Iqtisodiyot
Rossiya xalqaro zaxiralarida katta yo‘qotish qayd etildi
Rossiya Markaziy banki mamlakatning monetar oltini – davlat balansidagi oltin quymalari va tangalari hajmini keskin qisqartirdi. Bu haqda mamlakat xalqaro zaxiralari bo‘yicha oylik hisobotda so‘z boradi.
Foto: Mixail Grebenshchikov / RBK
2026 yil 1 aprel holatiga ko‘ra, Rossiyaning xalqaro zaxiralari qariyb 749 mlrd dollarni tashkil etdi va bir oy ichida dollar ekvivalentida 60,3 mlrd dollarga kamaydi. Bu haqda Rossiya Bankining oylik hisobotida aytilgan bo‘lib, 7 aprel, seshanba kuni Rossiyaning RBK va “Kommersant” kabi ishbilarmonlik nashrlari ham bu ma’lumotga e’tibor qaratdi.
Rossiyaning xalqaro zaxiralariga Rossiya Banki va RF hukumatining moliyaviy aktivlari kiradi. Ular tarkibiga xorijiy valuta va Rossiya tasarrufidagi boshqa aktivlar, monetar oltin, Xalqaro valuta jamg‘armasidagi Rossiyaning zaxira pozitsiyasi hamda maxsus qarz olish huquqlari — XVJ hisoblaridagi yozuvlar kiradi.
Rossiya Markaziy banki ma’lumotiga ko‘ra, mart boshida RFning xalqaro zaxiralari 809 mlrd 308 mln dollar bo‘lgan bo‘lsa, aprel boshida bu ko‘rsatkich 748 mlrd 984 mln dollarga tushgan. 2026 yil fevral oyida esa zaxiralar yanada yuqori bo‘lib, dollar ekvivalentida 833 mlrd 572 mln dollarga yetgan. Bu so‘nggi yillardagi eng yuqori ko‘rsatkich bo‘lgan. Shu bilan birga, Rossiya aktivlarining bir qismi RFning Ukrainaga qarshi keng ko‘lamli bosqini sabab G‘arb mamlakatlarida muzlatilgan holatda qolmoqda.
Markaziy bank hisobotlaridan ko‘rinishicha, mart oyida Rossiyada eng katta qisqarish monetar oltin — davlat balansidagi oltin quymalari va tangalar hissasiga to‘g‘ri kelgan. Bu holat OAVda Rossiya Markaziy banki 2026 yil yanvaridan oltin sotishni boshlagani haqida chiqqan xabarlarga mos keladi. Ayni paytda, fuqarolar uchun Rossiyadan oltin olib chiqish cheklangan edi.
O‘shanda, “Vedomosti” yozishicha, Rossiya Markaziy banki oltinni “narxlar rallisi” sharoitida sotgan: regulyator jahon bozorlarida qimmatbaho metall narxi rekord darajada yuqori bo‘lgan paytdan foydalangan. Mutaxassislar odatda oltin narxining o‘sishini geosiyosiy taranglik bilan izohlaydi — bunday sharoitda oltin xavfsiz va ishonchli investitsiya sifatida qabul qilinadi.
2025 yil oxirida tahlilchilar oltin narxining o‘sishini AQSh prezidenti Donald Tramp siyosatiga oid bozor xavotirlari bilan bevosita bog‘lagan edi. O‘sha davrda Amerika rahbari Grenlandiya masalasida Yevropa tomon keskin bayonotlar berib, Tramp uni “qanday bo‘lmasin qo‘lga kiritish”ni istagan edi. Keyin esa u Venesuela rahbari Nikolas Maduroni o‘g‘irlab ketishni ma’qullagan.
Oltin narxining so‘nggi keskin sakrashi fevral oxirida kuzatilgan bo‘lib, bu bozorning AQSh va Isroilning Eronga qarshi urushi borasidagi xavotirlari bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Biroq mart boshida qimmatbaho metall narxi pasaya boshladi: agar 1 mart kuni oltinning bir troya unsiyasi 5356 dollardan kotirovka qilingan bo‘lsa, 1 martda u 4721 dollar turgan.
Rossiya Davlat dumasi 2025 yil noyabrida qabul qilgan va 2028 yilgacha bo‘lgan davrni qamrab olgan mamlakat budjeti loyihasi xarajatlar daromadlardan oshishini nazarda tutadi. Loyihada inflatsiya darajasi 4 foiz atrofida bo‘lishi prognoz qilingan.
Shu bilan birga, 2026–2028 yillarda Rossiya budjeti uchun asosiy ustuvor yo‘nalishlar harbiy va huquqni muhofaza qilish sohasidagi xarajatlar bo‘lib qolmoqda — 16,84 trln rubl yoki mamlakat umumiy budjeti hajmining taxminan 38–40 foizi. Shu davrda jami ijtimoiy xarajatlar 10,8 trln rublni, ya’ni budjetning 24,5 foizini tashkil etishi kutilmoqda. Ekspertlar Rossiya hokimiyatining bunday kutilmalariga shubha bilan qaramoqda.
Iqtisodiyot
Zargarlarga QQSning 80 foizi qaytariladi
Hukumat qaroriga muvofiq, zargarlik faoliyati bilan shug‘ullanuvchi tadbirkorlik sub’yektlariga budjetga to‘langan qo‘shilgan qiymat solig‘ining bir qismini qaytarish tartibi belgilandi.
Ma’lum qilinishicha, zargarlik buyumlarini ishlab chiqarish va (yoki) ularni chakana sotish bilan shug‘ullanuvchi tadbirkorlarga 2026 yil 1 yanvardan boshlab to‘langan QQSning 80 foizi respublika budjetidan qaytariladi.
Ushbu vaqtinchalik tartib 2028 yil 1 yanvarga qadar amal qiladi.
Qayd etilishicha, tadbirkorlar soliq hisobotini taqdim etgandan so‘ng, ammo 3 oydan kechiktirmasdan QQSning bir qismini qaytarish uchun murojaat qilishi mumkin. Murojaatlar avtomatlashtirilgan dastur orqali ko‘rib chiqiladi.
QQSni qaytarish quyidagi shartlar bajarilganda amalga oshiriladi: soliq o‘z vaqtida to‘liq to‘langan bo‘lishi, tushumning kamida 80 foizi zargarlik mahsulotlaridan shakllangan bo‘lishi hamda hisob-faktura va cheklarda tegishli identifikatsiya kodlari aks ettirilgan bo‘lishi lozim.
Shuningdek, zargarlik buyumlarini ishlab chiqaruvchilar uchun soliq bazasi mahsulot narxi va uning tarkibidagi qimmatbaho metallar hamda toshlar qiymati o‘rtasidagi ijobiy farq asosida aniqlanadi.
Iqtisodiyot
10-apreldan dollar kursi pastlaydi
Markaziy bank 2026-yil 10-apreldan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 30,3 so‘mga tushib, 12 198,28 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 41,49 so‘mga tushdi va 14 241,49 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 16 350,57 so‘m bo‘ldi (-66,30).
Rossiya rubli 156,57 so‘m etib belgilandi (+0,61).
Iqtisodiyot
O‘zbekistonda elektron tijoratning chakana savdodagi ulushi past — Prezident
Prezident Shavkat Mirziyoyev elektron tijoratni rivojlantirish va bond omborlar faoliyatini yo‘lga qo‘yishga qaratilgan takliflar taqdimoti bilan tanishdi.
So‘nggi sakkiz yilda mamlakatimizda elektron tijorat hajmi 20 barobar o‘sib, 1,3 milliard dollarga yetdi. Raqamli platformalar soni 120 tadan ziyodni tashkil etmoqda. O‘zini o‘zi band qilish tartibining kengaytirilgani, litsenziyalash va soliqqa tortishning soddalashtirilgani hisobiga sohada 750 mingta yuqori daromadli ish o‘rni yaratilgan, budjetga esa har yili 200 milliard so‘m qo‘shimcha soliq tushumlari ta’minlanmoqda.
Shu bilan birga, mazkur yo‘nalishda hali ishga solinmagan imkoniyatlar ko‘pligi ta’kidlandi. Xususan, O‘zbekistonda elektron tijoratning chakana savdodagi ulushi 4-4,6 foizni tashkil etib, jahondagi o‘rtacha 22 foizlik ko‘rsatkichdan 5 barobar kam ekani ko‘rsatib o‘tildi. Mamlakatimizda ushbu ulushni 9-11 foizga yetkazish uchun yetarli salohiyat mavjud.
Taqdimotda elektron tijorat infratuzilmasini rivojlantirishda import tovarlarini bojxona to‘lovlari va soliqlarini kechiktirilgan tartibda to‘lash sharti bilan bojxona nazorati ostida saqlashga mo‘ljallangan maxsus ombor – bond omborlar tashkil etish masalasiga alohida e’tibor qaratildi.
Ta’kidlanganidek, tovar uchun boj to‘lovlarini uni sotish paytida amalga oshirish tizimini joriy etish orqali kamida 500 million dollar investitsiya jalb qilish uchun sharoit yaratish mumkin. Bunday amaliyot Rossiya, Xitoy, Qozog‘iston, Birlashgan Arab Amirliklari, Buyuk Britaniya, Germaniya va Singapur kabi mamlakatlarda keng qo‘llanilayotgani qayd etildi.
Bugungi kunda O‘zbekistonda omborlarning umumiy maydoni 634 ming kvadrat metrni tashkil qilib, shundan 72 foizi Toshkent shahri va viloyati hissasiga to‘g‘ri keladi. Mavjud omborlarning atigi 34 foizi zamonaviy “A” toifasiga mansub. Ekspertlarning hisob-kitoblariga ko‘ra, mamlakatimizda barqaror iqtisodiy o‘sishni ta’minlash uchun keyingi besh yilda 2,5 million kvadrat metr zamonaviy omborlar talab etiladi.
Shu munosabat bilan yurtimizda yirik xalqaro marketpleyslarning zamonaviy omborlar tarmog‘ini kengaytirish taklif etildi.
Raqamli platformalarni hamda bond omborlarni soliq va bojxona tizimlari bilan chuqur integratsiya qilish zarurligi ta’kidlandi. Taqdimotda 2026-2028 yillar davomida tajriba tariqasida “import – bond ombori – maxsus elektron savdo platformasi – iste’molchi” zanjiri asosida yangi mexanizmni joriy etish taklifi bildirildi.
Unga ko‘ra, tovarlar bond omboriga joylashtiriladi, maxsus elektron savdo platformasi orqali sotiladi, bojxonada deklaratsiyalash va boj to‘lovlari esa bevosita sotuv bosqichida amalga oshiriladi. Bunday platformalar va omborlar tegishli reyestrlarga kiritilib, Bojxona qo‘mitasida hisobga qo‘yiladi.
Shuningdek, bond omborlari mahalliy ishlab chiqaruvchilar uchun tashqi bozorlarga chiqishni yengillashtirishi, aylanma mablag‘larga tushadigan yukni kamaytirishi, logistika xarajatlarini pasaytirishi va eksport raqobatbardoshligini oshirishi ta’kidlandi.
Davlatimiz rahbari elektron tijoratni iqtisodiyotning muhim drayverlaridan biriga aylantirish, mazkur sohada zamonaviy infratuzilmani yaratish, raqamli platformalar faoliyati uchun qulay va shaffof muhit shakllantirish bo‘yicha mutasaddilarga tegishli topshiriqlar berdi.
Iqtisodiyot
UZCARD yangi shiorini taqdim etdi va brend rivojlanishining navbatdagi bosqichini belgiladi
UZCARD milliy to‘lov tizimi allaqachon mamlakat kundalik hayotining ajralmas qismiga aylangan. Do‘kondagi xaridlardan tortib transport va onlayn-servislar uchun to‘lovlargacha – har kuni millionlab operatsiyalar uning infratuzilmasi orqali amalga oshiriladi.
Bugun kompaniya yangi shiorini taqdim etmoqda – «Qulay yashang». Ushbu shior UZCARD faoliyatining asosiy tamoyilini ifodalaydi: texnologiyalar sezilmas bo‘lishi va inson qulayligi uchun ishlashi kerakka.
Mazkur falsafa yillar davomida shakllantirilgan keng ko‘lamli infratuzilmaga tayanadi. Muomalada 24 millionta karta mavjud. Mamlakat bo‘ylab UZCARD kartalarini qabul qiluvchi 260 mingta POS-terminal va 18 mingdan ortiq bankomat faoliyat yuritmoqda.
To‘lovlar va o‘tkazmalar allaqachon kundalik hayotning tabiiy qismiga aylangan – ko‘pincha foydalanuvchilar bu jarayonni aynan qaysi tizim ta’minlayotgani haqida o‘ylab ham ko‘rmaydilar. Yangi shior ushbu rolni yanada tushunarli va ravshan ifodalaydi.
Yangilanish brendning vizual tizimiga ham taalluqlidir: logotip foydalanuvchilar uchun tanish bo‘lgan mashhurligini saqlab qolgan holda, yanada zamonaviy va moslashuvchan ko‘rinish kasb etmoqda. Yangilangan brend identikasi kompaniya kommunikatsiyasini yanada yaxlit qilishga xizmat qiladi.
Brend rivojlanishining yangi bosqichi, shuningdek, UZCARD faoliyati asosida yotuvchi qadriyatlarga tayangan holda davom etadi: ishonchlilik, texnologik rivojlanganlik, ommaboplik va mijozga yo‘naltirilganlik. Aynan shu qadriyatlar kompaniyaning to‘lov infratuzilmasi va servislarini rivojlantirishga bo‘lgan yondashuvini belgilaydi: tizim barqarorligini ta’minlash, zamonaviy yechimlarni joriy etish, raqamli to‘lovlarni keng auditoriya uchun qulay qilish va foydalanuvchilarning real kundalik ehtiyojlariga e’tiborni saqlab qolish. Shu tariqa, «Qulay yashang» shiori UZCARD rivojini qurayotgan yondashuvning aniq ifodasiga aylanadi.
UZCARD. Qulay yashang.
Iqtisodiyot
Amir Temur yubileyiga bag‘ishlangan oltin va kumush tangalar chiqarildi
Ta’kidlanishicha, tangalar 999,9 asillikdagi oltin va kumushdan tayyorlangan bo‘lib, yuqori badiiy va kolleksion qiymatga ega.
Markaziy bank tomonidan sohibqiron Amir Temur tavalludining 690 yilligi munosabati bilan esdalik tangalari va suvenir to‘plamlari sotuvi yo‘lga qo‘yildi.
Jumladan, Amir Temur siymosi aks etgan, 31,1 g og‘irlikdagi oltin va kumush tangalar, shuningdek, har biri 31,1 g bo‘lgan 3 talik suvenir to‘plamlari chiqarildi.
Ta’kidlanishicha, tangalar 999,9 asillikdagi oltin va kumushdan tayyorlangan bo‘lib, yuqori badiiy va kolleksion qiymatga ega.
Oltin tanga 61,4 million so‘m qiymatda sotilmoqda, qayta sotib olish narxi – 57,3 mln so‘m.
Kumush tanga 1,9 million so‘m qiymatda sotilmoqda, qayta sotib olish narxi – 0,9 mln so‘m.
-
Dunyodan4 days ago
AQSh Eron urushida kamida 7 samolyotini yo’qotdi
-
Jamiyat4 days ago
O‘zbekistonga 2 oyda 11 mingdan ortiq xorijlik davolanish uchun keldi
-
Jamiyat4 days agoJizzaxda kuchli yomg‘irdan keyin sel kuzatildi
-
Jamiyat2 days agoNavoiyda xususiy bog‘cha tarbiyachisi bolalarni kaltakladi
-
Dunyodan4 days ago
Prezident Tramp Eronni Hormuz muammosi “jiddiy oqibatlarga olib kelishi” haqida ogohlantirdi
-
Dunyodan2 days ago
AQSh va Eron o’rtasidagi sulh bitimi bugun kuchga kirishi mumkin
-
Dunyodan4 days ago
Qanday qilib ikki ayol ixtisoslashgan laboratoriyasiz tibbiyotni yangilashdi?
-
Siyosat20 hours agoSenat yashirin iqtisodiyotga chek qoʻyish maqsadida rieltorlik faoliyati toʻgʻrisidagi yangi qonunni maʼqulladi
