Siyosat
Prezident Markaziy Osiyo rahbarlari uchrashuvida muhim tashabbuslar bilan chiqdi
Markaziy Osiyo davlatlari rahbarlarining VII Maslahat uchrashuvida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti qator asosiy fikr va tashabbuslar bilan chiqdi.
Bugungi sammit tarixiy bo‘ldi: Maslahat uchrashuvlari formatiga Ozarbayjon Respublikasining to‘laqonli ishtirokchi sifatida qo‘shilishini davlat rahbarlari bir ovozdan qo‘llab-quvvatladilar. Prezident Shavkat Mirziyoyev ushbu qadam hamkorlikning yangi bosqichini boshlab berishini, Markaziy Osiyo va Janubiy Kavkaz o‘rtasida hamkorlikning yagona makonini shakllantirishini ta’kidladi.
Prezidentimiz o‘z nutqida mintaqani yanada rivojlantirishning asosiy yo‘nalishlariga to‘xtalib o‘tdi:
1. Mintaqaviy integratsiyaning yangi bosqichi.
Qisqa vaqt ichida Markaziy Osiyo muloqotning maslahat shaklidan chinakam hamkorlik bosqichiga o‘tdi: hududiy masalalar tartibga solindi, chegaralar ochildi, energetika, transport va savdo sohalarida hamkorlik o‘rnatildi. O‘zaro savdo 10,7 milliard dollarga yetib, investitsiyalar 17 foizga o‘sdi.
2. Institutsional arxitekturani mustahkamlash.
Uchrashuvlar formatini “Markaziy Osiyo hamjamiyati” strategik platformasiga aylantirish, Kotibiyatni ta’sis etish, Oqsoqollar kengashini tuzish, milliy muvofiqlashtiruvchilar maqomini ko‘tarish taklif etildi.
3. Iqtisodiyot va investitsiyalar.
Mintaqa davlatlari o‘zaro savdo hajmini 1,5–2 baravar oshirish imkoniyatiga ega. Prezident quyidagilarni taklif qildi:
– 2035-yilgacha bo‘lgan Savdo-iqtisodiy hamkorlikning mintaqaviy dasturini qabul qilish;
– Yagona investitsiya makoni to‘g‘risidagi Deklaratsiyani ishlab chiqish;
– elektron tijoratni birgalikda rivojlantirishni ilgari surish.
4. Infratuzilma va transport.
O‘zbekiston “Xitoy-Qirg‘iziston-O‘zbekiston” temir yo‘li, Transafg‘on yo‘lagi va Transkaspiy yo‘nalishlarini kengaytirish kabi yirik loyihalarni amalga oshirishda mintaqa davlatlarini birgalikda harakat qilishga chaqirdi. Infratuzilmani rivojlantirish bo‘yicha Kengashni tuzish taklif qilindi.
5. Xavfsizlik va Afg‘oniston.
Mintaqaviy xavfsizlik va barqarorlik konsepsiyasi va Tahdidlar va xavflar katalogi tasdiqlash uchun taqdim etildi. Prezident Afg‘onistonni mintaqaviy energetika va transport loyihalariga integratsiyasi muhimligini ta’kidladi hamda “Farg‘ona tinchlik forumi”ni muntazam o‘tkaziladigan xalqaro anjumanga aylantirishni taklif qildi.
6. Iqlim va suv.
O‘zbekiston 2026-2036 yillarni “Markaziy Osiyoda suvdan oqilona foydalanish bo‘yicha amaliy harakatlar o‘n yilligi” deb e’lon qilishni deb e’lon qilishni, shuningdek, Suv xo‘jaligi sohasida kompetensiyalar mintaqaviy markazini tashkil etishni taklif qildi.
7. Gumanitar soha.
Ilmiy va madaniy hamkorlikni rivojlantirish qo‘llab-quvvatlandi. Prezident har yili ma’naviy meros va ma’rifatparvarlik g‘oyalariga bag‘ishlangan Xalqaro kongressni o‘tkazishni, Mintaqaviy ilmiy tadqiqotlar jamg‘armasini tuzish hamda mintaqamiz olim va mutafakkirlarining global rivojlanishga qo‘shgan hissasiga bag‘ishlangan BMTning maxsus rezolyusiyasini ilgari surishni taklif qildi.
Prezidentimiz nutqini asosiy fikr bilan yakunladi: “Bizning kuchimiz – birlikda, muvaffaqiyat sari yo‘limiz – do‘stlik va hamkorlikda”.
O‘zbekiston Turkmanistonni yangi – “Markaziy Osiyo va Ozarbayjon” formatida o‘tadigan davlatlar rahbarlarining Maslahat uchrashuvida raislikni qabul qilib olgani bilan tabrikladi va bo‘lajak mezbonlik qilish davridagi sa’y-harakatlarini har tomonlama qo‘llab-quvvatlashga tayyorligini tasdiqladi.
Parijda joylashgan “Chegara bilmas muxbirlar” (RSF) xalqaro nohukumat tashkiloti 2026 yilgi Jahon matbuot erkinligi indeksini e’lon qildi. Hisobotga koʻra, Oʻzbekiston 180 mamlakat ichida 147-oʻrinni egallab, mustaqil jurnalistika uchun vaziyat “juda jiddiy” deb topilgan davlatlar orasida oʻz tasnifini saqlab qolgan.
O‘zbekistonning jahon reytingidagi o‘rni o‘tgan yilga nisbatan bir pog‘onaga ko‘tarilgan, biroq umumiy ball pasaygan. Xalqaro kuzatuvchilar mamlakatga 2025 yildagi 35,24 balldan 100 balldan 34,95 ball qo‘ygan. Bu pasayish reytingdagi biroz oshganiga qaramay, matbuot erkinligi uchun haqiqiy muhit yaxshilanmaganini va aslida biroz yomonroq ekanini ko‘rsatadi.
Yangilangan indeks turli ko’rsatkichlar bo’yicha aralash ishlashni ko’rsatadi. O‘zbekiston iqtisodiy va xavfsizlik ko‘rsatkichlari bo‘yicha o‘z ko‘rsatkichlarini yaxshiladi. Biroq, bu yutuqlar siyosiy, huquqiy va ijtimoiy ko’rsatkichlar bo’yicha pastroq ball bilan qoplandi. Bu tendentsiya 2025 yilgi hisobotdan so’ng, mamlakatdagi barcha beshta o’lchanadigan toifadagi pasayishlarni qayd etgan.
O‘zbekiston muhim xalqaro mezon sifatida qo‘llayotgan Matbuot erkinligi indeksida 180 ta davlatdagi media muhiti besh toifaga ajratilgan: “yaxshi”, “qoniqarli”, “muammoli”, “qiyin” va “juda jiddiy”. Tarixga nazar tashlaydigan bo‘lsak, O‘zbekiston 2016-2017-yillarda boshlangan qator islohotlardan so‘ng 2019-yilda “qiyin” guruhga o‘tguniga qadar ko‘p yillar davomida “juda jiddiy” toifada bo‘lgan. Biroq, mamlakat 2024 yilda “juda og’ir” toifaga qaytdi va o’shandan beri u erda qolmoqda.
Markaziy Osiyo mintaqasida 2026 yilgi reytinglar raqobat kuchli, ammo kurash qiyin ekanini ko‘rsatmoqda. Qirg‘iziston 146-o‘rinda, O‘zbekiston 147-o‘rinda, Qozog‘iston 149-o‘rinda. Tojikiston va Turkmaniston 155 va 173-o‘rinlarda ro‘yxatning oxirgi pog‘onasida qolmoqda.
Jahon miqyosida RSF tahlilchilari matbuot erkinligi bo‘yicha “yaxshi” reytingga ega bo‘lgan atigi yetti mamlakatni aniqladilar: Norvegiya, Niderlandiya, Estoniya, Daniya, Shvetsiya, Finlyandiya va Irlandiya. Hisobotda xavotirli global tendentsiyaga e’tibor qaratilib, so‘nggi bir yil ichida 180 mamlakatdan 100 tasida matbuot erkinligi pasaygani qayd etilgan. “Chegara bilmas muxbirlar” tashkiloti dunyo boʻylab axborot tashkilotlariga siyosiy bosim kuchayib borayotgani, avtoritar tendentsiyalar kuchayishi va media bozorlarining keskin zaiflashuvi haqida ogohlantirdi.
Siyosat
“Markaziy bank valyuta kursini qo’llab-quvvatlash uchun intervensiya qilmaydi” – rais Ishmetov
Rais Timur Ishmetov O‘zbekiston Markaziy banki valyuta kurslariga intervensiya qilmasligi va valyutaning erkin suzishiga imkon berishini aytib, moslashuvchan kurs global noaniqliklarga ko‘proq mos kelishini qo‘shimcha qildi.
Ishmetov matbuot anjumanida inflyatsiyani iqtisodiyot va davlat daromadlari uchun ahamiyatli bo‘lishiga qaramay, jahon oltin narxidagi o‘zgarishlar bilan bevosita bog‘lash noto‘g‘ri ekanligini aytdi.
“Men valyuta kursiga sun’iy ta’sir ko’rsatish tarafdori emasman. Men valyuta kursining erkin o’zgarishiga yo’l qo’yish niyatidaman”, – dedi u.
Uning izohlari oltin narxining keskin pasayishi so‘mni zaiflashtirib, import inflyatsiyasini kuchaytirgan taqdirda regulyatorning favqulodda vaziyat rejasi bormi degan savolga javob berdi.
Ishmetov, Markaziy bank siyosatida hech qanday o‘zgarish bo‘lmaganini aytib, valyuta oqimining ortishi o‘tgan yili valyutaning qimmatlashishiga sabab bo‘lganini, bu yil boshida zaiflashganini va shundan so‘ng barqarorlashganini, o‘tgan to‘rt oydagi umumiy tebranishlar nolga yaqinlashganini qayd etdi.
Uning qo‘shimcha qilishicha, oltin bahosi fiskal va eksport daromadlariga ta’sir qilsa-da, tartibga soluvchilar valyuta bozoridagi ishtirokni oltin sotib olish bilan muvofiqlashtiradi va valyuta kurslarini manipulyatsiya qilish uchun undan foydalanmagan va foydalanmaydi.
29 aprel kuni boʻlib oʻtgan boshqaruv yigʻilishidan soʻng markaziy bank narxlar oʻsishining sekinlashuviga qaramasdan barqaror inflyatsiya xavfi mavjudligini hisobga olib, asosiy foiz stavkasini 14% darajasida oʻzgarishsiz qoldirdi. Regulyatorning ma’lum qilishicha, mart oyida yillik inflyatsiya 7,1 foizga tushib ketgan, biroq bazaviy inflyatsiya 5,7 foiz darajasida qolgan.
AQSh Fuqarolik va Immigratsiya Xizmati (USCIS) Ichki xavfsizlik departamentining ichki ko’rsatmalaridan so’ng, Prezident Donald Tramp ma’muriyati immigratsiya uchun ariza beruvchilar uchun qo’shimcha tekshiruv choralarini joriy qildi.
Surat: Keyt Bedford/Reuters
Yangi ko’rsatmalarga ko’ra, amaldorlarga zamonaviy ma’lumot tekshiruvi bo’lmagan arizalarni ma’qullamasliklari aytiladi, deb xabar beradi Reuters.
2026-yil 27-apreldan boshlab, USCIS Federal Qidiruv Byurosi tomonidan boshqariladigan tizim orqali barmoq izlariga asoslangan tekshiruvlar uchun kengaytirilgan jinoyat tarixi maʼlumotlarini olishni boshladi.
Ushbu chora yashil kartalar va AQSh fuqaroligi kabi biometrik ma’lumotlarni talab qiladigan ilovalarga nisbatan qo’llaniladi.
USCIS, shuningdek, zobitlarga, agar oldingi testlar yangi qoidalar kuchga kirgunga qadar o’tkazilgan bo’lsa, ko’rib chiqilayotgan ishlar uchun barmoq izlarini qayta topshirishni buyurdi.
Agentlik bayonotida aytilishicha, o’zgarishlar federal ma’lumotlar bazalariga kirishni kengaytirish orqali skrining tartiblarini kuchaytirishga qaratilgan va ishlov berish kechikishlari vaqtinchalik bo’lishi kutilmoqda.
Prezident Shavkat Mirziyoyev 29-aprel kuni gidroenergetika tarmog‘ini yanada rivojlantirish, jumladan, Toshkent daryosi qirg‘oqlari va kanallarini yangilash, shaharni sovutish uchun sun’iy ko‘llar va suv havzalari yaratish bo‘yicha takliflarni ko‘rib chiqdi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Taqdimotda aytilishicha, poytaxtimizdan o‘tuvchi 16 kilometrlik Chirchiq daryosi “Daryo bo‘yi” loyihasi doirasida 306 gektar maydonni egallagan holda qayta obodonlashtiriladi.
Loyiha daryo qirg‘og‘ini mustahkamlash, ko‘kalamzorlashtirish, savdo va xizmat ko‘rsatish ob’ektlarini rivojlantirishni o‘z ichiga oladi. Bektemir kanali bo‘ylab 187,3 gektar maydonda yashil hudud barpo etiladi. Shuningdek, piyodalar va veloyo‘laklar, ichki yo‘llar, yoritish tizimlari va ko‘priklar quriladi.
Poytaxtda to‘rtta sun’iy ko‘l va suv ombori barpo etish rejalari ham taqdim etildi. Ammo Mirziyoyev bu yashash sharoitini yaxshilash va salqin shahar muhitini yaratish uchun yetarli emasligini aytib, mutasaddilarga ko‘llar sonini 12 taga yetkazishni topshirdi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev 29-aprel kuni gidroenergetika tarmog‘ini yanada rivojlantirish, jumladan, Toshkent daryosi qirg‘oqlari va kanallarini yangilash, shaharni sovutish uchun sun’iy ko‘llar va suv havzalari yaratish bo‘yicha takliflarni ko‘rib chiqdi.
O‘zbekiston Prezidentining farmoni bilan G‘iyosiddin Qutbiddinovich Rejabov O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining madaniyat bo‘yicha vakili lavozimiga tayinlandi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar berdi.
Shu munosabat bilan u Prezident Administratsiyasi Kreativ iqtisodiyot va turizm bo‘yicha departamenti sho‘’ba mudiri lavozimidan ozod etildi.
G‘iyosiddin Rejabov avval madaniyat tizimida turli lavozimlarda ishlagan.
O‘zbekistonda vaziyat “juda og‘ir”ligicha qolmoqda
O‘zbekistonda qurilish ishlari hajmi bo‘yicha qaysi viloyat yetakchi?
Energiyani tejash maqsadida gaz va svet iste’moliga cheklov kiritish taqiqlandi
-
Iqtisodiyot5 days agoBiznes-ombudsman Toshkentning dizayn-kodi masalasida e’tiroz bildirdi
-
Jamiyat4 days agoJomboyda mast haydovchi YTH sodir etdi
-
Dunyodan4 days ago
AQSh Eronga qarshi urush uchun har soniyada 11,5 ming dollar sarflamoqda
-
Dunyodan5 days ago
Livan-Isroil o’t ochishni to’xtatish muddati uch haftaga uzaytirildi
-
Jamiyat4 days ago
Toshkentda uy-joy ijarasi narxlari qariyb 11 foizga qimmatlagan
-
Jamiyat2 days agoNavoiyda maktab o‘quvchilari boshqaruvidagi mashina YTHga uchradi
-
Sport5 days agoSuperliga. «Paxtakor» va «Neftchi» ta’qibchilardan ilgariladi
-
Dunyodan4 days agoPrezident Tramp delegatsiya parvozini bekor qildi