Iqtisodiyot
«O‘zmilliybank» AJ hamda «Bank of China» 1 mlrd. yuan miqdoridagi moliyalashtirishni tashkillashtirish to‘g‘risida kelishuv imzoladilar
2026 yil 6 may kuni O‘zbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N.Aripov boshchiligidagi delegatsiyaning Gonkong maxsus ma’muriy hududiga rasmiy tashrifi doirasida “O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki” AJ (“O‘zmilliybank” AJ) va “Bank of China” o‘rtasida 1 mlrd. yuan (145 mln. AQSh doll. ekv.) miqdoridagi sindikatlashgan moliyalashtirishni tashkil etish to‘g‘risida kelishuv imzolandi.
Imzolash marosimi davlat organlari, moliya institutlari hamda ikki mamlakat ishbilarmon doiralari vakillarini birlashtirgan Gonkong shahridagi birinchi O‘zbekiston–Xitoy iqtisodiy forumi doirasida bo‘lib o‘tdi.
“O‘zmilliybank” AJ “Bank of China”dan xitoy yuanida kredit liniyasi jalb qilish bo‘yicha kelishuvga erishgan O‘zbekistondagi birinchi tijorat banki bo‘ldi.
Erishilgan kelishuvlar transchegaraviy moliyalashtirishda xitoy yuanidan foydalanishga bo‘lgan yuqori qiziqishni aks ettirib, “O‘zmilliybank” AJning muqobil likvidlik manbalari bilan ishlashdagi o‘rnini yanada mustahkamlaydi.
Bu bank uchun Xitoy milliy valyutasidagi moliyalashtirish manbalarini kengaytirish, shuningdek investitsiya va infratuzilma loyihalarini moliyalashtirish instrumentlarini yanada rivojlantirish imkonini yaratadi.
“O‘zmilliybank” AJ Xitoy moliya institutlari bilan hamkorlikni izchil ravishda kengaytirib bormoqda.
Bugungi kunda bank tomonidan Xitoy Xalq Respublikasidagi hamkorlardan Xitoy milliy valyutasida jalb qilingan kredit liniyalarining umumiy hajmi 11,5 mlrd.dan (1,6 mlrd. AQSh doll. ekv.) oshdi. Bu esa yuandagi operatsiyalarni kengaytirish hamda loyihalarni moliyalashtirishda muqobil valyutalar rolini oshirish uchun mustahkam asos yaratmoqda.
Mazkur kelishuv O‘zbekiston Respublikasi hamda Xitoy Xalq Respublikasi o‘rtasidagi iqtisodiy hamkorlik izchil chuqurlashib borayotgan bir sharoitda imzolanmoqda. Xitoy O‘zbekistonning eng yirik savdo-iqtisodiy hamkori bo‘lib qolmoqda. 2025 yil yakunlariga ko‘ra, ikki tomonlama savdo aylanma hajmi 34 foizga o‘sib, 17 mlrd AQSh dollaridan oshdi.
Tomonlar yaqin istiqbolda savdo aylanmasini 20 mlrd AQSh dollariga yetkazishni maqsad qilgan bo‘lib, investitsiyaviy hamkorlik ham barqaror o‘sish sur’atlarini namoyon etmoqda. Xususan, 2025 yil yakunlari bo‘yicha O‘zbekiston iqtisodiyotiga jalb qilingan Xitoy investitsiyalarining umumiy hajmi 15,8 mlrd. AQSh doll.ni tashkil etdi.
Shuningdek, mazkur kelishuv, 2026 yil uchun mo‘ljallangan Davlat investitsiya dasturi doirasida bank oldiga qo‘yilgan vazifalar ijrosini ta’minlaydi. Unga muvofiq, “O‘zmilliybank” AJga xalqaro moliya institutlaridan jami 1,5 mlrd AQSh dollari ekvivalentida moliyalashtirish jalb qilish vazifasi topshirilgan. Shu nuqtayi nazardan, Bank of China bilan hamkorlik moliyalashtirish manbalarini diversifikatsiya qilishning asosiy vositalaridan biri hisoblanadi.
Bank of China bilan mazkur kelishuvning imzolanishi dunyoning eng yirik moliya institutlaridan biri tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev rahbarligida amalga oshirilayotgan iqtisodiy islohotlarga bildirilgan yuqori ishonchning yana bir amaliy ifodasi hisoblanadi.
Makroiqtisodiy siyosatning barqarorligiga qo‘shimcha tasdiq sifatida 2025 yilda xalqaro reyting agentliklari — Fitch Ratings va S&P Global Ratings tomonidan O‘zbekistonning suveren kredit reytingi “BB-” darajasidan “BB” darajasiga oshirildi. Shuningdek, “O‘zmilliybank”ning kredit reytingi ham suveren darajagacha ko‘tarildi. Bu bankning barqaror moliyaviy holati hamda xalqaro investorlar tomonidan unga bo‘lgan yuqori ishonchni aks ettiradi.
Ma’lumot uchun:
“O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki” AJ 1991 yilda tashkil etilgan bo‘lib, mamlakatning eng yirik tizimli ahamiyatga ega banki hisoblanadi.
2025 yil yakunlariga ko‘ra, bank aktivlari 12 mlrd. AQSh doll.dan oshdi, kredit portfeli 9,0 mlrd. AQSh doll.ga yetdi, kapital hajmi 1,6 mlrd. AQSh doll.dan oshdi, sof foyda esa 160 mln. AQSh doll.ni tashkil qildi. Bu respublika bank tizimidagi eng yuqori ko‘rsatkichlari hisoblanadi.
Bank of China 1912 yilda tashkil etilgan bo‘lib, Xitoyning eng qadimiy banklaridan biri hamda xalqaro bank tizimining muhim ishtirokchisi hisoblanadi.
Bank davlat tijorat moliya instituti sifatida faoliyat yuritib, dunyoning 60 ta mamlakatida 500 dan ortiq bo‘linmalardan iborat keng global tarmoqqa ega. 2025 yil yakunlariga ko‘ra, bankning jami aktivlari 5,4 trln. AQSh doll.ni, kapitali 450,6 mlrd. AQSh doll.ni, sof foydasi esa 36,2 mlrd. AQSh doll.ni tashkil etgan.
Iqtisodiyot
24-iyunda dollar yana ko‘tariladi
24-iyunda dollar yana ko‘tariladi
Source link
Iqtisodiyot
“Xohlagan ekinni ekish mumkin” – Yangi tartib fermerga nima beradi?
Qishloq xo‘jaligi yerlarini ijaraga berishning yangi tartibi joriy yilda butun respublika miqyosida tatbiq etildi. Unga ko‘ra, paxta va g‘alla yetishtiruvchi fermerlar yerining yarmini ixtiyoriy tarzda davlatga topshirsa, qolgan yarmining normativ qiymati 50 foizini to‘lab 49 yilga ijaraga oladi va xohlagan ekinini ekishi mumkin bo‘ladi.
Xo‘sh, bu tizim qanday ishlaydi va fermerlar uchun qanchalik qulay? Kun.uz mavzu yuzasidan Toshkent viloyati hokimligi huzuridagi Ijaraga berilgan yerlarga xizmat ko‘rsatish direksiyasi rahbari Oqilbek Mustafoyev bilan suhbatlashdi.
— 68-sonli farmondagi eng asosiy jihat – paxta-g‘alla yo‘nalishidagi fermerlar yerining 50 foiziga nisbatan ijara huquqidan ixtiyoriy voz kechsa, qolgan yerining ijara huquqini “erkin ekish” turiga o‘zgartirishlari mumkin. Bu nimani anglatadi?
— Bu farmon qishloq xo‘jaligi bilan shug‘ullanayotgan tadbirkorlarga, fermerlarga o‘zi xohlagan ekin turini ekishi, o‘zi erkin shartnomaviy munosabatga kirishining huquqiy asosini yaratib berdi.
O‘tgan yilgi 3 fevraldagi farmonda 20 foizini fermerning o‘zining ixtiyoriga qoldirish, ya’ni yerning normativ qiymati 50 foizini to‘lagan holda qoldirish sharti belgilangan edi. 68-sonli farmon bilan bu 50 foizga ko‘tarildi. Ya’ni 50 foizini o‘z ixtiyori bilan topshiradi, qolgan 50 foizini normativ qiymatining yarmini davlatga to‘lagandan keyin, unga o‘ziga yana qaytadan 49 yilga rasmiylashtirib beriladi.
O‘tgan bir yil davomida, 18-sonli farmon qabul qilingandan keyin, yerga bo‘lgan munosabat o‘zgardi. Fermerga qo‘yiladigan reja, uni nimadir ektirishga majburlash yoki boshqa narsalardan voz kechildi. Bugungi kunda yerni ushbu farmon asosida E-auksion orqali sotib olgan yoki o‘z yerining bir qismidan voz kechgan tadbirkorlar bugungi kunda yerga resurs sifatida, undan foydalanish imkoniyatini kengligi nuqtayi nazaridan qarayapti.
Yangi tartibda tadbirkor o‘zi xohlagan eksportbop, bozorda talab bor mahsulotni yetishtirib, ko‘paytirishiga asosiy e’tibor berilgan. Buning natijasida katta investitsiya kiryapti qishloq xo‘jaligiga, yangi ish o‘rinlari yaratilyapti. Va odamlarning dunyoqarashi bugun o‘zgaryapti desam, mubolag‘a bo‘lmaydi.
— Endi paxta va g‘alla yetishtiruvchi fermerlar yerining yarmini topshirsa, qolgan yarmiga davlat rejasi asosida paxta yo g‘alla ekishi majburiy emas, to‘g‘rimi?
— Shunday. Hech qanaqa reja qo‘yilmaydi. Faqat ularga asosiy qo‘yilgan talab – yerning bonitetini tushirib yubormaslik, yerdan to‘laqonli foydalanish.
Agar yerga investitsiya kiritib, zamonaviy sug‘orish tizimlarini, bugungi zamon talabiga muvofiq yangi urug‘, yo nav, yo bog‘larni tashkil qilsa, 68-farmon bilan ularga qo‘shimcha ravishda imtiyozlar, ya’ni turli iqtisodiy yordamlar ajratilyapti. Masalan, tomchilatib sug‘orish tizimini qiladigan bo‘lsa, bir gektariga 15-16 million so‘mgacha subsidiya ajratilyapti. Yoki sertifikatlangan zotli ko‘chatlar ekadigan bo‘lsa, uning ham 50 foizi qoplab beriladi. Chorvachilik bilan shug‘ullansa, unda chorvaga alohida… Umuman, qishloq xo‘jaligini rivojlantirish uchun farmon-qarorlar bilan yangi-yangi yo‘nalishlar ochib berilyapti.
Suhbatni to‘liq shaklda yuqoridagi video orqali, Kun.uz’ning YouTube sahifasida tomosha qilishingiz mumkin.
Iqtisodiyot
25-iyundan valyutalar qanchaga yetishi e’lon qilindi
Markaziy bank 2026-yil 25-iyundan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 7,36 so‘mga oshib, 12 024,40 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 69,76 so‘mga tushdi va 13 642,88 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 843,35 so‘m bo‘ldi (-55,19).
Rossiya rubli 160,41 so‘m etib belgilandi (-0,22).
Iqtisodiyot
Prezident raisligida videoselektor boshlandi
Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida videoselektor yig‘ilishi boshlandi.
Davlatimiz rahbari asosiy masalaga o‘tishdan avval o‘tgan hafta yuksak saviyada o‘tkazilgan beshinchi Toshkent xalqaro investitsiya forumi yakunlariga to‘xtaldi. Forum doirasida xorijiy hamkorlar bilan 43 milliard dollarlik 177 ta kelishuvga erishilganini ta’kidladi.
«Har bir kelishuv loyihaga, ish o‘rniga, yuqori qo‘shilgan qiymatga aylanishi shart», — dedi Prezidentimiz.
Mutasaddilarga xorijiy investorlar ko‘targan 120 ta taklifning yechimi bo‘yicha qaror kiritish topshirildi.
Umuman, tarmoq rahbarlari va hokimlar investitsiya sifati va samaradorligi bo‘yicha yondashuvlarini o‘zgartirishi kerakligi ko‘rsatib o‘tildi.
So‘nggi besh yilda yurtimizga kiritilgan jami investitsiyaning yarmi 4 ta hududga to‘g‘ri kelgan. Lekin jalb qilingan sarmoyaning iqtisodiyotga qaytimi bo‘yicha hududlar o‘rtasidagi tafovut katta.
Masalan, 1 million so‘mlik investitsiya Farg‘onaning yalpi hududiy mahsulotiga qo‘shimcha 273 ming so‘mlik, Samarqandda 262 ming so‘mlik qo‘shilgan qiymat beryapti. Lekin Buxoroda bu atigi 117 ming so‘m. Ya’ni hududga olib kelinayotgan investitsiya samarasi boshqa hududlardan 2 karra past.
Iqtisodiyot
12 ta tarmoqqa 37 ta sohaviy ilmiy institut va OTM biriktirildi
Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida qurilish materiallari tarmog‘ida amalga oshirilayotgan ishlar va kelgusidagi ustuvor vazifalarga bag‘ishlangan videoselektor yig‘ilishi bo‘lib o‘tmoqda.
Yig‘ilishda hokimlar har bir tumanda qaysi tarmoqni rivojlantirish, qaysi loyihalarga investitsiya jalb qilish orqali eng yuqori iqtisodiy samaraga erishish mumkinligini aniq hisob-kitob qilishi zarurligi ta’kidlandi.
Davlat rahbari bu borada qarorlar chuqur tahlil va ilmiy yondashuv asosida qabul qilinishi kerakligini qayd etdi. Shu maqsadda iqtisodiyotning 12 ta tarmog‘iga 14 ta «aql markazi», shuningdek 37 ta sohaviy ilmiy institut va oliy ta’lim muassasasi biriktirildi.
Qurilish materiallari sohasiga «aql markazi» sifatida Makroiqtisodiy tadqiqotlar instituti, Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari markazi, Materialshunoslik instituti hamda Toshkent arxitektura-qurilish universiteti biriktirildi.
Mazkur tashkilotlar bozorda yangi turdagi qurilish materiallariga bo‘lgan talabni o‘rganadi, ushbu ehtiyojni qondirish uchun qaysi hududda qanday loyihalarni amalga oshirish mumkinligini tahlil qiladi.
Shuningdek, zamonaviy texnologiyalarni joriy etish imkoniyatlari, soha uchun zarur mutaxassislar tayyorlash yo‘nalishlari va investitsiya samaradorligi bo‘yicha takliflar ishlab chiqiladi.
Yig‘ilishda barcha tarmoq rahbarlariga «aql markazlari», ilmiy institutlar va oliygohlar bilan hamkorlikda har bir tuman salohiyatini chuqur tahlil qilish vazifasi qo‘yildi. Ular hududlarning resurslari, iqtisodiy imkoniyatlari va bozor ehtiyojlaridan kelib chiqib, yalpi hududiy mahsulot o‘sishiga kuchli turtki beradigan loyihalar paketini shakllantirishi lozim.
-
Sport3 days agoYaponiya futbolining buyuk sabog‘i: mag‘lubiyatdan to‘g‘ri xulosa chiqarish
-
Dunyodan2 days agoQirgʻiziston va Oʻzbekiston chegarani delimitatsiya qilish doirasida hudud almashadilar
-
Jamiyat3 days ago«Andijon polkasi» tadbiriga ketayotgan o‘quvchilar YTHga uchradi
-
Iqtisodiyot4 days ago
Dollar bir necha kunlik ko‘tarilishdan so‘ng pastladi
-
Sport5 days agoEldor Shomurodov muxlislardan uzr so‘radi
-
Jamiyat2 days agoVatanparvar jurnalistlarni o‘zimga do‘st va maslakdosh deb bilaman
-
Dunyodan4 days ago
BAAda 15 yoshgacha bo’lgan bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlar taqiqlangan
-
Iqtisodiyot4 days ago
O‘zbekiston banklari aktivlari 962,8 trln so‘mga yetdi
