Dunyodan
Rasmiylar namoyishchilarning jasadlarini qaytarish uchun katta miqdorda pul talab qilmoqda, deb xabar berdi BBC.
Reuters
Inson huquqlari guruhlari hukumatning norozilik namoyishlarini zo‘ravonlik bilan bostirishi natijasida 2400 dan ortiq odam halok bo‘lganini aytmoqda.
Erondagi norozilik namoyishlarida halok bo‘lganlarning oilalari Bi-bi-siga aytishlaricha, rasmiylar jasadlarni dafn qilish uchun qaytarish uchun katta miqdorda pul talab qilmoqda.
Manbalarning BBC Forsga aytishicha, jasadlar o‘likxonalar va kasalxonalarda saqlanmoqda va agar qarindoshlar pul topshirmasa, xavfsizlik kuchlari ularni qo‘yib yubormaydi.
Mamlakat bo‘ylab ikki haftadan ortiq davom etgan norozilik namoyishlarida kamida 2435 kishi halok bo‘ldi.
Shimoldagi Rasht shahridagi bir oilaning BBCga aytishicha, xavfsizlik kuchlari yaqinlarining jasadini ozod qilish uchun 700 million tuman (5000 dollar, 3700 funt sterling) talab qilgan.
Jasad va kamida 70 nafar boshqa norozilik namoyishchilari Prusina kasalxonasining o’likxonasida saqlangan.
Ayni paytda, Tehronda kurdlarning mavsumiy qurilish ishchisi oilasi jasadni olish uchun ketgan, ammo buning uchun ularga 1 milliard tuman (7,000 dollar, 5,200 funt) to’lash kerakligi aytilgan.
Oilaning BBCga aytishicha, xarajatlarni to‘lashga qurbi yetmay, o‘g‘lining jasadini tashlab ketishga majbur bo‘lgan. Erondagi qurilish ishchilari odatda oyiga 100 dollardan kam maosh oladi.
Ayrim hollarda kasalxona xodimlari halok bo‘lganlarning qarindoshlariga qo‘ng‘iroq qilib, xavfsizlik kuchlari pul undirishidan oldin ularni kelib jasadlarni olishlari haqida ogohlantirgan.
Bi-bi-si Fors 9-yanvar kuni kasalxona xodimlaridan telefon qo‘ng‘irog‘iga qadar eri o‘ldirilganini bilmagan ayol (xavfsizligi sababli uning shaxsi oshkor etilmagan) haqida xabar berdi.
Xavfsizlik kuchlari yetib kelguniga qadar jasadni tezroq olib ketishni aytishdi va uni ozod qilish uchun pul talab qilishdi.
BBC Forsga vaziyat haqida Londonda yashaydigan qarindoshi aytib berdi va u bilan suhbatlashdi.
Shundan so‘ng ayol ikki farzandi bilan kasalxonaga borib, erining jasadini topdi. U uni yuk mashinasining orqasiga qo’ydi va uni dafn etish uchun G’arbiy Erondagi ona shahriga yetti soat yurdi.
“Men pikapning orqa o’rindig’iga o’tirdim va bolalarim old o’rindiqda o’tirganlarida, uning tanasi ustida etti soat davomida yig’ladim”, dedi u Londondagi qarindoshlariga.
Bi-bi-si Fors ham Tehrondagi Behesht-e-Zahra o‘likxonasi rasmiylari oilalarga agar farzandlari Basij militsiyasi a’zosi ekanligini va namoyishchilar tomonidan o‘ldirilganini da’vo qilsalar, jasadlari hech qanday ayblovsiz qo‘yib yuborilishini aytgani haqida xabarlar oldi.
“Biz hukumat tarafdorlari mitingida qatnashdik va jasadni shahidnikidek tasvirlashni so‘rashdi. Biz bunga rozi bo‘lmadik”, – deydi oila BBCga.
Tehrondagi yana bir voqeada, manbalarning BBC Forsga aytishicha, bir necha oila rasmiylar tomonidan olib ketilishidan qo‘rqib, jasadlarni olish uchun o‘likxonaga bostirib kirgan.
“Hokimiyat jasadni o‘zlariga xabarsiz saqlashi yoki ko‘mib yuborishidan qo‘rqib, bir necha oila o‘likxona eshigini majburan ochib, jasadni tez yordam mashinasidan tortib oldi”, dedi BBCga manba.
Keyin oila jasadni olib ketish uchun shaxsiy tez yordam mashinasi topilmaguncha uni olib ketmaslik uchun bir necha soat kasalxona hovlisida yerda qo‘riqlab turdi.
Internet va aloqa uzilishlari yer yuzida sodir bo‘layotgan voqealar haqida to‘liq tasavvurga ega bo‘lishni qiyinlashtirdi. Xalqaro inson huquqlari guruhlari Eronga to‘g‘ridan-to‘g‘ri kirish imkoniga ega emas va boshqa xalqaro axborot tashkilotlari kabi BBC ham Eron hukumati tomonidan joylarda xabar berish huquqiga ega emas.
29 dekabr kuni Eron valyutasining dollarga nisbatan narxi keskin tushib ketganidan keyin poytaxt Tehronda namoyishlar boshlandi. Namoyishlar o’nlab boshqa shahar va shaharlarga tarqalgach, ular Eron ulamolariga qarshi chiqishdi va xavfsizlik kuchlari zo’ravonlik bilan bostirish boshlandi.
O’tgan payshanba kuni noroziliklar sezilarli darajada avj oldi va rasmiylar tomonidan halokatli qurolli hujumlarga uchradi.
AQShda joylashgan Inson huquqlari himoyachilari axborot agentligi (HRANA) ma’lumotlariga ko’ra, qo’zg’olon boshlanganidan beri kamida 2435 namoyishchi, jumladan, 13 bola, 153 xavfsizlik kuchlari va hukumat amaldorlari halok bo’lgan. Unda qo’shimcha 18 470 namoyishchi hibsga olingani xabar qilingan.
Ayni paytda mamlakat bo’ylab hibsga olishlar birin-ketin sodir bo’lmoqda. Xavfsizlik kuchlari va inqilob gvardiyasi razvedka bo‘linmalari faollar, advokatlar va tinch aholini hibsga oldi.
G‘arbiy Afrikada joylashgan Chadning sharqiy Igote mintaqasida quduq ustida ikki oila o‘rtasida janjal kelib chiqdi. To‘qnashuvda kamida 42 kishi halok bo‘lgan. Rasmiylarning aytishicha, yana 10 kishi jarohatlangan.
Chad Infos ma’lumotlariga ko’ra, suv manbalari bo’yicha kelishmovchilik tezda shtatda qasos olish harakatlariga aylangan.
Vaziyatni hal qilish uchun prezident Mahamat Idriss Debi Itno mintaqaga yuqori darajadagi missiyani, jumladan, Bosh vazir o’rinbosari Liman Mahamat va Mudofaa vaziri Itaka Marua Jamusni yubordi. Bosh vazir o‘rinbosarining ta’kidlashicha, bu hodisalar “oddiy kommunal nizolar emas, balki uzoq yillik oilaviy nizolardir”.
Huquqiy jarayonlardan tashqari, rasmiylar tomonlar o’rtasida vositachilikni ham taklif qilmoqdalar. Hukumat qo‘shni Sudandagi beqarorlik Chadning sharqiy viloyatlariga qochqinlar oqimini keltirib chiqarishi, bu esa ziddiyatni kuchaytirishi mumkinligidan xavotir bildirgan.
OAV ma’lumotlariga ko‘ra, Eron AQShga Hormuz bo‘g‘ozini qayta ochish va urushni to‘xtatishga chaqiruvchi yangi taklif yuborgan. Taklif yadroviy muzokaralarni keyingi bosqichga qoldirishni nazarda tutadi.
Axios ma’lumotlariga ko’ra, taklif Pokiston orqali qilingan.
Shu bilan birga, tahlilchilarga ko‘ra, Qo‘shma Shtatlar Eron blokadani olib tashlab, bo‘g‘oz masalasida kelishuvga erishsa, uni uran zaxiralaridan voz kechishga majburlash ta’sirini yo‘qotishi mumkin.
Ruminiya prezidenti Nikxor Dan ayollarni o‘ldirishni taqiqlovchi qonunni imzoladi. Endilikda mamlakat qonunchiligi ayollarni qasddan o‘ldirishni gender asosidagi zo‘ravonlikning yana bir turi sifatida rasman tan oladi.
Ilgari bunday jinoyatlar vahshiy qotillik sifatida qaralgan. Yangi qoidalarda 15 yildan 25 yilgacha qamoq yoki umrbod qamoq jazosi nazarda tutilgan.
“Ayollarga nisbatan zo’ravonlik eng kamsituvchi va kamsituvchi xatti-harakatlardan biridir. Juda uzoq vaqt davomida bu turdagi hujumlar e’tibordan chetda qoldi yoki adekvat profilaktika qilinmadi, bu fojiali oqibatlarga olib keldi”, deb yozadi Nikshor Dan.
Ushbu tashabbus mualliflari jinoyat statistikasiga o‘zgartirishlar kiritish zarurligini asoslab berishdi. 2025-yilning sakkiz oyida mamlakatda 33 ta maishiy qotillik qayd etilgan. 69% hollarda jabrlanuvchi ayol bo’lgan. O’rtacha har oyda uchta qarindosh bir ayolni o’ldiradi.
Ushbu qonun loyihasi 2025-yil oktabr oyida Kongressga taqdim etilgan. U barcha siyosiy partiyalardan 270 dan ortiq deputat tomonidan qo‘llab-quvvatlangan. Tarafdorlarning ta’kidlashicha, yangi atamalar politsiyaga jinoyat sodir bo’lishidan oldin oiladagi zo’ravonlik holatlariga samaraliroq aralashish imkonini beradi. Ushbu hujjatning qabul qilinishi bilan Ruminiya Xorvatiya, Italiya, Belgiya, Kipr va Malta kabi o’zlarining huquqiy tizimlarida ayol o’ldirish tushunchasini mustahkamlagan Yevropa mamlakatlariga qo’shildi.
Femitsid – bu erkaklar tomonidan yoki patriarxal manfaatlar uchun nafrat tufayli ayollarni qasddan o’ldirishdir. Ayollar ko’pincha oiladagi zo’ravonlik qurboni bo’lishadi, qotilliklar esa davlatning beparvoligi natijasidir.
Isroil bosh vaziri Binyamin Netanyaxu o‘z armiyasiga Livandagi Hizbulloh pozitsiyalariga “kuchli zarba” berishni buyurdi. Bu haqda hukumat idoralari xabar berdi.
Qarorga Hizbulloh tomonidan sulh bitimining buzilishi sabab bo‘lgan. Guruh Isroil shimoli va Livan janubidagi Isroil harbiy kuchlariga raketa va uchuvchisiz samolyotlar bilan hujum qilgan.
Bu voqea Isroil va Livan o’rtasidagi ziddiyat yana kuchayib borayotganini anglatadi. Hizbullohning qayta tiklanishi va Isroilning javobi mintaqada kengroq harbiy mojarolar xavfini oshiradi.
Shu bilan birga, Livan janubidagi harbiylarning mavjudligi va chegara hududlarida muntazam to‘qnashuvlar vaziyatning nazoratdan chiqib ketishiga sabab bo‘lishi mumkin bo‘lgan asosiy omillardan biri sifatida ko‘rilmoqda.
AQSh prezidenti Islomobodda o‘tkazilishi rejalashtirilgan muzokaralar oldidan delegatlarga Pokistonga uchmaslik haqida ko‘rsatma berdi. U bu qarorini “sayohat qilish juda ko’p vaqt talab etadi” deb tushuntirdi.
Avvalroq AQSh delegatsiyasi, jumladan Stiven Uitkoff va Jared Kushner Islomobodga borishi kerak edi. Prezident Tramp oxirgi daqiqada tashrifini bekor qildi, Eron tashqi ishlar vaziri Abbos Arakchi ham Pokistonni tark etdi.
Prezident Tramp Eron rahbariyatida “noaniqlik va ichki qarama-qarshilik” mavjudligini ta’kidlab, AQShning pozitsiyasi kuchli ekanini aytdi. Eronning aytishicha, muzokaralar faqat vositachi orqali o’tadi.
Islomobod muzokaralarda vositachi sifatida ishtirok etgan. Arakuchi Pokistonga tashrifini “samarali” deb baholadi va mintaqada tinchlikni tiklash uchun muloqot davom etayotganini qayd etdi.
Birinchi muzokaralar 11 aprel kuni bo‘lib o‘tgan, biroq hech qanday natija bermagan. Shundan so‘ng Qo‘shma Shtatlar Eronni kelishuvni buzgan deb hisoblab, Hormuz bo‘g‘ozini yopdi.
Afrikadagi suv mojarosida 42 kishi halok bo’ldi
«Haj» ziyorati uchun 18 ming dollar so‘ragan shaxs ushlandi
Saida Mirziyoeva Xorazm viloyatini ijtimoiy rivojlantirish loyihalarini nazorat qiladi
-
Jamiyat5 days ago
Giyohvand moddalar aylanmasini nazorat qilishning milliy tizimi takomillashtiriladi
-
Iqtisodiyot4 days ago“QQSni oson qaytarib olish ta’minlanmasa, stavkani 6 foizga tushirishni taklif qilamiz” – Davron Vahobov
-
Iqtisodiyot4 days ago
Markaziy bank: 24-aprelda dollar pasayadi
-
Dunyodan4 days ago
Buyuk Britaniyada “chekmaydigan avlod” dunyoga keldi
-
Iqtisodiyot4 days agoQirg‘iziston ilk marta Yevropa Ittifoqining sanksiyalarni chetlab o‘tishga qarshi kurashish mexanizmiga tushdi
-
Dunyodan4 days ago
Eron oliy rahbari yuzi va oyog‘idan jiddiy jarohat oldi
-
Dunyodan5 days agoFiribgarlar Hormuzdan yetkazib berishni va’da qilayotganga o’xshaydi
-
Siyosat4 days ago
Shavkat Mirziyoyev Mirzo Ulug‘bek tumani hokimligiga tashrif buyurdi