Siyosat
Shavkat Mirziyoyev «Markaziy Osiyo + Yaponiya» muloqoti birinchi sammitida qator tashabbuslarni ilgari surdi
20 dekabr kuni O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Tokioda «Markaziy Osiyo + Yaponiya» muloqotining birinchi sammitida ishtirok etdi.
Yaponiya Bosh vaziri Sanae Takaichi raisligida o‘tgan tadbirda Qozog‘iston Respublikasi Prezidenti Qasim-Jomart Toqayev, Qirg‘iz Respublikasi Prezidenti Sadir Japarov, Tojikiston Respublikasi Prezidenti Emomali Rahmon va Turkmaniston Prezidenti Serdar Berdimuhamedov ham qatnashdilar.
Kun tartibiga muvofiq, Markaziy Osiyo davlatlari va Yaponiya o‘rtasida «yashil iqtisodiyot» va barqaror rivojlanish, o‘zaro bog‘liqlik hamda mintaqaviy hamkorlikni mustahkamlash, inson resurslarini rivojlantirish kabi ustuvor sohalarda o‘zaro manfaatli hamkorlikni kengaytirish istiqbollari muhokama qilindi.
Davlatimiz rahbari o‘z nutqida bundan 20 yil muqaddam aynan kunchiqar yurt ilk bor «Markaziy Osiyo plyus» muloqotining tashabbuskori bo‘lganini qayd etdi. Buyuk ipak yo‘li davridan rivojlana boshlagan yaqin savdo va madaniy aloqalar, o‘xshash an’ana va urf-odatlar, ma’naviy, madaniy va oilaviy qadriyatlar Markaziy Osiyo va Yaponiya o‘rtasida ko‘p qirrali hamkorlikni rivojlantirish uchun mustahkam asos hisoblanadi.
– Biz Markaziy Osiyo mamlakatlari mustaqillikka erishganidan keyingi davr mobaynida Yaponiya ishonchli hamkorimiz bo‘lib kelayotganini, mintaqa ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyoti, infratuzilma, sanoat va energetika bazasini modernizatsiya qilish, fan va ta’lim hamda kadrlar salohiyatini mustahkamlashga salmoqli hissa qo‘shayotganini yuksak qadrlaymiz. Shu sababli Markaziy Osiyo davlatlari Yaponiyaning mintaqa hayotida yanada keng va faol ishtirok etishidan manfaatdor, – dedi Shavkat Mirziyoyev.
Mintaqa tabiiy resurslarga boyligi, jahondagi transport, savdo va energetika yo‘nalishlari chorrahasida joylashgani, Markaziy Osiyo mamlakatlari iqtisodiyotining jadal sur’atlarda o‘sayotgani hamda bu yerda kechayotgan yaqinlashish va integratsiyaning faol jarayonlari Yaponiya bilan kooperatsiya uchun qulay sharoit yaratmoqda.
– Ishonchim komil, birgalikdagi sa’y-harakatlarimiz bilan yangi marralarga erishamiz. Donishmand yapon xalqi aytganidek, agar kuchlar birlashtirilsa, tog‘larni ham o‘z o‘rnidan siljitish mumkin, – dedi O‘zbekiston yetakchisi.
Prezidentimiz sammit kun tartibiga o‘tar ekan, «Markaziy Osiyo + Yaponiya» formatida hamkorlikni rivojlantirish yuzasidan o‘z nuqtai nazarini taqdim etdi.
Avvalo, sammitlarni davlat rahbarlari darajasida har ikki yilda bir marta o‘tkazish taklif qilindi. Bu hamkorlikka qo‘shimcha kuchli sur’at bag‘ishlashga xizmat qiladi. Navbatdagi shunday uchrashuvlardan birini O‘zbekistonda qabul qilishga tayyorlik bildirildi.
Yaponiyaning adliya va huquq sohasida hamkorlik bo‘yicha yangi doimiy mexanizmini yaratish va kelgusi yili Tokioda adliya vazirlarining birinchi uchrashuvini tashkil etish borasidagi tashabbusi qo‘llab-quvvatlandi.
Davlatimiz rahbari O‘zbekiston «Markaziy Osiyo – Yaponiya 2040» hamkorlik strategiyasini ishlab chiqib, hujjatga mintaqa mamlakatlarining barqaror rivojlanishiga ko‘maklashish va ularni global iqtisodiy jarayonlarga chuqur integratsiya qilish bo‘yicha aniq dastur va loyihalarni kiritish tarafdori ekanligini qayd etdi.
Yangi g‘oya va takliflarni ishlab chiqish, hamkorlikning keng ko‘lamli kun tartibini shakllantirish uchun mamlakatlarimizning yetakchi tahlil tuzilmalari ishtirokida Ekspertlar forumini ta’sis etish muhimligi ta’kidlandi. Forumning ilk majlisini kelgusi yili Toshkentda o‘tkazish taklif qilindi.
O‘zbekiston yetakchisi Yaponiya moliya institutlarining Markaziy Osiyoda savdo-iqtisodiy va investitsiya loyihalarini qo‘llab-quvvatlashni kengaytirishini olqishladi.
– Ishonaman, Markaziy Osiyoning boy tabiiy va kadrlar resurslarini Yaponiyaning sanoat va texnologik salohiyati bilan birlashtirib, bir-birimizni to‘ldirish va kuchaytirish bo‘yicha samaraga erisha olamiz, – dedi Shavkat Mirziyoyev.
Shu munosabat bilan Markaziy Osiyoning infratuzilmasi va sanoatini rivojlantirish investitsiya jamg‘armasini ta’sis etish taklif qilindi. Uning negizida «Sifatli infratuzilma» bo‘yicha dastur hamda Yaponiya texnoparklarining Markaziy Osiyo tarmog‘i – sanoat kooperatsiyasi, mahalliylashtirish va texnologiyalar transferi mintaqaviy platformasini ishga tushirish mumkin.
Bugun raqamli transformatsiya iqtisodiy o‘sish va barqarorlikning hal qiluvchi omiliga aylanib borayotganidan kelib chiqib, davlatimiz rahbari «Markaziy Osiyo – Yaponiya» raqamli xabi – raqamli yechimlar, sun’iy intellekt, «buyumlar interneti», kiberxavfsizlik va innovatsion iqtisodiyot sohalarida ko‘p tomonlama hamkorlik platformasini yaratish muhimligini qayd etdi.
Tezyurar poyezdlar va avtomobil yo‘llarini barpo etish, transport yo‘laklarini raqamlashtirish, aeroportlar va logistika markazlarini qurish loyihalariga Yaponiya investitsiyalari, texnologiyalari va ekspertlari ko‘magini jalb etishdan manfaatdorlik bildirildi.
«Yashil» energetika sohasidagi hamkorlik doirasida kogeneratsiya texnologiyalarini joriy etish, yo‘qotishlarni qisqartirish, zararli gazlarni ushlab qolish bo‘yicha birgalikda loyihalarni amalga oshirish muhimligi ta’kidlandi. Toshkentda Qayta tiklanadigan energetika sohasida mutaxassislarni tayyorlash bo‘yicha mintaqaviy markazni tashkil etish taklifi ilgari surildi.
Davlatimiz rahbari ekologiya sohasida Markaziy Osiyoda havo sifatini yaxshilash bo‘yicha qo‘shma dasturni ishga tushirish, Iqlim o‘zgarishiga qarshi kurashish yuzasidan qo‘shma harakatlar dasturini qabul qilish hamda Muloqot doirasida atrof-muhitni muhofaza qilish idoralari rahbarlarining yangi shakldagi uchrashuvlarini tashkil etish muhimligini qayd etdi.
Yaponiyaning seysmik xavfsizlik sohasidagi ulkan tajribasini hisobga olib, mintaqada seysmik barqarorlikni baholash va oshirish bo‘yicha qo‘shma dasturni ishga tushirish, Toshkent shahrida Yaponiya standartlari va protokollari bo‘yicha muhandislar, arxitektorlar, qutqaruv xizmatlarini tayyorlash uchun Mintaqaviy malaka oshirish markazini ochish taklif qilindi.
Madaniy-gumanitar sohadagi hamkorlikni yanada kengaytirish maqsadida O‘zbekistonda kelgusi yili «Markaziy Osiyo + Yaponiya» formatida ta’lim vazirlarining birinchi yig‘ilishini, shuningdek, mintaqadagi yetakchi universitetlar rektorlarining ilk forumini o‘tkazish, yoshlar hamjamiyatlari o‘rtasida uzoq muddatli aloqalarni shakllantirishga qaratilgan Yoshlarni rivojlantirish mintaqaviy tarmoq dasturini qabul qilish bo‘yicha rejalar taqdim etildi.
O‘zbekiston yetakchisi xalqaro siyosat va mintaqaviy xavfsizlik masalalariga to‘xtalar ekan, mintaqa davlatlari va Yaponiyaning Afg‘onistonni tinch, barqaror va bunyodkor rivojlanish sari borayotgan mamlakat sifatida ko‘rish borasidagi intilishlari yakdilligini ta’kidladi.
Afg‘on xalqini qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha ko‘p yillardan buyon yetakchi donor va sherik mamlakatlar qatorida bo‘lib kelayotgan Yaponiyaning izchil pozitsiyasi yuksak baholandi.
O‘zbekiston Prezidenti so‘zining yakunida kun tartibidagi barcha masalalar bo‘yicha qarorlarni qo‘llab-quvvatlashini bildirdi.
Sammitda boshqa yetakchilar ham nutq so‘zladilar. Tadbir yakunida Tokio deklaratsiyasi qabul qilindi.
Siyosat
Prezident Mirziyoyev inflyatsiyani 6,5 foizga ko‘tardi va go‘sht importini oshirishni buyurdi
Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida 24-aprel kuni bo‘lib o‘tgan videoselektor yig‘ilishida global narxlar oshib borayotgan bir sharoitda oziq-ovqat mahsulotlari narxlarini barqarorlashtirish va inflyatsiyani nazorat qilish muhim zarurat ekanini ta’kidladi. Sessiyada Prezident mutasaddilarga bozor barqarorligini ta’minlash uchun yil oxirigacha go‘sht importini 130 ming tonnaga yetkazish bo‘yicha topshiriq berdi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Yig’ilishda yil boshidan beri jahonda neft narxi 40 foizga oshgani ta’kidlandi. Davom etayotgan geosiyosiy keskinliklar logistika yo‘nalishlarini o‘zgartirishga majbur qilmoqda, natijada ichki eksport va import qilinadigan asosiy iste’mol tovarlari uchun transport xarajatlari 25%-30% ga oshadi. Prezident Mirziyoyev inflyatsiyaga chek qo‘yilmas ekan, iqtisodiy o‘sish fuqarolar va tadbirkorlar uchun sezilarli yaxshilanishga olib kelmasligi, chunki tovarlar va xizmatlar narxining oshishi daromadlar o‘sishiga putur yetkazishi haqida ogohlantirdi.
Hozirgi vaqtda import qilingan inflyatsiya ichki narxlarga taxminan 1% bosim o’tkazmoqda. Ammo prezident tashqi bosim harakatsizlik uchun bahona bo‘lmasligi kerakligini ta’kidladi. Uning ta’kidlashicha, iste’mol savatidagi inflyatsiyaga ta’sir ko’rsatadigan mahsulot va xizmatlarning 70 foizi mamlakatimizda ishlab chiqariladi. Joriy yilda inflyatsiya darajasini maqsadli 6,5 foiz darajasida ushlab turish uchun hokimiyat va viloyat hokimlariga mahalliy ishlab chiqarilgan mahsulotlar yetkazib berishni ko‘paytirish va xarajatlarni qisqartirish bo‘yicha topshiriq berildi.
Logistikadagi uzilishlar tufayli birinchi chorakda qoramol importi ikki baravar kamaydi. Buni bartaraf etish uchun hukumat zudlik bilan yechimlarni joriy qildi, jumladan, havo transportida tashiladigan naslli sigirlar uchun 4 million so‘mgacha va go‘sht importi uchun transport narxining yarmigacha subsidiyalar ajratildi.
Prezident kelajakka qarab, mahalliy tadbirkorlik subyektlari uchun muqobil transport imkoniyatlarini diversifikatsiya qilish zarurligini ta’kidladi. U ikkinchi chorakda 45 ming tonna go‘sht import qilishni o‘z oldiga maqsad qilib qo‘ygan va yil davomida umumiy import hajmini 130 ming tonnaga yetkazishni maqsad qilgan. Rasmiylarga tadbirkorlarning muammolar haqida xabar berishini kutmasdan, logistika muammolarini tezda hal qilish uchun onlayn monitoringdan foydalanish buyurildi.
Qishloq xo‘jaligi jabhasida 478 ming gektar maydonga yem-xashak ekinlari ekish rejalashtirilmoqda. Shu bilan birga, prezident ayrim sohalardagi ishlarning sustligini tanqid qildi. Masalan, Namanganda yem-xashak yetishtirish uchun ajratilgan maydonlarning 74 foizi ekilmagan bo‘lsa, Zarbudor, Qiziltepa, Pop kabi chorvachilik salohiyati yuqori bo‘lgan hududlarda hali silos ekish boshlanmagan. Shuningdek, yangi tizim bo‘yicha 100 ming gektar qishloq xo‘jaligi yerlari kimoshdi savdosiga qo‘yilishi va Prezident viloyat hokimlaridan bu jarayonni tezlashtirish, har bir hududda kamida beshtadan yirik sanoat meva-sabzavot plantatsiyalari tashkil etishni so‘radi.
Kartoshkaga bo‘lgan ehtiyojni qondirish uchun rejalashtirilgan 180 ming gektar maydonning 118 ming gektariga ekildi. Muayyan sohalarda ishlash qoniqarsizligicha qolmoqda. Qashqadaryo va Surkandaryoda rejalashtirilgan maydonning atigi 41% va Surkandaryoda 44%ga ekin ekilgan. Ushbu kechikish faqat mart oyida ushbu hududlarda narxlarning 12,4% gacha oshishiga olib keldi. Prezident Mirziyoyev ushbu sustkashliklarni bartaraf etishda viloyat hokimi o‘rinbosarlari va tumanlar rahbarlarining mas’uliyati va mas’uliyati kuchaytirilishi haqida ogohlantirdi.
“Qayta aytaman: mablag‘ va resurslar mavjud. Go‘sht va kartoshka yetkazib berishda hech qanday muammo bo‘lmasligi kerak”, – deya xulosa qildi prezident.
Siyosat
Shavkat Mirziyoyev Turkiya bilan mudofaa sohasidagi hamkorlikni kengaytirishni ko‘rib chiqmoqda
Prezident Shavkat Mirziyoyevga 23-aprel kuni bo‘lib o‘tgan oliy darajadagi matbuot anjumanida O‘zbekiston bilan Turkiya o‘rtasidagi harbiy hamkorlikning borishi haqida ma’lumot berildi.Mudofaa vaziri Shukrat Xolmxamedov ikki davlat o‘rtasidagi hamkorlikning bugungi holati haqida ma’lumot berdi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Uchrashuvda Turkiya armiyasining yuqori martabali vakillari ham ishtirok etdi.
Muhokamalarda harbiy-texnikaviy hamkorlikni kengaytirish masalalariga alohida e’tibor qaratildi, xususan:
Vazirliklararo hamkorlikni mustahkamlash.
Birgalikda harbiy mashqlar va tadbirlarni tashkil etish.
Harbiy xizmatchilarni o’qitishning kompleks dasturi.
Tomonlar uzoq muddatli sheriklikka sodiqligini yana bir bor tasdiqladilar va mintaqaviy xavfsizlikni mustahkamlash uchun mudofaa sohasidagi ikki tomonlama hamkorlikni yanada chuqurlashtirishga va’da berishdi.
Prezident Shavkat Mirziyoyevga 23-aprel kuni bo‘lib o‘tgan oliy darajadagi matbuot anjumanida O‘zbekiston bilan Turkiya o‘rtasidagi harbiy hamkorlikning borishi haqida ma’lumot berildi.Mudofaa vaziri Shukrat Xolmxamedov ikki davlat o‘rtasidagi hamkorlikning bugungi holati haqida ma’lumot berdi.
Yig‘ilishda Prezident Shavkat Mirziyoyev jahondagi geosiyosiy vaziyat tobora keskinlashayotganini ta’kidlab, rahbarlarni hushyorlikka chaqirdi.
Davlat rahbariga ko‘ra, «Birinchi chorak ko‘rsatkichi yaxshi bo‘ldi, yil oxirigacha ham shunday davom etadi», degan qarash xato bo‘ladi. U global ziddiyatlar va yetakchilik uchun kurash kuchayib borayotganini qayd etdi.
«Takror aytyapman: global ziddiyatlar, qarama-qarshiliklar, yetakchilik uchun kurash avj olayotgan hozirgi sharoitda dunyo oldingidek ’sokin’ bo‘lmaydi», – dedi Prezident.
Yig‘ilishda iqtisodiy faollik va bandlik masalalari ham tahlil qilindi. Jumladan, 2026 yilda banklar orqali kichik va o‘rta biznesni rivojlantirish uchun 140 trillion so‘m ajratilayotgani ma’lum qilindi.
Ayrim hududlarda bu mablag‘lar samarali ishlayotgani qayd etildi. Masalan, Shirin shahrida har 1 milliard so‘m kredit hisobiga 20 ta ish o‘rni yaratilgan bo‘lsa, Uchquduqda 17 ta, Xonobod va So‘xda 14 tadan ish o‘rni tashkil etilgan.
Biroq Uchko‘prik, Piskent, Bo‘stonliq, Karmana va Qo‘rg‘ontepa tumanlarida bu ko‘rsatkich atigi 3 ta ish o‘rnini tashkil etmoqda.
Prezident samaradorlikdagi farqlarni tanqid qilib, resurslar to‘g‘ri yo‘naltirilmayotganini ta’kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, agar barcha hududlarda kreditlar samarali loyihalarga yo‘naltirilganida, qo‘shimcha 36 ming ish o‘rni yaratish mumkin edi.
Shuningdek, 60 mingga yaqin norasmiy ishlayotgan aholini rasmiy sektorga chiqarish imkoniyati borligi qayd etildi.
Shu munosabat bilan bank tizimida sun’iy intellektdan faol foydalanish vazifasi qo‘yildi. Hududiy bank xodimlarini ushbu texnologiyaga o‘qitish va «Sun’iy intellekt maslahatchisi» platformasini ishga tushirish topshirildi.
Siyosat
Prezident «aravasini torta olmayotgan» hokimlar bugunning o‘zida lavozimiga loyiqligi ko‘rib chiqilishini aytdi
Shavkat Mirziyoyev yig‘ilishda ayrim rahbarlar tadbirkorning masalasini hal qilishi o‘rniga o‘zini chetga olayotgani, muammo respublika darajasiga chiqsa, aybini berkitish uchun o‘zini oqlab yurgani tanqid qilindi.
Davlat rahbari Nurafshon shahar hokimi byurokratiya sababli ikki yildan beri qurilishni boshlay olmagan tadbirkorga yordam berish o‘rniga qayerdan bu ma’lumot Prezident darajasigacha yetib borganini qidirish bilan ovora ekanligini ta’kidladi.
Qayd etilishicha, G‘uzor, Narpay, Urganch, Yangiyo‘l, Chinoz (Salixov) tumanlari hokimlari tadbirkorlik infratuzilmasi uchun berilgan tayyor pulga haligacha loyiha boshlamagani ko‘rsatib o‘tildi. Vaholanki, biznes infratuzilmasini yaxshilash uchun ushbu tumanlarga bu yil respublikadan qo‘shimcha 262 milliard so‘m berilgan.
Yig‘ilishda tegishli viloyatlar hokimlariga nomi aytilgan tuman hokimlari «aravasini torta olmayotgan bo‘lsa», bugunning o‘zida lavozimiga loyiqligini ko‘rib chiqish topshirildi.
Siyosat
Prezident bu yil 5 mlrd kilovatt elektr va 3,5 mlrd metr kub gaz tejalishi shartligini ta’kidladi
Videoselektor yig‘ilishida Shavkat Mirziyoyev energiya samaradorlik masalalariga alohida to‘xtaldi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar berdi.
Qayd etilishicha, elektr yo‘qotishi 20 foizdan ko‘p bo‘lgan 44 ta tuman elektr tarmoqlari korxonalaridagi ahvol tanqid qilindi. Ularning xulosa qilmagan rahbarlarini bugunoq ishdan olish, o‘rniga yosh kadrlarni qo‘yib, yo‘qotishlarni 2 karra kamaytirish bo‘yicha KPI belgilab berish zarurligi aytib o‘tildi.
Bugungi kunda texnika oliygohlarida energetika yo‘nalishida 10 mingdan ziyod 3- va 4-kurs talabalari ta’lim olmoqda. Ularni texnika xavfsizligiga o‘qitib, dual ta’lim asosida tumanga tushirish muhim ekani ko‘rsatib o‘tildi.
«Marhamat, ustozlari shogirdini tumanga olib borsin, ishni o‘rgatsin, yo‘qotishni kamaytirish bo‘yicha yaxshi yechimlar taklif qilsa, tejalgan mablag‘ni ustoz va talabaga bonus qilib beraylik», – dedi Prezident.
Mazkur yig‘ilishda tarmoq rahbarlari va hokimlar bu yil 5 milliard kilovatt elektr va 3,5 milliard kub metr gazni tejashi shartligi qayd etildi.
«zakladka» ortidagi hayot haqida hikoya
Samarqandda 2 gektar yerni 490 ming dollarga sotmoqchi bo‘lgan shaxs ushlandi
Ruminiyalik erkak ayolni o‘ldirgani uchun umrbod qamoq jazosiga hukm qilindi
-
Siyosat5 days agoPrezident Mirziyoyev mintaqaviy sammitda yashil savdo yoʻlaklari va yagona iqlim investitsiya strategiyasini taklif qildi
-
Jamiyat4 days ago
Giyohvand moddalar aylanmasini nazorat qilishning milliy tizimi takomillashtiriladi
-
Jamiyat5 days agoShavkat Mirziyoyev Ostonaga yetib bordi
-
Iqtisodiyot4 days ago“QQSni oson qaytarib olish ta’minlanmasa, stavkani 6 foizga tushirishni taklif qilamiz” – Davron Vahobov
-
Iqtisodiyot4 days ago
Markaziy bank: 24-aprelda dollar pasayadi
-
Dunyodan3 days ago
Buyuk Britaniyada “chekmaydigan avlod” dunyoga keldi
-
Iqtisodiyot4 days agoQirg‘iziston ilk marta Yevropa Ittifoqining sanksiyalarni chetlab o‘tishga qarshi kurashish mexanizmiga tushdi
-
Dunyodan3 days ago
Eron oliy rahbari yuzi va oyog‘idan jiddiy jarohat oldi