Iqtisodiyot
«O‘zbekneftgaz» tarixidagi eng katta hajmda burg‘ilash ishlari amalga oshiriladi
Bu yil «O‘zbekneftgaz» tarixidagi eng katta hajmda burg‘ilash ishlari amalga oshiriladi. Bu haqda tashkilot matbuot xizmati tomonidan o‘tkazilgan brifing davomida batafsil ma’lumot berildi.
Brifingda ma’lum qilinishicha, joriy yilda 103 ta quduq, shu jumladan, 58 ta izlov-qidiruv qudug‘i, 45 ta ishlatish qudug‘ini burg‘ilash reja qilingan.
Geologiya qidiruv ishlarini jadallashtirish, yer qa’rini geologik jihatdan o‘rganish maqsadida 20 ta investitsiya bloki uchun ruxsatnomalar olindi.
Geologiya-qidiruv asbob-uskuna parkini modernizatsiya qilish hamda ularga zamonaviy uskunalarni jalb qilish maqsadida 12 ta burg‘ilash dastgohi, 2 ta 3D seysmik majmua va 100 dan ortiq karotaj asbobini xarid qilish yuzasidan xorijiy hamkorlar bilan muzokaralar olib borildi.
Jamiyatda shuningdek, tovar-moddiy resurslar narxlarini maqbullashtirish, yuqori foizli kreditlar bo‘yicha stavkalarni pasaytirish, qo‘riqlash tizimini raqamlashtirish orqali xarajatlarni kamaytirish bo‘yicha tizimli ishlar amalga oshirilmoqda. Debitor qarzdorliklarni undirish, ishlab chiqaruvchilar bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri muzokaralar natijasida tovar moddiy resurslar va xizmatlar narxlari pasaytirish orqali 766 mlrd so‘m iqtisod qilindi. Bu ko‘rsatkich yil yakuniga qadar 2,5 trln so‘mga yetishi kutilmoqda.
Shuningdek, sohaga oid bo‘lmagan aktivlarni tasarrufdan chiqarish orqali saqlash xarajatlari dastlabki ikki oyda 3 mlrd so‘mga qisqartirildi, yil oxirigacha qo‘shimcha 33 mlrd so‘m iqtisod qilish rejalashtirilgan. Qurilish va burg‘ilash loyihalari qiymatini optimallashtirish hisobiga esa yil boshidan 154 mlrd so‘m tejaldi va yil yakunida mazkur ko‘rsatkich 1,7 trln so‘mga yetishi prognoz qilinmoqda.
Bundan tashqari Markaziy apparatda xodimlar funksiyalarini qayta taqsimlash, takrorlanayotgan vazifalarni birlashtirish orqali xodimlar soni 875 nafardan 610 nafar (29 foiz)ga optimallashtirildi. Qo‘riqlash xizmatini raqamlashtirilishi va laboratoriyalarning yangicha tizimda ishlashi natijasida 700 ga yaqin yangi ish o‘rni yaratishi belgilandi.
Jamiyatda inson kapitaliga ustuvor ahamiyat qaratilib, xodimlar manfaati alohida muhim yo‘nalish sifatida belgilandi. Chunki, tarmoqda barqaror rivojlanish avvalo, inson kapitaliga bog‘liq. Yuqorida qayd etgan iqtisodiy samaraning ma’lum bir qismi quyidagi muhim ijtimoiy loyihalarni moliyalashtirishga qaratiladi.
Xususan, xodimlarning oylik maoshlarini oshirish, issiq ovqat, mavsumiy oyoq kiyim bilan ta’minlash, talabga javob bermaydigan eski avtobuslar o‘rniga xavfsiz va qulay bo‘lgan, zamonaviy avtobuslar sotib olish, 200 o‘rinli yotoqxona, 160 o‘rinli oshxona va konferens zali qurilishi uchun 280 mlrd so‘m mablag‘ ajratiladi.
Shuningdek, kon va ob’yektlarda mavjud ishchilar shaharchasidagi yotoqxona, xojatxona, yuvinish va oshxonalarning bosqichma-bosqich kapital ta’mirlanishi, gigiyenik anjomlarni yangilash hamda zarur maishiy jihozlarni xarid qilish va kiryuvish xonalarini tashkillashtirishga ham mablag‘lar yo‘naltiriladi.
Dasturning yana bir asosiy maqsadi — tabiiy gaz va neft mahsulotlari ishlab chiqarish hajmini oshirish. Xususan, joriy yilning o‘tgan davrida Jamiyat tomonidan
tozalangan tabiiy gaz 2,276 mlrd m3 (rejaga nisbatan 109,4%),
gaz kondensati 78,2 ming tonna (rejaga nisbatan 109,1%),
suyultirilgan gaz 85,7 ming tonna (rejaga nisbatan 108,2%),
oltingugurt 28 ming tonna (rejaga nisbatan 124%),
poliyetilen mahsuloti 21 ming tonna (rejaga nisbatan 104,2%) ishlab chiqarildi.
Ijtimoiy soha talabini qondirish maqsadida aholi va xususiy tadbirkorlarga 88,8 ming tonna (rejaga nisbatan 111,6%) suyultirilgan gaz yetkazib berildi.
Bugungi kunda “Uzbekistan GTL” MChJ tomonidan sintetik neft mahsulotlarini barqaror ishlab chiqarish ta’minlanmoqda. Belgilangan tizimli chora-tadbirlarni amalga oshirish natijasida zavodda o‘tgan yilgi ko‘rsatkichlarga nisbatan 33 ming tonna ko‘p sintetik neft mahsuloti ishlab chiqarilib, o‘sish sur’ati 318 foizni tashkil etdi.
Qayd etish joizki, 50 kunlik natijalar tizimda belgilangan qisqa muddatdagi taktik choralar emas, balki tarmoqni tubdan yangi bosqichga olib chiqish, transformatsiya qilishga qaratilgan muhim, strategik ahamiyatga ega islohotlar natijasidir.
«O‘zbekneftgaz» AJ Axborot xizmati
Yig‘ilishda Prezident Shavkat Mirziyoyev sanoat va xizmat ko‘rsatish sohalarida samaradorlikni oshirish masalasiga alohida to‘xtaldi.
Davlat rahbari ta’kidlashicha, dunyoda mahsulot raqobatdoshligini ta’minlash uchun ilg‘or boshqaruv usullari keng qo‘llanilmoqda. Jumladan, «Kayzen» va «Lean production» kabi yondashuvlar resurs tejamkorligi va mehnat unumdorligini oshirishga xizmat qilmoqda.
Ma’lum qilinishicha, mamlakatimizda 50 ga yaqin tadbirkor bu tajribani xorijda o‘rganib, o‘z korxonalarida joriy etishni boshlagan. Biroq bu ko‘lam hali yetarli emasligi qayd etildi.
Prezident ayrim sohalarda ilg‘or usullar ommalashmayotganini tanqid qildi. Xususan, to‘qimachilik, qurilish materiallari, elektrotexnika va mebel kabi drayver tarmoqlarda bu yo‘nalishda tashabbus yetishmayotgani ta’kidlandi.
«Lekin, bu kam. Tadbirkorga tushuntirib, «diagnostika» xarajatining bir qismi qoplab berilsa, unumdorlik dasturlarini yo‘lga qo‘yish uchun imtiyozli kredit ajratsa bo‘ladi-ku!», – dedi davlat rahbari.
Shu munosabat bilan Iqtisodiyot va moliya vazirligiga aniq topshiriq berildi. Unga ko‘ra, joriy yilda 100 ta korxonada samaradorlikni oshirish bo‘yicha ilg‘or dasturlar joriy etiladi.
Mazkur tashabbusni moliyalashtirish uchun 30 million dollar miqdorida grant mablag‘larini jalb qilish rejalashtirilgan.
Markaziy bank 2026-yil 27-apreldan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 4,52 so‘mga oshib, 12 020,48 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 3,13 so‘mga tushdi va 14 048,33 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 16 207,21 so‘m bo‘ldi (-15,54).
Rossiya rubli 158,77 so‘m etib belgilandi (-1,53).
Iqtisodiyot
Ilk bor 2,4 mlrd dollarlik davlat aktivlarining 30 foizi xalqaro bozorga chiqadi – Prezident
Bugun, 24-aprel kuni Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida o‘tkazilgan videoselektor yig‘ilishida iqtisodiy ko‘rsatkichlar va yangi tashabbuslar muhokama qilinmoqda.
Davlat rahbariga ko‘ra, may oyida 2 milliard 400 million dollarlik davlat aktivlarining 30 foizi ilk bor xalqaro fond bozorlariga chiqariladi.
«Bu Milliy investitsiya jamg‘armasini tashkil qilib, 13 ta strategik korxona boshqaruvini nufuzli «Franklin Templeton» kompaniyasiga berganimiz uchun bo‘lyapti», – dedi Prezident.
Yig‘ilishda birinchi chorak natijalari ham ma’lum qilindi. YaIM 8,7 foizga, sanoat 8 foizga, xizmatlar 16,1 foizga o‘sgan. Eksport hajmi 5,8 milliard dollarga, xorijiy investitsiyalar 13,7 milliard dollarga yetgan. Inflyasiya esa yillik hisobda ilk bor 7,1 foizgacha pasaygan.
Shu bilan birga, budjet daromadlari 35 foizga o‘sib, 103 trillion so‘mni tashkil etgan. Mahalliy budjetlarda qo‘shimcha 2,2 trillion so‘m shakllangan bo‘lib, uning 1,4 trillioni tuman va shaharlar ixtiyorida qolgan.
Prezident so‘zlariga ko‘ra, mamlakat iqtisodiyoti xalqaro darajada ham ijobiy baholanmoqda. Xususan, Xalqaro valyuta jamg‘armasi hisobotida O‘zbekiston yuqori iqtisodiy faollik orqali barqaror o‘sishni saqlab qolayotgani qayd etilgan.
Shuningdek, mamlakat ilk bor «Iqtisodiy erkinlik indeksi»da «iqtisodiyoti mo‘tadil erkin» davlatlar qatoriga kirdi. Prezident ayrim sohalarda samaradorlik pastligini tanqid qilib, «ayrimlar hali ham uyg‘onmagan»ini ta’kidladi.
2026 yilning yanvar-mart oylarida O‘zbekistonga qariyb 3,8 mlrd dollar pul o‘tkazmalari amalga oshirildi. Bu 2024 yilning mos davriga nisbatan 1 mlrd 283 mln dollarga yoki 52,2 foizga, 2025 yilning mos davriga nisbatan esa 433 mln dollarga yoki 13 foizga ko‘p. O‘z navbatida xalqaro pul o‘tkazmalari orqali O‘zbekistondan 604 mln dollar chiqib ketgan bo‘lib, bu o‘tgan yilning birinchi choragiga nisbatan 39 mln dollarga kam.
Foto: Patrick T. Fallon / Bloomberg
2026 yilning yanvar-mart oylarida O‘zbekistonga pul o‘tkazmalari hajmi 3,79 mlrd dollarga yetdi. Bu haqda Markaziy bank xabar berdi.
Xususan, o‘tkazmalar miqdori joriy yilning dastlabki 3 oyida quyidagicha bo‘lgan:
yanvar: 1,23 mlrd dollar;
fevral: 1,23 mlrd dollar;
mart: 1,33 mlrd dollar.
Joriy yilning yanvar-mart oylarida O‘zbekistonga amalga oshirilgan pul o‘tkazmalari miqdori 2024 yilning mos davriga nisbatan 1 mlrd 283 mln dollarga yoki 52,2 foizga, 2025 yilning mos davriga nisbatan esa 433 mln dollarga yoki 13 foizga ko‘p.
O‘z navbatida xalqaro pul o‘tkazmalari orqali O‘zbekistondan 604 mln dollar chiqib ketgan bo‘lib, bu o‘tgan yilning birinchi choragiga nisbatan 39 mln dollarga kam.
«Xorijiy valutaga bo‘lgan taklifning ortishi asosan eksport tushumlari, banklar tomonidan jalb qilingan tashqi qarzlar va xalqaro pul o‘tkazmalari hissasiga to‘g‘ri keldi. Ayniqsa, aholi tomonidan valuta sotuvining yuqori sur’atlarda o‘sishi bozorda qo‘shimcha taklif bo‘lib xizmat qildi», deyiladi Markaziy bank sharhida.
2017-2025 yillar oralig‘ida O‘zbekistonga amalga oshirilgan pul o‘tkazmalari dinamikasining o‘zgarishi:
2020-2025 yillar oralig‘ida mamlakatga yuborilgan o‘tkazmalar miqdori 3 barobarga, ularning yalpi ichki mahsulotdagi ulushi esa 8,6 foizdan 12,8 foizgacha ko‘paydi.
O‘zbekistonning paxta sellyulozasi ishlab chiqaruvchi ikkita kompaniyasi: Farg‘ona kimyo zavodi va Jizzaxdagi Raw Materials Cellulose korxonasi Yevropa Ittifoqining Rossiyaga qarshi 20-sanksiyalar paketiga kiritildi.
Foto: REUTERS/Yves Herman
Bu ikki korxona Rossiya harbiy sanoati uchun paxta sellyulozasi yetkazib berganlikda gumon qilingan.
Sanksiya izohida keltirilishicha, Farg‘ona Kimyo Zavodi – Perm va Qozondagi porox zavodlarini, Raw Materials Cellulose esa Tambovdagi porox zavodini xomashyo bilan ta’minlagan.
Bu korxonalarga Yevropa Ittifoqi sub’yektlari tomonidan mablag‘ va iqtisodiy resurslar ajratish taqiqlangan. YeI yurisdiksiyasida aktivlari bo‘lgan taqdirda, ular muzlatiladi.
Ushbu ikki korxona, shuningdek, “Mercury Renaissance” MChJga o‘tgan yili Ukraina ham sanksiya qo‘llagan edi.
Farg‘ona kimyo zavodi – 2012 yilda tashkil etilgan. Ta’sischisi – Mercury Renaissance. Bu korxonaga 2023 yilda Rustam Rahimjonovich Mo‘minov (60%) va Gluxov Mixail Aleksandrovich (40%) egalik qilgan, keyinroq Gluxovning ulushi Shahriyor Saxiyorovich Tojiyevga, Mo‘minovning ulushi esa Olga Yurevna Shagiyevaga o‘tgan.
Shahriyor Tojiyev 2022 yilda tugatilgan Qwerty Up’da ulushdor bo‘lgan. Olga Shagiyeva esa Aloqainvest, Breegs, Atrium Tashkent, Geo Profi Mombasa Finance, Aloqa Klimkontrol, Visata Group, Fortress Invest, Pod Klyuch, Professional Legion va boshqa firmalarda ham ulushlarga ega.
Raw Materials Cellulose – 2017 yilda Jizzax shahrida ro‘yxatga olingan. 2024 yil yanvar holatiga, korxona yagona ta’sischi Larisa Mixaylovna Utkina egaligida bo‘lgan. Keyinroq uning ulushi 76 foizgacha qisqarib, Larisa Rahimjonova Bikova 24 foizlik ulushdorga aylangan. Bugungi kunda ta’sischilar tarkibi quyidagicha: Larisa Rahimjonovna Bikova (25,1%), Bobur Lutfullayevich Qobulniyozov (24,97%), Azamjon Nurillayevich Valixonov (24,97%), Ma’murjon Mahmudjon o‘g‘li Alimov (24,96%).
Larisa Bikova – Aloqa Klimkontrol va Vinder Invest’da, Mahmudjon Alimov – Velcor va Voltria’da, Bobur Qobulniyozov – Business Standart, Complex Technical Centre Asia va Fiber Expo kompaniyalarida hissadorlar qatorida turadi.
Azamjon Valixonov esa Chirchiq transformator zavodi, “O‘zbekkimyomash” zavodi, Quytosh koni, Universal Rent Tashkent, Maxwell Service, Glory Project, Fiber Expo va boshqa korxonalarda ulushdor sifatida ko‘rsatilgan.
267 nafar farzandni tarbiyalagan “Super dada” (foto)
Tokayevga muhim hujjat topshirildi: Qozog‘iston MDHda birinchi
Prezident «aravasini torta olmayotgan» hokimlar bugunning o‘zida lavozimiga loyiqligi ko‘rib chiqilishini aytdi
-
Jamiyat5 days ago
Самарқандда МЧЖ раҳбарларининг кирдикорлари ошкор бўлди: тафсилотлар
-
Dunyodan5 days agoEron Hurmuz boʻgʻozini bloklagani sababli muzokaralarni rad etmoqda
-
Siyosat3 days agoSaida Mirziyoyeva xalqaro forumda Prezident murojaatini o‘qib eshittirdi
-
Siyosat5 days ago“Oʻzbekneftgaz” va Xitoyning CNPC hamkori uglevodorodlarning oʻta chuqur zahiralarini oʻrganish boʻyicha
-
Siyosat4 days agoSamarqandda narkotiklarning transmilliy tahdidlariga qarshi kurash bo‘yicha xalqaro forum bo‘lib o‘tmoqda
-
Siyosat3 days agoHukumat mehnat muhojirlariga til oʻrgatish va malaka olish xarajatlari uchun kompensatsiya toʻlashi kerak
-
Siyosat3 days agoPrezident Shavkat Mirziyoyev JSST bosh direktorini qabul qildi
-
Dunyodan4 days ago
Prezident Tramp Eron rahbariyati bilan uchrashishga tayyorligini ma’lum qildi