Dunyodan
Rasmiylar namoyishchilarning jasadlarini qaytarish uchun katta miqdorda pul talab qilmoqda, deb xabar berdi BBC.
Reuters
Inson huquqlari guruhlari hukumatning norozilik namoyishlarini zo‘ravonlik bilan bostirishi natijasida 2400 dan ortiq odam halok bo‘lganini aytmoqda.
Erondagi norozilik namoyishlarida halok bo‘lganlarning oilalari Bi-bi-siga aytishlaricha, rasmiylar jasadlarni dafn qilish uchun qaytarish uchun katta miqdorda pul talab qilmoqda.
Manbalarning BBC Forsga aytishicha, jasadlar o‘likxonalar va kasalxonalarda saqlanmoqda va agar qarindoshlar pul topshirmasa, xavfsizlik kuchlari ularni qo‘yib yubormaydi.
Mamlakat bo‘ylab ikki haftadan ortiq davom etgan norozilik namoyishlarida kamida 2435 kishi halok bo‘ldi.
Shimoldagi Rasht shahridagi bir oilaning BBCga aytishicha, xavfsizlik kuchlari yaqinlarining jasadini ozod qilish uchun 700 million tuman (5000 dollar, 3700 funt sterling) talab qilgan.
Jasad va kamida 70 nafar boshqa norozilik namoyishchilari Prusina kasalxonasining o’likxonasida saqlangan.
Ayni paytda, Tehronda kurdlarning mavsumiy qurilish ishchisi oilasi jasadni olish uchun ketgan, ammo buning uchun ularga 1 milliard tuman (7,000 dollar, 5,200 funt) to’lash kerakligi aytilgan.
Oilaning BBCga aytishicha, xarajatlarni to‘lashga qurbi yetmay, o‘g‘lining jasadini tashlab ketishga majbur bo‘lgan. Erondagi qurilish ishchilari odatda oyiga 100 dollardan kam maosh oladi.
Ayrim hollarda kasalxona xodimlari halok bo‘lganlarning qarindoshlariga qo‘ng‘iroq qilib, xavfsizlik kuchlari pul undirishidan oldin ularni kelib jasadlarni olishlari haqida ogohlantirgan.
Bi-bi-si Fors 9-yanvar kuni kasalxona xodimlaridan telefon qo‘ng‘irog‘iga qadar eri o‘ldirilganini bilmagan ayol (xavfsizligi sababli uning shaxsi oshkor etilmagan) haqida xabar berdi.
Xavfsizlik kuchlari yetib kelguniga qadar jasadni tezroq olib ketishni aytishdi va uni ozod qilish uchun pul talab qilishdi.
BBC Forsga vaziyat haqida Londonda yashaydigan qarindoshi aytib berdi va u bilan suhbatlashdi.
Shundan so‘ng ayol ikki farzandi bilan kasalxonaga borib, erining jasadini topdi. U uni yuk mashinasining orqasiga qo’ydi va uni dafn etish uchun G’arbiy Erondagi ona shahriga yetti soat yurdi.
“Men pikapning orqa o’rindig’iga o’tirdim va bolalarim old o’rindiqda o’tirganlarida, uning tanasi ustida etti soat davomida yig’ladim”, dedi u Londondagi qarindoshlariga.
Bi-bi-si Fors ham Tehrondagi Behesht-e-Zahra o‘likxonasi rasmiylari oilalarga agar farzandlari Basij militsiyasi a’zosi ekanligini va namoyishchilar tomonidan o‘ldirilganini da’vo qilsalar, jasadlari hech qanday ayblovsiz qo‘yib yuborilishini aytgani haqida xabarlar oldi.
“Biz hukumat tarafdorlari mitingida qatnashdik va jasadni shahidnikidek tasvirlashni so‘rashdi. Biz bunga rozi bo‘lmadik”, – deydi oila BBCga.
Tehrondagi yana bir voqeada, manbalarning BBC Forsga aytishicha, bir necha oila rasmiylar tomonidan olib ketilishidan qo‘rqib, jasadlarni olish uchun o‘likxonaga bostirib kirgan.
“Hokimiyat jasadni o‘zlariga xabarsiz saqlashi yoki ko‘mib yuborishidan qo‘rqib, bir necha oila o‘likxona eshigini majburan ochib, jasadni tez yordam mashinasidan tortib oldi”, dedi BBCga manba.
Keyin oila jasadni olib ketish uchun shaxsiy tez yordam mashinasi topilmaguncha uni olib ketmaslik uchun bir necha soat kasalxona hovlisida yerda qo‘riqlab turdi.
Internet va aloqa uzilishlari yer yuzida sodir bo‘layotgan voqealar haqida to‘liq tasavvurga ega bo‘lishni qiyinlashtirdi. Xalqaro inson huquqlari guruhlari Eronga to‘g‘ridan-to‘g‘ri kirish imkoniga ega emas va boshqa xalqaro axborot tashkilotlari kabi BBC ham Eron hukumati tomonidan joylarda xabar berish huquqiga ega emas.
29 dekabr kuni Eron valyutasining dollarga nisbatan narxi keskin tushib ketganidan keyin poytaxt Tehronda namoyishlar boshlandi. Namoyishlar o’nlab boshqa shahar va shaharlarga tarqalgach, ular Eron ulamolariga qarshi chiqishdi va xavfsizlik kuchlari zo’ravonlik bilan bostirish boshlandi.
O’tgan payshanba kuni noroziliklar sezilarli darajada avj oldi va rasmiylar tomonidan halokatli qurolli hujumlarga uchradi.
AQShda joylashgan Inson huquqlari himoyachilari axborot agentligi (HRANA) ma’lumotlariga ko’ra, qo’zg’olon boshlanganidan beri kamida 2435 namoyishchi, jumladan, 13 bola, 153 xavfsizlik kuchlari va hukumat amaldorlari halok bo’lgan. Unda qo’shimcha 18 470 namoyishchi hibsga olingani xabar qilingan.
Ayni paytda mamlakat bo’ylab hibsga olishlar birin-ketin sodir bo’lmoqda. Xavfsizlik kuchlari va inqilob gvardiyasi razvedka bo‘linmalari faollar, advokatlar va tinch aholini hibsga oldi.
Dunyodan
Rossiyada muhojirlar uchun patent olish va ularni uzaytirish uchun yangi shartlar belgilandi.
Rossiya prezidenti Vladimir Putin mehnat muhojirlari Rossiyada yashovchi o‘zlari va qaramog‘ida bo‘lgan shaxslarni hech bo‘lmaganda kunlik ish haqi bilan ta’minlashni talab qiluvchi qonunni imzoladi.
Qonunga ko‘ra, chet el fuqarosi patent olganida, u nafaqat o‘zi, balki voyaga yetmagan barcha farzandlari uchun ham belgilangan miqdorda shaxsiy daromad solig‘ini (NDFL) oldindan to‘lashi kerak.
Ushbu talab tadbirkorlik faoliyatidan qat’i nazar, jismoniy shaxslarga mahalliy yoki shaxsiy xizmatlar ko’rsatadigan chet el fuqarolariga ham tegishli.
Agar bu talablar bajarilmasa, immigrantning patenti yoki ishlash uchun ruxsatnomasi uzaytirilmaydi. Shundan so’ng, agar Rossiyada vaqtincha qolish uchun boshqa qonuniy asos bo’lmasa, ular 15 kun ichida voyaga etmagan bolalari bilan mamlakatni tark etishlari kerak.
Shuningdek, qonunga ko’ra, chet ellik voyaga etmagan bolaning Rossiyada vaqtincha bo’lish muddati uning ota-onasiga berilgan patentning amal qilish muddatidan (uzaytirish yoki qayta rasmiylashtirish) oshmasligi kerak. Biroq, bu muddat 18 yoshga to’lgunga qadar amal qiladi, buning uchun siz NDFL uchun ma’lum miqdorni oldindan to’lashingiz kerak.
Bola 18 yoshga to’lganda va Rossiyada qolish uchun boshqa qonuniy sabab bo’lmasa, u 30 kun ichida mamlakatni tark etishi yoki ushbu muddat ichida patent olish uchun ariza topshirishi va tegishli avans to’lovini amalga oshirishi kerak.
Yangi qonunga ko’ra, Rossiya Ichki ishlar vazirligiga chet elliklarning daromadlari va NDFLning belgilangan avans to’lovlari amalga oshirilganligini tekshirish vakolati berildi. Shuningdek, vaqtinchalik propiska yoki propiska olgan xorijliklarning davlat migratsiya axborot tizimi orqali soliq organlarida ro‘yxatdan o‘tganligini nazorat qilish mumkin bo‘ladi.
Dunyodan
Yaponiyada 7,1 magnitudali zilzila yuz berdi
Kyushu yaqinida kuchli zilzila sodir bo’ldi. Bu haqda Osiyo OAVlari mamlakatning Yaponiya meteorologiya agentligiga asoslanib xabar berdi.
Zilzila magnitudasi: 7,1 Sana va vaqt: Bugun, 28-iyul, mahalliy vaqt bilan 16:27 atrofida Joylashuvi: Kumamoto prefekturasi yaqinida Zilzila o‘chog‘ining chuqurligi 10 km.
NHK telekanali zilziladan keyin sunami xavfi e’lon qilinganini ma’lum qildi.
Dunyodan
Isroil falastinlik mahbuslarni himoya qilish uchun timsohlardan foydalanmoqchi
Isroil atrof-muhitni muhofaza qilish vaziri Yidit Shirman Nil timsohini ko’payuvchi yovvoyi hayvon deb e’lon qildi. Bu chora Isroil qamoqxona maʼmuriyatiga falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanish imkonini beradi.
Euronews xabariga ko‘ra, vazirlik huquqshunoslari bu qarorga qarshi chiqishgan.
Mamlakat Tabiat va milliy bog‘lar vazirligi ham yovvoyi hayvonlarni faqat ilmiy va o‘quv maqsadlarida saqlash mumkinligi haqida bayonot berdi.
2025-yil dekabrida Isroil hukumatining radikal aʼzosi va Davlat xavfsizlik vaziri Itamar Ben Gvir falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanishni taklif qildi.
Tashabbus egalari timsohlardan AQSh va Janubiy Amerika mamlakatlaridagi qamoqxonalarni qo‘riqlashda foydalanilayotganini da’vo qilishdi. Biroq huquqshunoslarning aytishicha, amaliyot vaqti-vaqti bilan kuzatilgan bo‘lsa-da, muntazam ravishda amalga oshirilmagan.
Inson huquqlari tashkilotlari Isroilni xavfsizlik nuqtai nazaridan falastinliklarni aybsiz qamoqqa tashlaganlikda tanqid qilmoqda. Bu amaliyot, ayniqsa, 2023-yil 7-oktabrdan keyin kuchaydi.
BBC maʼlumotlariga koʻra, Gʻarbiy Sohildagi deyarli har bir oila vakillari Isroil qamoqxonalarida vaqt oʻtkazgan. Harbiy asirlar Isroilning ichki qismida saqlanayotganligi sababli, ularning qarindoshlari ularning qayerda ekanligi haqidagi xabarlarga ega emaslar.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti hisobotiga ko’ra, 1967 yildan beri Isroil 800 mingdan ortiq falastinlikni sababsiz yoki mayda ayblar bilan hibsga olgan.
“Isroil harbiy bosqinchi rejimi bosib olingan Falastin hududlarini ochiq qamoqxonalarga aylantirdi”, – dedi BMT maxsus ma’ruzachisi Francheska Albanese.
Hibsga olingan falastinliklarning ko‘pchiligining bolalar bo‘lishi xavotirga sabab bo‘lmoqda.
Xalqaro Amnistiya inson huquqlari tashkiloti Isroil qamoqxonalarida falastinlik mahbuslarga nisbatan qiynoqlar, jismoniy va jinsiy zo‘ravonliklardan xavotir bildirdi.
Tashkilotning Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika boʻyicha direktor oʻrinbosari Sara Xasash Negev choʻlidagi Sde Teyman qamoqxonasida falastinlik mahbuslarga nisbatan gʻayriinsoniy muomala va qiynoqlarga oid dalillar borligini aytdi.
Mart oyida Isroil parlamenti (Knesset) terrorchilik hujumlarida ayblangan falastinliklar uchun o‘lim jazosini standart jazo sifatida belgilovchi qonunni qabul qildi.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Falastinlik qochqinlar agentligi rahbari va Yevropa davlatlari, jumladan, Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya va Italiya vakillari qonunni demokratik tamoyillarga zid deb qoraladi.
Dunyodan
Yaponiyalik ayollar 41 marta rekord o’rnatdilar
Yaponiya ayollarning uzoq umr ko‘rishi bo‘yicha yana dunyoda birinchi o‘rinni egalladi
Yaponiya ayollarning umr ko‘rish davomiyligi bo‘yicha dunyoda yetakchi bo‘lib qolmoqda. Yaponiya Sogʻliqni saqlash vazirligi maʼlumotlariga koʻra, yapon ayollarining oʻrtacha umr koʻrishi 2025-yilda 87,33 yoshni tashkil qiladi.
Shunisi e’tiborga loyiqki, Yaponiya 41 yil davomida ayollarning o’rtacha umr ko’rish davomiyligi bo’yicha dunyoda yetakchilik qilmoqda.
Yaponiyalik erkaklarning o‘rtacha umri 81,35 yoshni tashkil qilgan. Bu borada Shvetsiya, Norvegiya, Italiya va boshqa bir qancha davlatlarni ortda qoldirib, dunyoda ettinchi o‘rinda turadi.
Bir necha yil oldin, COVID-19 pandemiyasi Yaponiyada o’rtacha umr ko’rishning biroz qisqarishiga olib keldi. Biroq, 2023 yildan boshlab bu ko’rsatkich yana o’sish nuqtasiga yetdi va pandemiyadan oldingi darajadan ham yuqori.
Dunyodan
Suriya prezidenti: “Biz Isroil bilan ziddiyatni istamaymiz…”
Suriya hukumati Isroil bilan ziddiyatni istamaydi va Isroil bilan xavfsizlik kelishuviga erishmoqchi, dedi Suriya prezidenti Ahmad al-Sharah Al-Jazira telekanaliga.
“Biz Isroil bilan to’qnashuvni istamaymiz va bundan manfaatdor ham emasmiz. Isroil bilan muvaffaqiyatli xavfsizlik kelishuvi Suriya bosib olingan Golan tepaliklariga bo’lgan huquqidan voz kechmasdan turib, dunyo tinchligiga yo’l ochadi”, – dedi al-Sharah.
Prezident Suriya va Isroildan tashqari barcha davlatlar kelishuv imzolashni taklif qilib, Damashq Livan ishlariga harbiy aralashuvni istamasligini aytdi. “Biz mintaqada urush zonasining kuchayishidan xavotirdamiz. “Biz Livanga harbiy aralashish niyatimiz yo’q”, dedi u.
Janob Al-Sharah Damashq Livan hukumatining kuch ishlatish va harbiy harakatlar bo‘yicha o‘z ixtiyori bilan foydalanish huquqini qo‘llab-quvvatlashini ta’kidladi. Prezident “Livandagi har qanday tartibsizlik Suriyaga bevosita ta’sir qiladi”, deya qo‘shimcha qildi.
Aprel oyi o‘rtalarida al-Shara Turkiyaning Antaliya shahrida bo‘lib o‘tgan diplomatik forumda Damashq Isroil bilan Suriya janubidan Isroil qo‘shinlarini olib chiqishni o‘z ichiga olgan xavfsizlik bo‘yicha kelishuvga erishish niyatida ekanini aytdi. Uning aytishicha, bunday kelishuv Suriya hukumatiga Isroil bilan bosib olingan Golan tepaliklari yuzasidan muzokaralarni boshlash imkonini beradi.
-
Siyosat3 days ago
Шавкат Мирзиёев Бишкекда кутиб олинди
-
Jamiyat5 days ago
Ko‘ksaroyda O‘zbekiston va Hindiston yetakchilariningg tarixiy muzokaralari bo‘lib o‘tdi
-
Sport5 days ago
Akademik eshkak eshish bo‘yicha O‘zbekiston terma jamoasi tarixda ilk bor jahon chempioni bo‘ldi
-
Jamiyat4 days ago
Qonunchilikdagi noaniqliklar tadbirkor foydasiga talqin qilinadi
-
Mahalliy2 days ago
«Enamdan qolgan dalalar» (Esse)
-
Jamiyat3 days ago
BYD CHAZOR UzPride – O‘zbekiston mustaqilligining 35 yilligiga bag‘ishlangan maxsus taklif
-
Jamiyat3 days ago
Bu yilgi Mustaqillik bayrami ijtimoiy tarmoqlarda chin ma’noda portladi!
-
Siyosat4 days ago
Pokiston bosh vaziri bilan uchrashuv o‘tkazildi
