uyg‘otmoqda”, – dedi polkovnik Pavel Shota.
Polsha razvedka xizmati rahbariga ko’ra, Rossiyaning Boltiqbo’yi davlatlariga kichik miqyosdagi hujumi “yashil odam” desantini ko’rinishida bo’lishi mumkin. Bu ibora 2014-yilda Qrim anneksiya qilinganidan keyin paydo bo‘lgan Rossiya Federatsiyasi Qurolli Kuchlari bilan bog‘liq holda qo‘llaniladi va rossiyalik harbiy xizmatchilarning ajralib turmagan kiyim-kechaklarini nazarda tutadi.
Polsha tashqi ishlar vaziri Radoslav Sikorski bir necha kun avval Rossiya qo‘shinlari xorijiy bayroqlar ostida operatsiya o‘tkazishi mumkinligi haqida ogohlantirgan edi.
“Biz (Rossiya prezidenti Vladimir) Putinga uning rejalaridan xabardor ekanimizni, tuzoqqa tushmasligimizni, bu mutlaqo qabul qilib bo‘lmaydigan holat ekanligini va NATO hududining har bir qarichini himoya qilishimizni aytishimiz kerak”, — dedi polshalik diplomat CBS telekanaliga bergan intervyusida.
So’nggi paytlarda Rossiya va NATO o’rtasida keskinlik kuchaygan.
Kreml Rossiya Shimoliy Atlantika ittifoqchilariga hujum qilish niyatida emasligini bir necha bor ta’kidlagan. Ammo NATOning ko‘plab mamlakatlari rasmiylari va razvedka xizmatlari Rossiya hukumati hujumga tayyorlanayotganini aytadi.
2025-yil 12-16-sentabr kunlari Rossiya Belarus bilan hamkorlikda “Zapad-2025” strategik harbiy mashg‘ulotlarini o‘tkazdi. Harbiy razvedka bo’yicha tahlilchi Rebekka Kofflerning aytishicha, rus harbiylari ham bu mashg’ulotlar davomida taktik yadro qurolidan foydalanishni mashq qilgan. Harbiy kiyimdagi prezident Putin jarayonni boshqargan.
Shunisi e’tiborga loyiqki, na Rossiya, na G’arb yadroviy urushni xohlamaydi, ammo tobora beqaror vaziyat yadro urushi har qachongidan ham ko’proq ehtimoli borligini ko’rsatmoqda.
Myunxen xalqaro xavfsizlik kengashi raisi Kristof Xoysgenning fikricha, agar Putin jang maydonida Ukrainani mag‘lub etsa, NATO bilan urush boshlaydi.
Avvalroq Amerika urushni o‘rganish instituti (ISW) Boltiqbo‘yi davlatlari Ukrainadan keyin Kremlning navbatdagi nishoniga aylanishini taxmin qilgan edi.
Avval xabar berganimizdek, Estoniya, Latviya va Litva Rossiya hujumi sodir bo‘lgan taqdirda o‘z fuqarolarini evakuatsiya qilish rejalarini ishlab chiqmoqda.
Pokiston xavfsizlik kuchlarining ma’lum qilishicha, Afg‘oniston bilan chegaradosh hududlarda quruqlik va havo amaliyotlari chog‘ida kamida 29 jangari yo‘q qilingan. Tolibon havo hujumida kamida 38 nafar tinch aholi vakili halok bo‘lganini ma’lum qildi.
Pokiston Axborot vaziri Aturo Tarar 29-iyun kuni Afg‘onistonning Paktiya, Paktika va Kunar viloyatlaridagi uchta nishonga berilgan aviazarbalar natijasida 25 nafar jangari o‘ldirilgani, katta miqdordagi qurol-yarog‘ va o‘q-dorilar yo‘q qilinganini aytdi.
Shuningdek, Pokistonning Xayber-Paxtunxva viloyatining Bajaur tumanida o‘tkazilgan quruqlik amaliyotida “Jamoat-ul-Ahror” guruhiga mansub yana to‘rt nafar jangari yo‘q qilingani qayd etildi.
Afg‘oniston Tolibon hukumati rahbari Hamdulloh Fitratning aytishicha, Pokiston havo hujumlarida kamida 38 nafar tinch aholi halok bo‘lgan, 163 nafari, jumladan, ayollar va bolalar yaralangan.
Uning so‘zlariga ko‘ra, qurbonlarning aksariyati Paktiya viloyatidagi uylarga berilgan aviazarbalar tufayli sodir bo‘lgan. Mahalliy ma’muriyatning xabar berishicha, qutqaruv ishlari davom etayotgan paytda hudud ikkinchi havo hujumiga uchragan.
Pokiston rasmiylari bu amaliyotlar so‘nggi teraktlarga javoban amalga oshirilganini da‘vo qilmoqda. Xususan, 28-iyun kuni Karachi shahridagi chegara qo‘riqlash postiga uyushtirilgan hujumda uch askar halok bo‘ldi, to‘rt nafari yaralandi.
30-iyun kuni ertalab Tojikiston Favqulodda vaziyatlar qo‘mitasi qutqaruvchilari tog‘li Badaxshon muxtor viloyati raisi Alisher Mirzonavotning jasadini topdi. Bu haqda agentlikning OAV bo‘limi boshlig‘i Arif Nozimyan ma’lum qildi.
Uning aytishicha, jasad Xatlon viloyati Shamsiddin Shohin tumanidagi Kisht qishlog‘i yaqinidagi Panj daryosi yuzasidan topilgan.
Tibbiy ekspertiza natijasida marhumning shaxsi aniqlangan.
Hozirda qutqaruv guruhlari Alisher Mirzonavottning turmush o‘rtog‘i va voyaga yetmagan qizini qidirmoqda.
Qidiruv-qutqaruv ishlari 17 iyundan beri davom etmoqda. O‘sha kuni tog‘li Badaxshon muxtor viloyati rahbari Alisher Mirzonavot hamrohlari bilan Darvoz tumanida yo‘ldan chiqib ketib, Panj daryosiga qulagan.
Avvalroq qutqaruv guruhlari YTHda halok bo‘lgan haydovchi va tuman boshlig‘i maslahatchisining jasadlarini topgan edi.
Tojikiston Ichki ishlar vazirligi ish bo‘yicha tergov jarayoni mamlakat prezidenti Imomali Rahmonning shaxsan nazorati ostida olib borilayotganini ma’lum qildi.
Eron Tashqi ishlar vazirligi Eron delegatsiyasining shu hafta Qatar poytaxti Dohaga tashrif buyurishini, biroq AQSh bilan muzokaralar rejalashtirilmaganini ma’lum qildi.
Mutaxassislar delegatsiyasi AQSh bilan shu oy boshida imzolangan anglashuv memorandumini amalga oshirish masalalarini muhokama qilish uchun Dohaga tashrif buyuradi, dedi vazirlik vakili. Biroq bu tashrif AQSh bilan bevosita muzokaralar boshlanganini anglatmaydi.
Eron Tashqi ishlar vazirligi vakili: “Biz hali yakuniy kelishuvni muhokama qilish bosqichiga yetganimiz yo’q. Yaqin kelajakda AQSh tomoni bilan hech qanday muzokara bo’lmaydi”, dedi.
Avvalroq AQShning ko‘plab ommaviy axborot vositalari, jumladan Axios va CNN seshanba kuni Dohada ikki davlat o‘rtasidagi texnik muzokaralar davom etishi haqida xabar bergan edi. Keyinroq Eron Tashqi ishlar vazirligi direktori oʻrinbosari Kozim Gʻaribobodiy bu maʼlumotni rad etdi.
Shunga qaramay, AQSh prezidenti Donald Tramp Eron muzokaralar o‘tkazishni so‘ragani va muzokaralar Dohada o‘tkazilishini ma’lum qildi. Oq uy matbuot kotibi Karolin Levittning ma’lum qilishicha, AQSh maxsus vakili Stiv Uitkoff va katta maslahatchi Jared Kushner shu hafta yuqori darajadagi muzokaralar uchun Qatarga tashrif buyurishadi.
Qayd etilishicha, 17-iyun kuni imzolangan doiraviy kelishuv tomonlarga Eron yadro dasturi, sanksiyalarni yumshatish va Hormuz bo‘g‘ozining kelajakdagi maqomi bo‘yicha yakuniy kelishuvni ishlab chiqish uchun 60 kun muhlat bergan.
AQShda sog‘liqni saqlash sohasidagi eng yirik firibgarlikni uyushtirganlikda gumon qilingan amerikalik tadbirkor Ibrohim Xaldun Hilmi Turkiyada hibsga olindi. Bu haqda AQSh Federal qidiruv byurosi (FTB) ma’lum qildi.
Tergov ma’lumotlariga ko’ra, Hilmi Medicare davlat tibbiy sug’urtasi dasturidan 3,7 milliard dollarni firibgarlik yo’li bilan o’zlashtirmoqchi bo’lgan.
Uning nazorati ostidagi kompaniyalar, jumladan Sunshine Senior Solutions, rasmiy ravishda tibbiy asboblar yetkazib beruvchisi sifatida faoliyat yuritgan. Ammo prokurorlarning aytishicha, ushbu kompaniyalar orqali davlat dasturiga tizimli ravishda yolg‘on hisobotlar kiritilgan.
Tergovchilarning ta’kidlashicha, kompaniyalar tizza bo’g’imlari, qo’l tirgaklari, kateterlar, yaralarni parvarish qilish vositalari va boshqa tibbiy mahsulotlar uchun milliardlab dollar to’lashni talab qilgan. Biroq, ko’plab bemorlar buyurtma bermagan, olmagan yoki umuman bunday uskunaga ega emas edi.
Huquq-tartibot idoralari Hilmini 2025 yilning may oyida hibsga olishlari kerak edi, biroq u tergovdan qochish uchun mamlakatdan qochib ketdi.
Bir yildan ortiq qidiruvdan so‘ng Turkiya huquq-tartibot idoralari uning shaxsini aniqlab, hibsga oldi. Shundan so‘ng FQB maxsus operatsiya o‘tkazib, gumonlanuvchini AQShga ekstraditsiya qildi.
FQB direktori Kash Patel bu ishni AQSh tarixidagi eng yirik tibbiy sug‘urta firibgarliklaridan biri deb atadi.
Hilmi Medicare dasturini aldashda ayblanib, federal sudda sudlanmoqda. AQSh qonunlariga ko’ra, bunday jinoyatlar uchun katta miqdorda jarima va yillar qamoq jazosi qo’llanilishi mumkin.
Mazkur ish transmilliy jinoiy tarmoqlarni fosh qilishga qaratilgan “Oltinga hujum” operatsiyasi doirasida tergov qilinmoqda. Operatsiya davomida yuzlab odamlarga nisbatan jinoiy ish qo‘zg‘atildi.
Toshkentda Malibu qahvaxonaga borib urildi
Keyn Angliyani qutqardi, Belgiyada dahshatli kambek
O‘zbekistonga pul o‘tkazmalarida Rossiyaning ulushi pasayishda davom etmoqda
-
Dunyodan3 days agoEron Hormuz boʻgʻozi orqali oʻtayotgan kemalarni ogohlantirdi
-
Jamiyat4 days agoToshkent davlat agrar universiteti sport kompleksida yong‘in sodir bo‘ldi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Prezident raisligida videoselektor boshlandi
-
Iqtisodiyot4 days ago“Xohlagan ekinni ekish mumkin” – Yangi tartib fermerga nima beradi?
-
Sport5 days agoJCh kundaligi. Kabo-Verdeda mo‘jiza, Urugvayda sharmandalik, Dembeleda het-trik, Eronda drama
-
Mahalliy4 days ago
Birov bildi, birov bilmadi…
-
Iqtisodiyot5 days ago
12 ta tarmoqqa 37 ta sohaviy ilmiy institut va OTM biriktirildi
-
Sport4 days agoo‘zbek futbolchisi «Chelsi» egalariga tavsiya qilindi