Iqtisodiyot
«O‘zmilliybank» AJ hamda «Bank of China» 1 mlrd. yuan miqdoridagi moliyalashtirishni tashkillashtirish to‘g‘risida kelishuv imzoladilar
2026 yil 6 may kuni O‘zbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N.Aripov boshchiligidagi delegatsiyaning Gonkong maxsus ma’muriy hududiga rasmiy tashrifi doirasida “O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki” AJ (“O‘zmilliybank” AJ) va “Bank of China” o‘rtasida 1 mlrd. yuan (145 mln. AQSh doll. ekv.) miqdoridagi sindikatlashgan moliyalashtirishni tashkil etish to‘g‘risida kelishuv imzolandi.
Imzolash marosimi davlat organlari, moliya institutlari hamda ikki mamlakat ishbilarmon doiralari vakillarini birlashtirgan Gonkong shahridagi birinchi O‘zbekiston–Xitoy iqtisodiy forumi doirasida bo‘lib o‘tdi.
“O‘zmilliybank” AJ “Bank of China”dan xitoy yuanida kredit liniyasi jalb qilish bo‘yicha kelishuvga erishgan O‘zbekistondagi birinchi tijorat banki bo‘ldi.
Erishilgan kelishuvlar transchegaraviy moliyalashtirishda xitoy yuanidan foydalanishga bo‘lgan yuqori qiziqishni aks ettirib, “O‘zmilliybank” AJning muqobil likvidlik manbalari bilan ishlashdagi o‘rnini yanada mustahkamlaydi.
Bu bank uchun Xitoy milliy valyutasidagi moliyalashtirish manbalarini kengaytirish, shuningdek investitsiya va infratuzilma loyihalarini moliyalashtirish instrumentlarini yanada rivojlantirish imkonini yaratadi.
“O‘zmilliybank” AJ Xitoy moliya institutlari bilan hamkorlikni izchil ravishda kengaytirib bormoqda.
Bugungi kunda bank tomonidan Xitoy Xalq Respublikasidagi hamkorlardan Xitoy milliy valyutasida jalb qilingan kredit liniyalarining umumiy hajmi 11,5 mlrd.dan (1,6 mlrd. AQSh doll. ekv.) oshdi. Bu esa yuandagi operatsiyalarni kengaytirish hamda loyihalarni moliyalashtirishda muqobil valyutalar rolini oshirish uchun mustahkam asos yaratmoqda.
Mazkur kelishuv O‘zbekiston Respublikasi hamda Xitoy Xalq Respublikasi o‘rtasidagi iqtisodiy hamkorlik izchil chuqurlashib borayotgan bir sharoitda imzolanmoqda. Xitoy O‘zbekistonning eng yirik savdo-iqtisodiy hamkori bo‘lib qolmoqda. 2025 yil yakunlariga ko‘ra, ikki tomonlama savdo aylanma hajmi 34 foizga o‘sib, 17 mlrd AQSh dollaridan oshdi.
Tomonlar yaqin istiqbolda savdo aylanmasini 20 mlrd AQSh dollariga yetkazishni maqsad qilgan bo‘lib, investitsiyaviy hamkorlik ham barqaror o‘sish sur’atlarini namoyon etmoqda. Xususan, 2025 yil yakunlari bo‘yicha O‘zbekiston iqtisodiyotiga jalb qilingan Xitoy investitsiyalarining umumiy hajmi 15,8 mlrd. AQSh doll.ni tashkil etdi.
Shuningdek, mazkur kelishuv, 2026 yil uchun mo‘ljallangan Davlat investitsiya dasturi doirasida bank oldiga qo‘yilgan vazifalar ijrosini ta’minlaydi. Unga muvofiq, “O‘zmilliybank” AJga xalqaro moliya institutlaridan jami 1,5 mlrd AQSh dollari ekvivalentida moliyalashtirish jalb qilish vazifasi topshirilgan. Shu nuqtayi nazardan, Bank of China bilan hamkorlik moliyalashtirish manbalarini diversifikatsiya qilishning asosiy vositalaridan biri hisoblanadi.
Bank of China bilan mazkur kelishuvning imzolanishi dunyoning eng yirik moliya institutlaridan biri tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev rahbarligida amalga oshirilayotgan iqtisodiy islohotlarga bildirilgan yuqori ishonchning yana bir amaliy ifodasi hisoblanadi.
Makroiqtisodiy siyosatning barqarorligiga qo‘shimcha tasdiq sifatida 2025 yilda xalqaro reyting agentliklari — Fitch Ratings va S&P Global Ratings tomonidan O‘zbekistonning suveren kredit reytingi “BB-” darajasidan “BB” darajasiga oshirildi. Shuningdek, “O‘zmilliybank”ning kredit reytingi ham suveren darajagacha ko‘tarildi. Bu bankning barqaror moliyaviy holati hamda xalqaro investorlar tomonidan unga bo‘lgan yuqori ishonchni aks ettiradi.
Ma’lumot uchun:
“O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki” AJ 1991 yilda tashkil etilgan bo‘lib, mamlakatning eng yirik tizimli ahamiyatga ega banki hisoblanadi.
2025 yil yakunlariga ko‘ra, bank aktivlari 12 mlrd. AQSh doll.dan oshdi, kredit portfeli 9,0 mlrd. AQSh doll.ga yetdi, kapital hajmi 1,6 mlrd. AQSh doll.dan oshdi, sof foyda esa 160 mln. AQSh doll.ni tashkil qildi. Bu respublika bank tizimidagi eng yuqori ko‘rsatkichlari hisoblanadi.
Bank of China 1912 yilda tashkil etilgan bo‘lib, Xitoyning eng qadimiy banklaridan biri hamda xalqaro bank tizimining muhim ishtirokchisi hisoblanadi.
Bank davlat tijorat moliya instituti sifatida faoliyat yuritib, dunyoning 60 ta mamlakatida 500 dan ortiq bo‘linmalardan iborat keng global tarmoqqa ega. 2025 yil yakunlariga ko‘ra, bankning jami aktivlari 5,4 trln. AQSh doll.ni, kapitali 450,6 mlrd. AQSh doll.ni, sof foydasi esa 36,2 mlrd. AQSh doll.ni tashkil etgan.
Iqtisodiyot
Jahon banki bilan uzoq muddatli Mamlakat dasturi ishlab chiqiladi
Prezident Shavkat Mirziyoyev 29 iyun kuni Jahon banki ta’sischi davlatlarining “Shveytsariya guruhi” yig‘ilishida ishtirok etish uchun mamlakatimizda bo‘lib turgan bankning Yevropa va Markaziy Osiyo mintaqasi bo‘yicha vitse-prezidenti Antonella Bassani boshchiligidagi delegatsiyani qabul qildi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Jahon banki guruhi bilan strategik hamkorlikni O‘zbekistonda olib borilayotgan tarkibiy islohotlarning ustuvor yo‘nalishlari bo‘yicha keng miqyosda rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
So‘nggi yillarda ushbu nufuzli xalqaro moliyaviy institut bilan ikki tomonlama aloqalar va konstruktiv sheriklik misli ko‘rilmagan darajaga ko‘tarilgani mamnuniyat bilan qayd etildi.
O‘tgan yil sentabr oyida Nyu-York shahrida Jahon banki prezidenti bilan erishilgan oliy darajadagi kelishuvlar izchil amalga oshirilmoqda.
Qo‘shma loyihalar portfeli 15 milliard dollardan oshdi. Toshkent shahrida Jahon bankining mintaqaviy ofisi muvaffaqiyatli faoliyat yuritmoqda. Moliyalashtirishning yangi mexanizmlari samarali joriy etilmoqda.
Joriy yilda bo‘lib o‘tadigan Jahon banki oliy rahbariyatining tashriflari va qo‘shma tadbirlarga puxta tayyorgarlik ko‘rish muhimligi ta’kidlandi.
Ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotning eng asosiy yo‘nalishlarini qamrab oluvchi yangi uzoq muddatli Mamlakat dasturini ishlab chiqish rejalari qo‘llab-quvvatlandi.
Kichik va o‘rta biznesni rivojlantirishni qo‘llab-quvvatlash, kambag‘allikni qisqartirish chora-tadbirlarini amalga oshirish, davlat korxonalarini xususiylashtirish bo‘yicha qo‘shma dasturlarni ilgari surish hamda iqtisodiyot tarmoqlariga sun’iy intellekt texnologiyalarini joriy etishda Jahon banki guruhining moliyaviy vositalaridan foydalanishni kengaytirishga alohida e’tibor qaratildi.
Suv xo‘jaligi sohasini moliyalashtirish, inson kapitalini rivojlantirish, shuningdek, O‘zbekistonning xalqaro reytinglardagi o‘rnini yaxshilashga ko‘maklashish masalalarida yaqin hamkorlikni yo‘lga qo‘yish ham ustuvor vazifalardan biri sifatida qayd etildi.
Iqtisodiyot
O‘zbekistonning qaysi hududlarida moliyaviy xizmatlardan ko‘proq foydalanilmoqda?
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yilning yanvar–aprel oylarida O‘zbekistonda ko‘rsatilgan moliyaviy xizmatlar hajmi 65,6 trillion so‘mni tashkil etdi. Bu ko‘rsatkich o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 23,8 foizga oshgan.
Hududlar kesimida eng katta moliyaviy xizmatlar hajmi Toshkent shahri hissasiga to‘g‘ri kelib, 38 trillion so‘mni tashkil etdi.
Shuningdek, yuqori ko‘rsatkichlar quyidagi hududlarda qayd etildi:
Farg‘ona viloyati — 3,4 trln so‘m;
Andijon viloyati — 2,9 trln so‘m;
Toshkent viloyati — 2,8 trln so‘m;
Samarqand viloyati — 2,7 trln so‘m;
Qashqadaryo viloyati — 2,2 trln so‘m;
Buxoro viloyati — 2 trln so‘m.
Keyingi o‘rinlarda Xorazm, Surxondaryo va Namangan viloyatlarida moliyaviy xizmatlar hajmi 1,9 trillion so‘mdan, Qoraqalpog‘iston Respublikasi hamda Jizzax viloyatida 1,6 trillion so‘mdan, Navoiy viloyatida 1,5 trillion so‘m, Sirdaryo viloyatida esa 1 trillion so‘mni tashkil etdi.
Iqtisodiyot
Endi cheklarni «Soliq» ilovasiga yuklaganlar avtomobil yutib olishi mumkin
2026 yil 1 iyuldan Qoraqalpog‘iston Respublikasi va Xorazm viloyatida xarid cheklarini «Soliq» mobil ilovasi orqali ro‘yxatdan o‘tkazgan fuqarolar uchun yutuqli o‘yinlar yo‘lga qo‘yiladi. Har bir tiraj g‘olibiga bosh sovrin sifatida avtomobil topshiriladi.
Qonunchilikka muvofiq, Qoraqalpog‘iston Respublikasi va Xorazm viloyatidagi savdo va xizmat ko‘rsatish obektlarida amalga oshirilgan xaridlar bo‘yicha nazorat-kassa texnikasi orqali berilgan cheklar asosida yutuqli o‘yinlar tashkil etiladi.
Buning uchun xarid chekini «Soliq» mobil ilovasi orqali ro‘yxatdan o‘tkazish kifoya. Chekni ro‘yxatdan o‘tkazgan har bir shaxs avtomatik ravishda yutuqli o‘yin ishtirokchisiga aylanadi.
Qoidalarga ko‘ra, har bir yutuqli o‘yin g‘olibiga bosh sovrin sifatida avtomobil taqdim etiladi.
Iqtisodiyot
O‘zbekiston qaysi tovarlarni eng ko‘p import qilyapti?
2026 yilning yanvar-aprel oylarida O‘zbekistonning import hajmi 16,4 mlrd AQSh dollarini tashkil etdi. Import tarkibida eng katta ulushni mashinalar va transport asbob-uskunalari egallagan bo‘lsa, oziq-ovqat mahsulotlari importi eng yuqori o‘sish sur’atini qayd etdi.
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, yilning dastlabki to‘rt oyida mamlakatga 5,5 mlrd AQSh dollarlik mashinalar va transport asbob-uskunalari import qilingan. Bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 29,1 foizga ko‘p.
Import tarkibida sanoat tovarlari 2,5 mlrd dollar (+17,1 foiz), kimyoviy vositalar va shunga o‘xshash mahsulotlar 2,0 mlrd dollar (+22,6 foiz), oziq-ovqat mahsulotlari va tirik hayvonlar esa 1,9 mlrd dollar (+47,2 foiz) bilan keyingi o‘rinlarni egallagan.
Shuningdek, xizmatlar importi 1,6 mlrd dollar (+15,5 foiz), mineral yoqilg‘i, moylash materiallari va shunga o‘xshash mahsulotlar 1,4 mlrd dollar (+25,8 foiz)ni tashkil etgan.
Turli xil tayyor buyumlar importi 585,7 mln dollar (+34,6 foiz), nooziq-ovqat xomashyosi (yoqilg‘idan tashqari) 464,8 mln dollar (+34,5 foiz), hayvon va o‘simlik moylari, yog‘lar hamda mumlar 217,7 mln dollar (+37,3 foiz), ichimliklar va tamaki mahsulotlari esa 100,5 mln dollar (+24,3 foiz) miqdorida import qilingan.
Statistikaga ko‘ra, eng yuqori o‘sish sur’ati oziq-ovqat mahsulotlari va tirik hayvonlar importida kuzatilgan bo‘lib, ushbu yo‘nalishdagi import hajmi bir yil oldingi davrga nisbatan 47,2 foizga oshgan.
Iqtisodiyot
Tadbirkorlarni tekshirishning yangi tartibi belgilandi
O‘zbekistonda raqobat sohasida tadbirkorlik sub’yektlarini tekshirish jarayonida «Xavfni tahlil etish» elektron tizimi joriy etiladi. Yangi tartibga ko‘ra, xavf darajasi past deb baholangan tadbirkorlik sub’yektlarida tekshiruvlar o‘tkazilmaydi.
Adliya vazirligi Raqobat sohasidagi vakolatli davlat organining tadbirkorlik sub’yektlarida tekshiruvlar o‘tkazish faoliyatida «Xavfni tahlil etish» elektron tizimini joriy etish to‘g‘risidagi nizomni davlat ro‘yxatidan o‘tkazdi.
Nizomga muvofiq, tadbirkorlik sub’yektlari faoliyatida qonunchilik buzilishi xavfi avtomatlashtirilgan tarzda baholanadi. Bunda davlat organlarining axborot tizimlari, statistik ma’lumotlar, jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari, ommaviy axborot vositalari hamda boshqa qonuniy manbalardan olingan ma’lumotlardan foydalaniladi.
Shu bilan birga, xavf tahlili jarayonida tadbirkorlik sub’yektlaridan qo‘shimcha hujjat yoki ma’lumotlar talab qilishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Xavf darajasi iste’molchilar huquqlarini himoya qilish, raqobat, reklama, davlat xaridlari, tovar-xomashyo birjalari, shuningdek, dori vositalari va tibbiyot buyumlarining ulgurji hamda chakana savdosi sohalari bo‘yicha belgilangan mezonlar asosida baholanadi.
Natijaga ko‘ra, tadbirkorlik sub’yektlari yuqori, o‘rta va past xavf toifalariga ajratiladi. Yuqori va o‘rta xavf toifasiga kiruvchi sub’yektlarda profilaktika tadbirlari hamda tekshiruvlar qonunchilik asosida tashkil etiladi.
Past xavf toifasiga kiruvchi tadbirkorlik sub’yektlarida esa tekshiruvlar o‘tkazilmaydi.
Ayni vaqtda, elektron tizim orqali aniqlangan xavf darajasi tadbirkorlik sub’yektiga nisbatan to‘g‘ridan to‘g‘ri ta’sir choralarini qo‘llash uchun asos hisoblanmaydi.
-
Jamiyat4 days ago«Andijon polkasi» tadbiriga ketayotgan o‘quvchilar YTHga uchradi
-
Sport4 days agoYaponiya futbolining buyuk sabog‘i: mag‘lubiyatdan to‘g‘ri xulosa chiqarish
-
Dunyodan3 days agoQirgʻiziston va Oʻzbekiston chegarani delimitatsiya qilish doirasida hudud almashadilar
-
Dunyodan4 days agoQirg‘izistonda navbatdagi prezidentlik saylovlari qachon o‘tkazilishi ma’lum qilindi.
-
Siyosat4 days agoPrezident Shavkat Mirziyoyev AQSh Savdo vakili Jeymison Grini qabul qildi
-
Iqtisodiyot5 days ago
O‘zbekiston banklari aktivlari 962,8 trln so‘mga yetdi
-
Jamiyat4 days agoMehnat inspeksiyasi Adiz Boboyevga ogohlantirish yubordi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Dollar bir necha kunlik ko‘tarilishdan so‘ng pastladi
